{"id":90054,"date":"2016-09-27T22:05:43","date_gmt":"2016-09-28T02:05:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=90054"},"modified":"2016-09-28T22:13:51","modified_gmt":"2016-09-29T02:13:51","slug":"ostanie-rozmowy-czyli-na-co-moze-sobie-pozwolic-benedykt-xvi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=90054","title":{"rendered":"„Ostatnie rozmowy”, czyli na co mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 Benedykt XVI?"},"content":{"rendered":"

Kardyna\u0142 Robert Sarah w ksi\u0105\u017cce \u201eB\u00f3g albo nic\u201d (Wydawnictwo Si\u00f3str Loretanek, 2016) przyznaje, \u017ce wie\u015b\u0107 o abdykacji Benedykta XVI by\u0142a dla niego \u201ewielkim rozczarowaniem\u201d, stanowi\u0142a dla niego \u201ewielkie cierpienie\u201d i oznacza\u0142a \u201estraszne trz\u0119sienie ziemi\u201d. Trudno nie zgodzi\u0107 si\u0119 z tymi s\u0142owami obecnego prefekta kongregacji kultu Bo\u017cego i dyscypliny sakrament\u00f3w. Od pocz\u0105tku, tak\u017ce dla pisz\u0105cego te s\u0142owa, uczucie rozgoryczenia i poczucie, \u017ce jeste\u015bmy \u015bwiadkami pewnego prze\u0142omu w najgorszym sensie tego s\u0142owa, towarzyszy\u0142y og\u0142oszonej w 2013 roku decyzji Benedykta VI. Decyzji z gruntu rewolucyjnej.<\/strong><\/p>\r\n

Dzisiaj, z perspektywy ponad trzech lat od tamtego feralnego dnia mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce rewolucja Benedykta XVI zrodzi\u0142a rewolucj\u0119 Franciszka. Nie by\u0142oby jednej bez drugiej. Rewolucyjne podej\u015bcie Benedykta do Urz\u0119du Piotrowego (stan zdrowia jako najwa\u017cniejsze kryterium pe\u0142nienia tej pos\u0142ugi, redukuj\u0105c j\u0105 do czysto funkcjonalistycznego aspektu) otworzy\u0142o drog\u0119 do rewolucji Franciszka, wedle kt\u00f3rej \u201enowa troska duszpasterska\u201d niekoniecznie musi i\u015b\u0107 w parze z wierno\u015bci\u0105 nauczaniu Chrystusa (np. o nierozerwalno\u015bci sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa).<\/p>\r\n

Od chwili abdykacji Benedykta XVI i po inauguracji nowego pontyfikatu ka\u017cdej wypowiedzi \u201epapie\u017ca-emeryta\u201d, albo wynurzeniom jego najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w (abp G\u00c3\u00a4nswein) towarzyszy\u0142y oczekiwania opinii publicznej – nie tylko medialnego mainstreamu, ale r\u00f3wnie\u017c ca\u0142ej rzeszy tzw. zwyk\u0142ych katolik\u00f3w coraz bardziej zatrwo\u017conych o los Ko\u015bcio\u0142a – \u017ce papie\u017c, kt\u00f3ry odszed\u0142 odniesie si\u0119 do dw\u00f3ch najwa\u017cniejszych kwestii nurtuj\u0105cych od trzech lat katolick\u0105 opini\u0119 publiczn\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Pierwsza z nich dotyczy przyczyn (okoliczno\u015bci towarzysz\u0105cych) abdykacji. Druga – oceny pontyfikatu Franciszka.<\/p>\r\n

Wydawa\u0107, by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce te oczekiwania zostan\u0105 przynajmniej w jakiej\u015b cz\u0119\u015bci zaspokojone poprzez kolejny wywiad-rzek\u0119, kt\u00f3ry ju\u017c po abdykacji przeprowadzi\u0142 z Benedyktem XVI niemiecki dziennikarz Peter Seewald.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Co\u015b tu nie gra<\/strong><\/p>\r\n

Zapis wywiad\u00f3w, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 niedawno (tak\u017ce w j\u0119zyku polskim) w formie ksi\u0105\u017cki zatytu\u0142owanej \u201eOstatnie rozmowy\u201d, jest pod tym wzgl\u0119dem rozczarowuj\u0105cy. Do \u017cadnej z tych dw\u00f3ch kwestii papie\u017c, kt\u00f3ry zszed\u0142 z tronu nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119. A konkretniej: nie powiedzia\u0142 nic, czego by\u015bmy ju\u017c wcze\u015bniej nie wiedzieli (abdykacja spowodowana fizycznym wyczerpaniem, a nie jakimi\u015b utajonymi naciskami, \u017cadnych krytycznych uwag, gdy chodzi o osob\u0119 i pontyfikat nast\u0119pcy).<\/p>\r\n

Z drugiej strony nale\u017cy si\u0119 – jak s\u0105dz\u0119 – zgodzi\u0107 z tymi recenzentami \u201eOstatnich rozm\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy czytaj\u0105c wyja\u015bnienia Benedykta XVI dotycz\u0105ce podj\u0119cia przez niego feralnej decyzji o od\u0142o\u017ceniu Piotrowych Kluczy, ze zdziwieniem zauwa\u017caj\u0105, \u017ce wszystko sprowadza si\u0119 do troski o to, by podczas zaplanowanego na 2013 rok w Rio de Janeiro \u015awiatowych Dni M\u0142odzie\u017cy by\u0142 obecny Nast\u0119pca \u015bw. Piotra. Jak przyznaje Benedykt XVI w rozmowie z P. Seewaldem by\u0142 on tak fizycznie wyczerpany po swojej wizycie apostolskiej do Meksyku i na Kub\u0119, odbytej w 2012 roku, \u017ce w nast\u0119pnym roku nie by\u0142by w stanie dope\u0142ni\u0107 tego frekwencyjnego obowi\u0105zku na \u015aDM.<\/p>\r\n

Je\u017celi to jest zasadnicza przyczyna abdykacji, a tak to wygl\u0105da po lekturze \u201eOstatnich rozm\u00f3w\u201d – to rzeczywi\u015bcie jak m\u00f3wi\u0105 niekt\u00f3rzy komentatorzy, \u201eco\u015b tutaj nie gra\u201d. W ko\u0144cu, warto to przypomnie\u0107 w tym kontek\u015bcie, w czasie papieskich Mszy jest Kto\u015b niesko\u0144czenie wa\u017cniejszy od ka\u017cdorazowego papie\u017ca. Co istotniejsze, ten Kto\u015b pojawia si\u0119 na o\u0142tarzu zawsze, gdy Ofiar\u0119 sprawuje katolicki kap\u0142an – nawet kardyna\u0142 \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego w imieniu papie\u017ca, kt\u00f3ry z powodu podesz\u0142ego wieku nie by\u0142by w stanie odby\u0107 apostolskiej podr\u00f3\u017cy.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Niepodj\u0119te tropy<\/strong><\/p>\r\n

<\/span><\/p>\r\n

Niemiecki dziennikarz przeprowadzi\u0142 rozmowy z Benedyktem XVI, o czym pisze w prologu do ksi\u0105\u017cki, na prze\u0142omie 2015 i 2016 roku. Ostatnia odby\u0142a si\u0119 23 maja 2016 roku. A wi\u0119c sta\u0142y interlokutor Josepha Ratzingera\/ Benedykta XVI rozmawia\u0142 z nim ju\u017c po obradach synodu biskup\u00f3w o rodzinie (2014-2015) i po publikacji straszliwej w swoich konsekwencjach adhortacji \u201eAmoris laetitiae\u201d (2015). \u0179aden z tych temat\u00f3w, jak\u017ce istotnych dla duchowej kondycji wsp\u00f3\u0142czesnego Ko\u015bcio\u0142a nie zosta\u0142 podj\u0119ty w \u201eOstatnich rozmowach\u201d.<\/p>\r\n

Trudno teraz os\u0105dza\u0107, czy by\u0142 to wynik wst\u0119pnych ustale\u0144 rozm\u00f3wc\u00f3w, \u017ce akurat te sprawy pozostaj\u0105 off the record<\/em>, czy mo\u017ce wynik \u017ale poj\u0119tej wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci samego dziennikarza. Nie spos\u00f3b bowiem nie odnie\u015b\u0107 wra\u017cenia, czytaj\u0105c oddan\u0105 do naszych r\u0105k ksi\u0105\u017ck\u0119, \u017ce Seewald niezbyt stara si\u0119 podejmowa\u0107 naprawd\u0119 interesuj\u0105ce tematy podsuwane mu przez samego Benedykta XVI. Jak chocia\u017cby zaraz na pocz\u0105tku ksi\u0105\u017cki, gdy \u201eemerytowany papie\u017c\u201d m\u00f3wi o coraz silniej odczuwanej \u201epresji bezbo\u017cno\u015bci, nacisku nieobecno\u015bci wiary si\u0119gaj\u0105cej a\u017c do struktur Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Ten temat nie zosta\u0142 w \u017caden spos\u00f3b podj\u0119ty przez Seewalda. O jakich \u201estrukturach Ko\u015bcio\u0142a\u201d m\u00f3wi Benedykt XVI i jak mocno i w jaki spos\u00f3b zosta\u0142y one zainfekowane \u201epresj\u0105 bezbo\u017cno\u015bci\u201d? Tutaj ewidentnie zabrak\u0142o niemieckiemu dziennikarzowi dociekliwo\u015bci.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Choroba Ko\u015bcio\u0142a w Niemczech<\/strong><\/p>\r\n

Wszystko to nie oznacza jednak, \u017ce \u201eOstatnie rozmowy\u201d s\u0105 zupe\u0142nie pozbawione interesuj\u0105cych fragment\u00f3w. Znajduje si\u0119 w nich m. in. bardzo ciekawy zapis pokoleniowego do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku by\u0142o udzia\u0142em wielu niemieckich teolog\u00f3w, w tym ks. Josepha Ratzingera ju\u017c w\u00f3wczas uwa\u017canego – wraz z Hansem K\u00fcngiem – za wschodz\u0105c\u0105 gwiazd\u0119 teologii na ca\u0142ym niemieckoj\u0119zycznym obszarze.\u00a0Benedykt XVI w rozmowie z P. Seewaldem wprost m\u00f3wi o zach\u0142y\u015bni\u0119ciu si\u0119 (swoim i ca\u0142ego swojego pokolenia) tzw. post\u0119pem, a jednocze\u015bnie pocz\u0105tku trapi\u0105cego Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Niemczech antyrzymskiego syndromu.<\/p>\r\n

Deklaracje kardyna\u0142a Marxa o tym, \u017ce \u201enie jeste\u015bmy fili\u0105 Watykanu\u201d nale\u017cy zestawi\u0107 ze wspomnieniami Benedykta XVI z czas\u00f3w swojego pierwszego, d\u0142u\u017cszego pobytu w Rzymie w 1962 roku, a wi\u0119c u progu obrad Vaticanum II: \u201eMusz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce w czasie studi\u00f3w nabyli\u015bmy swego rodzaju resentymentu wzgl\u0119dem Rzymu. Nie w sensie kwestionowania prymatu czy pos\u0142usze\u0144stwa wobec papie\u017ca; chodzi\u0142o raczej o pewn\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 rezerw\u0119 co do uprawianej tu teologii\u201d. Par\u0119 lat p\u00f3\u017aniej Ren szerok\u0105 fal\u0105 wpada\u0142 do Tybru, m. in. dzi\u0119ki autorowi tych s\u0142\u00f3w, kt\u00f3ry w czasie soboru nale\u017ca\u0142 do jednego z najm\u0142odszych \u201eekspert\u00f3w\u201d (periti).<\/p>\r\n

Warto te\u017c d\u0142u\u017cej zatrzyma\u0107 si\u0119 nad zapisanymi w \u201eOstatnich rozmowach\u201d ocenami Benedykta XVI formu\u0142owanymi w odniesieniu do kondycji Ko\u015bcio\u0142a w Niemczech. Podczas swojej podr\u00f3\u017cy apostolskiej do ojczystego kraju w 2011 roku papie\u017c nawo\u0142ywa\u0142 pasterzy tego lokalnego Ko\u015bcio\u0142a do \u201eodwr\u00f3cenia si\u0119 od \u015bwiata\u201d w sensie koniecznego pozbycia si\u0119 zb\u0119dnego garbu biurokracji i nadmiernego przywi\u0105zania do gromadzenia \u015brodk\u00f3w finansowych. W tym ostatnim kontek\u015bcie papie\u017c z Niemiec w czasie swojego pontyfikatu niejednokrotnie wyra\u017ca\u0142 sw\u00f3j krytycyzm wobec stosowania przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Niemczech kary ekskomuniki wobec os\u00f3b, kt\u00f3re z przyczyn finansowych deklarowa\u0142y wstrzymanie uiszczania podatku ko\u015bcielnego (Kirchensteuer).<\/p>\r\n

Swoj\u0105 diagnoz\u0119 Benedykt XVI powt\u00f3rzy\u0142 na \u0142amach \u201eOstatnich rozm\u00f3w\u201d tym razem m\u00f3wi\u0105c wprost o \u201ew\u0142adzy biurokrat\u00f3w, teoretyzacji wiary, upolitycznieniu i braku \u017cywotnej dynamiki\u201d, kt\u00f3re trapi\u0105 obecnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 niemiecki. Najbardziej wymowny pod tym wzgl\u0119dem fragment brzmi: \u201eW Niemczech mamy do czynienia ze zorganizowanym i dobrze p\u0142atnym katolicyzmem. W wielu wypadkach s\u0105 to zatrudnieni \u015bwieccy wyst\u0119puj\u0105cy naprzeciw Ko\u015bcio\u0142a z mentalno\u015bci\u0105 pracownik\u00f3w zrzeszonych w zwi\u0105zkach zawodowych. Jest dla nich jedynie pracodawc\u0105, na kt\u00f3rego spogl\u0105da si\u0119 krytycznym okiem. Nie kieruje nimi dynamika wiary, tylko zajmowana pozycja. Wydaje mi si\u0119 stanowi\u0107 wielkie zagro\u017cenie dla niemieckiego Ko\u015bcio\u0142a to, \u017ce dysponuje tak wieloma op\u0142acanymi pracobiorcami, co stwarza nadwy\u017ck\u0119 \u015bwieckiej biurokracji. [\u2026] Zasmuca mnie ta sytuacja: nadmiar pieni\u0119dzy, kt\u00f3rych i tak potem brakuje; zgorzknia\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra z tego wyrasta; zjadliwo\u015b\u0107 ze strony kr\u0119g\u00f3w niemieckich intelektualist\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Ma siedzie\u0107 cicho!<\/strong><\/p>\r\n

Z powodu tych s\u0142\u00f3w spad\u0142a na Benedykta XVI zaraz po opublikowaniu \u201eOstatnich rozm\u00f3w\u201d ostra krytyka niemieckich komentator\u00f3w. Nie tylko \u015bwieckich. Redaktor jezuickiego czasopisma \u201eStimme der Zeit\u201d (od lat 60. ubieg\u0142ego wieku w awangardzie \u201epost\u0119powego\u201d Ko\u015bcio\u0142a nad Renem) ks. Andreas Batlogg w radiowym wywiadzie dla stacji \u201eDeutchlandfunk\u201d wprost stwierdzi\u0142, \u017ce \u201eta ksi\u0105\u017cka nie powinna by\u0142a w og\u00f3le powsta\u0107\u201d, a uwagi \u201eemerytowanego\u201d papie\u017ca o duchowej kondycji Ko\u015bcio\u0142a niemieckiego okre\u015bli\u0142 jako \u201epozbawione taktu\u201d. Tym bardziej, \u017ce jak zauwa\u017cy\u0142 ks. Batlogg, \u201etak\u017ce Joseph Ratzinger jako monachijski arcybiskup by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 tego systemu\u201d. A najlepiej by by\u0142o, gdyby po swojej abdykacji Benedykt \u201enie udziela\u0142 ju\u017c wi\u0119cej wywiad\u00f3w\u201d, radzi ks. Batlogg. Parafrazuj\u0105c klasyka zza drugiej strony Renu, Benedykt nie skorzysta\u0142 z okazji, by siedzie\u0107 cicho.<\/p>\r\n

Grzegorz Kucharczyk<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kardyna\u0142 Robert Sarah w ksi\u0105\u017cce \u201eB\u00f3g albo nic\u201d (Wydawnictwo Si\u00f3str Loretanek, 2016) przyznaje, \u017ce wie\u015b\u0107 o abdykacji Benedykta XVI by\u0142a dla niego \u201ewielkim rozczarowaniem\u201d, stanowi\u0142a dla niego \u201ewielkie cierpienie\u201d i oznacza\u0142a \u201estraszne trz\u0119sienie ziemi\u201d. Trudno nie zgodzi\u0107 si\u0119 z tymi s\u0142owami obecnego prefekta kongregacji kultu Bo\u017cego i dyscypliny sakrament\u00f3w. Od pocz\u0105tku, tak\u017ce dla pisz\u0105cego te […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[41,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90054"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90054"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90054\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}