{"id":91216,"date":"2016-11-09T12:13:13","date_gmt":"2016-11-09T17:13:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=91216"},"modified":"2016-11-10T10:20:46","modified_gmt":"2016-11-10T15:20:46","slug":"sie-ma-i-nas-nie-ma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=91216","title":{"rendered":"\u201eSie ma” i nas nie ma"},"content":{"rendered":"

Pochwalony! To znaczy, \u017ce co? O co chodzi wypowiadaj\u0105cemu te s\u0142owa? Tak, wiemy dobrze, \u017ce to taki skr\u00f3t od tradycyjnej formu\u0142y katolickiego pozdrowienia. I wiemy, \u017ce ta konwencja ma sw\u00f3j r\u00f3wnie\u017c skr\u00f3towy odzew: \u201eNa wieki wiek\u00f3w\u201d. Ale o co chodzi, ale kto jest \u201epochwalony\u201d? Kogo w tej chwale utrwalamy \u201ena wieki\u201d? <\/strong><\/p>\r\n

\"\u201eSie<\/p>\r\n

J\u00f3zef Che\u0142mo\u0144ski, Burza. 1896. [Public domain], via Wikimedia Commons<\/em><\/p>\r\n

Zniekszta\u0142cenie pozdrowienia \u201eLaudetur Jesus Christus\u201d ma ju\u017c d\u0142ug\u0105 histori\u0119.  Zdecydowanie kr\u00f3tsz\u0105 ma inne katolickie pozdrowienie – \u201eSzcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce!\u201d Ono, dla odmiany, cho\u0107 semantycznie zachowa\u0142o sw\u00f3j kszta\u0142t, zdecydowanie zmieni\u0142o sw\u0105 merytoryczn\u0105 zawarto\u015b\u0107. Kiedy\u015b powszechnie witano tak ludzi zaj\u0119tych swoj\u0105 prac\u0105, np. rolnika, rzemie\u015blnika. Pozdrawiany logicznie odpowiada\u0142 – \u201eDaj Bo\u017ce\u201d, bo faktycznie to, co dobre w naszym \u017cyciu zdarzy\u0107 si\u0119 mo\u017ce, od Pana Boga jest zale\u017cne. W sytuacji, gdy Boga zast\u0105pi\u0142a np. korporacja, to pozdrowienie straci\u0142o sw\u00f3j sens i ludzie podpieraj\u0105 si\u0119 teraz wy\u0107wiczonym na kursach komunikacji standardowym \u201eDobrego dnia\u201d\u2026<\/p>\r\n

Natomiast to \u201eSzcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce\u201d sta\u0142o si\u0119 wygodnym zamiennikiem dla \u201eNiech b\u0119dzie pochwalony Jezus Chrystus\u201d, co ma miejsce we wsp\u00f3\u0142czesnym Ko\u015bciele eksponuj\u0105cym obowi\u0105zuj\u0105cy ekumenizm. Odpowied\u017a na takie przywitanie jest tutaj r\u00f3wnie bezpieczna i nie ma w niej mowy o jakich\u015b \u201ewiekach\u201d, bo przecie\u017c \u015bwiat zmienia si\u0119 tak szybko, \u017ce czym\u015b wstydliwym towarzysko by\u0142oby kr\u0119powa\u0107 si\u0119 zbyt \u201eobcis\u0142\u0105\u201d formu\u0142\u0105. I nawet, kiedy s\u0142ysz\u0119 to \u201eSzcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce\u201d z ust cz\u0142owieka w koloratce (o sutann\u0119 u ksi\u0119\u017cy coraz trudniej), to jakbym s\u0142ysza\u0142: \u201eSie ma!\u201d.<\/p>\r\n

Co ciekawe, te zmiany i przeinaczenia, kt\u00f3re implantuje w \u015bwiecie wiary modernizm, s\u0105 tak\u017ce obecne w \u015brodowiskach definiuj\u0105cych si\u0119 jako konserwatywne. Jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych, ale i najistotniejszych fraz modlitewnych jest ta zaczynaj\u0105ca si\u0119 od s\u0142\u00f3w: \u201eGloria Patri<\/em>, <\/strong>et Filio, et Spiritui Sancto\u2026\u201d, co si\u0119 po polsku wyk\u0142ada: \u201eChwa\u0142a Ojcu i Synowi i Duchowi \u015awi\u0119temu\u2026\u201d. Okazuje si\u0119, \u017ce nagminnym jest przekr\u0119canie dalszego ci\u0105gu tego zdania, gdzie zamiast sformu\u0142owania \u201ejak by\u0142a<\/strong> na pocz\u0105tku\u201d (\u201esicut errat in principio\u201d), m\u00f3wi si\u0119 \u201ejak by\u0142o<\/strong> na pocz\u0105tku\u201d. I tak osoba wierz\u0105ca w Boga w Tr\u00f3jcy Jedynego, zamiast zanurzy\u0107 si\u0119 w swej wierze, w kt\u00f3rej owa Chwa\u0142a (Gloria) od pocz\u0105tku by\u0142a oddawana Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, przywo\u0142uje mitologiczny poga\u0144ski \u201echaos\u201d, kt\u00f3ry wed\u0142ug staro\u017cytnych Grek\u00f3w by\u0142 na pocz\u0105tku wszystkiego. Jeden zmieniony wyraz, a taka \u201eniespodziewanka\u201d. A przecie\u017c domykaj\u0105ca ka\u017cd\u0105 katolick\u0105 Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 Ewangelia wed\u0142ug \u015bw. Jana m\u00f3wi jednoznacznie, \u017ce \u201eNa pocz\u0105tku by\u0142o s\u0142owo\u2026\u201d.<\/p>\r\n

Por\u0119 po\u0142udniow\u0105 ka\u017cdy katolik kojarzy\u0107 powinien z modlitw\u0105 \u201eAnio\u0142 Pa\u0144ski\u201d. I pi\u0119knie, je\u017celi nie tylko kojarzy, ale te\u017c si\u0119 modli. Ja jeszcze pami\u0119tam, jak niegdy\u015b, na d\u017awi\u0119k ko\u015bcielnego dzwonu, m\u0119\u017cczyzna id\u0105cy w polu za koniem ci\u0105gn\u0105cym p\u0142ug zatrzyma\u0142 si\u0119, zdj\u0105\u0142 czapk\u0119 i uczyniwszy znak krzy\u017ca trwa\u0142 chwil\u0119 w milczeniu. To by\u0142 czas na t\u0119 w\u0142a\u015bnie modlitw\u0119, kt\u00f3ra – jak wiadomo – dzieli si\u0119 niejako na trzy cz\u0119\u015bci, a z kt\u00f3rych ka\u017cda zawiera w sobie zawo\u0142anie i odpowied\u017a poprzedzaj\u0105ce kolejne \u201eZdrowa\u015b Maryja\u201d. W tej trzeciej cz\u0119\u015bci na zawo\u0142anie – \u201eA S\u0142owo Cia\u0142em si\u0119 sta\u0142o\u201d (\u201eEt Verbum caro factum est\u201d), pochylaj\u0105c g\u0142ow\u0119 odpowiadamy: \u201eI mieszka\u0142o mi\u0119dzy nami\u201d (\u201eEt habitavit in nobis\u201d). Nagminnym jest, \u017ce zamiast \u201emieszka\u0142o\u201d, m\u00f3wi si\u0119 dzisiaj b\u0142\u0119dnie \u201ezamieszka\u0142o\u201d. I zn\u00f3w mamy do czynienia z istotnym przekr\u0119ceniem merytorycznego sensu modlitwy, bo wiedz\u0105c dobrze, \u017ce S\u0142owo, to Chrystus, nie mo\u017cemy Jego z nami ludzkiej egzystencji rozci\u0105ga\u0107 \u201ena zawsze\u201d. S\u0142owo pomi\u0119dzy nami by\u0142o<\/strong> na czas swego ziemskiego \u017cywota, a wi\u0119c od Narodzenia w Betlejem po Wniebowst\u0105pienie na G\u00f3rze Oliwnej. Tak wi\u0119c Pan Jezus mieszka\u0142<\/strong> pomi\u0119dzy nami, a nie zamieszka\u0142<\/strong>. Ta druga forma wskazywa\u0142a by gramatycznie na to, \u017ce mieszka nadal i to jako S\u0142owo-Cz\u0142owiek. A to ju\u017c jest herezja.<\/p>\r\n

Je\u017celi kto\u015b zapyta, dlaczego czepiam si\u0119 pojedynczych s\u0142\u00f3w, to odpowiem, \u017ce nawet w ba\u015bni, nawet w bajce, jedno zmienione s\u0142owo, nawet jedna przekr\u0119cona litera, uniemo\u017cliwiaj\u0105 otwarcie tych najwa\u017cniejszych drzwi, tego przys\u0142owiowego sezamu. A i w rzeczywisto\u015bci, co dobrze wiemy, b\u0142\u0105d w adresie, inna liczba w numerze telefonu i mamy problem – do kogo\u015b nie dotrzemy na czas, co\u015b wa\u017cnego bezpowrotnie mo\u017ce przepa\u015b\u0107. \u015awiat duchowy rz\u0105dzi si\u0119 jednoznacznymi formu\u0142ami (np. ryty egzorcyzm\u00f3w) i wiadomo, \u017ce tutaj chodzi o by\u0107 albo nie by\u0107 na ca\u0142\u0105 wieczno\u015b\u0107. Je\u017celi \u017ale si\u0119 modlimy, to znaczy, \u017ce \u017ale wierzymy, a je\u017celi \u017ale wierzymy, to znaczy, \u017ce tracimy szans\u0119 na zbawienie, czyli otwiera si\u0119 przed nami piek\u0142o. Prawda, jakie to niesamowite – jak wiele zale\u017ce\u0107 mo\u017ce od jednego s\u0142owa. A co dopiero od ca\u0142ego zdania\u2026<\/p>\r\n

S\u0142uga Bo\u017cy ksi\u0105dz Piotr Skarga \u201eNa O\u015bmnast\u0105 Niedziel\u0119 Po \u015awi\u0105tkach\u201d, w kazaniu o wierze powiedzia\u0142, cytuj\u0105c \u015bw. Jana Ewangelist\u0119, \u017ce \u201ekto wierzy w Syna Bo\u017cego, ma \u017cywot wieczny\u201d. I doda\u0142 od siebie, komentuj\u0105c powy\u017csze:<\/p>\r\n

Nie zgo\u0142a ma \u017cywot wieczny, ale je\u017celi wierzy. A nie lada jako wierzy, ale wiar\u0105 prawdziw\u0105 i \u017cyw\u0105. Bo te\u017c m\u00f3wi Pan: \u201eKa\u017cdy kto prosi, bierze\u201d. A nie ka\u017cdy bierze. Bo m\u00f3wi Jakub \u015bw.: \u201eProsicie, a nie bierzecie, bo \u017ale prosicie\u201d. Tak\u017ce mo\u017ce rzec: Wierzycie, a zbawienia nie macie, bo \u017ale wierzycie.<\/em><\/p>\r\n

Tomasz A. \u0179ak<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pochwalony! To znaczy, \u017ce co? O co chodzi wypowiadaj\u0105cemu te s\u0142owa? Tak, wiemy dobrze, \u017ce to taki skr\u00f3t od tradycyjnej formu\u0142y katolickiego pozdrowienia. I wiemy, \u017ce ta konwencja ma sw\u00f3j r\u00f3wnie\u017c skr\u00f3towy odzew: \u201eNa wieki wiek\u00f3w\u201d. Ale o co chodzi, ale kto jest \u201epochwalony\u201d? Kogo w tej chwale utrwalamy \u201ena wieki\u201d? J\u00f3zef Che\u0142mo\u0144ski, Burza. 1896. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[119,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91216"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91216"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91216\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}