{"id":91790,"date":"2016-12-04T22:30:53","date_gmt":"2016-12-05T03:30:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=91790"},"modified":"2016-12-04T17:51:24","modified_gmt":"2016-12-04T22:51:24","slug":"trzej-muszkieterowie-rewolucji-ks-dominique-bourmaud-fsspx","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=91790","title":{"rendered":"Trzej muszkieterowie rewolucji – Ks. Dominique Bourmaud FSSPX<\/em>"},"content":{"rendered":"

Nie spos\u00f3b m\u00f3wi\u0107 o genezie II Soboru Watyka\u0144skiego nie wspominaj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie o g\u0142\u00f3wnych aktorach tych wydarze\u0144. Skoncentrujemy si\u0119 tu na trzech osobach, kt\u00f3re pomimo wywodzenia si\u0119 z r\u00f3\u017cnych kultur i odebrania odmiennej formacji, znalaz\u0142y si\u0119 ostatecznie w jednym obozie: Henrim de Lubacu, Yvesie Congarze i Karlu Rahnerze.<\/strong><\/p>\r\n

Tych trzech ludzi \u0142\u0105czy wiele rzeczy. Wszyscy oni byli przez d\u0142ugi czas wyk\u0142adowcami uniwersyteckimi, pisma ich poddawane by\u0142y badaniu za pontyfikatu Piusa XII ze wzgl\u0119du na g\u0142oszone przez nich modernistyczne idee, wszyscy te\u017c zostali w jaki\u015b spos\u00f3b zdyscyplinowani  lub usuni\u0119ci ze swych stanowisk. Wszyscy r\u00f3wnie\u017c powr\u00f3cili w \u201ecudowny\u201d spos\u00f3b na scen\u0119 – jako soborowi \u201eperiti<\/em>\u201d. G\u0142oszone przez nich idee, znane powszechnie pod nazw\u0105 \u201enowej teologii\u201d, wywar\u0142y decyduj\u0105cy wp\u0142yw na nauczanie II Soboru Watyka\u0144skiego. Wszyscy trzej stali si\u0119 ekspertami kolejnych papie\u017cy, a Ko\u015bci\u00f3\u0142  posoborowy nie szcz\u0119dzi\u0142 im wyraz\u00f3w uznania i zaszczyt\u00f3w.<\/p>\r\n

Pius XII nie m\u00f3g\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 wiele czasu nowej teologii i g\u0142\u00f3wnym jej propagatorom. Stanowili oni dla niego stra\u017c tyln\u0105 starego ruchu modernistycznego, pot\u0119pionego tak dobitnie przez \u015bw. Piusa X w encyklice Pascendi<\/em> z roku 1907. Ograniczy\u0142 si\u0119 do pot\u0119pienia tych wskrzeszanych na nowo idei w encyklice w Humani generis<\/em>: \u201eInni <\/em>[de Lubac] podwa\u017caj\u0105 prawd\u0119 g\u0142osz\u0105c\u0105, \u017ce porz\u0105dek nadprzyrodzony, nie z konieczno\u015bci, lecz z \u0142aski dany nam zosta\u0142. S\u0105dz\u0105 bowiem, \u017ce B\u00f3g nie mo\u017ce stworzy\u0107 rozumnych istot, kt\u00f3rych by nie przeznaczy\u0142 i nie powo\u0142a\u0142 do uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105cego widzenia w niebie (\u2026) Inni <\/em>[de Lubac, Congar] sprowadzaj\u0105 do czczej formu\u0142y konieczno\u015b\u0107 przynale\u017cenia do prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a, aby mo\u017cna zbawienie osi\u0105gn\u0105\u0107. Inni jeszcze krzywd\u0119 wyrz\u0105dzaj\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiej wierze, nie chc\u0105c uzna\u0107 rozumnej wiarogodno\u015bci prawd objawionych<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Spadkobiercy modernist\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n

W swych Memoires<\/em>[1]<\/a> de Lubac przyznaje, \u017ce gorliwie przyswaja\u0142 sobie nie tylko dziwaczn\u0105 filozofi\u0119 filomodernisty Blondela, ale r\u00f3wnie\u017c idee bardziej otwarcie modernistycznego Lacheliera. \u201eW owych czasach lektura ich pism zasadniczo zakazana. Jednak pob\u0142a\u017cliwo\u015b\u0107 ze strony wyk\u0142adowc\u00f3w sprawia\u0142a, \u017ce nie by\u0142a ona nigdy traktowana jako dzia\u0142alno\u015b\u0107 wywrotowa<\/em>\u201d[2]<\/a>. Ju\u017c jako wyk\u0142adowca, de Lubac naucza\u0142 i pisa\u0142 wystrzegaj\u0105c si\u0119 starannie wszelkich polemik, co pozwoli\u0142o mu unikn\u0105\u0107 cenzury.<\/p>\r\n

Congar nie mia\u0142 takiego szcz\u0119\u015bcia. B\u0119d\u0105c bardziej szczerym w wyra\u017caniu swych pogl\u0105d\u00f3w, by\u0142 wielokrotnie zsy\u0142any do Jerozolimy, sk\u0105d wzywany by\u0142 p\u00f3\u017aniej do Rzymu i Cambridge, a w latach bezpo\u015brednio poprzedzaj\u0105cych sob\u00f3r pracowa\u0142 jako wyk\u0142adowca na uniwersytecie w Strasburgu. Z Rzymu m\u00f3g\u0142 napisa\u0107 zupe\u0142nie bezkarnie:<\/p>\r\n

\u201eKurs De Ecclesia, kt\u00f3ry obecnie prowadz\u0119, pomimo pozornie banalnego charakteru, stanowi moj\u0105 prawdziw\u0105 odpowied\u017a, jest to niejako dynamit, kt\u00f3ry podk\u0142adam pod katedry uczonych! Czekam tylko na w\u0142a\u015bciw\u0105 sposobno\u015b\u0107 a\u017c powstan\u0105, by g\u0142o\u015bno zamanifestowa\u0107 moje odrzucenie k\u0142amstw [obecnego] systemu<\/em>\u201d[3]<\/a>.<\/p>\r\n

Ma\u0142o wiadomo o pierwszym etapie \u017cycia Rahnera, wydaje si\u0119 jednak, \u017ce r\u00f3wnie\u017c i jemu nieobca by\u0142a dwulicowo\u015b\u0107, cechuj\u0105ca obu jego wsp\u00f3\u0142towarzyszy. Jak inaczej m\u00f3g\u0142by on cytowa\u0107 \u015bw. Tomasza wyk\u0142adaj\u0105c sw\u0105 w\u0142asn\u0105 filozofi\u0119, b\u0119d\u0105c\u0105 dok\u0142adnym zaprzeczeniem tomizmu? Jak m\u00f3g\u0142by udawa\u0107, \u017ce jest teologiem katolickim, wyja\u015bniaj\u0105c fundamentalne tajemnice naszej wiary w duchu panteizmu? Cornelio Fabro s\u0142usznie oskar\u017ca Rahnera o to, \u017ce systematycznie wypacza\u0142 on tezy tomistyczne, zachowuj\u0105c si\u0119 jak cz\u0142owiek g\u0142uchy na koncercie w filharmonii[4]<\/a>.<\/p>\r\n

Nowa teologia<\/strong><\/p>\r\n

Termin \u201enowa teologia\u201d ukuty zosta\u0142 na okre\u015blenie szko\u0142y filozoficznej skupionej wok\u00f3\u0142 osoby de Lubaca, kt\u00f3ry zdoby\u0142 wielu przyjaci\u00f3\u0142 w\u015br\u00f3d jezuit\u00f3w z Fourviere, gdzie mieszka\u0142 wyk\u0142adaj\u0105c teologi\u0119 na uniwersytecie w Lyonie. Ten niezwykle wp\u0142ywowy zesp\u00f3\u0142 obejmowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c przysz\u0142ych kardyna\u0142\u00f3w Danielou i von Balthasara. Wywierali oni te\u017c wp\u0142yw na jezuit\u0119 Teilharda de Chardin i dominikan\u00f3w Chenu oraz Congara. Obdarzony b\u0142yskotliwym umys\u0142em de Lubac, (\u2026) posiada\u0142 rozleg\u0142e zainteresowania, osobiste sk\u0142onno\u015bci popycha\u0142y go jednak ku krytycyzmowi historycznemu i patrystycznemu. Szczeg\u00f3lnie ch\u0119tnie powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na kontrowersyjnego Orygenesa, co czyni\u0142 tym ch\u0119tniej, \u017ce odczuwa\u0142 awersj\u0119 do teologii scholastycznej.<\/p>\r\n

Cechami charakterystycznymi nowej teologii jest r\u00f3wnie\u017c kwestionowanie roli magisterium, toruj\u0105ce drog\u0119 koncepcji \u017cywej Tradycji, nowa definicja Objawienia jako \u017cywej Osoby Chrystusa oraz odrzucenie porz\u0105dku nadprzyrodzonego, co z kolei prowadzi do przypisywania cz\u0142owiekowi szczeg\u00f3lnej godno\u015bci z tego tylko wzgl\u0119du, \u017ce jest on cz\u0142owiekiem. Zar\u00f3wno gloryfikacja cz\u0142owieka jak i deprecjacja magisterium Ko\u015bcio\u0142a implikuj\u0105 potrzeb\u0119 powszechnego dialogu, zar\u00f3wno z chrze\u015bcijanami jak i niechrze\u015bcijanami. S\u0142aw\u0119 przynios\u0142o mu zw\u0142aszcza jedno  zdanie, znakomicie oddaj\u0105ce ducha jego teologii: \u201ePoprzez objawienie Ojca i poprzez objawienie przez Ojca, Chrystus dope\u0142nia objawienia cz\u0142owieka samemu cz\u0142owiekowi (\u2026) To w\u0142a\u015bnie poprzez Chrystusa osoba [ludzka] osi\u0105ga dojrza\u0142o\u015b\u0107, cz\u0142owiek wy\u0142ania si\u0119 ostatecznie z kosmosu (\u2026)<\/em>\u201d[5]<\/a>. Kard. Siri scharakteryzowa\u0142 swego czasu pisma de Lubaca jako \u201em\u0119tne\u201d, gdy\u017c ignorowa\u0142 on w istocie wszystkie g\u0142\u00f3wne zasady filozofii. Sam Pius XII pot\u0119pi\u0142 now\u0105 teologi\u0119 we wrze\u015bniu 1946 roku, wskazuj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie na dwulicowo\u015b\u0107 jezuity z Lyonu[6]<\/a>. W trakcie naszego kr\u00f3tkiego artyku\u0142u jeste\u015bmy w stanie przedstawi\u0107 jedynie zarys wk\u0142adu, jaki ka\u017cdy z trzech muszkieter\u00f3w rewolucji wni\u00f3s\u0142 do nauczania Vaticanum II<\/em>. Jak widzimy, de Lubac kwestionowa\u0142 istot\u0119 prawdy, Congar promowa\u0142 szeroko rozumiany ekumenizm, Rahner natomiast atakowa\u0142 w\u0142adz\u0119 papiesk\u0105.<\/p>\r\n

Historycyzm de Lubaca<\/strong><\/p>\r\n

Historycyzm jest teori\u0105, wedle kt\u00f3rej prawda wiary zmienia si\u0119 stosownie do czasu. Teologia, chc\u0105c pozosta\u0107 \u017cyw\u0105, musi wi\u0119c ewoluowa\u0107. Jest to w istocie z\u0142agodzona wersja sceptycyzmu zastosowana do wiary. Jako teolog historycysta, de Lubac odrzuca wszelk\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 narzucenia wiary z zewn\u0105trz. \u201eNic nie jest r\u00f3wnie nieprzystaj\u0105cego do prawdy, ni\u017c b\u0142\u0119dne doktryny, kt\u00f3re utrzymuj\u0105 w Ko\u015bciele jedynie jedno\u015b\u0107 przymusu, je\u015bli nie wr\u0119cz jedno\u015b\u0107 oboj\u0119tno\u015bci (\u2026) Przekszta\u0142caj\u0105 one pos\u0142usze\u0144stwo wiary we wiar\u0119 czystego pos\u0142usze\u0144stwa<\/em>\u201d[7]<\/a>.<\/p>\r\n

Prawda nigdy nie jest wyra\u017cana w spos\u00f3b doskona\u0142y: \u201ePodobnie, jak wczoraj, gdy jeszcze znajdowali\u015bmy si\u0119 na etapie \u00abpre-teologicznym\u00bb, tak te\u017c [r\u00f3wnie\u017c w przysz\u0142o\u015bci] nie b\u0119dziemy w stanie stworzy\u0107 doskona\u0142ej teologii Ko\u015bcio\u0142a (\u2026) Taka Utopia nie odpowiada ani naturze objawionej prawdy ani naturze ludzkiej inteligencji (\u2026)<\/em>\u201d[8]<\/a>.  (\u2026)<\/p>\r\n

Jedno\u015b\u0107 osi\u0105gana jest dzi\u0119ki tradycji, kt\u00f3ra jest jednak ca\u0142kowicie przedefiniowana.  Jest ona rzeczywisto\u015bci\u0105 \u201ekonkretn\u0105 i \u017cyw\u0105 (\u2026) kt\u00f3ra dostosowuje si\u0119 do potrzeb ka\u017cdej epoki, pozostaj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie wierna objawionej prawdzie<\/em>\u201d[9]<\/a>.<\/p>\r\n

\u201eRzeka Tradycji nie mo\u017ce dotrze\u0107 do nas,<\/em> je\u015bli jej \u0142o\u017cysko nie jest stale oczyszczane  ze starego szlamu i piasku<\/em>\u201d[10]<\/a>. \u201e\u0179ywa Tradycja\u201d de Lubaca, kt\u00f3r\u0105 to koncepcj\u0119 zaczerpn\u0105\u0142 on od Blondela, jest w istocie powrotem do \u201eprawa \u017cycia\u201d Loisy, wed\u0142ug kt\u00f3rego Ko\u015bci\u00f3\u0142 ulega nieustannym przekszta\u0142ceniom i przeobra\u017ceniom, staj\u0105c si\u0119 niejako zaprzeczeniem samego siebie. \u0179ywa Tradycja dnia dzisiejszego by\u0142a wczoraj pi\u0119tnowana jako fa\u0142sz, a dzisiejsza prawda jest tym, co uznawane by\u0142o za fa\u0142sz wczoraj.<\/p>\r\n

Ekumenizm i Broad Church<\/em> Congara<\/strong><\/p>\r\n

Congar jest autorem wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci schematu konstytucji Lumen gentium<\/em>. Identyczno\u015b\u0107 Mistycznego Cia\u0142a Chrystusa oraz widzialnego i hierarchicznego Ko\u015bcio\u0142a wspomniana jest w niej w kontek\u015bcie pozytywnym, w \u017cadnej jednak mierze nie implikuje to ekskluzywnego znaczenia, jakie znajdujemy u ks. Trompa. Pozwoli\u0142o to na u\u017cycie w paragrafie 8 konstytucji s\u0142ynnej frazy \u201esubsistit in<\/em>\u201d, co by\u0142o nowink\u0105 pozornie b\u0142ah\u0105, zadecydowa\u0142o jednak o nowatorskim charakterze Lumen gentium<\/em>[11]<\/a>.  Congar twierdzi\u0142, \u017ce oddzielone Ko\u015bcio\u0142y nale\u017c\u0105 do Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego – co jest oczywist\u0105 herezj\u0105.<\/p>\r\n

Zamiast trzyma\u0107 si\u0119  precyzyjnego nauczania magisterium o naturze Ko\u015bcio\u0142a, Congar pisa\u0142 o tajemnicy i sakramencie Ko\u015bcio\u0142a[12]<\/a>, zast\u0119puj\u0105c jasno zdefiniowane przez Piusa XII poj\u0119cie przynale\u017cno\u015bci do Mistycznego Cia\u0142a Chrystusa m\u0119tn\u0105 tyrrellia\u0144sk\u0105[13]<\/a> koncepcj\u0105 komunii Ludu Bo\u017cego. Dlaczego? Poniewa\u017c cz\u0142onkiem cia\u0142a jest si\u0119 lub si\u0119 nie jest, komunia natomiast dopuszcza r\u00f3\u017cne stopnie[14]<\/a>. Innymi s\u0142owy, Congar reinterpretowa\u0142 \u015bcis\u0142e poj\u0119cie \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142\u201d w taki spos\u00f3b, by sta\u0142o si\u0119 ono terminem uniwersalnym, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by by\u0107 stosowany do jakiejkolwiek grupy religijnej. \u201eZawsze, od czas\u00f3w Chrystusa i Aposto\u0142\u00f3w, Ko\u015bci\u00f3\u0142 postrzegany by\u0142 jako instytucja i rzeczywisto\u015b\u0107 ustanowiona przez Boga. Musia\u0142 [wi\u0119c] zosta\u0107 przekszta\u0142cony i w tym celu ukazany jako lud.<\/em>\u201d[15]<\/a>. Jak twierdzi\u0142, Ko\u015bci\u00f3\u0142 wymaga reformy, kt\u00f3ra pozwoli\u0142aby mu unikn\u0105\u0107 pokusy przeobra\u017cenia si\u0119 w \u201eSynagog\u0119\u201d: \u201eCia\u0142o Ko\u015bcio\u0142a si\u0119 rozros\u0142o, nie rozros\u0142a si\u0119 jednak jego sk\u00f3ra. W tej sytuacji mog\u0142oby nast\u0105pi\u0107 p\u0119kni\u0119cie. Kontrowersje dotycz\u0105 pewnego doczesnego aspektu, jaki chrze\u015bcija\u0144stwo przej\u0119\u0142o od innego historycznego \u015bwiata<\/em>\u201d[16]<\/a>. Co ciekawe, Congar pos\u0142uguje si\u0119 tu tym samym obrazem, jakim pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 40 lat wcze\u015bniej angielski modernista Tyrrell[17]<\/a>.<\/p>\r\n

Od tak rozumianego Ko\u015bcio\u0142a do koncepcji powszechnego zbawienia jest ju\u017c tylko jeden krok. \u201eNikt nie mo\u017ce dzi\u015b twierdzi\u0107, \u017ce g\u0142\u00f3wnym motywem dzia\u0142alno\u015bci misyjnej jest konieczno\u015b\u0107 ratowania dusz od piek\u0142a. B\u00f3g zbawia je bez znajomo\u015bci Ewangelii. Gdyby tak nie by\u0142o, powinni\u015bmy wszyscy wyjecha\u0107 [na misje] do Chin<\/em>\u201d[18]<\/a>.<\/p>\r\n

Rahner i kolegializm <\/strong><\/p>\r\n

Kolejnym sztandarowym produktem modernist\u00f3w by\u0142 kolegializm. By\u0142a to idea stworzona przez Rahnera, ciesz\u0105cego si\u0119 poparciem pot\u0119\u017cnego \u201esojuszu re\u0144skiego\u201d. \u00d3w rodzaj rz\u0105d\u00f3w zr\u00f3wna\u0142by (\u2026) w\u0142adz\u0119 papie\u017ca z w\u0142adz\u0105 biskup\u00f3w – czyni\u0105c go primus inter pares<\/em>, kt\u00f3ra to koncepcja zosta\u0142a ju\u017c wcze\u015bniej formalnie pot\u0119piona. Rahner rozumia\u0142 kolegializm jako faktyczn\u0105 detronizacj\u0119 papie\u017ca i demokratyzacj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, by\u0142 on cz\u0142onkiem podkomisji, kt\u00f3ra bez wahania odrzuci\u0142a s\u0142uszne postulaty konserwatywnych ojc\u00f3w. Pomimo og\u0142oszenia Nota explicativa praevia<\/em>, kt\u00f3ra wyklucza\u0142a tak\u0105 heretyck\u0105 interpretacj\u0119 – libera\u0142owie tryumfowali. Congar o\u015bwiadczy\u0142 nawet, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 przeszed\u0142 sw\u0105 rewolucj\u0119 pa\u017adziernikow\u0105! I rzeczywi\u015bcie, wydaje si\u0119, \u017ce po Vaticanum II<\/em> urz\u0105d papieski cierpi na rodzaj post\u0119puj\u0105cej sklerozy, wydany na \u0142ask\u0119 supermocarstw i lokalnych konferencji episkopatu (\u2026).<\/p>\r\n

Wp\u0142yw trzech teolog\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n

Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to w\u0142a\u015bnie wspomniani wy\u017cej trzej teologowie sformu\u0142owali g\u0142\u00f3wne zasady teologiczne Ko\u015bcio\u0142a soborowego.  Jan Pawe\u0142 II wyrazi\u0142 uznanie dla zas\u0142ug de Lubaca mianuj\u0105c go kardyna\u0142em za \u201ed\u0142ug\u0105 i wiern\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 tego teologa, wykorzystuj\u0105cego  w swych rozwa\u017caniach dotycz\u0105cych Pisma \u015bw., Ko\u015bcio\u0142a i \u015bwiata wsp\u00f3\u0142czesnego najbardziej warto\u015bciowe elementy katolickiej tradycji<\/em>\u201d[19]<\/a>. Czerwonym kapeluszem nagrodzony zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c Congar. Co ciekawe, autor ksi\u0105\u017cki Ren wp\u0142ywa do Tybru<\/em> za najbardziej wp\u0142ywowego z tej tr\u00f3jki i zarazem inspiratora wielu posoborowych innowacji uwa\u017ca Karla Rahnera. Wed\u0142ug s\u0142\u00f3w samego Congara \u201eZa czasem zrodzi\u0142a si\u0119 atmosfera [kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by odda\u0107 s\u0142owami]: Rahner dixit, ergo verum est<\/em>\u201d. Oby dobry B\u00f3g pom\u00f3g\u0142 nam znale\u017a\u0107 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 drog\u0119 wyj\u015bcia z tego labiryntu, wzniesionego przez mistrz\u00f3w rewolucji!<\/p>\r\n

Ks. Dominique Bourmaud FSSPX<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

[PRZYPISY:]<\/p>\r\n

[1]<\/a> De Lubac, M\u00c3\u00a9moires autor de mes oeuvres<\/em>, s. 10.<\/p>\r\n

[2]<\/a> Ibidem<\/em>, s. 192.<\/p>\r\n

[3]<\/a> Leprieur, Quand Rome Condamne<\/em>, za One Hundred Years of Modernism<\/em>, 2006, s. 243.<\/p>\r\n

[4]<\/a> Fabro, La Svolta Antropologica de K. Rahner<\/em>, w Innocenti Influssi Gnostici nella Chiesa d\u2019Oggi<\/em>, s. 48.<\/p>\r\n

[5]<\/a> De Lubac, Catholicism<\/em>, s. 189. Por. Courier de Rome<\/em>, La Nouvelle Th\u00c3\u00a9ologie<\/em>, s. 103; Jan Pawe\u0142 II, Redemptor hominis<\/em> 8,2. Patrz r\u00f3wnie\u017c Th\u00c3\u00a9ologies d\u2019Occasion, <\/em>s. 68; Gaudium et spes<\/em> 22,1; L\u2019Ath\u00c3\u00a9isme<\/em><\/p>\r\n

et le Sens de l\u2019Homme<\/em>, ss. 96-112.<\/p>\r\n

[6]<\/a> \u201eProblem z nim polega na tym, \u017ce nigdy nie wiadomo, czy to co m\u00f3wi lub pisze rzeczywi\u015bcie odpowiada jego pogl\u0105dom<\/em>\u201d. Por. M\u00c3\u00a9moires<\/em>, ss. 70 i 296.<\/p>\r\n

[7]<\/a> La foi Chr\u00c3\u00a9tienne<\/em>, 1969,  za Wagner, Henri de Lubac<\/em>, s. 55.<\/p>\r\n

[8]<\/a> M\u00c3\u00a9ditation sur l\u2019\u00c3\u2030glise<\/em> w The Splendor of the Church, 1986, s. 27. Por. Wagner, Henri de L<\/em>ubac, s. 166.<\/p>\r\n

[9]<\/a> La r\u00c3\u00a9v\u00c3\u00a9lation divine<\/em>, 1983, s. 173.<\/p>\r\n

[10]<\/a> Paradoxes<\/em>, 1959 w Wagner, Henri de Lubac<\/em>, s. 133.<\/p>\r\n

[11]<\/a> Le Concile de Vatican II<\/em>, ss. 134 i 18.<\/p>\r\n

[12]<\/a> Lumen gentium<\/em>, \u00a7 1.<\/p>\r\n

[13]<\/a> Tyrrell by\u0142 znanym angielskim modernist\u0105.<\/p>\r\n

[14]<\/a> Congar, Une Vie pour la V\u00c3\u00a9rit\u00c3\u00a9<\/em>, s. 149.<\/p>\r\n

[15]<\/a> Jalons pour une Th\u00c3\u00a9ologie du laicat<\/em>, 1952, s. 81.<\/p>\r\n

[16]<\/a> Vraie et Fausse R\u00c3\u00a9forme dans l\u2019\u00c3\u2030glise<\/em>, 1953, s. 186.<\/p>\r\n

[17]<\/a> One Hundred Years of Modernism<\/em>, ss. 140-141.<\/p>\r\n

[18]<\/a> Jean Puyo, Jean Puyo Interroge le P\u00c4\u008dre Congar: Une Vie pour la V\u00c3\u00a9rit\u00c3\u00a9<\/em>, 1975, s. 175.<\/p>\r\n

[19]<\/a> Jan Pawe\u0142 II, Osservatore Romano, 9 wrze\u015bnia 1991, s. 16.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nie spos\u00f3b m\u00f3wi\u0107 o genezie II Soboru Watyka\u0144skiego nie wspominaj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie o g\u0142\u00f3wnych aktorach tych wydarze\u0144. Skoncentrujemy si\u0119 tu na trzech osobach, kt\u00f3re pomimo wywodzenia si\u0119 z r\u00f3\u017cnych kultur i odebrania odmiennej formacji, znalaz\u0142y si\u0119 ostatecznie w jednym obozie: Henrim de Lubacu, Yvesie Congarze i Karlu Rahnerze. Tych trzech ludzi \u0142\u0105czy wiele rzeczy. Wszyscy oni […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[14,328],"tags":[33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91790"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91790"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91790\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}