{"id":91317,"date":"2016-11-13T17:36:19","date_gmt":"2016-11-13T22:36:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=91317"},"modified":"2016-11-13T17:39:28","modified_gmt":"2016-11-13T22:39:28","slug":"wplyw-nauczania-lutra-na-moralnosc-publiczna-na-podstawie-jego-wlasnych-pism-ks-henry-oconnor-si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=91317","title":{"rendered":"Wp\u0142yw nauczania Lutra na moralno\u015b\u0107 publiczn\u0105 na podstawie jego w\u0142asnych pism – ks. Henry O\u2019Connor SI<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ka\u017cda osoba rozumna zgodzi si\u0119 ze mn\u0105, \u017ce Luter m\u00f3g\u0142by by\u0107 uwa\u017cany za reformatora wybranego przez Boga jedynie w\u00f3wczas, gdyby skutkiem g\u0142oszonych przez niego nauk by\u0142 post\u0119p w cnocie oraz porzucanie wyst\u0119pnego \u017cycia. O ile jednak mo\u017cna by wykaza\u0107 ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce rezultatem jego nauczania by\u0142o przeciwnie – rozplenienie si\u0119 wyst\u0119pk\u00f3w i zarzucenie praktykowania cn\u00f3t, musieliby\u015bmy wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tego wniosek, i\u017c nie posiada\u0142 on Boskiego upowa\u017cnienia dla podj\u0119tego przez siebie swego dzie\u0142a.<\/strong><\/p>\r\n

W niniejszym rozdziale przedstawi\u0119 45 pogrupowanych tematycznie i pochodz\u0105cych z jego w\u0142asnych pism cytat\u00f3w, kt\u00f3re bez wyj\u0105tku opisuj\u0105 smutn\u0105 kondycj\u0119 moraln\u0105 wyznawc\u00f3w \u201enowej Ewangelii\u201d. W 15 z nich sam Luter stwierdza, \u017ce ludzie stali si\u0119 gorszymi ni\u017c byli uprzednio pod w\u0142adz\u0105 papie\u017ca. Na te w\u0142a\u015bnie ust\u0119py pragn\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 wnikliwego czytelnika.<\/p>\r\n

Wzgarda dla S\u0142owa Bo\u017cego<\/h4>\r\n

1.<\/strong> Luter pisa\u0142: \u201eLudzie ubodzy czuj\u0105 si\u0119 obecnie tak pewni siebie, \u017ce na\u015bmiewaj\u0105 si\u0119 z kaznodziei\u201d. Dodaje te\u017c, i\u017c bliski jest dzie\u0144, w kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 szydzi\u0107 z innych: \u201eJeste\u015bcie g\u0142upcami, dlaczego przejmujecie si\u0119 jakim\u015b kazaniem?\u201d 1<\/a>.<\/p>\r\n

2.<\/strong> \u201eWie\u015bniacy i szlachta [s\u0105dz\u0105, i\u017c] znaj\u0105 Ewangeli\u0119 lepiej ni\u017c \u015bw. Pawe\u0142 czy doktor Marcin Luter, uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za m\u0105drzejszych i lepszych od swego duchowie\u0144stwa\u201d 2<\/a>.<\/p>\r\n

3.<\/strong> \u201eWie\u015bniacy, mieszczanie i szlachta […] che\u0142pi\u0105 si\u0119, \u017ce nie potrzebuj\u0105 \u017cadnego kaznodziei […] i nie daliby ani grosza, aby s\u0142ucha\u0107 kaza\u0144\u201d 3<\/a>.<\/p>\r\n

4.<\/strong> \u201eUbogi wiejski pastor jest obecnie cz\u0142owiekiem najbardziej pogardzanym […] i to do tego stopnia, \u017ce \u017caden wie\u015bniak nie obawia\u0142by si\u0119 go zniewa\u017cy\u0107\u201d 4<\/a>.<\/p>\r\n

5.<\/strong> \u201eMo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, jak gdyby \u015bwiat postanowi\u0142 zag\u0142odzi\u0107 s\u0142ugi Ewangelii na \u015bmier\u0107\u201d 5<\/a>.<\/p>\r\n

6.<\/strong> Ju\u017c w 1524 r. Luter wyja\u015bnia\u0142, dlaczego g\u0142osiciele nowej Ewangelii spotykali si\u0119 z tak powszechnym lekcewa\u017ceniem: \u201eProwadz\u0105 oni \u017cycie tak wyst\u0119pne […] \u017ce wyrz\u0105dzaj\u0105 wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku\u201d (\u201eVivuntque vitam sic pravam […] ut plus sane offendant, quam prosint<\/em>\u201d).<\/p>\r\n

Lekcewa\u017cenie okazywane Eucharystii<\/h4>\r\n

1.<\/strong> \u201eLudzie okazuj\u0105 obecnie tak ma\u0142o uszanowania dla \u015awi\u0119tego Sakramentu Cia\u0142a i Krwi naszego Pana […] jak gdyby nie by\u0142o na ziemi niczego, czego by w mniejszym stopniu potrzebowali\u201d 6<\/a>.<\/p>\r\n

2.<\/strong> \u201eUprzednio, pod w\u0142adz\u0105 papie\u017ca, kiedy byli\u015bmy zmuszani i nak\u0142aniani do przyjmowania Sakramentu, przychodzili\u015bmy t\u0142umnie. […] Obecnie […] nasz stosunek do niego jest tak oburzaj\u0105cy i haniebny, \u017ce mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, jak gdyby\u015bmy nie byli istotami ludzkimi [a tym bardziej chrze\u015bcijanami], ale jedynie drewnem i kamieniami, kt\u00f3re go nie potrzebuj\u0105\u201d 7<\/a>.<\/p>\r\n

Zanik gorliwo\u015bci w troszczeniu si\u0119 o potrzeby duchowie\u0144stwa, ko\u015bcio\u0142\u00f3w oraz szk\u00f3\u0142<\/h4>\r\n

1.<\/strong> \u201ePod panowaniem papie\u017ca […] ludzie okazywali wielk\u0105 gorliwo\u015b\u0107 w budowaniu ko\u015bcio\u0142\u00f3w […]. Dzi\u015b, gdy jest nauczana prawdziwa religia i ludzie s\u0105 w\u0142a\u015bciwie pouczani w kwestii dobrych uczynk\u00f3w, wszyscy stali si\u0119 ozi\u0119bli – i to do tego stopnia, \u017ce nie przestaje nas to zadziwia\u0107\u201d.<\/p>\r\n

2.<\/strong> \u201eUprzednio potrafili oni wznosi\u0107 klasztory i ko\u015bcio\u0142y, przeznaczaj\u0105c na to kwoty wr\u0119cz przesadne, dzi\u015b nie s\u0105 w stanie naprawi\u0107 dziury w dachu, by ich pastor nie cierpia\u0142 wskutek deszczu\u201d.<\/p>\r\n

3.<\/strong> \u201ePowiedzcie mi, czy jest obecnie jakie\u015b miasto na tyle gorliwe czy pobo\u017cne, aby zabezpieczy\u0107 potrzeby nauczyciela czy pastora?\u201d.<\/p>\r\n

4.<\/strong> \u201eNasza umi\u0142owana Ewangelia spotyka si\u0119 z takim lekcewa\u017ceniem, \u017ce [obecnie] gdy jest przepowiadana nikt nie wykazuje najmniejszej ch\u0119ci, by przekaza\u0107 cokolwiek na wy\u017cywienie i utrzymanie kaznodziei i nauczycieli\u201d.<\/p>\r\n

5.<\/strong> \u201eUprzednio, kiedy s\u0142u\u017cyli\u015bmy diab\u0142u, […] wszystkie sakiewki by\u0142y otwarte i nie by\u0142o umiaru we wspomaganiu ko\u015bcio\u0142\u00f3w i szk\u00f3\u0142 […]. Obecnie jednak, gdy nale\u017cy wznosi\u0107 w\u0142a\u015bciwy rodzaj szk\u00f3\u0142 i ko\u015bcio\u0142\u00f3w, nawet nie budowa\u0107, ale jedynie zabezpieczy\u0107 ich stan […] wszystkie sakiewki pozostaj\u0105 zawi\u0105zane jakby \u017celaznymi \u0142a\u0144cuchami\u201d.<\/p>\r\n

6.<\/strong> \u201eUprzednio ka\u017cde miasto potrafi\u0142o – stosownie do swej wielko\u015bci – utrzymywa\u0107 z \u0142atwo\u015bci\u0105 kilka klasztor\u00f3w […]. Obecnie jednak, gdy w mie\u015bcie jest zaledwie jedna czy dwie osoby, o kt\u00f3rych potrzeby nale\u017ca\u0142oby zadba\u0107, kt\u00f3re nauczaj\u0105 S\u0142owa Bo\u017cego, udzielaj\u0105 sakrament\u00f3w, odwiedzaj\u0105 i pocieszaj\u0105 ubogich, nauczaj\u0105 m\u0142odzie\u017c […] wszyscy uznaj\u0105 to za zbyt wiele, cho\u0107 [pieni\u0105dze te pochodz\u0105] nie z ich w\u0142asnych kieszeni, ale z d\u00f3br innych [tj. konfiskat – przyp. t\u0142um.]\u201d.<\/p>\r\n

7.<\/strong> \u201eNasi wie\u015bniacy po\u017c\u0105daj\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiej wolno\u015bci, kt\u00f3ra przynios\u0142aby im doczesne korzy\u015bci, je\u015bli jednak maj\u0105 da\u0107 cho\u0107by grosz na swe duchowie\u0144stwo albo uczyni\u0107 najdrobniejsz\u0105 nawet rzecz dla Ewangelii, nawet sam diabe\u0142 nie m\u00f3g\u0142by ich do tego nak\u0142oni\u0107\u201d.<\/p>\r\n

Zaniedbywanie ubogich<\/h4>\r\n

1.<\/strong> Luter pisze, \u017ce jego zwolennicy mawiaj\u0105: \u201eJe\u015bli nie dost\u0119pujemy zbawienia ze wzgl\u0119du na nasze dobre uczynki, dlaczego mieliby\u015bmy dawa\u0107 ja\u0142mu\u017cn\u0119 ubogim?\u201d. Jak stwierdza, nawet ci, kt\u00f3rzy nie m\u00f3wi\u0105 tego wprost, manifestuj\u0105 to przekonanie swym post\u0119powaniem.<\/p>\r\n

2.<\/strong> \u201eUprzednio, pod w\u0142adz\u0105 papie\u017ca, ludzie zwykli dawa\u0107 naprawd\u0119 bardzo hojnie i ponad miar\u0119 dawali ch\u0119tnie, gdy\u017c oczekiwali za to [przysz\u0142ej] nagrody. Obecnie jednak, gdy w \u015bwietle Ewangelii nie m\u00f3wi si\u0119 nam nic o naszych zas\u0142ugach, nikt nie jest ch\u0119tny do dawania ani okazywania pomocy\u201d.<\/p>\r\n

3.<\/strong> \u201eUprzednio, kiedy pod w\u0142adz\u0105 papie\u017ca s\u0142u\u017cyli\u015bmy diab\u0142u, wszyscy byli mi\u0142osierni i uprzejmi, dawali pe\u0142nymi gar\u015bciami, rado\u015bni i z wielk\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 […]. Obecnie, gdy powinni\u015bmy by\u0107 mi\u0142osiernymi, dawa\u0107 ch\u0119tnie i okazywa\u0107 Bogu wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za \u015awi\u0119t\u0105 Ewangeli\u0119 […] nikt nie jest ch\u0119tny do dawania, ale jedynie do brania\u201d.<\/p>\r\n

Oboj\u0119tno\u015b\u0107 wobec chorych<\/h4>\r\n

1.<\/strong> W 1527 r. w Wittenberdze wybuch\u0142a zaraza. Luter pisa\u0142: \u201eWybuch\u0142a tu zaraza, cho\u0107 raczej w \u0142agodnej postaci (satis pro pitia<\/em>); jednak\u017ce powszechny strach i masowa ucieczka ludno\u015bci sprawiaj\u0105 przygn\u0119biaj\u0105ce wra\u017cenie\u201d.<\/p>\r\n

2.<\/strong> Po raz drugi miasto zosta\u0142o dotkni\u0119te zaraz\u0105 w 1539 r. Donosz\u0105c o tym w li\u015bcie do Wencezlausa Lincka8<\/a> Luter pisa\u0142: \u201eJeden cz\u0142owiek ucieka przed drugim tak, \u017ce nie spos\u00f3b znale\u017a\u0107 […] s\u0142u\u017c\u0105cego. My\u015bl\u0119, \u017ce to sam diabe\u0142 musia\u0142 nawiedzi\u0107 ludzi prawdziw\u0105 plag\u0105, nape\u0142niaj\u0105c ich tak straszliwym strachem, \u017ce brat zapomina o bracie, a syn o swych rodzicach\u201d.<\/p>\r\n

3.<\/strong> I dalej pisa\u0142: \u201eJestem zdumiony, \u017ce im wi\u0119cej nauczamy o \u017cyciu w Chrystusie, tym wi\u0119kszy staje si\u0119 w\u015br\u00f3d ludzi l\u0119k przed \u015bmierci\u0105\u201d.<\/p>\r\n

4.<\/strong> Luter t\u0142umaczy\u0142 to m.in. tym, i\u017c wed\u0142ug niego uprzednio – pod panowaniem papie\u017ca – \u201eze wzgl\u0119du na fa\u0142szyw\u0105 nadziej\u0119 \u017cycia [wiecznego] ludzie mniej l\u0119kali si\u0119 \u015bmierci\u201d.<\/p>\r\n

Demoralizacja m\u0142odzie\u017cy<\/h4>\r\n

1.<\/strong> Luter pisa\u0142 z oburzeniem: \u201eTo ha\u0144ba, jak \u017ale wychowujemy obecnie nasze dzieci […]. Rodzice pozwalaj\u0105 swym dzieciom na wszystko […]. Matki nie pilnuj\u0105 swych c\u00f3rek […] i nie karz\u0105 ich, nie ucz\u0105 ich jak prowadzi\u0107 \u017cycie skromne i czyste\u201d.<\/p>\r\n

2.<\/strong> \u201eWsz\u0119dzie […] s\u0142ycha\u0107 narzekania na niepos\u0142usze\u0144stwo, brak poszanowania dla prawa oraz pych\u0119 w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy\u201d.<\/p>\r\n

3.<\/strong> Jak pisze Luter, pija\u0144stwo \u201erozpowszechni\u0142o si\u0119 […] w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy […] do tego stopnia, i\u017c obecnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 najzdolniejszych i najbardziej utalentowanych m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn (zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d szlachty i na dworach magnackich) rujnuje swe zdrowie, cia\u0142o oraz \u017cycie […]\u201d.<\/p>\r\n

Plaga pija\u0144stwa<\/h4>\r\n

1.<\/strong> Pisali\u015bmy ju\u017c o tragicznych skutkach plagi pija\u0144stwa, kt\u00f3re rozpowszechni\u0142o si\u0119 przede wszystkim w\u015br\u00f3d m\u0142odego pokolenia.<\/p>\r\n

2.<\/strong> Uprzednio tak nie by\u0142o. Pisz\u0105c o pija\u0144stwie, Luter stwierdza: \u201ePami\u0119tam, za jak wielk\u0105 ha\u0144b\u0119 uchodzi\u0142o ono w\u015br\u00f3d szlachty w czasach mej m\u0142odo\u015bci\u201d. Jak jednak stwierdza, obecnie owi m\u0142odzi ludzie, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 oddawa\u0142a si\u0119 pija\u0144stwu, \u201eto w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci szlachta\u201d.<\/p>\r\n

3.<\/strong> \u201eDosz\u0142o do tego, i\u017c ohydne wyst\u0119pki, picie bez umiaru oraz burdy nie s\u0105 obecnie postrzegane jako pow\u00f3d ha\u0144by, ale […] przejaw weso\u0142o\u015bci\u201d.<\/p>\r\n

4.<\/strong> \u201eZ b\u00f3lem musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce obecnie plaga pija\u0144stwa zala\u0142a nas […] niczym potop\u201d.<\/p>\r\n

5.<\/strong> \u201eLudzie […] postrzegaj\u0105 Ewangeli\u0119 jako doktryn\u0119, […] kt\u00f3ra uczy ich je\u015b\u0107 i pi\u0107. Takie s\u0105 zapatrywania niemal wszystkich, od warstw najni\u017cszych do najwy\u017cszych\u201d.<\/p>\r\n

6.<\/strong> \u201eLudzie stali si\u0119 niczym \u015bwinie, pogr\u0105\u017ceni w nieustannym pija\u0144stwie\u201d.<\/p>\r\n

Wzrost liczby samob\u00f3jstw<\/h4>\r\n

Coraz cz\u0119stsze stawa\u0142y si\u0119 w\u015br\u00f3d jego zwolennik\u00f3w r\u00f3wnie\u017c samob\u00f3jstwa. 25 lipca 1542 r. – na trzy i p\u00f3\u0142 roku przed sw\u0105 \u015bmierci\u0105 – Luter wyrazi\u0142 przekonanie, \u017ce niekt\u00f3re z przypadk\u00f3w samob\u00f3jstw po\u015br\u00f3d jego zwolennik\u00f3w by\u0142y dzie\u0142em szatana, kt\u00f3remu B\u00f3g pozwoli\u0142 kara\u0107 w ten spos\u00f3b zb\u00f3r lutera\u0144ski za wzgard\u0119 dla S\u0142owa Bo\u017cego.<\/p>\r\n

Oto jego dok\u0142adne s\u0142owa:<\/p>\r\n

\r\n

M\u00f3j Antoni, to, co napisa\u0142e\u015b w twym li\u015bcie odno\u015bnie do mocy, jak\u0105 okaza\u0142 diabe\u0142 wobec owych trzech ludzi, kt\u00f3rzy si\u0119 powiesili, przepe\u0142ni\u0142y mnie l\u0119kiem. Daj\u0105c szatanowi tak wielk\u0105 w\u0142adz\u0119 nad naszym Ko\u015bcio\u0142em, B\u00f3g pozwala odczu\u0107 nam, zuchwa\u0142ym i niewdzi\u0119cznym stworzeniom, przedsmak swego przysz\u0142ego gniewu. […] Jest on [szatan] ksi\u0119ciem tego \u015bwiata i aby \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 na nas pogard\u0119, stwarza zewn\u0119trzne pozory, \u017ce ci ludzie powiesili si\u0119 sami, podczas gdy w istocie to on ich zabi\u0142, i oddzia\u0142uj\u0105c na ich wyobra\u017ani\u0119 sprawi\u0142, i\u017c uwierzyli, \u017ce sami si\u0119 wieszaj\u0105 […]. R\u0119ka szatana jest tu bezsprzecznie widoczna.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Powszechny upadek moralno\u015bci publicznej<\/h4>\r\n

1.<\/strong> Luter pisa\u0142: \u201eSkoro tylko rozpocz\u0119li\u015bmy g\u0142osi\u0107 nasz\u0105 Ewangeli\u0119 […] przyzwoito\u015b\u0107 i skromno\u015b\u0107 zanik\u0142y, wszyscy za\u015b chc\u0105 posiada\u0107 absolutn\u0105 wolno\u015b\u0107 w post\u0119powaniu wedle w\u0142asnych zachcianek\u201d.<\/p>\r\n

2.<\/strong> \u201eW pe\u0142ni zas\u0142ugujemy na to, by los naszych ewangelik\u00f3w [wyznawc\u00f3w nowej Ewangelii] by\u0142 obecnie siedmiokro\u0107 gorszy ni\u017c uprzednio. Albowiem zostawszy pouczeni o [prawdziwej] Ewangelii kradniemy, k\u0142amiemy, oszukujemy, jemy i pijemy [ponad miar\u0119] i dopuszczamy si\u0119 wszelkich innych wyst\u0119pk\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

3.<\/strong> \u201ePo tym jak jeden diabe\u0142 [papiestwo] zosta\u0142 spo\u015br\u00f3d nas wyp\u0119dzony, wst\u0105pi\u0142o w nas siedem gorszych, co jasno wida\u0107 na przyk\u0142adzie wszystkich: ksi\u0105\u017c\u0105t, pan\u00f3w, szlachty, mieszczan i ch\u0142op\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

4.<\/strong> \u201eW\u015br\u00f3d przedstawicieli wszystkich stan\u00f3w lekkomy\u015blno\u015b\u0107 i wszelkiego rodzaju wady, grzechy i zgorszenia s\u0105 obecnie znacznie powszechniejsze ni\u017c uprzednio\u201d.<\/p>\r\n

5.<\/strong> \u201eMy\u015bl\u0119, \u017ce po [przyj\u0119ciu nowej] Ewangelii ludzie stali si\u0119 gorsi ni\u017c byli wcze\u015bniej nie z powodu samej Ewangelii, ale z powodu jej nadu\u017cywania\u201d.<\/p>\r\n

6.<\/strong> \u201eIm wytrwalej i d\u0142u\u017cej nauczamy, tym bardziej szerzy si\u0119 niemoralno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\r\n

7.<\/strong> \u201eLudzie s\u0105 obecnie op\u0119tani przez siedmiu diab\u0142\u00f3w, podczas gdy uprzednio pozostawali pod w\u0142adz\u0105 jednego; dzi\u015b z\u0142e duchy wchodz\u0105 w nich gromadami, wskutek czego staj\u0105 si\u0119 oni bardziej chciwi, nieczuli, nieczy\u015bci, zuchwali […] ni\u017c byli wcze\u015bniej pod w\u0142adz\u0105 papie\u017ca\u201d.<\/p>\r\n

8.<\/strong> \u201ePo tym, jak uwolnili\u015bmy si\u0119 spod panowania i w\u0142adzy papie\u017ca […] ludzie, gardz\u0105c prawdziw\u0105 nauk\u0105, zmienili si\u0119 w bezrozumne zwierz\u0119ta i bestie; liczba \u015bwi\u0105tobliwych i pobo\u017cnych nauczycieli nieustannie maleje\u201d.<\/p>\r\n

9.<\/strong> Mniej wi\u0119cej na rok przed sw\u0105 \u015bmierci\u0105 Luter wyzna\u0142: \u201e\u0179yjemy w Sodomie i Babilonie […]. Post\u0119powanie ludzi staje si\u0119 pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem z dnia na dzie\u0144 coraz gorsze\u201d.<\/p>\r\n

10.<\/strong> G\u0142\u00f3wn\u0105 scen\u0105 dzia\u0142alno\u015bci Lutra by\u0142a Wittenberga, kt\u00f3r\u0105 obra\u0142 sobie na siedzib\u0119. To w\u0142a\u015bnie w niej powinny wi\u0119c by\u0107 widoczne w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny owoce jego nauczania. Jednak\u017ce na siedem miesi\u0119cy przed \u015bmierci\u0105 Luter pisa\u0142 do \u017cony: \u201eUciekajmy z tej Sodomy [Wittenbergi] […]. Wol\u0119 tu\u0142a\u0107 si\u0119 i \u017cebra\u0107 o chleb, ni\u017c do\u015bwiadcza\u0107 przez ostatnie lata mego \u017cycia m\u0119ki i udr\u0119czenia z powodu wyst\u0119pk\u00f3w Wittenbergi\u201d.<\/p>\r\n

11.<\/strong> Luter posun\u0105\u0142 si\u0119 nawet do twierdzenia, i\u017c znaj\u0105c z g\u00f3ry owe skutki swych nauk nigdy nie zacz\u0105\u0142by ich g\u0142osi\u0107, i \u017ce nie wie, czy powinien kontynuowa\u0107 swe dzie\u0142o. Oto jego w\u0142asne s\u0142owa: \u201eZobaczcie, jak bezrozumnie zachowuj\u0105 si\u0119 wsz\u0119dzie ludzie wzgl\u0119dem Ewangelii, [do tego stopnia] \u017ce nie wiem, czy powinienem kontynuowa\u0107 me nauczanie\u201d.<\/p>\r\n

12.<\/strong> W innym miejscu pisa\u0142: \u201eGdyby B\u00f3g nie zamkn\u0105\u0142 moich oczu i gdybym przewidzia\u0142 te zgorszenia, nigdy nie zacz\u0105\u0142bym g\u0142osi\u0107 Ewangelii\u201d.<\/p>\r\n

13.<\/strong> W 1538 r., ponad 20 lat po rozpocz\u0119ciu reformacji, nasz\u0142a go podobna refleksja: \u201eKto zacz\u0105\u0142by naucza\u0107, gdyby\u015bmy wiedzieli z g\u00f3ry i\u017c tak wiele nieszcz\u0119\u015b\u0107, zamieszek, zgorsze\u0144, blu\u017anierstw, niewdzi\u0119czno\u015bci i niegodziwo\u015bci b\u0119dzie tego skutkiem?\u201d.<\/p>\r\n

14.<\/strong> Nowa Ewangelia nie uczyni\u0142a lepszym nawet samego Lutra. Jak pisa\u0142: \u201eWyznaj\u0119, […] \u017ce jestem obecnie znacznie bardziej ozi\u0119b\u0142y ni\u017c by\u0142em pod w\u0142adz\u0105 papie\u017ca, i \u017ce nie ma dzi\u015b nigdzie tak wielkiej gorliwo\u015bci, jak\u0105 widzieli\u015bmy uprzednio w\u015br\u00f3d mnich\u00f3w i ksi\u0119\u017cy\u201d.<\/p>\r\n

15.<\/strong> Gdyby nawet wszystkie te \u015bwiadectwa, pochodz\u0105ce w ca\u0142o\u015bci i bez wyj\u0105tku z w\u0142asnych pism Marcina Lutra, nie zosta\u0142y uznane za dow\u00f3d wystarczaj\u0105cy do wykazania, i\u017c og\u00f3lny poziom moralno\u015bci obni\u017cy\u0142 si\u0119 wskutek nauczania reformatora, pozostaje jeszcze jeden argument, kt\u00f3ry jak my\u015bl\u0119 przekona najbardziej nawet uprzedzony umys\u0142. W ci\u0105gu kilku ostatnich lat Janssen9<\/a> opublikowa\u0142 pi\u0119\u0107 tom\u00f3w swej Historii Niemiec<\/em> od ko\u0144ca \u015bredniowiecza<\/em> (niem. Geschichte des Deutschen Volkes seit dem Ausgang des Mittelalters<\/em>). Pojawieniu si\u0119 tego dzie\u0142a towarzyszy\u0142y wielkie emocje w kr\u0119gach historyk\u00f3w niemieckich, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na niezr\u00f3wnan\u0105 erudycj\u0119 autora oraz jego znajomo\u015b\u0107 pism oraz dzia\u0142alno\u015bci Lutra. Zaiste trudno jest wyobrazi\u0107 sobie bardziej drobiazgowe i naukowe studium reformacji, oparte w wielkim stopniu na s\u0142owach samego reformatora. Poruszenie wywo\u0142ane pojawieniem si\u0119 tej ksi\u0105\u017cki by\u0142o tak wielkie, zar\u00f3wno w kr\u0119gach protestanckich, jak i katolickich, \u017ce protestanckie Niemcy nie mog\u0142y zachowa\u0107 milczenia. Obrony Lutra podj\u0105\u0142 si\u0119 w swym dziele Luther und J. Jannsen<\/em> prof. K\u00f6stlin, jednak\u017ce fakty przytoczone przez Jannsena by\u0142y tak jednoznaczne i przyt\u0142aczaj\u0105ce, \u017ce zmuszony zosta\u0142 przyzna\u0107: \u201eW okresie reformacji […] istotnie mo\u017cna by\u0142o zaobserwowa\u0107 pewien wzrost zepsucia […]. Bez w\u0105tpienia uzasadnione jest te\u017c twierdzenie, \u017ce w pewnym stopniu fakt ten nale\u017cy wi\u0105za\u0107 z sam\u0105 reformacj\u0105\u201d.<\/p>\r\n

16.<\/strong> Prosz\u0119, by czytelnik zwr\u00f3ci\u0142 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na te dwa stwierdzenia, pami\u0119taj\u0105c, \u017ce wysz\u0142y one spod pi\u00f3ra najwybitniejszego obro\u0144cy sprawy Lutra w Niemczech.<\/p>\r\n

17.<\/strong> To, \u017ce reformacja mia\u0142a bezpo\u015bredni zwi\u0105zek ze wzrostem zepsucia moralnego, musi by\u0107 wi\u0119c uznane przez ka\u017cdego, kto opiera sw\u00f3j os\u0105d nie na uprzedzeniach i mitach, ale na faktach historycznych.<\/p>\r\n

ks. Henry O\u2019Connor SI<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Za: Luther\u2019s Own Statements Concerning His Teaching and its Results<\/em> (Benzinger Brothers, Nowy Jork, Cincinnati and St. Louis 1885). T\u0142um. Tomasz Maszczyk.<\/p>\r\n

Przypisy:<\/strong><\/p>\r\n

[1]<\/a> Erlanger Ausgabe<\/em>, I, ss. 103-104.<\/p>\r\n

[2]<\/a> Walch, XIV, 1360.<\/p>\r\n

[3]<\/a> Erlanger Ausgabe<\/em>, LI, s. 188.<\/p>\r\n

[4]<\/a> Walch, V, 577.<\/p>\r\n

[5]<\/a> Walch, VI, 967.<\/p>\r\n

[6]<\/a> Walch, X, 2666.<\/p>\r\n

[7]<\/a> Walch, X, 2735.<\/p>\r\n

[8]<\/a> Niemiecki teolog, zwolennik reformacji.<\/p>\r\n

[9]<\/a> Johannes Janssen, ksi\u0105dz katolicki i historyk.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ka\u017cda osoba rozumna zgodzi si\u0119 ze mn\u0105, \u017ce Luter m\u00f3g\u0142by by\u0107 uwa\u017cany za reformatora wybranego przez Boga jedynie w\u00f3wczas, gdyby skutkiem g\u0142oszonych przez niego nauk by\u0142 post\u0119p w cnocie oraz porzucanie wyst\u0119pnego \u017cycia. O ile jednak mo\u017cna by wykaza\u0107 ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce rezultatem jego nauczania by\u0142o przeciwnie – rozplenienie si\u0119 wyst\u0119pk\u00f3w i zarzucenie praktykowania […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[328,9],"tags":[238,321],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91317"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91317"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91317\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}