{"id":90558,"date":"2016-10-13T23:59:08","date_gmt":"2016-10-14T03:59:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=90558"},"modified":"2016-10-13T11:38:44","modified_gmt":"2016-10-13T15:38:44","slug":"kto-sie-boi-nacjonalizmu-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=90558","title":{"rendered":"Kto si\u0119 boi nacjonalizmu? – Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ascetyczna czer\u0144 ok\u0142adki, po\u015brodku bia\u0142o-czerwony p\u0142omie\u0144 w funkcji emblematu, z kt\u00f3rego prawie wykwitaj\u0105 \u201ebezwstydne\u201d s\u0142owa: POD ZNAKIEM NACJONALIZMU. To wystarczy, aby doprowadzi\u0107 do spazm\u00f3w oburzenia ka\u017cdy umys\u0142 wy\u0107wiczony w politycznie poprawnym reagowaniu na \u201ez\u0142e\u201d, \u201ezion\u0105ce nienawi\u015bci\u0105\u201d, \u201eksenofobiczne\u201d i jakie tam jeszcze s\u0142owa. I nie dziwota: kto wzrasta\u0142 w prze\u015bwiadczeniu, \u017ce prawdziwym wrogiem wolno\u015bci i prawdy nie jest komunizm czy w og\u00f3le socjalizm, tylko \u201etotalitarny nacjonalizm, kt\u00f3rego przedstawiciele znajduj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno w partii komunistycznej, jak i w antykomunistycznej opozycji\u201d (dogmat og\u0142oszony i podany do wierzenia przez p. Jacka Kuronia bodaj\u017ce w 1978 r.), ten wprost nie m\u00f3g\u0142by reagowa\u0107 inaczej ni\u017c odraz\u0105 i negacj\u0105 na tre\u015bci zawarte w antologii tekst\u00f3w \u201ePrawicy Narodowej\u201d przygotowanej przez pp. Krzysztofa Kaw\u0119ckiego i Rafa\u0142a Mossakowskiego. \u00d3w odruchowy antynacjonalista wie przecie\u017c z g\u00f3ry i raz na zawsze, \u017ce nacjonalizm, ka\u017cdy nacjonalizm, to pestis perniciosissima<\/em>, z\u0142o najgorsze, przy kt\u00f3rego ocenie niepotrzebne jest nawet wys\u0142uchanie argument\u00f3w przeciwnej strony. Co innego w stosunku do komunizmu. O, tu mo\u017cna i trzeba prze\u015bciga\u0107 si\u0119 w dialektycznych cieniowaniach, w dystynkcjach tak subtelnych, \u017ce chyba zrozumia\u0142ych ju\u017c tylko dla tych, kt\u00f3rzy je wymy\u015blili; aby tylko przypadkiem nie popa\u015b\u0107 w b\u0142\u0105d na r\u00f3wni z nacjonalizmem ohydny: b\u0142\u0105d \u201ezoologicznego antykomunizmu\u201d. Finezja anty-antykomunist\u00f3w nie zna granic: jeszcze niedawno (w 1989 r.) s\u0142yszeli\u015bmy na przyk\u0142ad p. Michnika g\u0142osz\u0105cego z przej\u0119ciem, \u017ce skompromitowa\u0142 si\u0119 na zawsze komunizm \u201etypu koszarowego\u201d. Logicznie zatem bior\u0105c, komunizm \u201etypu niekoszarowego\u201d mo\u017ce uchodzi\u0107 nadal za powabny jak Primavera<\/em> Botticellego!<\/p>\r\n

Pozostawmy jednak anty-antykomunist\u00f3w ich upodobaniom i dyzgustom, a zapytajmy, do jakich to w\u0119dr\u00f3wek umys\u0142owych zapraszaj\u0105 nas ci reakcjoni\u015bci z czarnym podniebieniem z \u201ePrawicy Narodowej\u201d (dla wyja\u015bnienia dodajmy, \u017ce jest to tytu\u0142 niskonak\u0142adowego pisma redagowanego przez K. Kaw\u0119ckiego w latach 1990-1991 i z niego pochodzi wi\u0119kszo\u015b\u0107 zamieszczonych w antologii tekst\u00f3w). Wypada tedy naprz\u00f3d rozszyfrowa\u0107 prawdziwy sens ideowy poj\u0119cia \u201enacjonalizm\u201d w tym rozumieniu, jakie ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 afirmuj\u0105 autorzy antologii. Szcz\u0119\u015bliwie, nie jest to zadanie trudne, poniewa\u017c klarowna odpowied\u017a na powy\u017csze zagadnienie dana zosta\u0142a na pierwszych stronach przedmowy, obudowana nadto r\u00f3wnie wyrazistym wskazaniem patron\u00f3w tego nacjonalizmu.<\/p>\r\n

Dowiadujemy si\u0119 tedy, po pierwsze, \u017ce NACJONALIZM oznacza doktryn\u0119 o \u017cyciu narodowym, jego \u017ar\u00f3d\u0142ach, obowi\u0105zkach, zakresie, s\u0142owem o roli, jaka w planie Bo\u017cej Opatrzno\u015bci przys\u0142uguje obyczajom, kt\u00f3re s\u0105 istotnym wi\u0105zad\u0142em jedno\u015bci narodowej <\/em>[\u2026]. Nacjonalizm jest doktrynalnym uzasadnieniem cn\u00f3t sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na patriotyzm i jako taki nie mo\u017ce mu si\u0119 przeciwstawia\u0107<\/em>. Powy\u017cszy cytat, u\u017cyty jako motto ksi\u0105\u017cki, wyszed\u0142 spod pi\u00f3ra wybitnego teologa i etyka katolickiego, o. Jacka Woronieckiego OP, i nie trzeba chyba zu\u017cywa\u0107 wiele atramentu na dowodzenie, i\u017c odwo\u0142anie si\u0119 z punktu do takiego<\/strong> patrona oraz do takiego<\/strong> uj\u0119cia ods\u0142ania nam podstawow\u0105 intencj\u0119 autor\u00f3w w rozwi\u0105zywaniu relacji pierwiastka nadprzyrodzonego i doczesnego, uniwersalnego (katolickiego) i partykularnego (narodowego). Innymi s\u0142owy: trudno o czytelniejsz\u0105 deklaracj\u0119 w kwestii podstawowego wyboru nacjonalisty, kt\u00f3ry nie mo\u017ce by\u0107 (w rozumieniu autor\u00f3w) inny, jak opcja za NACJONALIZMEM CHRZE\u015aCIJA\u0143SKIM, uznaj\u0105cym prymat Bo\u017cej woli nad \u015bwiatem, a nakaz s\u0142u\u017cby narodowi (nieuwa\u017canemu za absolut) wyprowadzaj\u0105cym z czwartego przykazania.<\/p>\r\n

Ale \u201d\u201d powiedz\u0105 sceptyczni i nieufni \u201d\u201d nacjonalizm, jakby si\u0119 sam nie zwa\u0142 i jakich by szat nie ubiera\u0142, zawsze pozostanie agresj\u0105 lub przynajmniej niech\u0119ci\u0105 do obcych nacji, bo jego \u201eprafenomenem\u201d jest psychiczny osad ksenofobicznej wrogo\u015bci do \u201eInnego\u201d oraz \u201eprymitywna\u201d wi\u0119\u017a biologiczna, neguj\u0105ca na domiar suwerenno\u015b\u0107 duchow\u0105 jednostki redukowanej do kolektywnego \u201emy\u201d. Na taki zarzut odpowiadaj\u0105 autorzy \u201ePrawicy Narodowej\u201d s\u0142owami innego autorytetu minionej doby, Maurycego Barresa: Nacjonalizm, jak ja go rozumiem, to tradycja odnaleziona przez analiz\u0119 w\u0142asnego ja. <\/em>[\u2026] \u0179yj\u0119 po\u015br\u00f3d zbiorowo\u015bci starszej ni\u017c ja sam. Pocz\u0105tkowo dumny ze swej wolno\u015bci dochodz\u0119 jednak do prze\u015bwiadczenia, \u017ce w ogromnej mierze zale\u017c\u0119 od tej ziemi i jej zmar\u0142ych, kt\u00f3rzy przez tyle wiek\u00f3w przede mn\u0105 tworzyli j\u0105 i kszta\u0142towali tak w rzeczach oczywistych, widzialnych, jak i w najsubtelniejszych imponderabiliach <\/em>[\u2026]. Jeste\u015bmy mimo naszej indywidualnej wolno\u015bci tylko \u201edalszym ci\u0105giem\u201d. Cz\u0142owiek wolny to w istocie nie ten, kt\u00f3ry zrywa z w\u0142asn\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 i tradycj\u0105, ale ten, kt\u00f3ry u\u015bwiadamia sobie pe\u0142ni\u0119 swego zakorzenienia w rodzinie, w narodzie, w kulturze.<\/em> [\u2026]<\/p>\r\n

Nacjonalizm jest rozwi\u0105zywaniem kwestii spo\u0142ecznych przez odnoszenie ich do konkretnego narodu, do jego \u017cywotnych interes\u00f3w <\/em>[\u2026]. Nacjonalizm jest odczuciem odr\u0119bno\u015bci i wyj\u0105tkowo\u015bci jego kultury bez umniejszania odr\u0119bno\u015bci i wyj\u0105tkowo\u015bci kultur innych narod\u00f3w. Nacjonalizm nie kieruje si\u0119 przeciw innym narodom, kieruje si\u0119 do wewn\u0105trz w\u0142asnego narodu<\/strong> <\/em>[\u2026] [podkr. moje J.B.].<\/em><\/p>\r\n

Chcia\u0142oby si\u0119, przywo\u0142uj\u0105c nieco inny kr\u0105g skojarze\u0144, doda\u0107: w zdrowo poj\u0119tym, tzn. powodowanym spokojem ducha i s\u0142uszn\u0105 dum\u0105, a nie chorobliwym, niespokojnym resentymentem, nacjonalizmie nie chodzi o to, aby wi\u0119cej jako nar\u00f3d \u201emie\u0107\u201d, ale bardziej, dostojniej, pi\u0119kniej \u201eby\u0107\u201d. A \u201eby\u0107\u201d mo\u017cna tylko tam, gdzie jest z czego \u201ebra\u0107\u201d, to znaczy dziedziczy\u0107, po to, \u017ceby dalej m\u00f3c tworzy\u0107 – \u201ekultywowa\u0107\u201d.<\/p>\r\n

Wszelako \u201d\u201d odezw\u0105 si\u0119 zn\u00f3w nieprzejednani \u201d\u201d nacjonalizm nie ukontentuje si\u0119 wcale trosk\u0105 o to\u017csamo\u015b\u0107 i piel\u0119gnacj\u0105 skarb\u00f3w duchowych narodowej wsp\u00f3lnoty, tylko ulegnie, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej, tkwi\u0105cej w nim, niechby i tylko potencjalnie, \u201esile fatalnej\u201d prowadz\u0105cej do rzezi, takich jak cho\u0107by \u201eczystki etniczne\u201d w b. Jugos\u0142awii. Czy nie s\u0142uszniej zatem \u201enarodowi\u201d, bytowi o tak \u201eniebezpiecznych\u201d formach egzystencji, przeciwstawi\u0107 \u201eracjonalne\u201d, stowarzyszone tylko dobrowolnym i warunkowym kontraktem \u201espo\u0142ecze\u0144stwo\u201d, najlepiej \u201eobywatelskie\u201d? Pos\u0142uchajmy repliki trzeciego koryfeusza nacjonalizmu, Karola Maurrasa: Spo\u0142ecze\u0144stwo nie jest \u201euzgodnion\u0105 wol\u0105\u201d, \u201eumow\u0105 spo\u0142eczn\u0105\u201d, kontraktem wolnych jednostek. Spo\u0142ecze\u0144stwo jest naturalnym skupiskiem, naturaln\u0105 zbiorowo\u015bci\u0105. <\/em>[\u2026] Nar\u00f3d jest najszerszym i najg\u0142\u0119bszym spo\u015br\u00f3d kr\u0119g\u00f3w wsp\u00f3lnotowych, nar\u00f3d okazuje si\u0119 otulin\u0105 najbardziej trwa\u0142\u0105 i solidn\u0105, najbardziej te\u017c kompletn\u0105. Nie czyni\u0119 z narodu jakiego\u015b metafizycznego absolutu, b\u00f3stwa, z\u0142otego cielca. <\/em>[\u2026] Nie da si\u0119 sztucznie stworzy\u0107 narodu. Wi\u0119c niech nam nie m\u00f3wi\u0105: z\u0142o pochodzi od nacjonalizmu, od idei narodowej. Zasadnicze z\u0142o pochodzi od cz\u0142owieka. Zagro\u017ceniem nie s\u0105 narody, ale demoplutokracja, z\u0142e rz\u0105dy ludowe, idea nacjonalitaryzmu, kt\u00f3ra nie jest nacjonalizmem<\/strong> <\/em>[podkr. moje J.B.]. Nacjonalizm odpowiada mi, bo jest obron\u0105 ludzi, ich dzie\u0142, ich nier\u00f3wno\u015bci, wi\u0119c ich sztuki, ich my\u015bli, ich d\u00f3br; Ojczyzna, nar\u00f3d to nie abstrakcja: to konkret ka\u017cdego dnia. <\/em>[\u2026] Je\u015bli m\u00f3wimy o zjednoczonej Europie, to pami\u0119tajmy, \u017ce to chrze\u015bcija\u0144stwo by\u0142o w przesz\u0142o\u015bci Stanami Zjednoczonymi Europy i pozostaje nadal fundamentem takich mo\u017cliwych Stan\u00f3w.<\/em><\/p>\r\n

A zatem, to nie nacjonalizmy i nie narody s\u0105 winne szale\u0144stwom ogarniaj\u0105cym niekiedy jednostki i spo\u0142eczno\u015bci, tylko konstruktywistyczne i egalitarne ideologie, traktuj\u0105ce \u017cywe, konkretne wsp\u00f3lnoty jako surowiec, materia\u0142 do eksperyment\u00f3w. Tak\u017ce dzisiejsze mi\u0119dzyplemienne rzezie w Bo\u015bni to nic innego jak wynik wcze\u015bniejszego zanegowania narodowych to\u017csamo\u015bci, tworzenia sztucznego \u201enarodu jugos\u0142owia\u0144skiego\u201d (a potem jeszcze \u201esocjalistycznego\u201d) i zarazem gro\u017ane preludium do tego, co mo\u017ce i wprost musi si\u0119 sta\u0107, je\u017celi nie zostanie powstrzymany szale\u0144czy proces konstruowania nowej Wie\u017cy Babel; zuniformizowanej, antynarodowej i antypersonalistycznej Europy \u201eMaastricht\u201d.<\/p>\r\n

* * *<\/h4>\r\n

Chocia\u017c omawiana ksi\u0105\u017cka stanowi antologi\u0119 tekst\u00f3w r\u00f3\u017cnych autor\u00f3w, to jednak w pe\u0142ni usprawiedliwione wydaje si\u0119 traktowanie jej jako dzie\u0142a autorskiego dr. Krzysztofa Kaw\u0119ckiego, i to nie tylko dlatego, \u017ce ponad 1\/3 zamieszczonych artyku\u0142\u00f3w wysz\u0142a spod jego pi\u00f3ra, a pozosta\u0142e stanowi\u0105 plon jego dzia\u0142alno\u015bci redakcyjnej. Uznajemy tak przede wszystkim dlatego, \u017ce ten m\u0142ody jeszcze (rocznik 1960) historyk i polityk daje si\u0119 pozna\u0107 w swoich wypowiedziach jako jeden z najciekawszych publicyst\u00f3w prawicowych, dysponuj\u0105cy nadto dobrze przemy\u015blan\u0105 i umotywowan\u0105 wizj\u0105 celu, ku kt\u00f3remu zmierza\u0107 winien ten kierunek polityczny, z kt\u00f3rego autor wyr\u00f3s\u0142, tj. narodowo-demokratyczny. I w istocie, rozwa\u017cania K. Kaw\u0119ckiego sygnalizowane tytu\u0142em jednego z artyku\u0142\u00f3w: Endecja – co dalej?<\/em>, uzna\u0107 trzeba za politycznie w tej ksi\u0105\u017cce najdonio\u015blejsze.<\/p>\r\n

Terapia zalecana przez K. Kaw\u0119ckiego ruchowi narodowemu ma sw\u00f3j pocz\u0105tek w diagnozie postawionej jeszcze na prze\u0142omie lat 70. i 80. przez cz\u0142owieka przyst\u0119puj\u0105cego do \u201enielegalnych\u201d, jak wszystkie inne niekoncesjonowane przez re\u017cim, grup neoendeckich (w tym wypadku: Komitetu Samoobrony Polskiej kierowanego przez Mariana Bara\u0144skiego) z pe\u0142n\u0105 samowiedz\u0105 dokonywania wyboru nie tylko przeciwko panuj\u0105cemu systemowi, ale tak\u017ce dominuj\u0105cej w \u201eopozycji demokratycznej\u201d lewicowej \u201edysenterii\u201d. Dla nas<\/em> \u201d\u201d wspomina K. Kaw\u0119cki \u201d\u201d m\u0142odych narodowc\u00f3w, endecja kojarzy\u0142a si\u0119 z prawic\u0105, bezkompromisowym antykomunizmem, przywi\u0105zaniem do katolicyzmu. Wyobra\u017ani\u0119 polityczn\u0105 kszta\u0142towa\u0142 etos Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, wielko\u015b\u0107 historycznego ruchu narodowego, posta\u0107 Romana Dmowskiego.<\/em><\/p>\r\n

Rych\u0142o jednak bystry umys\u0142 m\u0142odego narodowca dostrzeg\u0142, \u017ce \u201e\u017ale si\u0119 dzieje w pa\u0144stwie neoendeckim\u201d, co zreszt\u0105 stanowi\u0142o tylko potwierdzenie regu\u0142y tycz\u0105cej wszystkich nazbyt literalnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 wskrzeszaj\u0105cych stronnictwa \u201ehistoryczne\u201d (chadecja, neopi\u0142sudczycy, PPS). K\u0142opoty trapi\u0105ce neoendecj\u0119 by\u0142y jednak nie tylko w\u0142a\u015bciwe wszystkim epigonom, ile te\u017c specjalnej natury.<\/p>\r\n

Pierwszym zagro\u017ceniem by\u0142, w opinii K. Kaw\u0119ckiego, nurt postendeckiego \u201erewizjonizmu\u201d, inspirowany przez niekt\u00f3rych dzia\u0142aczy emigracyjnego Stronnictwa Narodowego, takich jak Albin Tybulewicz czy (niedawno zmar\u0142y) Wojciech Wasiuty\u0144ski, a sprowadzaj\u0105cy si\u0119 do tego rodzaju operacji \u201eselekcyjnej\u201d na my\u015bli staroendeckiej, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a do amputowania prawie wszystkiego, co by\u0142o w niej integralnie prawicowe. Emigranci, \u017cyj\u0105cy od dziesi\u0105tk\u00f3w lat w samym epicentrum cywilizacji demoliberalnej i laicko-permisywnej, zacz\u0119li wystrzega\u0107 si\u0119 wszelkich w\u0105tk\u00f3w pachn\u0105cych jakimkolwiek \u201efundamentalizmem\u201d czy autorytaryzmem, a prezentowa\u0107 si\u0119 jako \u201ecywilizowane\u201d prawe skrzyd\u0142o demokracji parlamentarnej.<\/p>\r\n

Niekt\u00f3rzy (jak na przyk\u0142ad prof. Adam Bromke) szli tak daleko, \u017ce z tradycji endeckiej pozosta\u0142a ju\u017c u nich w\u0142a\u015bciwie tylko (do\u015b\u0107 zreszt\u0105 banalna) analiza geopolityczna, wiod\u0105ca w konkluzji ku \u201eprorosyjsko\u015bci\u201d i powielaniu stereotyp\u00f3w urz\u0119dowej ameryka\u0144skiej sowietologii. Obawa przed pos\u0105dzeniem o \u201efaszyzm\u201d czy \u201eekstremizm\u201d prowadzi\u0142a \u201erewizjonist\u00f3w\u201d nie tylko do ignorowania odradzaj\u0105cej si\u0119 w latach 70. zachodnioeuropejskiej prawicy narodowej (co kompletnie zamilczano w emigracyjnym organie SN \u201eMy\u015bl Polska\u201d), ale nawet do wyciszania samego poj\u0119cia \u201eprawica\u201d. A jak m\u00f3wi \u201espi\u017cowe prawo polityki\u201d, kto neguje wa\u017cno\u015b\u0107 kategorii \u201elewica – prawica\u201d, ten albo jest kryptolewicowcem, albo zosta\u0142 od lewicy w ten lub inny spos\u00f3b uzale\u017cniony. I nic dobitniej nie potwierdza, i\u017c zasadna by\u0142a nieufno\u015b\u0107 \u017cywiona w\u00f3wczas przez K. Kaw\u0119ckiego i jego koleg\u00f3w do \u201erewizjonist\u00f3w\u201d, jak perypetie tych krajowych adept\u00f3w rewizjonizmu, kt\u00f3rzy zgodzili si\u0119 (ku zaskoczeniu ludzi z nimi wcze\u015bniej wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych) na odgrywanie roli prawicowego listka figowego dla przechwytuj\u0105cej po 1989 r. w\u0142adz\u0119 formacji postkorowskiej (przypadek Forum, potem Frakcji Prawicy Demokratycznej A. Halla).<\/p>\r\n

Zupe\u0142nie przeciwstawne powy\u017cszemu, acz kompromituj\u0105ce i wprost samob\u00f3jcze dla idei narodowej zagro\u017cenie wysz\u0142o w tym samym czasie ze strony nurtu, kt\u00f3ry \u015bmia\u0142o mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem \u201enarodowego bolszewizmu\u201d, reprezentowanego przez nieprzypadkowo bardzo nag\u0142a\u015bniane i w mediach oficjalnych, i w propagandzie korowskiej (jako bardzo dla tej ostatniej wygodny przeciwnik) Zjednoczenie Patriotyczne \u201eGrunwald\u201d. Kusi\u0142o ono spadkobierc\u00f3w endecji swoj\u0105 retoryk\u0105 \u201eantystalinowsk\u0105\u201d i \u201eantysyjonistyczn\u0105\u201d oraz jakim\u015b dziwacznym \u201esocjalistycznym patriotyzmem\u201d. I chocia\u017c \u201eGrunwald\u201d z pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142 przedsi\u0119wzi\u0119ciem genetycznie wyrastaj\u0105cym z autentycznej endecji, tylko wyl\u0119g\u0142ym w zakamarkach PRL-owskich s\u0142u\u017cb specjalnych, wyra\u017caj\u0105cych kalkulacje \u201enacjonalistycznej\u201d frakcji w PZPR, to jednak uczciwie przyzna\u0107 trzeba, \u017ce niejeden narodowiec da\u0142 si\u0119 tej retoryce skusi\u0107. (Dla \u015bcis\u0142o\u015bci dodajmy, \u017ce nie dotyczy to wy\u0142\u0105cznie \u201eendek\u00f3w\u201d; wszak\u017ce jednym z najczynniejszych \u201egrunwaldczyk\u00f3w\u201d by\u0142 Kazimierz Studentowicz, przed wojn\u0105 publicysta gospodarczy neokonserwatywnego i propi\u0142sudczykowskiego \u201eBunt M\u0142odych\u201d, a czasu wojny dzia\u0142acz katolickiej Unii z historyczn\u0105 endecj\u0105 niemaj\u0105cy nic wsp\u00f3lnego).<\/p>\r\n

Zmiana sytuacji politycznej po przej\u0119ciu w 1989 r. w\u0142adzy przez ob\u00f3z solidarno\u015bciowej lewicy nie wp\u0142yn\u0119\u0142a zasadniczo na zniwelowanie opisywanych zagro\u017ce\u0144, a tylko przesun\u0119\u0142a ich proporcje. Wprawdzie \u201erewizjoni\u015bci\u201d utracili sw\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 i to\u017csamo\u015b\u0107 poprzez zagranie w OKP-owskiej orkiestrze pod batut\u0105 prof. Geremka, po \u201egrunwaldczykach\u201d s\u0142uch za\u015b zagin\u0105\u0142, to jednak pojawi\u0142y si\u0119 nowe k\u0142opoty. I nie idzie tu wcale o takie bandycko-folklorystyczne zjawiska jak \u201eSamoobrona\u201d A. Leppera, subkultura skinhead\u00f3w czy neopoga\u0144ska grupa dawniejszego rewolucjonisty PZPR-owskiego (i wsp\u00f3\u0142pracownika J. Kuronia) B. Tejkowskiego, poniewa\u017c ich zwi\u0105zek z endecj\u0105 istnieje tylko w wyobra\u017ani \u017ale poinformowanych b\u0105d\u017a \u201eprawdom\u00f3wnych inaczej\u201d dziennikarzy.<\/p>\r\n

Te k\u0142opoty, kt\u00f3re po 1989 r. trapi\u0142y i trapi\u0105 naprawd\u0119 neoendecj\u0119, s\u0105 zn\u00f3w dwojakiej natury. Pierwszy z nich oznacza pog\u0142\u0119bienie tendencji zauwa\u017calnej ju\u017c od ko\u0144ca lat 70., a okre\u015blonej przez K. Kaw\u0119ckiego jako nostalgiczno-archiwalna<\/em>. Zrozumia\u0142y do pewnego stopnia (psychologicznie) odruch czysto konserwacyjny w stosunku do wypracowanej przez kilka pokole\u0144 i imponuj\u0105co sp\u00f3jnej doktryny politycznej oraz poczucie zagro\u017cenia przez jawnie nieprzychyln\u0105 propagand\u0119 medi\u00f3w, upowszechniaj\u0105c\u0105 \u201eczarn\u0105 legend\u0119\u201d endecji, mia\u0142y jednak niekorzystny skutek w postaci dobrowolnego zamkni\u0119cia si\u0119 w ideologicznej reducie, kt\u00f3rej obro\u0144cy nie tylko \u017ce porzucili nawet my\u015bl o wycieczce poza mury, ale pogr\u0105\u017cyli si\u0119 w sporach pomi\u0119dzy sob\u0105 o kwestie interesuj\u0105ce wy\u0142\u0105cznie ich samych. Kto styka si\u0119 z publicystyk\u0105 pism takich jak \u201eSzczerbiec\u201d, ten spostrze\u017ce bez trudu, \u017ce dla jej protagonist\u00f3w zegar dziej\u00f3w zatrzyma\u0142 si\u0119 najp\u00f3\u017aniej w 1939 r., skoro najbardziej zdaje si\u0119 ich zajmowa\u0107 sp\u00f3r o to, kto faktycznie dowodzi\u0142 w Bitwie Warszawskiej podczas wojny polsko-bolszewickiej\u2026 Konsekwencje \u201etalmudyzmu\u201d historyczno-ideowego (przed kt\u00f3rym przestrzega\u0142 ongi\u015b Dmowski) s\u0105 \u0142atwe do przewidzenia: nieobecno\u015b\u0107 neoendecji w gronie licz\u0105cych si\u0119 ugrupowa\u0144 politycznych i w og\u00f3le w horyzoncie \u015bwiadomo\u015bci przeci\u0119tnego Polaka, nawet tego interesuj\u0105cego si\u0119 polityk\u0105. Owa marginalno\u015b\u0107 spo\u0142ecznie zobiektywizowanej egzystencji jest zreszt\u0105 odwrotnie proporcjonalna do liczby instytucjonalnych podmiot\u00f3w partyjnych wywodz\u0105cych si\u0119 z pnia endeckiego: Stronnictwo Narodowe (\u201esenioralne\u201d), Stronnictwo Narodowe \u201eSzczerbiec\u201d, Stronnictwo Narodowe \u201eOjczyzna\u201d, Narodowa Demokracja, Stronnictwo Demokratyczno-Narodowe, Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne\u2026 (a nie jest to lista kompletna).<\/p>\r\n

Zdecydowany sprzeciw (i s\u0142usznie!) K. Kaw\u0119ckiego budzi tzw. trzecia droga, obrana przez wpierw lewicow\u0105 frakcj\u0119 w \u0142onie SN, a p\u00f3\u017aniej, po roz\u0142amie, samodzieln\u0105 ju\u017c organizacj\u0119: SN \u201eOjczyzna\u201d. Jej animatorzy, okre\u015blaj\u0105cy si\u0119 sami jako endecja \u201er\u00f3\u017cowa\u201d (w przeciwie\u0144stwie do \u201eb\u0142\u0119kitnej\u201d), oferuj\u0105 niewiarygodnej m\u0119tno\u015bci koktajl, w kt\u00f3rym przemieszane zosta\u0142y odruchy ju\u017c bez cudzys\u0142owu ksenofobiczne z demagogicznym antykapitalizmem i ultrademokratyzmem ustrojowym (m.in. koncepcja jednoizbowego parlamentu). Populizm SN \u201eOjczyzny\u201d to zatem kompletne zboczenie z prawicowego pionu ND w narodowo-socjalistyczne grz\u0119zawisko.<\/p>\r\n

Jakie jest wyj\u015bcie z tej pu\u0142apki, w kt\u00f3rej znale\u017ali si\u0119 neoendecy, uwi\u0119zieni pomi\u0119dzy antykwaryzmem a pokus\u0105 populizmu, i chyba ju\u017c sami trac\u0105cy nadziej\u0119 na przeniesienie dorobku najpot\u0119\u017cniejszej niegdy\u015b w Polsce szko\u0142y prawicowego my\u015blenia i dzia\u0142ania w rzeczywisto\u015b\u0107 XXI stulecia? Odpowied\u017a K. Kaw\u0119ckiego jest jasna i bezkompromisowa: jedynym rozwi\u0105zaniem jest przyj\u0119cie orientacji prawicowej; Walk\u0119 o Polsk\u0119 wygra\u0107 mo\u017ce tylko konsekwentny w swym dzia\u0142aniu, zjednoczony ob\u00f3z prawicy narodowej<\/em>.<\/p>\r\n

* * *<\/h4>\r\n

Zauwa\u017cmy naprz\u00f3d, \u017ce proponowana przez K. Kaw\u0119ckiego terapia jest w zasadniczych liniach zbie\u017cna z dzia\u0142aniami wychodz\u0105cymi z r\u00f3\u017cnych o\u015brodk\u00f3w politycznych. Najwi\u0119ksze nadzieje wzbudza\u0142a zrazu formu\u0142a Zjednoczenia Chrze\u015bcija\u0144sko-Narodowego (sam K. Kaw\u0119cki uczestniczy\u0142 czas jaki\u015b w jej realizacji), ale dzi\u015b (1994 r.) ju\u017c wszystko wskazuje na to, \u017ce jego skrzyd\u0142o szczerze prawicowe, personifikowane przez b. prezesa Rady Naczelnej Marka Jurka, przegra\u0142o batali\u0119 o kszta\u0142t ideowy tego stronnictwa z od\u0142amem centrowo-chadeckim. Konieczno\u015b\u0107 wyj\u015bcia z izolacji oraz potrzeb\u0119 jednoznacznej opcji prawicowej (tak w sprawach ustrojowych, jak gospodarczych) zrozumia\u0142o kierowane przez Jana hr. Zamoyskiego Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne. Wykazuje ono w tym kierunku godn\u0105 uznania konsekwencj\u0119, wsp\u00f3\u0142tworz\u0105c m in. Porozumienie 11 Listopada oraz przedstawiaj\u0105c (zw\u0142aszcza pi\u00f3rem Bogus\u0142awa Kowalskiego, redaktora \u201eMy\u015bli Polskiej\u201d) powa\u017cn\u0105 koncepcj\u0119 interprawicowego Obozu Polityki Polskiej. Warto tak\u017ce odnotowa\u0107 (ju\u017c z ostatnich tygodni), \u017ce r\u00f3wnie\u017c SN \u201esenioralne\u201d (prof. Maciej Giertych) zdecydowa\u0142o si\u0119 prze\u0142ama\u0107 splendid isolation<\/em>,<\/em> powo\u0142uj\u0105c, wraz z cz\u0119\u015bci\u0105 ZChN-u, Komitet Narodowy.<\/p>\r\n

Nawet i na tle tych pozytywnych przyk\u0142ad\u00f3w koncepcja K. Kaw\u0119ckiego wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 \u015bmia\u0142o\u015bci\u0105 i szeroko\u015bci\u0105 horyzont\u00f3w, nie ogranicza si\u0119 bowiem do zada\u0144 polityki bie\u017c\u0105cej, ale si\u0119ga te\u017c metapolitycznych<\/strong> fundament\u00f3w duchowych i kulturowych. Has\u0142o wywo\u0142awcze \u201eprawica\u201d ju\u017c znamy; pora zajrze\u0107, co si\u0119 za tym has\u0142em kryje.<\/p>\r\n

Pierwszym filarem, na kt\u00f3rym wspiera si\u0119 proponowana przez K. Kaw\u0119ckiego prawica, jest narodowy tradycjonalizm<\/strong>. Oznacza to uwzgl\u0119dnienie ca\u0142o\u015bci dziedzictwa polskiej prawicy, bez ogranicze\u0144 partyjno-organizacyjnych (a przede wszystkim my\u015bli konserwatywnej), i budowania z niego nowej jako\u015bci, w kt\u00f3rej tradycja narodowa (endecka) zajmuje, zw\u0142aszcza w jej integralnie katolickiej formule wyznaczonej p\u00f3\u017anymi pismami Dmowskiego i \u201em\u0142odej\u201d endecji z lat 30., miejsce zasadnicze, ale nie wy\u0142\u0105czne. (Warto w tym miejscu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce tytu\u0142 omawianej ksi\u0105\u017cki jest w\u0142a\u015bnie, wbrew pozorom, sygna\u0142em otwarcia na nieendeckie formu\u0142y my\u015bli prawicowo-narodowej, jako \u017ce przej\u0119ty zosta\u0142 ze sta\u0142ego nadtytu\u0142u prac wydawanych przed wojn\u0105 przez \u015brodowisko tzw. narodowych pi\u0142sudczyk\u00f3w: Jana Hoppego, Wac\u0142awa Budzy\u0144skiego, Juliana Dudzi\u0144skiego i in. Szkoda mo\u017ce nawet, \u017ce wydawca nie ujawni\u0142 wprost tej, niekoniecznie czytelnej dzi\u015b dla ka\u017cdego, aluzji.) W pierwszym zatem rz\u0119dzie prawica narodowa oznacza d\u0105\u017cenie do zapanowania prawa naturalnego w \u017cyciu publicznym, ide\u0119 silnej, autorytarnej w\u0142adzy na polu rozwi\u0105za\u0144 ustrojowych i konsekwentny antysocjalizm w gospodarce, bez pytania, spod jakich sztandar\u00f3w historyczno-partyjnych kto przychodzi.<\/p>\r\n

Po drugie, prawica narodowa w dzisiejszych realiach musi przekroczy\u0107 zdecydowanie horyzont partykularny i okre\u015bli\u0107 si\u0119 wobec zagro\u017ce\u0144 dotykaj\u0105cych wszystkie narody europejskie b\u0119d\u0105ce dziedzicami \u015bredniowiecznej Rei Publici Christianae. \u015amiertelne niebezpiecze\u0144stwo utraty to\u017csamo\u015bci i substancji narodowej, ju\u017c to z powodu szale\u0144stw brukselsko-strassbourskiej in\u017cynierii socjalnej, ju\u017c to z racji rozk\u0142adaj\u0105cej moralnie amerykanizacji usymbolizowanej wszechobecno\u015bci\u0105 MacDonalda, ju\u017c to wreszcie z uwagi na demograficzny kryzys spo\u0142ecze\u0144stw europejskich kontrastuj\u0105cy z witalistycznym impetem cywilizacji islamskiej sk\u0142ania\u0107 winny do solidarno\u015bci wszystkich narod\u00f3w cywilizacji \u0142aci\u0144skiej, a wi\u0119c i do solidarystycznego nacjonalizmu europejskiego<\/strong>. Trzeba tylko dokona\u0107 trafnego i zgodnego z naszym w\u0142asnym interesem wyboru g\u0142\u00f3wnego sojusznika w owym \u201eruchu oporu\u201d starych narod\u00f3w Europy, kt\u00f3rym nie mo\u017ce by\u0107 ani neopoga\u0144ska Nowa Prawica, ani nazbyt racjonalistyczno-materialistyczny neokonserwatyzm, tylko prawica katolicko-narodowa z kraj\u00f3w roma\u0144skich.<\/p>\r\n

Wreszcie trzeci najg\u0142\u0119bszy fundament prawicowej polityki to tradycjonalizm religijny, katolicki<\/strong>, kt\u00f3ry dzisiaj oznacza konieczno\u015b\u0107 jeszcze wytrwalszej, w obliczu post\u0119puj\u0105cej sekularyzacji, s\u0142u\u017cby na dw\u00f3ch \u201efrontach\u201d: ko\u015bcielnym o zachowanie nieuszczuplonego o cokolwiek Depositum Fidei<\/em> i jego obron\u0119 przed atakami liberalnego progresizmu; oraz politycznym ku zachowaniu duchowo-etycznych podstaw Rzeczypospolitej, kt\u00f3ra powinna otwarcie sw\u0105 wiar\u0119 przed \u015bwiatem wyznawa\u0107<\/em>. Albowiem polityka to, jak przypomina za wielkim papie\u017cem Piusem XII K. Kaw\u0119cki, najwy\u017csza po kontemplacji forma mi\u0142osierdzia<\/em>; natomiast \u201eNajpi\u0119kniejsz\u0105 rzecz\u0105 dla polityka prawicy mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce gdy kiedy\u015b przyjdzie z\u0142o\u017cy\u0107 ostatni raport przed ksi\u0119ciem Wojska Niebieskiego, powie za \u015bw. Paw\u0142em: W dobrych zawodach wyst\u0105pi\u0142em, bieg uko\u0144czy\u0142em, wiar\u0119 ustrzeg\u0142em\u201d.<\/p>\r\n

* * *<\/h4>\r\n

Ksi\u0105\u017cka zredagowana przez K. Kaw\u0119ckiego i R. Mossakowskiego jest oczywi\u015bcie w swojej podstawowej warstwie propozycj\u0105 ideowo-polityczn\u0105 i, jako taka, nie mo\u017ce liczy\u0107 na powszechny entuzjazm. Mo\u017cna jednak odczyta\u0107 j\u0105 tak\u017ce z po\u017cytkiem jako prezentacj\u0119 szerokiego spectrum przemy\u015ble\u0144 i dzia\u0142a\u0144 zachodnio-europejskiej prawicy narodowej, o du\u017cych walorach informacyjnych; umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 na przyk\u0142ad zrozumienie korzeni prze\u0142omu, kt\u00f3ry teraz w\u0142a\u015bnie si\u0119 tam rozpoczyna, rozkruszaj\u0105c sprawowan\u0105 przez pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat w\u0142adz\u0119 chadecko-socjalistyczno-liberalnego establishmentu<\/em> (by wspomnie\u0107 chocia\u017cby fenomen nowych W\u0142och Berlusconiego, Finiego i Bossiego). W pogrupowanych tematycznie dzia\u0142ach Czytelnik znajdzie przeto m.in.: wypowiedzi polityk\u00f3w i publicyst\u00f3w prawicy, takich jak J.M. Le Pen, B. Megret, P. Vial, B. Pinar i K. Dillen; artyku\u0142y o Froncie Narodowym (i powodach przechodzenia do niego wielu gaullist\u00f3w), MSI oraz Falandze Tradycjonalistycznej; bogato udokumentowane eseje o rekonkwi\u015bcie gen. Franco, dyktaturze prof. Salazara i chilijskim eksperymencie gen. Pinocheta (nadto rewelacyjny na naszym gruncie tekst Deklaracji Ideowej Rz\u0105du Chile z 11 marca 1974 r.); wreszcie obszerny blok tycz\u0105cy tradycjonalizmu w Ko\u015bciele Katolickim, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 ze wspomnie\u0144 o kard. Mindszentym, zapisk\u00f3w ksi\u0119dza polskiego (L. Broel-Platera), kt\u00f3ry pozosta\u0142 przy odprawianiu Mszy \u015bw. Piusa V, kazania \u015bp. abpa M. Lefebvre\u2019a oraz listu prze\u0142o\u017conego (do niedawna) Bractwa \u015bw. Piotra, ks. Schmidbergera, o zasadach chrze\u015bcija\u0144skiego ustroju spo\u0142ecznego.<\/p>\r\n

Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Pod znakiem nacjonalizmu. Antologia tekst\u00f3w Prawicy Narodowej<\/em>. Wyboru dokonali: K. Kaw\u0119cki, R. Mossakowski. Oficyna Wydawnicza \u201eFULMEN\u201d, Warszawa 1994, str. 205.<\/p>\r\n

\r\n

Za: http:\/\/www.portal.arcana.pl\/Z-pierwszego-numeru-arcanow-kto-sie-boi-nacjonalizmu,3062.html<\/a><\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ascetyczna czer\u0144 ok\u0142adki, po\u015brodku bia\u0142o-czerwony p\u0142omie\u0144 w funkcji emblematu, z kt\u00f3rego prawie wykwitaj\u0105 \u201ebezwstydne\u201d s\u0142owa: POD ZNAKIEM NACJONALIZMU. To wystarczy, aby doprowadzi\u0107 do spazm\u00f3w oburzenia ka\u017cdy umys\u0142 wy\u0107wiczony w politycznie poprawnym reagowaniu na \u201ez\u0142e\u201d, \u201ezion\u0105ce nienawi\u015bci\u0105\u201d, \u201eksenofobiczne\u201d i jakie tam jeszcze s\u0142owa. I nie dziwota: kto wzrasta\u0142 w prze\u015bwiadczeniu, \u017ce prawdziwym wrogiem wolno\u015bci i prawdy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[328],"tags":[35],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90558"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90558"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90558\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}