{"id":90773,"date":"2016-10-25T23:07:17","date_gmt":"2016-10-26T03:07:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=90773"},"modified":"2016-10-25T11:10:19","modified_gmt":"2016-10-25T15:10:19","slug":"o-zbydleceniu-san-lenino-i-rownym-w-wolnosci-bratem-prof-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=90773","title":{"rendered":"O zbydl\u0119ceniu, \u201eSan Lenino” i r\u00f3wnym w wolno\u015bci bratem – prof. Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Nie b\u0119d\u0119 linkowa\u0142 ani cytowa\u0142 tre\u015bci obietnicy jak\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142a w zamian za g\u0142osowanie na Clintonow\u0105 pewna dr\u0105ca si\u0119 od lat wyw\u0142oka, u\u017cywaj\u0105ca blu\u017anierczo pseudonimu „Madonna”, bo mnie wstyd, a wszyscy i tak chyba ju\u017c to znaj\u0105. Zauwa\u017c\u0119 tylko, \u017ce jest to namacalny dow\u00f3d na to, \u017ce immanentn\u0105 cech\u0105 demokracji – a przynajmniej jej „najwy\u017cszego” aktualnie stadium, czyli ponowoczesnej demokracji liberalnej – jest zbydl\u0119cenie, przejawiaj\u0105ce si\u0119 w\u0142a\u015bnie jako zupe\u0142ny bezwstyd. Homo democraticus w tym stadium to powr\u00f3t „cz\u0142owieka natury” w sensie kontraktualist\u00f3w, ale lepiej by\u0142oby przyj\u0105\u0107 przypuszczenie de Maistre’a, \u017ce to cz\u0142owiek dziki, czyli tu\u017c po Upadku, a jeszcze nieucywilizowany przez religi\u0119 i \u017cycie polityczne.<\/p>\r\n

Tak charakteryzuje ten stan (za Platonem i Leo Straussem) jeden z nielicznych w Polsce uczonych uprawiaj\u0105cych serio filozofi\u0119 polityki, czyli prof. Piotr Nowak:<\/p>\r\n

\u201e[Demokracja] jest to jedyny znany system polityczny, w kt\u00f3rym („ostatni”) ludzie bez wi\u0119kszego za\u017cenowania zachowuj\u0105 si\u0119 jak zwierz\u0119ta: twarze zwracaj\u0105 ku ziemi, kopuluj\u0105, kiedy przyjdzie im na to akurat ochota, rozpychaj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 „koryta” – s\u0142owem, demokracja to „folwark zwierz\u0119cy”, bli\u017aniacza siostra tyranii, tyle \u017ce bardziej pstrokata i rozchichotana. Beneficjenci demokracji („obywatele”) nie lubi\u0105 prawdy – ani o sobie, ani o „jaskini”, w kt\u00f3rej \u017cyj\u0105, ani o tym, co znajduje si\u0119 na zewn\u0105trz niej. S\u0105 w\u015bciekli, gdy wytyka si\u0119 im zezwierz\u0119cenie, letarg, rozmem\u0142anie. Dlatego pod „jaskini\u0105” wykopuj\u0105 jeszcze jedn\u0105 „jaskini\u0119”. Chowaj\u0105c si\u0119 w niej, nareszcie maj\u0105 pewno\u015b\u0107, i\u017c \u015bwiat\u0142o prawdy ich nie o\u015blepi. „Druga jaskinia” to przestrze\u0144 zapomnienia” to rzeczywisto\u015b\u0107 pogr\u0105\u017cona w mroku, kt\u00f3rego nie rozja\u015bnia najmniejszy promie\u0144 \u015bwiat\u0142a<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

***<\/p>\r\n

Lewica zawsze lubi\u0142a si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 metodami ukradzionymi z ko\u015bcielnej propaganda fidei, bo zdaje sobie spraw\u0119 z ich skuteczno\u015bci. Przypomnijmy katechizmow\u0105 struktur\u0119 „Kr\u00f3tkiego kursu WKP(b)” czy obrazki z „San Lenino” rozdawane przez w\u0142oskich komunist\u00f3w niepi\u015bmiennym ch\u0142opom na Sycylii. W\u0142a\u015bnie takie „\u015bwi\u0119te obrazki” dawnych KOR-owc\u00f3w ze zdj\u0119ciem i kr\u00f3tkim, hagiograficznym tekstem chodz\u0105 teraz, jak widz\u0119, po necie. W\u0142a\u015bnie obejrza\u0142em taki obrazek „\u015bwi\u0119tej” Barbary Toru\u0144czyk. Oczywi\u015bcie, ani s\u0142owa o tym, \u017ce to c\u00f3rka p\u0142k. Henryka Toru\u0144czyka, dzia\u0142acza KPP, dow\u00f3dcy jednej z Brygad Mi\u0119dzynarodowych w Hiszpanii i pierwszego dow\u00f3dcy KBW, oraz Romany Sztykier (Toru\u0144czyk), agentki Kominternu w kilku krajach. Znana nie tylko z „poszukiwania sprzeczno\u015bci”, ale te\u017c wyj\u0105tkowego tupeciarstwa. Kiedy znalaz\u0142a si\u0119 na Zachodzie, posz\u0142a do Giedroycia i powiedzia\u0142a mu, \u017ce jest ju\u017c stary i zm\u0119czony, wi\u0119c powinien przekaza\u0107 Instytut razem z „Kultur\u0105” w sprawniejsze r\u0119ce, a ona si\u0119 ch\u0119tnie podejmie. Ksi\u0105\u017c\u0119 oczywi\u015bcie si\u0119 wkurzy\u0142 i j\u0105 wyrzuci\u0142, wi\u0119c musia\u0142a za\u0142o\u017cy\u0107 „Zeszyty Literackie”. Pismo, owszem, na dobrym poziomie, ale szalenie snobistyczne, „wypindrzone” oraz koteryjne – i to w szczeg\u00f3lnym sensie, bo kluczem doboru najbardziej promowanych autor\u00f3w jest bez w\u0105tpienia „nieheteronormatywna” orientacja seksualna.<\/p>\r\n

A osobiste wspomnienie mam takie. W latach 1979-81 by\u0142em uczestnikiem prywatnego seminarium z historii idei Marcina Kr\u00f3la, odbywaj\u0105cego si\u0119 w jego mieszkaniu. Na tym seminarium by\u0142a tak\u017ce Toru\u0144czyk\u00f3wna. Pewnego razu ja mia\u0142em referat o Marianie Zdziechowskim. Po jego przedstawieniu ona natar\u0142a na mnie z impetem, \u017ce jak mo\u017cna by\u0142o w latach 30. by\u0107 antykomunist\u0105 i wrogiem ZSSR, kiedy szala\u0142 hitleryzm i mordowano \u017byd\u00f3w, a Zdziechowski je\u017adzi\u0142 do III Rzeszy na kongresy naukowe. Moje spokojne t\u0142umaczenie, \u017ce Zdziechowski by\u0142 na takim kongresie w 1935 roku, kiedy nawet nie by\u0142o jeszcze ustaw norymberskich ani nocy kryszta\u0142owej i \u017ce do wybuchu wojny ca\u0142y \u015bwiat utrzymywa\u0142 z Niemcami kontakty naukowe, odbija\u0142y si\u0119 jak groch o \u015bcian\u0119. Wida\u0107 by\u0142o, \u017ce wyniesiona z domu tradycja „antyfaszystowskiego” Frontu Ludowego przetrwa\u0142a wszelkie okoliczno\u015bci.<\/p>\r\n

Jeszcze jeden taki „\u015bwi\u0144ty obrazek” – o Wiktorze Woroszylskim. Pisz\u0105 o nim, \u017ce „repatriowany” (jak to si\u0119 przyj\u0119\u0142o !) z Grodna w 1945, w tym samym roku wst\u0105pi\u0142 do PPR\/PZPR. Nale\u017ca\u0142 do „pokolenia pryszczatych” – m\u0142odych literat\u00f3w zafascynowanych socrealizmem. (\u2026) Po pobycie w Moskwie w latach 1952-55 i konfrontacji z rzeczywisto\u015bci\u0105 sowieck\u0105 straci\u0142 entuzjazm do nowego ustroju”. W 1967 usuni\u0119ty z PZPR i dalej ju\u017c samo dobro.<\/p>\r\n

A bez eufemizm\u00f3w to by\u0142o tak. Kiedy Woroszylski jako „repatriowany” 18-latek wysiad\u0142 z poci\u0105gu na Dworcu Fabrycznym w \u0141odzi, zapyta\u0142 kolejarza, gdzie tu mo\u017cna si\u0119 zapisa\u0107 do partii komunistycznej, na co ten mu odpowiedzia\u0142, \u017ce takiej tu nie ma, mo\u017ce by\u0107 najwy\u017cej robotnicza. Poszed\u0142 wi\u0119c do PPR i si\u0119 zapisa\u0142, ale ju\u017c po paru dniach stwierdzi\u0142 z przera\u017ceniem, \u017ce panuje tu jaki\u015b rewizjonizm, nacjonalistyczne odchylenie, toleruje si\u0119 chodz\u0105cych do ko\u015bcio\u0142a, nie studiuje si\u0119 klasyk\u00f3w MELS-a itp. Dopiero towarzysze z Bezpiecze\u0144stwa wyt\u0142umaczyli mu, \u017ce to taki kamufla\u017c potrzebny na obecnym etapie zdobywania i umacniania w\u0142adzy ludowej, wi\u0119c niech si\u0119 uspokoi.<\/p>\r\n

Jak kto\u015b nieznaj\u0105cy tych czas\u00f3w czyta, \u017ce pryszczaci fascynowali si\u0119 socrealizmem, to mo\u017ce pomy\u015ble\u0107, \u017ce chodzi\u0142o o jakie\u015b artystowsko-literackie fascynacje, jak u innych surrealizmem czy ekspresjonizmem. A to byli po prostu w\u015bciekli sankiuloci komunizmu, chodz\u0105cy z pistoletami przy boku, piewcy enkawudzist\u00f3w i ubek\u00f3w. Woroszylski swojego syna nazwa\u0142 Feliksem na cze\u015b\u0107 Dzier\u017cy\u0144skiego, a c\u00f3rce da\u0142 na imi\u0119 Rewolucja (potem chyba zmieni\u0142 na Nadzieja).<\/p>\r\n

Ju\u017c „rozczarowany” jednak czeka\u0142 dziesi\u0119\u0107 lat, a\u017c go z partii wyrzuc\u0105. Czy jednak przesta\u0142 by\u0107 komunist\u0105 – marksist\u0105? We\u017amy jego bodaj najs\u0142ynniejszy wiersz „Inteligenci”, traktowany jako koronny dow\u00f3d opozycyjno\u015bci, bo w ironiczny spos\u00f3b pisze o tych „niemo\u017cliwych panach inteligentach”, kt\u00f3rzy naprawd\u0119 byli dobroczy\u0144cami ludzko\u015bci. Na\u00a0 pierwszym miejscu jest tam oto „doktor Marks”, kt\u00f3ry tym si\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0142, \u017ce wymy\u015bli\u0142 warto\u015b\u0107 dodatkow\u0105.<\/p>\r\n

Z drugiej strony, uczciwie musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce wtedy, kiedy go za po\u015brednictwem Jacka Bierezina pozna\u0142em (by\u0142em wtedy jeszcze licealist\u0105, a t\u0119 histori\u0119 z poci\u0105giem s\u0142ysza\u0142em z jego ust, przy stoliku w ksi\u0119garni-kawiarence przy Bibliotece wtedy im. Wary\u0144skiego, dzi\u015b Pi\u0142sudskiego), robi\u0142 mi\u0142e wra\u017cenie, jako skromny i sympatyczny cz\u0142owiek, m\u00f3wi\u0105cy przyciszonym g\u0142osem. Zreszt\u0105 wtedy z jego tw\u00f3rczo\u015bci zna\u0142em tylko „I ty zostaniesz Indianinem”.<\/p>\r\n

***<\/p>\r\n

Prof. Marcin Kula drwi z min. B\u0142aszczaka, \u017ce rewolucja francuska kojarzy mu si\u0119 jedynie z gilotyn\u0105, a przecie\u017c jako absolwent historii winien wiedzie\u0107, \u017ce dewiza „Wolno\u015b\u0107, r\u00f3wno\u015b\u0107, braterstwo” te\u017c wywodzi si\u0119 z rewolucji.<\/p>\r\n

Taki s\u0142awny profesor, a ma trudno\u015b\u0107 z kojarzeniem prostych zwi\u0105zk\u00f3w przyczynowo-skutkowych i nie rozumie, \u017ce to owa dewiza implikowa\u0142a gilotyn\u0119. Kto ub\u00f3stwia abstrakcyjnego Cz\u0142owieka przez du\u017ce C, wyposa\u017caj\u0105c go w r\u00f3wnie abstrakcyjnie rozumiane predykaty, ten w zderzeniu z niedoskona\u0142\u0105 empiri\u0105 b\u0119dzie musia\u0142 doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce trzeba usun\u0105\u0107 z drogi ziszczenia idea\u0142u stoj\u0105ce mu w poprzez n\u0119dzne przypadki cz\u0142owiecze\u0144stwa realnego. Dewiz\u0119 t\u0119 – w jej pe\u0142nym, pierwotnym brzmieniu: „Wolno\u015b\u0107, R\u00f3wno\u015b\u0107, Braterstwo albo \u015amier\u0107” – z j\u0119zyka ideologii na j\u0119zyk znakuj\u0105cy rzeczywisto\u015b\u0107 nale\u017cy prze\u0142o\u017cy\u0107 tak: \u201eJe\u015bli nie zechcesz mi by\u0107 r\u00f3wnym w wolno\u015bci bratem, to ci\u0119 zabij\u0119\u201d.<\/em><\/p>\r\n

Profesor Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nie b\u0119d\u0119 linkowa\u0142 ani cytowa\u0142 tre\u015bci obietnicy jak\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142a w zamian za g\u0142osowanie na Clintonow\u0105 pewna dr\u0105ca si\u0119 od lat wyw\u0142oka, u\u017cywaj\u0105ca blu\u017anierczo pseudonimu „Madonna”, bo mnie wstyd, a wszyscy i tak chyba ju\u017c to znaj\u0105. Zauwa\u017c\u0119 tylko, \u017ce jest to namacalny dow\u00f3d na to, \u017ce immanentn\u0105 cech\u0105 demokracji – a przynajmniej jej „najwy\u017cszego” aktualnie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[35,66,147],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90773"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90773"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90773\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}