{"id":91321,"date":"2016-11-18T12:04:10","date_gmt":"2016-11-18T17:04:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=91321"},"modified":"2016-11-18T12:25:57","modified_gmt":"2016-11-18T17:25:57","slug":"rozwazania-antyekumeniczne-dla-papieza-zygmunt-krzyzanowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=91321","title":{"rendered":"Rozwa\u017cania \u201eantyekumeniczne” dla papie\u017ca – Zygmunt Krzy\u017canowski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Czego si\u0119 spodziewamy i czym si\u0119 kierujemy, kiedy nawet nie pr\u00f3bujemy g\u0142osi\u0107 Chrystusa tym, kt\u00f3rzy Go nie znaj\u0105? Czy\u017c nie jest nieprawo\u015bci\u0105 nak\u0142ada\u0107 prawdzie p\u0119ta? […] B\u0119dziemy\u017c czeka\u0107, a\u017c wiara spadnie im z nieba?<\/em><\/p>\r\n

Przytoczone s\u0142owa pochodz\u0105 z traktatu O rozwa\u017caniu<\/em> \u015bw. Bernarda z Clairvaux, napisanego w latach 1148-1153 na pro\u015bb\u0119 by\u0142ego ucznia, kt\u00f3ry jako papie\u017c przyj\u0105\u0142 imi\u0119 Eugeniusz III. Poni\u017cszy tekst b\u0119dzie oparty na fragmencie tego dzie\u0142a – dzie\u0142a szczeg\u00f3lnego ze wzgl\u0119du na autorstwo, ale r\u00f3wnie\u017c tematyk\u0119.<\/strong><\/p>\r\n

\u015awi\u0119ty Bernard rozpoczyna cz\u0119\u015b\u0107 tekstu po\u015bwi\u0119con\u0105 tematyce \u201eantyekumenicznej\u201d (nie stosuj\u0105c oczywi\u015bcie tego poj\u0119cia) rozwa\u017caniem \u201eo rzeczach poddanych papie\u017cowi\u201d. Okre\u015blenie obszaru w\u0142adzy papieskiej jest do\u015b\u0107 jasne: \u201eTrzeba by wyj\u015b\u0107 poza granice naszego \u015bwiata, aby znale\u017a\u0107 co\u015b, co nie podlega twojej w\u0142adzy\u201d. Za tym stanem rzeczy id\u0105 konkretne konsekwencje: \u201eTwoim poprzednikom – aposto\u0142om – polecono zdoby\u0107 ca\u0142y \u015bwiat, a nie tylko pewne jego regiony. Powiedziano im: \u00abId\u017acie na ca\u0142y \u015bwiat\u00bb\u201d (Mk 16, 15). Nast\u0119pnie \u015bw. Bernard m\u00f3wi o sposobie zdobywania \u015bwiata przez aposto\u0142\u00f3w: \u201eSprzedali wi\u0119c szaty i kupili sobie miecze (por. \u0141k 22, 36), to znaczy s\u0142owa ogniste i tchnienie mocy, kt\u00f3re jest or\u0119\u017cem Najwy\u017cszego\u201d. Ten spos\u00f3b walki prowadzi\u0142 do zwyci\u0119stwa: \u201eZaiste: na wszystk\u0105 ziemi\u0119 wyszed\u0142 g\u0142os ich i na kra\u0144ce okr\u0119gu ziemi s\u0142owa ich (Ps 18, 4). Dok\u0105dkolwiek dotar\u0142y te s\u0142owa, wznieca\u0142y ogie\u0144 – ten ogie\u0144, kt\u00f3ry zes\u0142a\u0142 Pan na ziemi\u0119 (por. \u0141k 12, 49). Ci to wytrwali rycerze padali w boju, ale nie ulegali; ich \u015bmier\u0107 zamienia\u0142a si\u0119 w triumf. Bardzo si\u0119 umocni\u0142o ich panowanie; ustanowieni zostali ksi\u0105\u017c\u0119tami nad wszystk\u0105 ziemi\u0105 (por. Ps 138, 17; 44, 17)\u201d.<\/p>\r\n

Papie\u017c jest ich \u201enast\u0119pc\u0105 i spadkobierc\u0105\u201d, \u015bw. Bernard m\u00f3wi wi\u0119c do papie\u017ca: \u201e\u015bwiat jest twoim dziedzictwem\u201d. Trzeba jednak papie\u017cowi spokojnie rozwa\u017cy\u0107, w jakiej mierze \u015bwiat do niego nale\u017cy.<\/p>\r\n

Papie\u017c nie jest w\u0142a\u015bcicielem \u015bwiata, lecz jego zarz\u0105dc\u0105. Uzurpuj\u0105c sobie prawo w\u0142asno\u015bci \u015bwiata, sprzeciwi\u0142by si\u0119 s\u0142owom: \u201eM\u00f3j jest \u015bwiat i to, co go nape\u0142nia\u201d (Ps 49, 12). Czytamy: \u201eTylko Chrystus jest jedynym w\u0142adc\u0105, czy to jako Stw\u00f3rca, czy przez zas\u0142ugi odkupienia, czy wreszcie – z daru Ojca\u201d. Jaka wi\u0119c z tego wynika rola dla papie\u017ca? Wyra\u017caj\u0105 j\u0105 s\u0142owa: \u201eZostaw Mu wi\u0119c posiadanie dziedzictwa, a dla siebie zatrzymaj trosk\u0119 o nie. Taka jest twoja cz\u0119\u015b\u0107; po nic wi\u0119cej nie wyci\u0105gaj r\u0119ki\u201d.<\/p>\r\n

Na wypadek w\u0105tpliwo\u015bci autor por\u00f3wnuje zadania papie\u017ca do funkcji dzier\u017cawcy czy wychowawcy panicza: \u201eDzier\u017cawca nie jest panem maj\u0105tku, jak wychowawca nie jest panem ucznia. Podobnie ciebie postawiono, aby\u015b si\u0119 opiekowa\u0142, czuwa\u0142, ochrania\u0142 i strzeg\u0142. Twoim obowi\u0105zkiem jest by\u0107 po\u017cytecznym rz\u0105dc\u0105, jak \u00f3w s\u0142uga dobry i roztropny, kt\u00f3rego pan ustanowi\u0142 nad rodzin\u0105 swoj\u0105 (por. Mt 24, 45)\u201d. W\u0142adz\u0119 papiesk\u0105 ogranicza fakt, \u017ce jest on cz\u0142owiekiem: \u201eSam b\u0119d\u0105c cz\u0142owiekiem, nie chciej panowa\u0107 nad lud\u017ami – aby nad tob\u0105 nie zapanowa\u0142a wszelka niesprawiedliwo\u015b\u0107 […]. Cho\u0107by\u015b przypisywa\u0142 sobie bardzo wiele, to jednak, je\u015bli nie uleg\u0142e\u015b z\u0142udzeniu, nie mo\u017cesz mniema\u0107, \u017ce\u015b otrzyma\u0142 wi\u0119cej ni\u017c wielcy aposto\u0142owie\u201d.<\/p>\r\n

Nast\u0119pnie \u015bw. Bernard przypomina s\u0142owa \u015bw. Paw\u0142a: \u201eJestem d\u0142u\u017cnikiem m\u0105drych i niem\u0105drych\u201d (Rz 1, 14). Komentuj\u0105c je stwierdza, i\u017c \u201eniemi\u0142a nazwa d\u0142u\u017cnik wskazuje raczej na s\u0142ug\u0119 ni\u017c na pana […]. Je\u015bli wi\u0119c stwierdzasz, \u017ce nie jeste\u015b panem, lecz d\u0142u\u017cnikiem m\u0105drych i niem\u0105drych, winiene\u015b po\u015bwi\u0119ci\u0107 im jak najwi\u0119ksz\u0105 trosk\u0119 i wnikliwe rozwa\u017canie, tak, aby uczyni\u0107 m\u0105drymi tych, kt\u00f3rzy nimi nie s\u0105, m\u0105drych zachowa\u0107 w m\u0105dro\u015bci i przywr\u00f3ci\u0107 m\u0105dro\u015b\u0107 tym, kt\u00f3rzy j\u0105 utracili. Ot\u00f3\u017c ze wszystkich rodzaj\u00f3w bezrozumno\u015bci najbardziej bezrozumn\u0105 – tak si\u0119 wyra\u017c\u0119 – jest niewiara. Musisz wi\u0119c czu\u0107 si\u0119 d\u0142u\u017cnikiem niewierz\u0105cych – \u017byd\u00f3w, Grek\u00f3w i pogan\u201d.<\/p>\r\n

Trzeba w tym miejscu wtr\u0105ci\u0107, celem wyja\u015bnienia, s\u0142owa pochodz\u0105ce z dalszej cz\u0119\u015bci tekstu, odnosz\u0105ce si\u0119 do stoj\u0105cych wtedy na granicy formalnej schizmy Grek\u00f3w, czyli chrze\u015bcijan pozostaj\u0105cych w kr\u0119gu Konstantynopola: \u201eMnie za\u015b wypada wspomnie\u0107 o uporze Grek\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 i nie s\u0105 z nami: zwi\u0105zani z nami wiar\u0105, nie \u017cyj\u0105 z nami we wsp\u00f3lnocie pokoju, cho\u0107 i w samej wierze zdarza\u0142y im si\u0119 fa\u0142szywe kroki\u201d.<\/p>\r\n

Praktyczny wniosek jest nast\u0119puj\u0105cy: \u201ePowiniene\u015b uczyni\u0107 wszystko, co mo\u017cliwe, aby niewierz\u0105cy si\u0119 nawr\u00f3ci\u0142, aby nawr\u00f3ceni si\u0119 nie odwr\u00f3cili, aby odwr\u00f3ceni powr\u00f3cili do wiary. A nast\u0119pnie: aby przewrotni sk\u0142onili si\u0119 ku prawo\u015bci, b\u0142\u0105dz\u0105cy wr\u00f3cili na drog\u0119 prawdy, uwodz\u0105cy innych sami zostali pokonani niezbitymi argumentami i si\u0119 nawr\u00f3cili – je\u015bli to by\u0107 mo\u017ce – lub przynajmniej pozbawieni zostali mo\u017cliwo\u015bci buntowania innych. Absolutnie nie mo\u017ce uj\u015b\u0107 twojej uwadze najgorszy \u00f3w rodzaj niem\u0105drych. Mam na my\u015bli heretyk\u00f3w i schizmatyk\u00f3w; oni to zbuntowawszy si\u0119, buntuj\u0105 innych; to psy rozrywaj\u0105ce i lisy oszukuj\u0105ce\u201d.<\/p>\r\n

Wyra\u017any zapa\u0142 \u015bw. Bernarda nie przeszkadza mu patrze\u0107 na problem realistycznie: \u201eGdy chodzi o nawr\u00f3cenie \u017byd\u00f3w, masz niejakie usprawiedliwienie, ze wzgl\u0119du na czas, kt\u00f3rego nie nale\u017cy wyprzedza\u0107 (por. Rz 11, 25). Najpierw winni nawr\u00f3ci\u0107 si\u0119 poganie. Ale c\u00f3\u017c mi powiesz o samych poganach? Albo raczej – co ci powie twoje rozwa\u017canie o twoim kunktatorstwie?\u201d.<\/p>\r\n

W tym kontek\u015bcie zaprzestawanie g\u0142oszenia wiary wi\u0105\u017ce autor niejako z wyznaczaniem granic Ewangelii. Stawia pytanie: \u201eKto pierwszy po\u0142o\u017cy\u0142 tam\u0119 jego [s\u0142owa] zbawczemu biegowi?\u201d. Nie chce jednak dokonywa\u0107 oceny poprzednik\u00f3w papie\u017ca Eugeniusza III, dopuszczaj\u0105c, \u017ce mog\u0142y by\u0107 jakie\u015b przeszkody czy konieczno\u015bci, o kt\u00f3rych nie wie. Nie bada przesz\u0142o\u015bci, stawia pytanie: \u201ejaka jest przyczyna naszej bezczynno\u015bci?\u201d i wzywa, znowu zachowuj\u0105c realizm, do g\u0142oszenia Chrystusa wszystkim narodom: \u201eB\u0119dziemy\u017c czeka\u0107, a\u017c wiara spadnie im z nieba? Nie zdarzy\u0142o si\u0119, by wiara by\u0142a owocem przypadku. Jak mog\u0105 uwierzy\u0107 narody, je\u015bli nikt nie b\u0119dzie im g\u0142osi\u0142 Ewangelii?\u201d.<\/p>\r\n

Je\u015bli si\u0119gniemy do historii Ko\u015bcio\u0142a, w\u0142a\u015bnie do czas\u00f3w, gdy \u017cy\u0142 autor traktatu O rozwa\u017caniu<\/em>, to przekonamy si\u0119, w jak trudnej sytuacji znajdowali si\u0119 kolejni papie\u017ce, kt\u00f3rzy nie tylko mogli nie mie\u0107 dost\u0119pu do grobu \u015bw. Piotra, ale nawet byli zmuszeni rezydowa\u0107 poza Rzymem. W tej trudnej sytuacji mog\u0142o powstawa\u0107 dla naszych czas\u00f3w dziedzictwo niedo\u015bcig\u0142e, jak cho\u0107by traktat, z kt\u00f3rego urywki zosta\u0142y tu przytoczone.<\/p>\r\n

Religia katolicka nakierowuje na przysz\u0142o\u015b\u0107, sk\u0142ania do d\u0105\u017cenia, nie do stania w miejscu czy ucieczki w przesz\u0142o\u015b\u0107. Dzi\u015b jednak, wobec s\u0142abo\u015bci (a niejednokrotnie braku czysto\u015bci doktrynalnej) wsp\u00f3\u0142czesnej teologii, warto osobi\u015bcie si\u0119ga\u0107 do dawnych tekst\u00f3w. Nie po to jednak, w pierwszej kolejno\u015bci, by czerpa\u0107 zadowolenie z ich pi\u0119kna (cho\u0107 cz\u0119sto jest to nieuniknione), lecz po to, by dowiedzie\u0107 si\u0119, czym jest naprawd\u0119 katolicyzm, w co mamy wierzy\u0107 i jak mamy praktykowa\u0107 wiar\u0119 w Chrystusa. Skupienie si\u0119 na tych tekstach pozwoli wyrwa\u0107 si\u0119 ze wsp\u00f3\u0142czesnego chaosu. Nie zwiod\u0105 nas fa\u0142szywi charyzmatycy, je\u017cd\u017c\u0105cy po \u015bwiecie niczym popularni arty\u015bci, nie ulegniemy u\u0142udzie pozornej \u015bwi\u0119to\u015bci, prowokuj\u0105cej og\u00f3ln\u0105 niefrasobliwo\u015b\u0107 w sprawach dotycz\u0105cych zbawienia duszy, a zw\u0142aszcza oddawaniu czci Panu Bogu.<\/p>\r\n

Zygmunt Krzy\u017canowski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Tekst oparty na: \u015bw. Bernard z Clairvaux, O rozwa\u017caniu<\/em>, wprowadzenie Stanis\u0142aw Kie\u0142tyka SOCist, Krak\u00f3w 1992.<\/p>\r\n

Przyczyny wzi\u0119cia w tytule artyku\u0142u s\u0142owa antyekumenizm w cudzys\u0142\u00f3w domy\u015bl\u0105 si\u0119 Czytelnicy, przeczytawszy wypowied\u017a na temat ekumenizmu arcybiskupa Marcela Lefebvre\u2019a zamieszczon\u0105 w poprzednim numerze \u201eZawsze Wierni\u201d na stronie 80.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czego si\u0119 spodziewamy i czym si\u0119 kierujemy, kiedy nawet nie pr\u00f3bujemy g\u0142osi\u0107 Chrystusa tym, kt\u00f3rzy Go nie znaj\u0105? Czy\u017c nie jest nieprawo\u015bci\u0105 nak\u0142ada\u0107 prawdzie p\u0119ta? […] B\u0119dziemy\u017c czeka\u0107, a\u017c wiara spadnie im z nieba? Przytoczone s\u0142owa pochodz\u0105 z traktatu O rozwa\u017caniu \u015bw. Bernarda z Clairvaux, napisanego w latach 1148-1153 na pro\u015bb\u0119 by\u0142ego ucznia, kt\u00f3ry jako […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[119,357],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91321"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91321"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91321\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}