{"id":90655,"date":"2016-10-19T09:49:53","date_gmt":"2016-10-19T13:49:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=90655"},"modified":"2016-10-25T10:57:57","modified_gmt":"2016-10-25T14:57:57","slug":"jesli-nie-staniecie-sie-jak-dzieci-banalizacja-liturgii-peter-kwasniewski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=90655","title":{"rendered":"Je\u015bli nie staniecie si\u0119 jak dzieci… Banalizacja liturgii – Peter Kwasniewski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Posoborowy kryzys powo\u0142a\u0144 w Ko\u015bciele wi\u0105\u017ce si\u0119, bezpo\u015brednio lub po\u015brednio, z rozmontowaniem i banalizacj\u0105 liturgii – z ka\u017cd\u0105 chwil\u0105 jest to coraz bardziej oczywiste. Jak to si\u0119 dzieje, \u017ce tradycyjne zakony i stowarzyszenia \u017cycia apostolskiego wci\u0105\u017c kwitn\u0105? T\u0119sknota serca za transcendentnym sensem i celem \u017cycia, przedsmak doskona\u0142o\u015bci i \u015bwi\u0119to\u015bci, nie zosta\u0142y w zasadzie uwzgl\u0119dnione przez form\u0119 zwyczajn\u0105 rytu rzymskiego. Problem nowej formy Mszy mo\u017ce by\u0107 sformu\u0142owany zupe\u0142nie prosto: nie posiada ona ani mistycznej ciszy Mszy cichych, ani politycznego, dramatycznego pi\u0119kna Mszy uroczystej. Pozbawiona jest wi\u0119c chwalebnego wymiaru zar\u00f3wno w aspekcie zewn\u0119trznego wyrazu triumfalnej celebracji, jak wewn\u0119trznego wymiaru modlitwy kontemplacyjnej. Nie ma wi\u0119c zewn\u0119trznego splendoru, ani wewn\u0119trznej g\u0142\u0119bi starego rytu. Projekt, aby by\u0142a wszystkim dla wszystkich, sko\u0144czy\u0142 si\u0119 tym, \u017ce nowa forma Mszy nie jest u\u017cyteczna dla nikogo. Pr\u00f3buj\u0105c dotrze\u0107 do anonimowego \u201ecz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego\u201d, stworzy\u0142a w efekcie pr\u00f3\u017cni\u0119; a \u0142aska, tak samo jak natura, nie znosi pr\u00f3\u017cni.<\/p>\r\n

Przez dekady liturgi\u015bci g\u0142osili konieczno\u015b\u0107 wprowadzenia specjalnych \u201eMszy dla dzieci\u201d, a poniewa\u017c ludzie zazwyczaj s\u0142uchaj\u0105 ekspert\u00f3w niezale\u017cnie od poziomu zdrowego rozs\u0105dku zawartego w ich wypowiedziach, wiele parafii wprowadzi\u0142o takie okrojone celebracje mszalne. Ironia polega jednak na tym, \u017ce zwyczajne Novus Ordo ju\u017c jest czym\u015b w rodzaju Mszy dla dzieci, ze swoimi uproszczonymi modlitwami, podr\u0119cznikow\u0105 struktur\u0105 i ja\u0142ow\u0105 przejrzysto\u015bci\u0105. Niestety – i tu zn\u00f3w trzeba dostrzec smutn\u0105 prawd\u0119 – nowy ryt nie jest w stanie formowa\u0107 dzieci\u0119cych dusz tak skutecznie, jak m\u00f3g\u0142 to robi\u0107 stary. Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy dzieckiem uczestnicz\u0105cym w Mszy uroczystej w starym rycie a dzieckiem uczestnicz\u0105cym w typowej niedzielnej Mszy parafialnej. Ka\u017cdy kto posiada rzeteln\u0105 wiedz\u0119 na temat psychologii dziecka b\u0119dzie w stanie dostrzec, kt\u00f3ra z tych dw\u00f3ch form liturgicznych po\u0142\u0105czona z katechez\u0105, b\u0119dzie mia\u0142a wi\u0119kszy i g\u0142\u0119bszy wp\u0142yw je\u015bli chodzi o d\u0142ugofalowe efekty. M\u00f3j syn, aktualnie ju\u017c m\u0142odzieniec, uczestniczy\u0142 w Mszach trydenckich jako ma\u0142e dziecko, p\u00f3\u017aniej jednak nast\u0105pi\u0142 okres, w kt\u00f3rym nie byli\u015bmy w stanie uczestniczy\u0107 w \u015bpiewanych Mszach uroczystych. Kiedy zbli\u017ca\u0142y si\u0119 jego si\u00f3dme urodziny mieli\u015bmy szcz\u0119\u015bcie p\u00f3j\u015b\u0107 na Missa Cantata po rocznej przerwie. Gdy wr\u00f3cili\u015bmy do domu, wzi\u0105\u0142 kartk\u0119 papieru i nienamawiany przez nikogo narysowa\u0142 to, co dzia\u0142o si\u0119 przy o\u0142tarzu.<\/p>\r\n

Uchwyci\u0142 kluczowy moment ca\u0142ej celebracji – z\u0142o\u017cenie ofiary Pa\u0144skiej – nie pomijaj\u0105c wpisanej w to wydarzenie sakralno\u015bci (ministrant sk\u0142ania si\u0119, by uderzy\u0107 w gong, wielki kielich i wyolbrzymione lichtarze). M\u00f3j syn nigdy nie narysowa\u0142 Novus Ordo Missae, nawet je\u015bli mia\u0142 okazj\u0119 uczestniczy\u0107 w celebracjach bardzo uroczystych; by\u0107 mo\u017ce nigdy nie poruszy\u0142a go do tego stopnia, co tamta Msza trydencka. S\u0142ysz\u0119 ju\u017c komentarze ekspert\u00f3w od liturgii, \u017ce przecie\u017c i tak \u201enie rozumia\u0142 tej Mszy, skoro nie m\u00f3g\u0142 przet\u0142umaczy\u0107 sobie (a nawet us\u0142ysze\u0107) wszystkich \u0142aci\u0144skich s\u0142\u00f3w\u201d. Odpowiadam wam, liturgi\u015bci, kt\u00f3rym tak bardzo brakuje zdrowego rozs\u0105dku: widzia\u0142 i bez s\u0142\u00f3w uchwyci\u0142 sam\u0105 istot\u0119 Mszy \u015bwi\u0119tej – pe\u0142en boja\u017ani, tajemniczy, milcz\u0105cy i \u015bwi\u0119ty akt kultu skupiony wok\u00f3\u0142 Cia\u0142a i Krwi Chrystusa. Powiedzcie mi, prosz\u0119, co wychwyci siedmiolatek i co wyniesie dla siebie z typowej parafialnej liturgii odprawianej po angielsku? Albo lepiej nie m\u00f3wcie! Zamiast tego opowiem wam jeszcze, co moja c\u00f3rka, w\u00f3wczas czteroletnia, powiedzia\u0142a po tym, jak byli\u015bmy na liturgii parafialnej, w kt\u00f3rej dojrza\u0142a kobieta s\u0142u\u017cy\u0142a jako ceremoniarz: \u201eMamo, mamo, to by\u0142a pani-ksi\u0105dz!\u201d. C\u00f3\u017c, kolejna dobra okazja do cierpliwej katechezy i pow\u015bci\u0105gni\u0119cia oburzenia. Taka liturgia to kl\u0119ska i to zanim jeszcze si\u0119 rozpocznie; zanim zrobi si\u0119 o niej g\u0142o\u015bno, b\u0119dziemy ju\u017c \u015bwiadkami parodii tradycji katolickiej. Jedynie cudowna obecno\u015b\u0107 Chrystusa chroni j\u0105 przed byciem ca\u0142kowicie czcz\u0105 parodi\u0105.<\/p>\r\n

Najdoskonalsz\u0105 Msz\u0105 dla dzieci – i mam tu na my\u015bli ka\u017cde dziecko, od ma\u0142ego brzd\u0105ca po staruszka pragn\u0105cego \u017cy\u0107 zgodnie z wezwaniem do duchowego dzieci\u0119ctwa, a nie tego, kt\u00f3ry zatrzyma\u0142 si\u0119 (albo chcia\u0142by, \u017ceby inni si\u0119 zatrzymali) na infantylnym stadium rozwoju – jest Msza trydencka z jej uniwersaln\u0105 wznios\u0142o\u015bci\u0105, uderzaj\u0105c\u0105 ortodoksyjno\u015bci\u0105 i milcz\u0105cym misterium dost\u0119pnym dla wszystkich obecnych bez wyj\u0105tku. Je\u015bli chcecie ko\u015bcio\u0142\u00f3w wype\u0142nionych katolikami znaj\u0105cymi swoj\u0105 wiar\u0119, kochaj\u0105cymi j\u0105 i praktykuj\u0105cymi, dajcie im liturgi\u0119 wymagaj\u0105c\u0105, g\u0142\u0119bok\u0105 i surow\u0105. Powstan\u0105, aby si\u0119 z tym zmierzy\u0107. Dlaczego reformatorzy liturgii nie zauwa\u017cyli, dlaczego ich dzisiejsi pos\u0142uszni wyznawcy wci\u0105\u017c nie widz\u0105, \u017ce psychika cz\u0142owieka potrzebuje pewnego mroku, nieprzebranej g\u0142\u0119bi, \u017ar\u00f3d\u0142a oporu i trudno\u015bci, nieznanej wielko\u015bci, kt\u00f3re stoj\u0105 w ostrym kontra\u015bcie ze znajom\u0105 codzienn\u0105 p\u0142ycizn\u0105 \u017cycia? Cz\u0142owiek potrzebuje tego, aby m\u00f3g\u0142 pozna\u0107, kim jest i dlaczego znalaz\u0142 si\u0119 na ziemi. Bez tego utwierdzi si\u0119 tylko w nihilistycznym przekonaniu, \u017ce codzienne \u017cycie jest pu\u0142apk\u0105, z kt\u00f3rej nie ma wyj\u015bcia. Liturgia z pewno\u015bci\u0105 nie powinna by\u0107 \u0142atwa i bezpo\u015brednia. Takie powinny by\u0107 transakcje biznesowe – ale nasze kontakty z Wszechmog\u0105cym Bogiem nie mog\u0105 by\u0107 ju\u017c tak przejrzyste i potoczne. \u201eJa jestem Tym, kt\u00f3ry Jest, a ty jeste\u015b t\u0105, kt\u00f3rej nie ma\u201d, powiedzia\u0142 Pan Jezus do \u015bw. Katarzyny Siene\u0144skiej. Liturgia powinna nam komunikowa\u0107 albo przynajmniej mie\u0107 moc komunikowania nam przemo\u017cnego znaczenia \u201ebycia wszystkim\u201d Boga i \u201enico\u015bci\u201d cz\u0142owieka, w tym sensie, w jakim zjednoczone s\u0105 one w misterium Jezusa Chrystusa, prawdziwego Boga i prawdziwego cz\u0142owieka, niepoj\u0119tego spotkania Wszystkiego z Niczym, ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re czyni ze Wszystkiego s\u0142ug\u0119 Nico\u015bci, tak by w Niczym mo\u017cna by\u0142o stworzy\u0107 wieczn\u0105 przyja\u017a\u0144 ze Wszystkim. \u201eJak to si\u0119 stanie, skoro nie znam m\u0119\u017ca?\u201d – nie znam mo\u017cliwo\u015bci, jakie ma cz\u0142owiek, aby przyj\u0105\u0107 Boga, a nawet po tym, jak os\u0142oni\u0142 mnie Duch \u015awi\u0119ty, jestem zdumiona, poniewa\u017c nic z tego nie ma \u201esensu\u201d w ludzkich kategoriach, a jednak ma go znacznie wi\u0119cej od tego, co kiedykolwiek wymy\u015bli\u0142 cz\u0142owiek. Oto pocieszaj\u0105cy paradoks – liturgia tradycyjna \u201eta\u0144czy\u201d wok\u00f3\u0142 Bo\u017cych tajemnic jak \u015bwi\u0119ci z obraz\u00f3w Fra Angelico, tak d\u0142ugo, a\u017c wraz ze zm\u0119czeniem przyjdzie pe\u0142niejsze zaufanie i zrozumienie. Prosz\u0119 pomy\u015ble\u0107 o powtarzaj\u0105cych si\u0119 jak fale wezwaniach \u201ePanie, zmi\u0142uj si\u0119\u201d, \u201eDaj nam, Panie\u201d w rycie bizanty\u0144skim; prosz\u0119 pomy\u015ble\u0107 o choreograficznych ustawieniach, brzemiennej ciszy i dramaturgii gest\u00f3w rytu rzymskiego.<\/p>\r\n

Dajmy wi\u0119c ju\u017c raz na zawsze spok\u00f3j absurdalnym twierdzeniom, \u017ce \u201eludzie nie rozumiej\u0105, co dzieje si\u0119 na Mszy po \u0142acinie, lecz wszyscy rozumiej\u0105, co dzieje si\u0119 na Mszy po angielsku\u201d. W rzeczywisto\u015bci bowiem nawet najbiedniejszy, niepi\u015bmienny wie\u015bniak znacznie lepiej wiedzia\u0142, co dzieje si\u0119 we wznios\u0142ym sanktuarium miejscowego ko\u015bcio\u0142a – wie\u015bniak, kt\u00f3ry wiedzia\u0142, mi\u0119dzy innymi dzi\u0119ki witra\u017com, kt\u00f3rych pi\u0119kno i z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 do dzi\u015b nas zachwyca, \u017ce B\u00f3g umar\u0142 za niego, \u017ce Krew Jezusa zmywa nasze grzechy, \u017ce to wszystko w cudowny spos\u00f3b wydarza si\u0119 na Mszy \u015bwi\u0119tej – ni\u017c wielu wsp\u00f3\u0142czesnych parafian zasiadaj\u0105cych w wybielonych ko\u015bcio\u0142ach pe\u0142nych kanciastych sprz\u0119t\u00f3w, kt\u00f3rzy nie wierz\u0105 ju\u017c w realn\u0105 Obecno\u015b\u0107 w Eucharystii, myl\u0105 sentymentalizm z mi\u0142o\u015bci\u0105 i przy\u015bpiewywanie z modlitw\u0105. Rodzaj zrozumienia naprawd\u0119 wa\u017cny we Mszy \u015bwi\u0119tej jest dost\u0119pny dla ka\u017cdej wiernej duszy, kt\u00f3ra znajdzie si\u0119 w prawdziwej \u015bwi\u0105tyni z sakraln\u0105 liturgi\u0105: jest nim intuicja, \u017ce S\u0142owo-sta\u0142o-si\u0119-Cia\u0142em, sta\u0142o si\u0119 naszym pokarmem; intuicja, \u017ce jedyna ofiara Kalwarii uobecnia si\u0119 po\u015br\u00f3d nas. Ka\u017cde inne \u201erozumienie\u201d, nie wa\u017cne jak \u201eaktywnie uczestnicz\u0105ce\u201d, b\u0119dzie jedynie iluzj\u0105, zniekszta\u0142ceniem formy i odwr\u00f3ceniem uwagi od tego, co naprawd\u0119 wa\u017cne. Msza w j\u0119zyku narodowym nie jest \u017cadn\u0105 gwarancj\u0105 zrozumienia tajemnicy Mszy. Jest wprost przeciwnie – je\u015bli forma ceremonii jest zbyt znajoma, jej uczestnik z \u0142atwo\u015bci\u0105 pomy\u015bli, \u017ce ju\u017c w pe\u0142ni poj\u0105\u0142 sedno sprawy. To, co znajome zamienia si\u0119 w rutyn\u0119, rutyna z kolei w oboj\u0119tno\u015b\u0107. J\u0119zyk ojczysty stanowi w tym wypadku stref\u0119 komfortu, kt\u00f3ra chroni nas przed szokiem Ewangelii, skandalem Krzy\u017ca, powabem nieznanego. Wol\u0119 raczej wielk\u0105 doz\u0119 inno\u015bci, muzyki, kt\u00f3ra nie jest modna, dziwnych s\u0142\u00f3w, archaicznego j\u0119zyka i hieratycznych gest\u00f3w – tak bardzo niestosownych w demokratycznym spo\u0142ecze\u0144stwie. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry znajdzie si\u0119 w takiej sytuacji, wie przynajmniej, \u017ce bierze udzia\u0142 w czym\u015b skrajnie odmiennym i prawdopodobnie znacznie g\u0142\u0119bszym ni\u017c jego codzienne zaj\u0119cia. [1.]<\/p>\r\n

S\u0142owo Boga i s\u0142owotok cz\u0142owieka<\/h4>\r\n

Nasz\u0142a mnie kiedy\u015b refleksja, \u017ce improwizowane przem\u00f3wienia podczas Mszy parafialnych w j\u0119zykach narodowych s\u0105 liturgicznym odpowiednikiem bez\u0142adnej zabudowy podmiejskiej: mamy tak wiele centr\u00f3w handlowych, autostrad, parking\u00f3w i monotonnych osiedli\u2026 Czasem zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 jak paso\u017cyt, kt\u00f3ry wy\u017cera pi\u0119kno naturalnego \u015bwiata nie oferuj\u0105c w zamian pi\u0119kna starych, prawdziwych miast.<\/p>\r\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas do\u015bwiadczy\u0142a takich przypadk\u00f3w s\u0142ownego bez\u0142adu. Chcia\u0142bym przywo\u0142a\u0107 tu dwa przyk\u0142ady, kt\u00f3re s\u0105 tego warte przede wszystkim dlatego, \u017ce ksi\u0119\u017ca ci byli pod ka\u017cdym innym wzgl\u0119dem wierz\u0105cymi i pobo\u017cnymi wyznawcami realnej Obecno\u015bci (zbyt \u0142atwo by\u0142oby poda\u0107 przyk\u0142ady ksi\u0119\u017cy heterodoksyjnych; chc\u0119 podkre\u015bli\u0107 co\u015b innego: co\u015b z\u0142ego musi by\u0107 w rycie Mszy, je\u015bli mo\u017ce tak subtelnie wp\u0142ywa\u0107 na ka\u017cdego<\/i> celebransa, \u017ce zamienia si\u0119 on w m\u00f3wc\u0119, a nie tego, kto przekazuje prawd\u0119). W pierwszym przypadku, przed modlitw\u0105 Ojcze nasz<\/i>, zamiast formu\u0142y: \u201ePouczeni przez Zbawiciela i pos\u0142uszni Jego s\u0142owom, o\u015bmielamy si\u0119 m\u00f3wi\u0107\u201d, ksi\u0105dz powiedzia\u0142: \u201eZebrani razem jako Bo\u017ca rodzina przez naszego Zbawiciela, Jezusa Chrystusa, s\u0142uchamy Go i uczymy si\u0119 Jego modlitwy, w kt\u00f3rej prosimy o wykonywanie Bo\u017cej woli i modlimy si\u0119 o to, by m\u00f3c przebacza\u0107 tym, kt\u00f3rzy zgrzeszyli przeciwko wszystkim, kt\u00f3rych kochamy, nawet wtedy, gdy pokornie prosimy, aby Pan wybaczy\u0142 nam te wszystkie momenty, w kt\u00f3rych Go zawiedli\u015bmy\u201d. W innym wypadku, tym razem przed Domine, non sum dignus<\/i>, drugi ksi\u0105dz zaimprowizowa\u0142: \u201eOto Jezus, nasz brat, Dobry Pasterz, \u0141agodny Baranek, kt\u00f3ry g\u0142adzi grzechy \u015bwiata, kt\u00f3rego Krew nas wybawia, a w kt\u00f3rego Ciele, czyli Ko\u015bciele, nazywamy si\u0119 bra\u0107mi i siostrami. Szcz\u0119\u015bliwi jeste\u015bmy i b\u0142ogos\u0142awieni, \u017ce mo\u017cemy uczestniczy\u0107 w Jego uczcie, ale skoro nie zawsze jeste\u015bmy mu wierni, modlimy si\u0119 teraz: Panie, nie jestem godzien [\u2026]\u201d.<\/p>\r\n

S\u0142uchaj\u0105c tej zawi\u0142o\u015bci parafraz tekst\u00f3w mszalnych ca\u0142e swoje \u017cycie (urodzi\u0142em si\u0119 w 1971 r., kiedy gust artystyczny spad\u0142 poni\u017cej poziomu, na kt\u00f3ry pozwalaj\u0105 prawa metafizyki), nieustannie zastanawiam si\u0119, dlaczego papie\u017c i biskupi wci\u0105\u017c jeszcze nie ockn\u0119li si\u0119 i ju\u017c dawno nie zakazali tych wszystkich improwizacji. Jako doros\u0142y korzystaj\u0105cy z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa uczestnictwa w Boskiej Liturgii \u015bw. Jana Chryzostoma oraz w innych nabo\u017ce\u0144stwach bizantyjskich, u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce nigdy nie spotka\u0142em si\u0119 w nich z jakimkolwiek tekstem, kt\u00f3ry nie by\u0142by dok\u0142adnie sprecyzowany; wszystko, co kap\u0142an lub wierni mieli powiedzie\u0107 b\u0105d\u017a od\u015bpiewa\u0107, by\u0142o w spos\u00f3b dok\u0142adny podane. To samo tyczy si\u0119 tradycyjnego rytu \u0142aci\u0144skiego i ka\u017cdego historycznego rytu w Ko\u015bciele katolickim albo we wsp\u00f3lnotach prawos\u0142awnych. Zach\u0119canie do spontaniczno\u015bci w liturgii i zezwalanie na ni\u0105 jest czyst\u0105 nowo\u015bci\u0105, w \u015bcis\u0142ym znaczeniu tego s\u0142owa. Jak dosadnie napisa\u0142 Joseph Ratzinger: \u201eWielko\u015b\u0107 liturgii polega w\u0142a\u015bnie na jej niedowolno\u015bci (Unbeliebigkeit<\/i>)\u201d. O ile w lokalnych ko\u015bcio\u0142ach pierwszych wiek\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa mo\u017cna by\u0142o jeszcze spotka\u0107 si\u0119 z przypadkami improwizacji (je\u015bli badacze nie myl\u0105 si\u0119 w swoich domys\u0142ach), to by\u0142 to stosunkowo kr\u00f3tki okres, zanim pi\u0119kne teksty liturgiczne zosta\u0142y sformu\u0142owane w r\u00f3\u017cnych rytach, zatwierdzone przez w\u0142a\u015bciwe w\u0142adze Ko\u015bcio\u0142a i uznane za odpowiednie. W kulcie, tak samo jak w doktrynie, Duch \u015awi\u0119ty prowadzi Ko\u015bci\u00f3\u0142 do pe\u0142ni prawdy; liturgiczna sta\u0142o\u015b\u0107, trze\u017awo\u015b\u0107 odprawiaj\u0105cych i rytualna podnios\u0142o\u015b\u0107, stanowi\u0105 wyra\u017anie cz\u0119\u015b\u0107 tego procesu uczenia si\u0119 – pokornego umniejszania siebie w \u201ekreatywno\u015bci\u201d tak, aby nasz Pan, S\u0142owo Prawdy, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em, m\u00f3g\u0142 wzrasta\u0107 w swojej \u017cyciodajnej i dominuj\u0105cej Obecno\u015bci. Biskupi i ksi\u0119\u017ca \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie s\u0105 autorami czy improwizatorami, lecz tymi, kt\u00f3rzy przyjmuj\u0105 i dalej przekazuj\u0105 dar. Jakkolwiek osobi\u015bcie mieliby talent do poetyckiego upi\u0119kszania Mszy, pozostaj\u0105 s\u0142ugami dziedzictwa i zazwyczaj niczym wi\u0119cej. Gdy formy zostan\u0105 opatrzno\u015bciowo ustalone i zatwierdzone, nie ma ju\u017c miejsca – ani zapotrzebowania – na s\u0142owne improwizacje. [2.]<\/p>\r\n

Reforma, kt\u00f3ra zawiod\u0142a sob\u00f3r<\/h4>\r\n

Je\u015bli we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 powody, dla kt\u00f3rych \u015bwi\u0119ty Jan XXIII zwo\u0142a\u0142 sob\u00f3r (pogodzenie z Ko\u015bcio\u0142em wszystkich jego zab\u0142\u0105kanych syn\u00f3w i c\u00f3rek oraz dotarcie do \u015bwiata wsp\u00f3\u0142czesnego, o kt\u00f3rym m\u00f3wiono, \u017ce jest spragniony sensu, g\u0142odny prawdy, gotowy pa\u015b\u0107 z wra\u017cenia przed chrze\u015bcija\u0144skim \u015bwiadectwem autentycznej godno\u015bci ludzkiej), trzeba przyzna\u0107, \u017ce niewiele mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 gorszych rzeczy ni\u017c reforma liturgii przeprowadzona w spos\u00f3b, jaki znamy. Powa\u017cni m\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rych spotka\u0142em, spragnieni s\u0105 tego, co mistyczne, co tajemnicze, co \u201einne\u201d, w skr\u00f3cie: tego, co \u015bwi\u0119te, w jakimkolwiek przebraniu si\u0119 na to natkn\u0105; s\u0105 spragnieni pe\u0142nego symboli rytua\u0142u. Przez ostatnie czterdzie\u015bci lat, a\u017c do niedawna, wszystkie te rzeczy w Ko\u015bciele katolickim by\u0142y zakazane. Jak wiele razy widzia\u0142em zdziwienie i podziw, z kt\u00f3rym ludzie mojego pokolenia albo m\u0142odsi (to jest urodzeni po 1970 r.) reagowali, b\u0119d\u0105c po raz pierwszy na Mszy uroczystej w starym rycie! Staro\u017cytna rzymska liturgia jest pot\u0119\u017cn\u0105 odpowiedzi\u0105 na ich najg\u0142\u0119bsze duchowe pragnienia, tak samo jak by\u0142a ni\u0105 przez wieki, nawet w \u201enaukowym\u201d wieku XIX i w na pocz\u0105tku wieku XX, gdy tak wielu konwertyt\u00f3w przysz\u0142o do Ko\u015bcio\u0142a dzi\u0119ki liturgii.<\/p>\r\n

Josef Pieper, komentuj\u0105c Plato\u0144sk\u0105 relacj\u0119 z Fajdrosa o Tamuzie, mitycznym wynalazcy alfabetu, pisa\u0142:<\/p>\r\n

Ta historia [\u2026] pokazuje rzecz pasuj\u0105c\u0105 do ka\u017cdej epoki, \u017ce mianowicie post\u0119p technologiczny, kt\u00f3ry wedle wszelkich pozor\u00f3w u\u0142atwia cz\u0142owiekowi uczestnictwo w rzeczywisto\u015bci i w prawdzie, faktycznie dokonuje czego\u015b przeciwnego: hamuje, a nawet niszczy to uczestnictwo. U\u0142atwienie komunikacji usuwa rzeczywist\u0105 komunikacj\u0119.<\/p>\r\n

W Sacrosanctum concilium<\/i> postulowano jasny i prosty ryt, kt\u00f3ry nie wymaga\u0142by wielu obja\u015bnie\u0144. Nawet w \u015bwietle tego w\u0105tpliwego kryterium klasyczny ryt rzymski katechizuje skuteczniej ni\u017c jego nast\u0119pca, nie potrzebuj\u0105c napomnie\u0144, instrukcji czy wyja\u015bnie\u0144 poza sam\u0105 homili\u0105. Sam duch, modlitwy, rytua\u0142y, majestat, cisza i og\u00f3lnie ca\u0142o\u015b\u0107 element\u00f3w Mszy trydenckiej stanowi mistagogiczn\u0105 katechez\u0119 – potomka szcz\u0119\u015bliwego ma\u0142\u017ce\u0144stwa mi\u0119dzy subteln\u0105 teologi\u0105 Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a a intensywn\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 monastyczn\u0105 i ludow\u0105 wczesnych wiek\u00f3w. Naucza poprzez przyk\u0142ad, przez znak i symbol; naucza te\u017c przez s\u0142owo, modlitwami i czytaniami, kt\u00f3re s\u0105 bogate i niezg\u0142\u0119bione, lecz nigdy nadmiernie d\u0142ugie. Przychodz\u0105c na star\u0105 Msz\u0119 rok za rokiem zawsze mo\u017cna wynie\u015b\u0107 nowe owoce z bujnego ogrodu Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

Reformatorzy religijni twierdzili, \u017ce ich jedyn\u0105 intencj\u0105 by\u0142o danie ludziom solidnego pokarmu duchowego – jakby\u015bmy nie mieli go ju\u017c w obfito\u015bci. Tymczasem dali nam ma\u0142o warto\u015bciowe nowo\u017cytne jedzenie, kt\u00f3re nie podtrzymuje \u017cycia. Katolicy, kt\u00f3rych nie zadowala przygotowany przez Concilium preparat, \u015bwi\u0119tuj\u0105 na uczcie Tradycji. Odzyskanie tradycyjnych zachodnich liturgii jest wi\u0119c warunkiem samego przetrwania katolicyzmu. O\u015bmielony przez prawodawstwo i przyk\u0142ad Benedykta XVI a ciesz\u0105cy si\u0119 szybkim przyrostem uczestnik\u00f3w ruch tradycyjny zaczyna zajmowa\u0107 w\u0142a\u015bciwe miejsce w awangardzie prawdziwej reformy i odnowy, kt\u00f3re polegaj\u0105 przede wszystkim na zazdrosnej mi\u0142o\u015bci domu Pa\u0144skiego, w kt\u00f3rym mieszka chwa\u0142a (zob. Ps 69,10; J 2,17; Ps 26,8), oraz wierno\u015bci chwalebnemu dziedzictwu, kt\u00f3re otrzymali\u015bmy w Jezusie Chrystusie. [3.]<\/p>\r\n

Peter Kwasniewski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Powy\u017cszy tekst jest fragmentem ksi\u0105\u017cki Petera Kwasniewskiego, \u201eKryzys i odrodzenie. Tradycyjna liturgia \u0142aci\u0144ska a odnowa Ko\u015bcio\u0142a<\/a><\/span>\u201d, kt\u00f3rej polskie wydanie przygotowa\u0142o. Wydawnictwo Benedyktyn\u00f3w TYNIEC.<\/i><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142a powy\u017cszych fragment\u00f3w ksi\u0105\u017cki:
\r\n 1. UnaCum.pl – Centrum Informacyjne Ruchu Summorum Pontificum (19 pa\u017adziernika 2016) – „Kwasniewski: Je\u015bli nie staniecie si\u0119 jak dzieci… Banalizacja liturgii”<\/a>
\r\n 2. UnaCum.pl – Centrum Informacyjne Ruchu Summorum Pontificum (21 pa\u017adziernika 2016) – „Kwasniewski: S\u0142owo Boga i s\u0142owotok cz\u0142owieka”<\/a>
\r\n 3. UnaCum.pl – Centrum Informacyjne Ruchu Summorum Pontificum (24 pa\u017adziernika 2016) – „Kwasniewski: Reforma, kt\u00f3ra zawiod\u0142a sob\u00f3r „<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Posoborowy kryzys powo\u0142a\u0144 w Ko\u015bciele wi\u0105\u017ce si\u0119, bezpo\u015brednio lub po\u015brednio, z rozmontowaniem i banalizacj\u0105 liturgii – z ka\u017cd\u0105 chwil\u0105 jest to coraz bardziej oczywiste. Jak to si\u0119 dzieje, \u017ce tradycyjne zakony i stowarzyszenia \u017cycia apostolskiego wci\u0105\u017c kwitn\u0105? T\u0119sknota serca za transcendentnym sensem i celem \u017cycia, przedsmak doskona\u0142o\u015bci i \u015bwi\u0119to\u015bci, nie zosta\u0142y w zasadzie uwzgl\u0119dnione przez […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135,328],"tags":[119,24,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90655"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90655"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90655\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}