{"id":90309,"date":"2016-10-04T21:02:53","date_gmt":"2016-10-05T01:02:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=90309"},"modified":"2016-10-04T21:02:53","modified_gmt":"2016-10-05T01:02:53","slug":"europejskie-echa-wegierskiego-referendum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=90309","title":{"rendered":"Europejskie echa w\u0119gierskiego referendum"},"content":{"rendered":"

\u201eZwyci\u0119stwo, pora\u017cka, dymisja, atak na Bruksel\u0119\u201d – te s\u0142owa przewijaj\u0105 si\u0119 w komentarzach po og\u0142oszeniu wyniku referendum w sprawie kwotowego rozdzia\u0142u uchod\u017ac\u00f3w z P\u00f3\u0142nocnej Afryki i Bliskiego Wschodu mi\u0119dzy kraje cz\u0142onkowskie Unii Europejskiej. Zbyt ma\u0142a frekwencja, by rezultat uzna\u0107 za wi\u0105\u017c\u0105cy dla parlamentu w Budapeszcie i niemal 100 procentowe poparcie linii premiera Viktora Orbana w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy poszli w niedziel\u0119 2 pa\u017adziernika do urn. Sam fakt przeprowadzenia referendum w trudnej sprawie polityki imigracyjnej wstrz\u0105sn\u0105\u0142 salonami, a jego skutki dopiero b\u0119dziemy poznawa\u0107 z up\u0142ywem kolejnych tygodni.<\/strong> <\/p>\r\n

Wynik referendum pozwala na r\u00f3\u017cnorodn\u0105 interpretacj\u0119 przez zainteresowanych w kraju i za granic\u0105, wed\u0142ug wcze\u015bniej lansowanych tez i za\u0142o\u017ce\u0144 ideologicznych. Zwolennicy Orbana mog\u0105 powo\u0142a\u0107 si\u0119 na precedens pierwszego zapytania og\u00f3\u0142u obywateli o dalsz\u0105 polityk\u0119 UE wobec imigrant\u00f3w. Przeciwnicy linii FIDESZ-u szukaj\u0105 okazji by wzmocni\u0107 si\u0119 przed kampani\u0105 wyborcz\u0105 do parlamentu w 2018 roku. Orban, buduj\u0105c swoj\u0105 pozycj\u0119 w kraju, nie stroni od ostrego recenzowania dzia\u0142a\u0144 UE, zyskuj\u0105c w\u015br\u00f3d europejskich polityk\u00f3w zar\u00f3wno zwolennik\u00f3w, jak i silnych przeciwnik\u00f3w. Jednego nie mo\u017cna na pewno zarzuci\u0107 w\u0119gierskiemu premierowi – nijako\u015bci. W swoich wypowiedziach nie boi si\u0119 stawia\u0107 veta najsilniejszym graczom od Uralu po Atlantyk – w\u0142\u0105cznie z liderami Unii Europejskiej oraz Angel\u0105 Merkel. Wyrazisto\u015b\u0107 postaw Viktora Orbana sprawia, \u017ce o jego kraju m\u00f3wi si\u0119 nieproporcjonalnie cz\u0119\u015bciej ni\u017c o pa\u0144stwach o podobnej wielko\u015bci. Rozgrywanie w\u0119gierskich interes\u00f3w, cz\u0119sto obok oficjalnej linii politycznej wytyczanej w Brukseli, sprawia, \u017ce posta\u0107 Orbana jest znana z mass medi\u00f3w ca\u0142ej Europy. W miar\u0119 ujawniania si\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w w polityce g\u0142\u00f3wnych graczy UE, wskazywanych wcze\u015bniej przez Orbana, jego wizja zmian strukturalnych w Unii zyskuje sympatyk\u00f3w w\u015br\u00f3d klasy politycznej i spo\u0142ecze\u0144stw.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

G\u0142os suwerena<\/strong><\/p>\r\n

Oddanie g\u0142osu suwerenowi – og\u00f3\u0142owi obywateli W\u0119gier – by\u0142o ze strony Viktora Orbana zagraniem pokerowym – szans\u0105 na zdruzgotanie opozycji i pokazanie silnego poparcia spo\u0142ecznego, ale tak\u017ce ryzykiem niepowodzenia, jakie nios\u0105 za sob\u0105 pasywno\u015b\u0107 obywateli i nawo\u0142ywanie do absencji przez opozycj\u0119. Og\u0142oszenie wynik\u00f3w referendum sta\u0142o si\u0119 impulsem do wysuni\u0119cia najdalej id\u0105cego wobec Viktora Orbana \u017c\u0105dania – jego dymisji. Tak postawi\u0142a spraw\u0119 radykalniejsza od FIDESZ-u Orbana partia Jobbik, kt\u00f3ra w kampanii zach\u0119ca\u0142a do g\u0142osowania dok\u0142adnie tak samo jak FIDESZ, czyli przeciw przyjmowaniu imigrant\u00f3w wed\u0142ug unijnych kwot. Informacj\u0119 o tych \u017c\u0105daniach poda\u0142a m.in. rosyjska RIA \u201eNowosti\u201d, cytuj\u0105c lidera Jobbiku Gabora Von\u0119, kt\u00f3ry poda\u0142 przyk\u0142ad brytyjskiego premiera Davida Camerona. Po przegranym przez niego referendum na wyspach i podj\u0119ciu przez obywateli Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa decyzji o \u201eBrexicie\u201d Cameron poda\u0142 si\u0119 do dymisji a brytyjski parlament wybra\u0142 nowego premiera Theres\u0119 May, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a po nim przyw\u00f3dztwo partii konserwatywnej. Lider Jobbiku raczej nie wierzy w powt\u00f3rzenie brytyjskiego scenariusza nad Dunajem, takie \u017c\u0105danie ma tylko os\u0142abi\u0107 pozycj\u0119 Orbana i FIDESZ-u, kt\u00f3ry wieloma dzia\u0142aniami odbiera cz\u0119\u015b\u0107 elektoratu Jobbikowi.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Wyczekiwanie Brukseli<\/strong><\/p>\r\n

Wynik niewi\u0105\u017c\u0105cych co prawda wynik\u00f3w referendum nie mo\u017ce pozosta\u0107 jednak bez wp\u0142ywu na uprawianie polityki na W\u0119grzech i w Europie, chocia\u017cby dlatego, \u017ce po raz pierwszy przy tak du\u017cej niech\u0119ci Brukseli podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 oderwania si\u0119 od linii UE z wykorzystaniem najbardziej demokratycznego narz\u0119dzia – woli og\u00f3\u0142u obywateli. Znamienna jest wypowied\u017a Margaritisa Schinasa, g\u0142\u00f3wnego rzecznika Komisji Europejskiej: \u201eBierzemy pod uwag\u0119 wyniki referendum. Szanujemy demokratyczn\u0105 wol\u0119 narodu w\u0119gierskiego. Zar\u00f3wno tych, kt\u00f3rzy g\u0142osowali, jak i tych, kt\u00f3rzy tego nie zrobili.\u201d Wskazuje ona na pewn\u0105 rezerw\u0119 i wyczekiwanie w Brukseli co do dalszych krok\u00f3w jakie podejmie rz\u0105d w Budapeszcie oraz tego, jak na nie powinna zareagowa\u0107 Komisja Europejska. <\/p>\r\n

Fakt przeprowadzenia referendum w jedynym do tej pory pa\u0144stwie UE w kwestii tak gor\u0105cej, jak podzia\u0142 uchod\u017ac\u00f3w mi\u0119dzy kraje cz\u0142onkowskie, mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 podobne \u017c\u0105dania w\u015br\u00f3d obywateli pozosta\u0142ych pa\u0144stw unijnych, a to mo\u017ce postawi\u0107 narodowe rz\u0105dy w trudnej sytuacji. W\u0142adymir Filippow, autor komentarza na stronach agencji RIA-Nowosti, w\u0119gierskie referendum nazywa wprost \u201eNowym uderzeniem w Bruksel\u0119 po Brexicie\u201d. <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

W\u0119grzy na razie jedyni<\/strong><\/p>\r\n

Jak pisze Martin Ehl w czeskich Hospodarskich Novinach<\/em>: \u201eWiele os\u00f3b w Europie uwa\u017ca w\u0119gierskie g\u0142osowanie za kolejny istotny krok na drodze do rozpadu Unii Europejskiej, o czym w czerwcu zdecydowali Brytyjczycy\u201d. <\/p>\r\n

Nie kry\u0142 intencji mocnego ataku na Bruksel\u0119 nigdy sam Orban, kt\u00f3rego wypowied\u017a cytuje na swojej internetowej stronie The Telegraph News. Premier Orban stwierdzi\u0142, \u017ce W\u0119grzy s\u0105 dumni z tego, \u017ce s\u0105 pierwszymi, kt\u00f3rzy zorganizowali referendum w kwestii imigrant\u00f3w, ale doda\u0142 te\u017c \u017ce s\u0105 \u201eniestety, te\u017c jedyni w Unii Europejskiej\u201d. Taka wypowied\u017a mo\u017ce by\u0107 odczytywana jako zach\u0119cenie innych narod\u00f3w do nacisku na w\u0142adze w celu zmiany polityki imigracyjnej, albo do odwo\u0142ania si\u0119 do woli narod\u00f3w w drodze referend\u00f3w. The Telegraph News pyta wprost, czy inne kraje b\u0119d\u0105 na\u015bladowa\u0107 W\u0119gry i odmawia\u0107 realokacji uchod\u017ac\u00f3w wed\u0142ug systemu kwotowego. Wypuszczanie takich \u201ebalon\u00f3w informacyjnych\u201d uderza wprost w zwolenniczk\u0119 rozdzia\u0142u uchod\u017ac\u00f3w mi\u0119dzy kraje cz\u0142onkowskie UE, kanclerz Niemiec Angel\u0119 Merkel.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Kanclerz w opa\u0142ach<\/strong><\/p>\r\n

Rick Lyman na stronie \u201eThe New York Times\u201d pisze, \u017ce fala nacjonalistyczna (tak kwalifikuje si\u0119 cz\u0119sto konserwatywnych polityk\u00f3w w zachodnich mediach) jest realnym zagro\u017ceniem dla \u201enajsilniejszego lidera, kanclerz Niemiec, Angeli Merkel\u201d. Ten\u017ce autor, w kontek\u015bcie w\u0119gierskiego g\u0142osowania cytuje Gabora Fodora, lidera W\u0119gierskiej Partii Liberalnej (opozycyjnej wobec FIDESZ-u, startuj\u0105cej w ostatnich wyborach w koalicji m.in. z socjalistami), uznaj\u0105cego kondycj\u0119 europejskiej gospodarki jako mniej wytrzyma\u0142\u0105 ni\u017c w \u2026 1990 roku oraz wskazuj\u0105cego na upadek \u201ewelfare state\u201d (pa\u0144stwa dobrobytu). Nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce utrata spokoju ekonomicznego, socjalnego i pogorszenie stanu bezpiecze\u0144stwa publicznego maj\u0105 wp\u0142yw na \u017cycie ludzi, a tym samym na ich wybory polityczne. W tym\u017ce artykule Rick Lyman przywo\u0142uje s\u0142owa szefa polskiego MSZ Witolda Waszczykowskiego, nawi\u0105zuj\u0105cego do propozycji Orbana w zakresie zmian wewn\u0105trz UE i zwi\u0119kszeniu kompetencji pa\u0144stw narodowych. <\/p>\r\n

Coraz trudniejsza sytuacja Angeli Merkel w konflikcie z Viktorem Orbanem zosta\u0142a pokazana m.in. przez austriacki portal \u201eKronen Zeitung\u201d. W opinii m\u0142odego (rocznik 1986) ministra spraw zagranicznych Republiki Austrii Sebastiana Kurza zapowied\u017a Angeli Merkel o gotowo\u015bci przyjmowaniu kolejnych setek uchod\u017ac\u00f3w z W\u0142och i Grecji jest b\u0142\u0119dna. Maj\u0105c bowiem perspektyw\u0119 ostatecznego dostania si\u0119 do Niemiec kolejni imigranci przyb\u0119d\u0105 do tych kraj\u00f3w. Krytykowanie niemieckiej kanclerz ju\u017c nie tylko przez tworz\u0105cego wci\u0105\u017c Berlinowi k\u0142opoty Orbana, ale nawet przez szefa MSZ Austrii, pokazuje na zmian\u0119 spojrzenia europejskich polityk\u00f3w na problem uchod\u017ac\u00f3w i na pozycj\u0119 niemieckiej kanclerz w \u015bwiecie polityki.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Dalsze plany FIDESZ-u<\/strong><\/p>\r\n

Wiceszef partii Orbana, Gergely Gulyas m\u00f3wi dla portalu \u201etheguardian\u201d, odnosz\u0105c si\u0119 do odrzucenia kwot imigrant\u00f3w, \u017ce jest to zwyci\u0119stwo dla wszystkich tych, kt\u00f3rzy wierz\u0105, \u017ce fundamentem silnej Unii Europejskiej mog\u0105 by\u0107 tylko silne pa\u0144stwa narodowe. Niemiecki portal internetowy \u201eDeutsche Welle\u201d ujawnia wypowied\u017a Orbana, kt\u00f3ry referendum nazwa\u0142 \u201eostrym mieczem na brukselskich biurokrat\u00f3w\u201d oraz wskazywa\u0142 na zagro\u017cenie nap\u0142ywem do kraju, wraz z imigrantami, terroryst\u00f3w. \u201eDeutsche Welle\u201d przypomina, \u017ce organizacje obrony praw cz\u0142owieka ostrzega\u0142y przed budzeniem strachu w\u015br\u00f3d obywateli, za\u015b przewodnicz\u0105cy Parlamentu Europejskiego Martin Schulz nazwa\u0142 dzia\u0142ania w\u0119gierskiego premiera \u201eniebezpieczn\u0105 gr\u0105\u201d. <\/p>\r\n

Dalekosi\u0119\u017cnych plan\u00f3w Orbana, w kt\u00f3rych referendum jest jednym z element\u00f3w, doszukuje si\u0119 s\u0142owacki portal SME. Wed\u0142ug Beaty Balagovej kampania referendalna mia\u0142a przyt\u0142umi\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 krytyk\u0119 w\u0119gierskiego premiera, jaka od lat sypie si\u0119 na g\u0142ow\u0119 Orbana, za \u201eautokratyczny spos\u00f3b sprawowania w\u0142adzy\u201d. <\/p>\r\n

Czeski portal iDNES.cz sugeruje, \u017ce odwo\u0142anie si\u0119 do suwerenno\u015bci narodu i deklaracja zapobiegania terroryzmowi maj\u0105 na celu ponowienie sukcesu wyborczego FIDESZ-u za dwa lata, co pozwoli\u0142oby mie\u0107 ugrupowaniu Orbana nieprzerwanie w\u0142adz\u0119 od 2010 roku. Jeszcze dwa lata rz\u0105d\u00f3w FIDESZ-u, a w perspektywie nawet kolejna kadencja, dla polityk\u00f3w Unii Europejskiej oznacza sta\u0142e prowadzenie rozgrywki o kszta\u0142t UE. Wyb\u00f3r mi\u0119dzy Uni\u0105 scentralizowan\u0105 a Uni\u0105 pa\u0144stw narodowych b\u0119dzie generowa\u0142 dla Brukseli problemy szczeg\u00f3lnie z tymi krajami, kt\u00f3re do tej pory traktowane by\u0142y co najmniej nier\u00f3wno. Interpretacja prawa unijnego na korzy\u015b\u0107 wybranych, tworzenie zapis\u00f3w budz\u0105cych protesty w \u015arodkowej Europie, zr\u00f3\u017cnicowanie wysoko\u015bci dop\u0142at w rolnictwie itd. mog\u0105 ju\u017c nie by\u0107 tak proste, jak wcze\u015bniej. Robi\u0105cy wy\u0142om Orban zyska\u0142 ju\u017c sojusznik\u00f3w w Grupie Wyszehradzkiej, a do tego grona mog\u0105 niebawem do\u0142\u0105czy\u0107 tak\u017ce Austria, Chorwacja, Rumunia i Bu\u0142garia. Wymiar w\u0119gierskiego referendum ma bowiem tak\u017ce sw\u00f3j psychologiczny aspekt – budzenia wiary w mo\u017cliwo\u015b\u0107 innego funkcjonowania UE. S\u0142abe strony Brukseli dostrzegaj\u0105 tak\u017ce krytycy Orbana w jego kraju. Cytowany wcze\u015bniej za \u201eThe New York Times\u201d lider W\u0119gierskiej Partii Liberalnej Gabor Fodor przyznaje, \u017ce \u201eUE jest bardzo powolna\u201d i nie radzi sobie z kolejnymi kryzysami – w 2008 roku finansowym, p\u00f3\u017aniej euro i obecnie z kryzysem migracyjnym. Rodzi si\u0119 pytanie o wnioski, jakie UE wyci\u0105gnie z niewa\u017cnego, ale istotnego referendum przeprowadzonego nad Dunajem.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Ostro\u017cnie z frekwencj\u0105<\/strong><\/p>\r\n

Zarzut stawiany Orbanowi, \u017ce nie pos\u0142ucha\u0142a go ponad po\u0142owa spo\u0142ecze\u0144stwa (g\u0142osowa\u0142o nieco ponad 40 proc, uprawnionych) i w zwi\u0105zku z tym wydatki na referendum to pieni\u0105dze wyrzucone w b\u0142oto, poniewa\u017c i tak wynik nie jest wi\u0105\u017c\u0105cy, nie do ko\u0144ca mo\u017cna podzieli\u0107. S\u0142aba frekwencja w wyborach i referendach nie stawia W\u0119gry w gronie wyj\u0105tk\u00f3w w Europie \u015arodkowej. Wystarczy popatrze\u0107 na wska\u017aniki frekwencji w wyborach parlamentarnych, prezydenckich czy samorz\u0105dowych oraz w referendach, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o wyborach do Parlamentu Europejskiego. Zjawisko to, w odniesieniu do niedzieli 2 pa\u017adziernika na W\u0119grzech, opisuje s\u0142owacki portal SME.sk. Wed\u0142ug Pavola \u00c5\u00a0trby referenda w Europie \u015arodkowej nie maj\u0105 dobrej tradycji. \u201eNa S\u0142owacji na przyk\u0142ad z o\u015bmiu referend\u00f3w uda\u0142o si\u0119 tylko jedno, dotycz\u0105ce cz\u0142onkostwa S\u0142owacji w Unii Europejskiej, kiedy posz\u0142o do g\u0142osowania 53 proc. wyborc\u00f3w\u201d. <\/p>\r\n

\u00c5\u00a0trba przypomina, \u017ce w do g\u0142osowania w sprawie cz\u0142onkostwa W\u0119gier w UE posz\u0142o tylko 45 proc. W\u0119gr\u00f3w, ale wtedy wystarcza\u0142o kworum 25 proc. uprawnionych. Histori\u0119 podwy\u017cszenia progu, niezb\u0119dnego do uznania wynik\u00f3w referendum za prawomocne, przypomnia\u0142 Rick Lyman na stronie \u201eThe New York Times\u201d. Decyzj\u0119 tak\u0105 podj\u0119\u0142a partia Orbana w rok po wygranych wyborach 2010 roku. W\u00f3wczas to w 2011 roku podniesiony zosta\u0142 pr\u00f3g prawomocno\u015bci wynik\u00f3w referendum przy frekwencji 50 proc. w miejsce wcze\u015bniejszych 25 proc. Ruch, kt\u00f3ry mia\u0142 zapobiec dzia\u0142aniom przeciwnik\u00f3w FIDESZ-u w pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej sta\u0142 si\u0119 k\u0142opotem i po\u017cywk\u0105 do r\u00f3\u017cnorodnej interpretacji wynik\u00f3w ostatniego referendum. Lekcja z tego mo\u017ce p\u0142yn\u0105\u0107 tylko taka, \u017ce nie nale\u017cy prawa pa\u0144stwowego tworzy\u0107 dla konkretnej partii ani pod konkretnego polityka. Dobre prawo nie powinno dawa\u0107 takiej swobody interpretacji, jak ostatni wynik referendum na W\u0119grzech. <\/p>\r\n

Jan Bereza<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eZwyci\u0119stwo, pora\u017cka, dymisja, atak na Bruksel\u0119\u201d – te s\u0142owa przewijaj\u0105 si\u0119 w komentarzach po og\u0142oszeniu wyniku referendum w sprawie kwotowego rozdzia\u0142u uchod\u017ac\u00f3w z P\u00f3\u0142nocnej Afryki i Bliskiego Wschodu mi\u0119dzy kraje cz\u0142onkowskie Unii Europejskiej. Zbyt ma\u0142a frekwencja, by rezultat uzna\u0107 za wi\u0105\u017c\u0105cy dla parlamentu w Budapeszcie i niemal 100 procentowe poparcie linii premiera Viktora Orbana w\u015br\u00f3d […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[76,179],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90309"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90309"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90309\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}