{"id":91380,"date":"2016-11-16T10:42:02","date_gmt":"2016-11-16T15:42:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=91380"},"modified":"2016-11-16T10:42:38","modified_gmt":"2016-11-16T15:42:38","slug":"w-pulapce-masowosci-natalia-pochron","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=91380","title":{"rendered":"W pu\u0142apce masowo\u015bci &#8211; <em>Natalia Pochro\u0144<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><b>Wychodz\u0119 na ulice, szczeg\u00f3lnie wi\u0119kszych miast i mijam codziennie setki podobnych, niewiele r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie przechodni\u00f3w, ubranych w mi\u0119dzynarodowych sieci\u00f3wkach, pod dyktando najnowszych trend\u00f3w mody. Wchodz\u0119 do kawiarni, gdzie wszelki \u017cywy duch zdaje si\u0119 strzec pieczo\u0142owicie swej strefy prywatno\u015bci za ekranami laptop\u00f3w lub w najnowszych modelach smartfon\u00f3w. Je\u015bli ju\u017c z kim\u015b udaje si\u0119 zagai\u0107 rozmow\u0119, balansuje ona bezpiecznie wok\u00f3\u0142 banalnych, zdawkowych temat\u00f3w &#8211; tych z serii nieszkodliwych, aby czasami nie wkroczy\u0107 na grz\u0105ski grunt czyich\u015b pogl\u0105d\u00f3w, b\u0105d\u017a w zasadzie ich braku. Czy do takich standard\u00f3w d\u0105\u017cy globalny, zmodernizowany \u015bwiat?<\/b><\/p>\r\n<p><span class=\"pullquote\"><!-- Masowo\u015b\u0107 to stan umys\u0142u ... Cz\u0142owiek masowy \u017cyje tu i teraz, dla siebie, jednocze\u015bnie w swej hermetyczno\u015bci podatny jest na populizm oraz manipulacj\u0119... --><\/span><\/p>\r\n<p>W 1933 r. hiszpa\u0144ski filozof i esteta Jos\u00c3\u00a9 Ortega y Gasset, w jednej ze swoich ksi\u0105\u017cek przedstawi\u0142 portret cz\u0142owieka masowego. Pomimo koszmaru okrutnej wojny, kt\u00f3ra w tak dramatyczny spos\u00f3b zmieni\u0142a strukturalnie i demograficznie \u015bwiat, pomimo brutalnego \u017cniwa, zebranego przez zbrodniczy re\u017cim komunizmu oraz zasadniczych zmian w geografii \u015bwiata, wydaje si\u0119, i\u017c jest on dzisiaj nad wyraz aktualny, a prognoza hiszpa\u0144skiego uczonego nigdy wcze\u015bniej nie sprawdza\u0142a si\u0119 tak dobitnie, jak w obecnych czasach. Zjawisko masowo\u015bci jest ju\u017c nie tyle widmem zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 zagro\u017cenia, co wr\u0119cz zagro\u017ceniem, kt\u00f3re ju\u017c jest udzia\u0142em wsp\u00f3\u0142czesnych spo\u0142eczno\u015bci i w coraz szybszym tempie pog\u0142\u0119bia si\u0119 w swoim stopniu zaawansowania. I doprawdy sukcesem by\u0142oby, gdyby dotyczy\u0142o ono tylko fizjonomii. Nieszcz\u0119\u015bliwie, w coraz wi\u0119kszym stopniu przenosi si\u0119 ono r\u00f3wnie\u017c na stref\u0119 \u015bwiatopogl\u0105dow\u0105.<\/p>\r\n<p>M\u00f3wi\u0105c o masowo\u015bci nie my\u015bl\u0119 bynajmniej o cyferkach czy statystykach. Masowo\u015b\u0107 to stan umys\u0142u, specyficzny spos\u00f3b bycia, przejawiaj\u0105cy si\u0119 beztrosk\u0105 oraz ignorancj\u0105 wobec problem\u00f3w \u015bwiatowych czy egzystencjalnych. Cz\u0142owiek masowy \u017cyje tu i teraz, dla siebie, jednocze\u015bnie w swej hermetyczno\u015bci podatny jest na populizm oraz manipulacj\u0119. Jakkolwiek nieco s\u0142ownikowo brzmi\u0105ce has\u0142a, znajduj\u0105 si\u0119 jednak &#8211; cho\u0107 czasami nieu\u015bwiadomione &#8211; na porz\u0105dku dziennym. Wystarczy spojrze\u0107 na postawy znacznej cz\u0119\u015bci naszego spo\u0142ecze\u0144stwa, na co ostatnimi czasy szczeg\u00f3lnie mieli\u015bmy okazj\u0119. Podda\u0144cze pod\u0105\u017canie za propagandowymi, lecz w wi\u0119kszo\u015bci pustymi i mijaj\u0105cymi si\u0119 z prawd\u0105 has\u0142ami, za\u017carte krytykowanie rozwi\u0105za\u0144 ustawowych bez zapoznania si\u0119 z ich tre\u015bci\u0105 &#8211; to sztandarowy przyk\u0142ad tego typu zachowa\u0144. Nie ma nic z\u0142ego w wyra\u017caniu przez obywateli swoich pogl\u0105d\u00f3w czy krytykowaniu w\u0142adzy &#8211; takie przywileje gwarantuje mi\u0142o\u015bciwie panuj\u0105ca nam demokracja. Jednak manifestacje takie wymagaj\u0105, aby wiedzie\u0107, przeciwko czemu si\u0119 protestuje, umie\u0107 uzasadni\u0107 swoje stanowisko. Tymczasem jak by\u0142o w przypadku czarnego marszu? Ilu spo\u015br\u00f3d jego uczestnik\u00f3w zapozna\u0142o si\u0119 chocia\u017cby cz\u0119\u015bciowo z projektem ustawy, maj\u0105cej na celu jedynie ochron\u0119 \u017cycia? Pytanie to w zasadzie skazane jest na brak szczerej odpowiedzi. Znajomo\u015b\u0107 projektu gwarantuje jednak, \u017ce gdyby rzeczywi\u015bcie bojownicy praw kobiet zapoznali si\u0119 z jego tre\u015bci\u0105, nie marnowaliby czasu na ulicach. Ale w zasadzie ka\u017cdy pow\u00f3d dobry, by zamanifestowa\u0107 swoj\u0105 krytyk\u0119 wobec rz\u0105dz\u0105cych, do czego przyw\u00f3dcy zapewne go wykorzystali, jak i oddanych sprawie, wiernych ideowej batalii uczestnik\u00f3w. A z drugiej strony tak\u017ce ludzi szukaj\u0105cych tanich sensacji. \u0179eby nie by\u0142o zbyt nudno, mo\u017cna sobie zaprotestowa\u0107. Zdj\u0119cie w czarnych barwach na Facebooku czy Instagramie, hasztagi \u201edziewuchy dziewuchom\u201d, \u201emoje cia\u0142 &#8211; m\u00f3j wyb\u00f3r\u201d &#8211; c\u00f3\u017c za podnios\u0142e has\u0142a! Historia z pewno\u015bci\u0105 je zapami\u0119ta.<\/p>\r\n<p>Zapami\u0119ta r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce obywatele m\u0119\u017cnie i walecznie protestowali przeciwko wyci\u0105ganemu co jaki\u015b czas tematowi zast\u0119pczemu, podczas kiedy nikt nie spojrza\u0142 nawet w\u0142adzy na r\u0119ce, gdy podpisywa\u0142a niekorzystne dla kraju porozumienia. CETA, TTIP? Kto by w zasadzie si\u0119 tym przejmowa\u0142, s\u0105 przecie\u017c wa\u017cniejsze sprawy. Zdaje si\u0119, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy doskonale zrozumieli t\u0119 logik\u0119. Nie bez powodu temat aborcji zosta\u0142 poruszony w\u0142a\u015bnie w tym momencie, nie bez powodu tak\u017ce zosta\u0142 odrzucony. I to w tak bezceremonialny spos\u00f3b. No ale w b\u0105d\u017amy powa\u017cni. Katolicyzm katolicyzmem, a o g\u0142osy przecie\u017c trzeba zabiega\u0107. Uchwali si\u0119 ustaw\u0119 zakazuj\u0105c\u0105 handlu w niedziel\u0119 i katolicki elektorat zagwarantowany.<\/p>\r\n<p>Wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 z ostatnich wydarze\u0144 na polskiej scenie politycznej i p\u0142aszczy\u017anie spo\u0142ecznej obraz jest nie tylko smutny. Jest on wr\u0119cz niebezpieczny. Dowodzi najpe\u0142niej wysuni\u0119tej przez Gasseta tezie o post\u0119puj\u0105cej masowo\u015bci obywateli, w swym bezrefleksyjnym p\u0119dzie coraz bardziej podatnych na kszta\u0142towanie i coraz \u015bmielej wyci\u0105gaj\u0105cych r\u0119ce po w\u0142adz\u0119. Nie popieraj\u0105c tego przy tym \u017cadnymi kompetencjami w tym kierunku. Standardem staje si\u0119 przeci\u0119tno\u015b\u0107, ka\u017cdy wykraczaj\u0105cy ponad norm\u0119, maj\u0105cy w\u0142asne zdanie i argumenty na jego poparcie, jest niemal automatycznie wykluczany, zalewany fal\u0105 hejtu &#8211; najpot\u0119\u017cniejszej broni wsp\u00f3\u0142czesnego, \u017cyj\u0105cego przez i dzi\u0119ki technologii, cz\u0142owieka XXI wieku. Mamy globalizacj\u0119, mamy globaln\u0105 wiosk\u0119, w pe\u0142ni otwarty i nowoczesny \u015bwiat &#8211; nie mamy jednak coraz cz\u0119\u015bciej w\u0142asnych przekona\u0144, w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci. Indywidualno\u015b\u0107 jednostki wpisana jest w system, miejsce w szeregu wielkich spo\u0142eczno\u015bci, \u017cyj\u0105cych tak samo, my\u015bl\u0105cych i czuj\u0105cych r\u00f3wnie\u017c. Nie ma ju\u017c \u201eja\u201d &#8211; jeste\u015bmy \u201emy\u201d. \u015awiatowi. Sumienie te\u017c stworzymy \u015bwiatowe?<\/p>\r\n<p><strong><em>Natalia Pochro\u0144<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wychodz\u0119 na ulice, szczeg\u00f3lnie wi\u0119kszych miast i mijam codziennie setki podobnych, niewiele r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie przechodni\u00f3w, ubranych w mi\u0119dzynarodowych sieci\u00f3wkach, pod dyktando najnowszych trend\u00f3w mody. Wchodz\u0119 do kawiarni, gdzie wszelki \u017cywy duch zdaje si\u0119 strzec pieczo\u0142owicie swej strefy prywatno\u015bci za ekranami laptop\u00f3w lub w najnowszych modelach smartfon\u00f3w. Je\u015bli ju\u017c z kim\u015b udaje si\u0119 zagai\u0107 [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[94,98,351,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91380"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91380"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91380\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91380"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}