{"id":89815,"date":"2016-09-18T15:43:55","date_gmt":"2016-09-18T19:43:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=89815"},"modified":"2016-09-18T15:43:55","modified_gmt":"2016-09-18T19:43:55","slug":"o-powrocie-do-zrodel-chrzescijanstwa-adam-malaszewski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=89815","title":{"rendered":"O powrocie do \u017ar\u00f3de\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwa – Adam Ma\u0142aszewski<\/em>"},"content":{"rendered":"

W ostatnim p\u00f3\u0142wieczu wielk\u0105 karier\u0119 w publikacjach religijnych i wyst\u0105pieniach r\u00f3\u017cnych autor\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 Ko\u015bcio\u0142em zrobi\u0142o okre\u015blenie \u201epowr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142\u201d, czy te\u017c \u015bci\u015blej – \u201epowr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d. W tym artykule rozwa\u017cymy, czym si\u0119 r\u00f3\u017cni tradycyjne i nowe rozumienie tego terminu i jaki rodzaj powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 mo\u017ce by\u0107 wa\u017cny, uzasadniony, a tak\u017ce potrzebny dla tradycyjnych katolik\u00f3w, dla Ko\u015bcio\u0142a. Poj\u0119cie powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 ma bowiem, jak si\u0119 okazuje, kilka r\u00f3\u017cnych znacze\u0144.<\/strong><\/p>\r\n

Potoczne rozumienie idei powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142<\/h4>\r\n

Ka\u017cdy katolik zna dobrze ide\u0119 powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142. Sakrament spowiedzi jest powrotem do \u017ar\u00f3de\u0142 \u0142aski, oznacza powr\u00f3t grzesznika do Boga, kt\u00f3ry jest \u017ar\u00f3d\u0142em \u017cycia nadprzyrodzonego. Corocznie w Ko\u015bciele obchodzi si\u0119 Adwent i Wielki Post – to r\u00f3wnie\u017c oznacza powr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142, a wi\u0119c ponowne prze\u017cywanie \u017ar\u00f3de\u0142 zbawienia, \u017ar\u00f3de\u0142 wyp\u0142ywaj\u0105cych z historii biblijnej i z misji Jezusa Chrystusa na ziemi. W podobnym sensie r\u00f3wnie\u017c ka\u017cda niedziela jest dla katolika powrotem do \u017ar\u00f3de\u0142, bo jest udzia\u0142em w uobecnieniu zawsze tej samej, \u017ar\u00f3d\u0142owej Ofiary Krzy\u017cowej na o\u0142tarzu podczas Mszy \u015bw. Jest to powr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142 zbawienia, kt\u00f3re \u017cyje w Ko\u015bciele. Mo\u017cna nawet powiedzie\u0107, ze ka\u017cda modlitwa, publiczna i prywatna, kap\u0142ana i wiernego, jest zawsze powrotem do \u017ar\u00f3de\u0142, bo oznacza przypomnienie zasad wiary, pokorne spotkanie z Bogiem, kt\u00f3ry jest \u017ar\u00f3d\u0142em pobo\u017cno\u015bci, wiedzy religijnej, \u0142aski i nadziei. W ten spos\u00f3b katolicyzm jest nieustannym powrotem do \u017ar\u00f3de\u0142, a kto do tych \u017ar\u00f3de\u0142 nie wraca, tego wiara i cnota zamieraj\u0105. Kto nie wraca do \u017ar\u00f3de\u0142 \u0142aski, ten wraca do \u017ar\u00f3de\u0142 grzechu, do czas\u00f3w przed przyj\u0119ciem chrztu, do natury ska\u017conej grzechem pierworodnym. Nie ma trzeciej drogi.<\/p>\r\n

Powr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142 w historii Ko\u015bcio\u0142a<\/h4>\r\n

Mo\u017cemy jeszcze rozumie\u0107 powr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142 w sensie bardziej systemowym: jako pragnienie do ci\u0105g\u0142ej korekty \u017cycia religijnego w Ko\u015bciele, w \u015bwietle zasad le\u017c\u0105cych u jego \u017ar\u00f3d\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 istnieje ju\u017c dwa tysi\u0105ce lat i cz\u0119sto prze\u017cywa\u0142 r\u00f3\u017cne trudno\u015bci wewn\u0119trzne i zewn\u0119trzne. Lekarstwem na te problemy i wyzwania by\u0142 dla Ko\u015bcio\u0142a powr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142 – czerpanie z wiecznych zasad wiary, odnawianie praktyki, podejmowanie nowych wyzwa\u0144 wedle ci\u0105gle tych samych, prawdziwych regu\u0142. Gdy powstawa\u0142y r\u00f3\u017cne herezje, wtedy Ko\u015bci\u00f3\u0142 wraca\u0142 do \u017ar\u00f3de\u0142, aby na nie odpowiedzie\u0107, poszukiwa\u0142 na soborach powszechnych, w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym i w Tradycji,<\/s> odpowiedzi na pytania i zagro\u017cenia, kt\u00f3re powstawa\u0142y w r\u00f3\u017cnych czasach. Definiuj\u0105c zagro\u017con\u0105 wiar\u0119, Magisterium si\u0119ga\u0142o do \u017ar\u00f3de\u0142, broni\u0105c jej i precyzuj\u0105c jej dok\u0142adne znaczenie. Papie\u017ce dobrze o tym wiedzieli.<\/p>\r\n

W XIII wieku powrotem do \u017ar\u00f3de\u0142 Ko\u015bcio\u0142a by\u0142a przede wszystkim dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzona przez dwa nowe zakony \u017cebracze, jakimi byli franciszkanie i dominikanie. Odnowili katolick\u0105 pobo\u017cno\u015b\u0107 i apologetyk\u0119. Podejmowali prac\u0119 w du\u017cych miastach, docierali z nauk\u0105 Chrystusa do ludzi, kt\u00f3rzy szukali nowych form \u017cycia na targach, w rzemio\u015ble, w podr\u00f3\u017cach. Walczyli z herezjami, wyk\u0142adali na uniwersytetach, rozwijali teologi\u0119 i prawo. Niekt\u00f3rzy jednak nie unie\u015bli tak wielkiego, szlachetnego idea\u0142u franciszka\u0144skiej prostoty i pobo\u017cno\u015bci. Idea\u0142 ub\u00f3stwa przerodzi\u0142 si\u0119 w niekt\u00f3rych grupach franciszka\u0144skich w idea\u0142 komunistycznej biedy i pot\u0119pienia wszelkiej w\u0142asno\u015bci (fraticelli<\/em>). W ten spos\u00f3b idea\u0142 powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 zosta\u0142 wypaczony i przykrojony na miar\u0119 w\u0142asnego radykalizmu. Czym innym jest przecie\u017c bieda (brak w\u0142asno\u015bci), a czym innym ub\u00f3stwo (umiej\u0119tne korzystanie z w\u0142asno\u015bci). Cz\u0119sto idea\u0142 powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 stawa\u0142 si\u0119 dla niekt\u00f3rych idea\u0142em stworzonym bez wzgl\u0119du na te \u017ar\u00f3d\u0142a. Tak w\u0142a\u015bnie sta\u0142o si\u0119 w epoce powstaj\u0105cego w XVI wieku protestantyzmu.<\/p>\r\n

Z kolei Sob\u00f3r Trydencki by\u0142 powrotem do \u017ar\u00f3de\u0142. Protestanci za\u015b chcieli zrazu odnowy w Ko\u015bciele i oczyszczenia Ko\u015bcio\u0142a od pewnych nadu\u017cy\u0107, od \u015bwieckich wp\u0142yw\u00f3w \u015bwiata, nadmiaru w\u0142adzy i grzechu. Zamys\u0142 odnowy by\u0142 szlachetny. Realizacja tego zamys\u0142u okaza\u0142a si\u0119 jednak gorsza od zwalczanej choroby: zniszczono du\u017ce regiony Ko\u015bcio\u0142a. Wykpiono katolickie praktyki religijne: Msze \u015bwi\u0119te, procesje, nabo\u017ce\u0144stwa, cze\u015b\u0107 dla \u015bwi\u0119tych i ich relikwii – protestanci zlikwidowali ca\u0142y ten kult. Zaatakowano w\u0142adz\u0119 papiesk\u0105 – protestanci opu\u015bcili Rzym i poddali si\u0119 w\u0142adzy \u015bwieckiej. Ka\u017cdy w\u0142adca protestancki jest odt\u0105d ma\u0142ym papie\u017cem, karykatur\u0105 tego prawdziwego. Wykpiono katolick\u0105 etyk\u0119 i jej szczyt – \u015bwi\u0119to\u015b\u0107: protestanci zlikwidowali kult \u015bwi\u0119tych, po\u015brednik\u00f3w, a zwracaj\u0105 si\u0119 do samego tylko Chrystusa, nie maj\u0105c ju\u017c pot\u0119\u017cnych or\u0119downik\u00f3w u Tronu \u0141aski, przede wszystkim za\u015b nie prosz\u0105 o pomoc Niepokalanej. Zniszczono powag\u0119 katolickiego Magisterium, a wi\u0119c musia\u0142y przyj\u015b\u0107 inne, gorsze reformy, wiara w protestantyzmie si\u0119 rozpad\u0142a. Protestanci nie wierz\u0105 w siedem sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych, w ofiarny i przeb\u0142agalny charakter Mszy \u015bwi\u0119tej, w dogmaty maryjne, w prymat papie\u017ca. Wszystko za\u015b mia\u0142o by\u0107 tylko powrotem do \u017ar\u00f3de\u0142, do tych czas\u00f3w, gdy jeszcze nie by\u0142o Ko\u015bcio\u0142a w formie rozwini\u0119tej, a tylko istnia\u0142 ten ukryty w katakumbach. Protestanci sami wymy\u015blili, jak rzekomo mia\u0142 wygl\u0105da\u0107 prosty, pierwotny, m\u0142ody Ko\u015bci\u00f3\u0142 i wr\u00f3cili do w\u0142asnego idea\u0142u – do takiego, kt\u00f3ry sami stworzyli na swoj\u0105 miar\u0119. Eksperyment si\u0119 nie uda\u0142.<\/p>\r\n

Ojcowie Soboru Trydenckiego nie pos\u0142uchali tego radykalnego pomys\u0142u o powrocie do rzekomych \u017ar\u00f3de\u0142. Wr\u00f3ci\u0142 do prawdziwych \u017ar\u00f3de\u0142 wiary, odczytuj\u0105c Pismo \u015awi\u0119te w \u015bwietle Tradycji, zachowali, oczy\u015bcili i wzmocnili urz\u0105d papieski, potwierdzili sakramenty, skodyfikowali liturgi\u0119, umocnili kult \u015bwi\u0119tych, modlitwy za zmar\u0142ych i wszelkie praktyki religijne. Odnowa by\u0142a zdrowa i owocna. Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymski odrodzi\u0142 si\u0119 po epoce kryzysu. Ka\u017cda epoka w dziejach ma swoj\u0105 specyfik\u0119. Odnow\u0119 trydenck\u0105 wprowadzi\u0142 przede wszystkim specjalnie powo\u0142any do tego zakon – Towarzystwo Jezusowe – za co zebra\u0142 za siebie ca\u0142\u0105 pow\u00f3d\u017a oszczerstw i atak\u00f3w ze strony wrog\u00f3w zdrowej odnowy Ko\u015bcio\u0142a. W naszej epoce wielu modernist\u00f3w wywodzi si\u0119 w\u0142a\u015bnie z tego zakonu, a wi\u0119c wida\u0107, \u017ce idea\u0142 powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 sta\u0142 si\u0119 teraz i dla nich zasadniczo pustym has\u0142em, szkodliwym ju\u017c dla wiary.<\/p>\r\n

Posoborowy powr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142<\/h4>\r\n

W XX wieku rozwin\u0119\u0142a si\u0119 inna koncepcja powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142. R\u00f3\u017cni autorzy, wywodz\u0105cy si\u0119 z bogatych i znudzonych spo\u0142ecze\u0144stw zachodnich, chcieli zmieni\u0107 oblicze Ko\u015bcio\u0142a. Tradycyjny katolicyzm, w kt\u00f3rym wa\u017cne miejsce zajmuj\u0105 walka z grzechem i pokorny stosunek do pot\u0119\u017cnego Boga, nie wydawa\u0142 im si\u0119 atrakcyjny. Wierzyli w dobro cz\u0142owieka. Nie wierzyli w grzech. Katolicyzm nie by\u0142 atrakcyjny dla nich samych, dla intelektualist\u00f3w skoncentrowanych na w\u0142asnym rozumieniu religii, ani dla ich apostolstwa – dla wiernych, kt\u00f3rzy \u017cyli mitami \u015bwiata porewolucyjnego i poo\u015bwieceniowego, gdzie cz\u0142owiek wierzy w post\u0119p ludzkiego rozumu i w technik\u0119, a nie w post\u0119p duszy w Ko\u015bciele, na drodze \u0142aski. Niekt\u00f3rzy z naiwno\u015bci, inni zapewne ze z\u0142ej woli, postanowili przeformu\u0142owa\u0107 sens chrze\u015bcija\u0144stwa. W tym celu w nurcie \u201enowej teologii\u201d zacz\u0119to g\u0142osi\u0107 nowy rodzaj powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142: najpierw stworzono teoretyczny idea\u0142 tych \u017ar\u00f3de\u0142 (mit o pierwotnym Ko\u015bciele, tzw. archeo- logizm), a potem zacz\u0119to go szerzy\u0107. Poparcie z g\u00f3ry da\u0142o im si\u0142\u0119, a poklask ze strony libera\u0142\u00f3w, protestant\u00f3w, wrog\u00f3w katolicyzmu i ludzka s\u0142abo\u015b\u0107 – rozw\u00f3j.<\/p>\r\n

Rozlu\u017anienie dyscypliny i og\u00f3lne obni\u017cenie poziomu wiedzy religijnej sprawi\u0142y, \u017ce idee te zacz\u0119\u0142y si\u0119 szerzy\u0107 w\u015br\u00f3d wiernych w formie spopularyzowanej, cz\u0119sto poza kontrol\u0105 w\u0142adz ko\u015bcielnych, pog\u0142\u0119biaj\u0105c atmosfer\u0119 ci\u0105g\u0142ych zmian, rodz\u0105c coraz to nowe pomys\u0142y reformatorskie, a wi\u0119c zwykle burzycielskie. Ruchy charyzmatyczne, grupy m\u0142odzie\u017cowe czy te\u017c kontakty ekumeniczne sprawiaj\u0105, \u017ce w Ko\u015bciele dochodzi do coraz wi\u0119kszego zr\u00f3\u017cnicowania pogl\u0105d\u00f3w, odchodzenia od Tradycji.<\/p>\r\n

Mit pierwotnego Ko\u015bcio\u0142a (promowany przez neomodernist\u00f3w) jest wybi\u00f3rczy. Przedstawia si\u0119 wczesny Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako wsp\u00f3lnot\u0119 wysokich idea\u0142\u00f3w etycznych skierowanych do drugiego cz\u0142owieka, a ma\u0142o si\u0119 m\u00f3wi o wierno\u015bci doktrynie katolickiej, za kt\u00f3r\u0105 m\u0119czennicy we wczesnym Ko\u015bciele ch\u0119tnie oddawali \u017cycie. Nie ma idea\u0142\u00f3w wierno\u015bci Objawieniu. Przedstawia si\u0119 Jezusa Chrystusa jako lidera wsp\u00f3lnoty, nauczyciela etyki i reformatora spo\u0142ecznego, ale pomija si\u0119 te fragmenty Ewangelii, w kt\u00f3rych Jezus Chrystus g\u0142osi swe B\u00f3stwo, s\u0105dzi z\u0142ych, rozkazuje, panuje, zapowiada nauk\u0119 o swym spo\u0142ecznym panowaniu i przekazuje \u015bw. Piotrowi \u201ew\u0142adz\u0119 kluczy\u201d. G\u0142osi si\u0119 Jezusa tolerancji, a nie Tego, kt\u00f3ry wyp\u0119dzi\u0142 przekupni\u00f3w ze \u015bwi\u0105tyni. Promuje si\u0119 Jezusa jako w\u0119drownego kaznodziej\u0119, a nie Tego, na kt\u00f3rego Imi\u0119 \u201ezegnie si\u0119 wszelkie kolano\u201d.<\/p>\r\n

W archeologizmie promuje si\u0119 proste, pozbawione zdyscyplinowanej refleksji katolickiej rozumienie Pisma \u015bw., najlepiej bez Tradycji, uproszczon\u0105, wyidealizowan\u0105 liturgi\u0119 sprawowan\u0105 przodem do wiernych, w j\u0119zykach narodowych, sprawowan\u0105 jak uczta na jakim\u015b kamieniu w katakumbach. Zapomina si\u0119, \u017ce liturgia w Ko\u015bciele rozwija\u0142a si\u0119 pod opiek\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego Zapomina si\u0119, \u017ce katakumby by\u0142y grobami m\u0119czennik\u00f3w, kt\u00f3rzy przelali za Chrystusa krew. Dzi\u015b liberalni reformatorzy wol\u0105 przelewa\u0107 coca-col\u0119 z m\u0142odzie\u017c\u0105. Liturgia katolicka by\u0142a nadzorowana przez papie\u017cy, broniona przez \u015bwi\u0119tych i nauczana przez misjonarzy r\u00f3\u017cnym narodom, kt\u00f3re przyjmowa\u0142y rzymsk\u0105 jedno\u015b\u0107 kultu i wiary. Nie pami\u0119ta si\u0119, \u017ce gdy Jezus Chrystus przyby\u0142 do \u017cydowskiej \u015bwi\u0105tyni i publicznie odczyta\u0142 wiernym fragment Biblii, to by\u0142 to tekst hebrajski, w j\u0119zyku martwym i u\u015bwi\u0119conym Tradycj\u0105. Zbawiciel nie powiedzia\u0142, \u017ce trzeba go zreformowa\u0107.<\/p>\r\n

Tak sformu\u0142owany idea\u0142 reformy, w du\u017cej mierze mityczny, staje si\u0119 intelektualnym \u017ar\u00f3d\u0142em, do kt\u00f3rego chc\u0105 wraca\u0107 reformatorzy, maj\u0105c silne wsparcie protestant\u00f3w. Reformacja te\u017c polega\u0142a przecie\u017c na powrocie do zmy\u015blonych \u017ar\u00f3de\u0142. Idea\u0142 ten by\u0142 jedn\u0105 z podstaw ostatniego soboru – to niepisana konstytucja epoki posoborowej. Zamiast kap\u0142an\u00f3w mamy teraz prezbiter\u00f3w, czyli starszych, zamiast Ofiary Mszy \u015bwi\u0119tej – Misterium Paschalne, a wi\u0119c pami\u0105tk\u0119 jakiej\u015b tajemnicy o mi\u0142o\u015bci Boga do ludzi, wreszcie zamiast Pana naszego, Jezusa Chrystusa, kt\u00f3ry jest Najwy\u017cszym Panem Wiek\u00f3w, mamy Jezusa, kt\u00f3ry wzywa do braterstwa. Posoborowa idea powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 jest w swej istocie przede wszystkim powrotem do protestantyzmu, do tego \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142 pot\u0119pi\u0142. Idea ta sta\u0142a si\u0119 podstaw\u0105 ekumenizmu i wolno\u015bci religijnej. Ekumenizm jest uzasadniany wyidealizowanym obrazem rozproszonych po ca\u0142ym Imperium Rzymskim niezale\u017cnych gmin chrze\u015bcija\u0144skich. Wolno\u015b\u0107 religijna znalaz\u0142a oparcie w ideale swobodnej wsp\u00f3\u0142pracy wyznawc\u00f3w r\u00f3\u017cnych kult\u00f3w, kt\u00f3rzy r\u00f3\u017cnie odczytuj\u0105 Pismo, jak w czasach, gdy teologia rzekomo jeszcze nie powsta\u0142a. Nie trzeba wykazywa\u0107, \u017ce te idealizacje nie tylko, \u017ce wypaczaj\u0105 istot\u0119 Ko\u015bcio\u0142a i Wiary, ale ponadto s\u0105 niezwykle szkodliwe i nieopstrzenie przekszta\u0142caj\u0105 katolik\u00f3w w protestant\u00f3w.<\/p>\r\n

Zwolennicy modernistycznego powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 boj\u0105 si\u0119 historii, kt\u00f3ra zaprzecza ich pomys\u0142om. Gdy przegl\u0105damy ksi\u0105\u017cki z tego nurtu, to okazuje si\u0119, \u017ce najwi\u0119cej miejsca zajmuj\u0105 cz\u0119sto dowolnie interpretowane fragmenty Pisma \u015bw., z pomini\u0119ciem tych bardziej stanowczych tre\u015bci. Troch\u0119 m\u00f3wi si\u0119 o okresie patrystycznym, ale tak, aby zbytnio nie podkre\u015bla\u0107 prymatu papie\u017cy czy kultu maryjnego. Od epoki Konstantyna Wielkiego w IV wiek a\u017c do po\u0142owy XX wieku to okres zakazany: bardzo ma\u0142o m\u00f3wi si\u0119 o tej epoce, kt\u00f3r\u0105 ju\u017c kilkaset lat temu wrogowie Ko\u015bcio\u0142a z pogard\u0105 nazwali \u015bredniowieczem. W istocie niczego takiego nie by\u0142o: by\u0142a natomiast epoka kultury chrze\u015bcija\u0144skiej, scholastyki, rozwoju spo\u0142ecznego panowania Chrystusa, epoka rzymskiej Christianitas<\/em> w dziejach Europy. Moderni\u015bci rozszerzaj\u0105 \u015bredniowiecze a\u017c do po\u0142owy XX wieku, do czasu \u015bmierci zwalczanego przez libera\u0142\u00f3w Piusa XII (1958), kt\u00f3remu \u015bwiat wsp\u00f3\u0142czesny nies\u0142usznie zarzuca sojusz z nazistami, aby zdyskredytowa\u0107 katolicyzm. Po \u015bmierci papie\u017ca zwolennicy \u201enowej teologii\u201d zdobyli wyra\u017ane wp\u0142ywy, to ich epoka, rzekoma kontynuacja czas\u00f3w apostolskich. H. de Lubac, K. Rahner, Y. Congar i inni to wsp\u00f3\u0142cze\u015bni aposto\u0142owie, odnowiciele Ko\u015bcio\u0142a. Scholastyka znika z podr\u0119cznik\u00f3w, \u015bw. Tomasz z kaza\u0144, a tomizm z filozofii – wszystko to dowodzi zerwania, wykorzystania fa\u0142szywej idei powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142. Nie ma takiej rzeki, kt\u00f3ra ze \u017ar\u00f3d\u0142a do morza p\u0142ynie z przerw\u0105 d\u0142ug\u0105 na tysi\u0105c pi\u0119\u0107set lat.<\/p>\r\n

Ideow\u0105 walk\u0119 ze \u015bredniowieczem prowadzili poga\u0144scy zwolennicy renesansu, protestanci, pseudo-filozofowie o\u015bwiecenia, zwolennicy pozytywizmu, moderni\u015bci, a tak\u017ce socjali\u015bci i komuni\u015bci, a w ostatnich czasach – libera\u0142owie. Nie ma \u017cadnej innej tak bardzo zideologizowanej i zafa\u0142szowanej epoki. Dzi\u015b ze \u015bredniowieczem walcz\u0105 liberalne gazety, telewizja i Internet. Nawet reklama s\u0142u\u017cy do walki z t\u0105 epok\u0105 kultury chrze\u015bcija\u0144skiej. W jednej z reklam cesarz Francuz\u00f3w, Napoleon Bonaparte, \u0142\u0105cz\u0105c mistrzostwa Europy w pi\u0142ce no\u017cnej z pogard\u0105 dla przesz\u0142o\u015bci, powiada, \u017ce \u201enie b\u0119dzie spalonych, bo to nie \u015bredniowiecze\u201d. Tymczasem surowe wykonywanie wyrok\u00f3w \u015bmierci cechuje ca\u0142\u0105 histori\u0119 ludzko\u015bci, od staro\u017cytno\u015bci a\u017c do naszej epoki. Dzi\u015b kara \u015bmierci zanika, ale zast\u0119puje j\u0105 masowa aborcja, eutanazja i coraz cz\u0119stsze samob\u00f3jstwa w bogatych spo\u0142ecze\u0144stwach, pozbawionych poczucia sensu.<\/p>\r\n

Idea powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 w jej modernistycznym rozumieniu nie polega tylko na promowaniu ekumenizmu, w kt\u00f3rym nie ma ju\u017c jedynej prawdziwej religii, czyli doktryny Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, ale Ko\u015bcio\u0142em staje si\u0119 stopniowo ca\u0142e chrze\u015bcija\u0144stwo, podzielone w wierze, a zjednoczone w humanizmie. Zwolennicy reform przyj\u0119li tak\u017ce zasad\u0119 dialogu mi\u0119dzyreligijnego. Dobitnym przyk\u0142adem fa\u0142szywego rozumienia \u017ar\u00f3de\u0142 religii jest w tym przypadku stosunek nowoczesnych teolog\u00f3w do wsp\u00f3\u0142czesnej religii Izraela. Zamiast wr\u00f3ci\u0107 do katolickiej, \u017ar\u00f3d\u0142owej zasady, nauczanej przez Jezusa Chrystusa, g\u0142oszonej przez \u015bw. Paw\u0142a i przypominanej przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 przez wieki, o konieczno\u015bci nawr\u00f3cenia \u017cyd\u00f3w na chrze\u015bcija\u0144stwo, aby mogli oni osi\u0105gn\u0105\u0107 zbawienie, moderni\u015bci promuj\u0105 inn\u0105, liberaln\u0105 tez\u0119. Ich zdaniem B\u00f3g nie \u017ca\u0142uje swoich obietnic, a wi\u0119c Stare Przymierze nadal obowi\u0105zuje i religia \u017cydowska jest dla jej wyznawc\u00f3w wystarczaj\u0105ca. \u017byd\u00f3w nawraca\u0107 nie wolno. W istocie Chrystus i Aposto\u0142owie wzywali rodak\u00f3w do nawr\u00f3cenia, niewiernym grozili kar\u0105 Bo\u017c\u0105, a \u015bw. Jan pisa\u0142 o Jezusie Chrystusie, kt\u00f3ry przyszed\u0142 do swojego narodu, a kt\u00f3ry go nie przyj\u0105\u0142.<\/p>\r\n

Zwolennicy bardziej radykalnego dialogu doceniaj\u0105 wszelkie fa\u0142szywe religie, poszukuj\u0105c mi\u0119dzy nim i wsp\u00f3lnych w\u0105tk\u00f3w. Twierdz\u0105, \u017ce ka\u017cda religia zak\u0142ada pok\u00f3j, wolno\u015b\u0107 i sprawiedliwo\u015b\u0107. \u00c5\u00b9r\u00f3de\u0142 tych pogl\u0105d\u00f3w poszukuj\u0105 w ludzkiej kulturze, kt\u00f3ra w swych rozlicznych przejawach zawsze jakoby poszukuje Boga i prawdy. Zapominaj\u0105, \u017ce tw\u00f3rcy fa\u0142szywych religii dzia\u0142ali pod wp\u0142ywem grzechu, nami\u0119tno\u015bci, z\u0142ego ducha i w\u0142asnych wad. Koncepcja cz\u0142owieka wolnego od grzechu nie pozwala im jednak tego dostrzec. Pogl\u0105dy te rujnuj\u0105 wiar\u0119 katolik\u00f3w, niszcz\u0105 ducha misyjnego, zgadzaj\u0105 si\u0119 z maso\u0144sk\u0105 ide\u0105 jednakowego traktowania wszystkich wyzna\u0144, kult\u00f3w i religii. Zatruty charakter \u017ar\u00f3de\u0142, z kt\u00f3rych bior\u0105 si\u0119 te pogl\u0105dy, staje si\u0119 oczywisty. W posoborowej epoce wiara katolicka staje si\u0119 coraz bardziej (w mniemaniu wiernych i refleksji uczonych) czym\u015b w rodzaju religijnego folkloru, wa\u017cnego co prawda z racji estetycznych, sentymentalnych, historycznych i to\u017csamo\u015bciowych, ale w \u017cadnym razie nie jest traktowana jako jedyna prawdziwa religia, kt\u00f3rej przyj\u0119cie i wyznawanie jest moralnym obowi\u0105zkiem ka\u017cdego cz\u0142owieka, zar\u00f3wno \u017byda, jak i Greka, czyli wszystkich, jak powiada Pismo \u015bw.<\/p>\r\n

Skutkiem b\u0142\u0119d\u00f3w fa\u0142szywego powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 s\u0105 niezliczone spotkania ekumeniczne i mi\u0119dzyreligjne, inicjatywy (nawet papieskie, nawet w Rzymie), kt\u00f3rych jedynym wsp\u00f3lnym w\u0105tkiem jest humanizm – \u00f3w przyjemny dla wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka o\u015bwieceniowy szacunek dla ka\u017cdej kultury. Takie zachowania prowadz\u0105 prost\u0105 drog\u0105 do apostazji, najpierw tw\u00f3rc\u00f3w tych idei, a potem ich zwolennik\u00f3w. Matka Bo\u017ca m\u00f3wi\u0142a w jednym z objawie\u0144 w Fatimie, \u017ce dusze jak deszcz wpadaj\u0105 w piek\u0142o. Dzi\u015b wielu ludzi (nawet katolik\u00f3w) nie tylko nie wierzy ju\u017c w piek\u0142o, ale nawet w istnienie nie\u015bmiertelnej duszy ludzkiej (st\u0105d tak popularne palenie cia\u0142 zmar\u0142ych, zwyczaj promowany niegdy\u015b przez masoneri\u0119). Obro\u0144cy Ko\u015bcio\u0142a, jego nauki i przekonania o wy\u0142\u0105czno\u015bci prawdy katolickiej s\u0105 na tym tle traktowani jak gro\u017ani fanatycy, zagro\u017cenie dla demokracji i dialogu. Jedyni, kt\u00f3rzy g\u0142osz\u0105 wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 prawdy i jej \u017ar\u00f3d\u0142a, s\u0105 pozbawiani prawa do swych pogl\u0105d\u00f3w. Tak samo by\u0142 traktowany Jezus Chrystus, pi\u0119tnowany jako gro\u017any buntownik wobec faryzejskiej religii i rzymskiej w\u0142adzy w Palestynie. Historia ci\u0105gle si\u0119 powtarza. Dlatego libera\u0142owie nie chc\u0105 jej naucza\u0107 albo staraj\u0105 si\u0119 j\u0105 fa\u0142szowa\u0107.<\/p>\r\n

Dla papie\u017ca Franciszka, kt\u00f3ry jest cz\u0142owiekiem przede wszystkim praktycznym i bezpo\u015brednim, du\u017ce znaczenie ma jeszcze inny rodzaj powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142: obrona ekologii. W Ko\u015bciele wa\u017cna jest oczywi\u015bcie troska o \u015bwiat stworzony, aby go nie niszczy\u0107 i nie zatruwa\u0107. Franciszek jednak uczyni\u0142 z zaanga\u017cowania ekologicznego nowe, humanistyczne przykazanie, r\u00f3wnie wa\u017cne jak wiara, a w praktyce nawet od niej wa\u017cniejsze. Jest to skuteczne narz\u0119dzie do szerzenia ekumenizmu, humanizmu i tzw. dialogu. Dla Franciszka wa\u017cna staje si\u0119 ochrona glon\u00f3w, g\u0105bek, ryb i mi\u0119czak\u00f3w, i to w epoce, gdy miliony ludzi trac\u0105 wiar\u0119 i staj\u0105 si\u0119 oboj\u0119tni religijnie jak owe mi\u0119czaki, kt\u00f3re przynajmniej swym \u017cyciem, zgodnym z natur\u0105, chwal\u0105 Stw\u00f3rc\u0119, le\u017c\u0105c na dnie morza. Zdaniem Franciszka, ca\u0142a ludzko\u015b\u0107 powinna wr\u00f3ci\u0107 do \u017ar\u00f3de\u0142 czystej natury i chroni\u0107 Bo\u017ce dzie\u0142o stworzenia. Papie\u017c powinien jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce ponad porz\u0105dkiem przyrodzonym, kt\u00f3ry tak starannie chroni, jest znacznie wa\u017cniejszy porz\u0105dek \u0142aski, nadprzyrodzone \u017cycie Ko\u015bcio\u0142a, wiary, sakrament\u00f3w, a on jest za to odpowiedzialny. Zapomina w ten spos\u00f3b o \u017ar\u00f3d\u0142ach swego urz\u0119du i o realizacji swych podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\r\n

Tradycyjna idea powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142<\/h4>\r\n

Tradycyjny katolicyzm nie czerpie inspiracji ani z reformacji, ani z humanizmu, ani z ekologii, ani od masonerii. Nie idealizuje obrazu wczesnego, wymy\u015blonego Ko\u015bcio\u0142a. Tradycjonalizm to ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 zawsze tej samej wiary katolickiej, bronionej i umacnianej przez sobory powszechne w walce z herezjami. Naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 ca\u0142ej wcze\u015bniejszej historii Ko\u015bcio\u0142a powinien by\u0107 inny scenariusz wydarze\u0144 ni\u017c ten, kt\u00f3ry widzieli\u015bmy za czas\u00f3w Jana XXIII i Paw\u0142a VI. Po encyklice Piusa XII o nowej teologii (Humani generis<\/em>, 1950) prace teolog\u00f3w nad walk\u0105 z jej b\u0142\u0119dami powinny by\u0142y si\u0119 rozwija\u0107 wbrew nowatorom. Gdyby nowy papie\u017c, powiedzmy Pius XIII, zdecydowa\u0142 si\u0119 podj\u0105\u0107 wielkie wyzwanie i zwo\u0142a\u0107 na p\u00f3\u0142nocy W\u0142och, gdzie\u015b pod koniec lat 60. XX wieku, II Sob\u00f3r Trydencki, w\u00f3wczas odnowiony wieloletnimi studiami nurt neotomistyczny m\u00f3g\u0142by pos\u0142u\u017cy\u0107 do autentycznego powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142. Eksperci oceniliby \u015bwiat wsp\u00f3\u0142czesny w \u015bwietle Tradycji. Filozofia chrze\u015bcija\u0144ska, uwzgl\u0119dniaj\u0105c osi\u0105gni\u0119cia nauk przyrodniczych, ukaza\u0142aby harmoni\u0119 nauki i Objawienia. Studia historyczne i biblijne pokaza\u0142yby r\u00f3\u017cne prawdy o wczesnym Ko\u015bciele. Ukazano by staro\u017cytne pochodzenie Kanonu Rzymskiego, umocniono by sens w\u0142adzy papieskiej, celibatu i brewiarza. W cz\u0119\u015bci negatywnej pot\u0119piono b\u0142edy, og\u0142oszono zapewne dogmaty o Ko\u015bciele katolickim, Mistycznym Ciele Jezusa Chrystusa, jako jedynej prawdziwej religii i o Matce Bo\u017cej, Po\u015bredniczce Wszystkich \u0141ask, Wsp\u00f3\u0142odkupicielce. Ko\u015bci\u00f3\u0142 odrzuci\u0142 by socjalizm i komunizm, a tak\u017ce r\u00f3\u017cne b\u0142\u0119dy demokracji liberalnej. Zapewne jednym z bliskich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w papie\u017ca by\u0142by pewien francuski misjonarz, mianowany – mo\u017cna mniema\u0107 – kardyna\u0142em, kt\u00f3ry dzielnie broni\u0142 wiary podczas swej misji w Afryce francuskoj\u0119zycznej. Za\u0142o\u017cony przez niego zakon, pod chwalebnym wezwaniem \u015bw. Piusa X, m\u00f3g\u0142by odegra\u0107 w Ko\u015bciele rol\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnych jezuit\u00f3w – sprawnie i nowocze\u015bnie broni\u0107 wiary i owocnie j\u0105 g\u0142osi\u0107. Inne zakony posz\u0142yby – z przekonania, albo moc\u0105 obowi\u0105zku czy nawet oportunizmu, za wiod\u0105cym nurtem, jak to nieraz bywa\u0142o w historii.<\/p>\r\n

Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca, do kt\u00f3rej nale\u017cy w\u0142adza nad histori\u0105 ludzko\u015bci, wybra\u0142a jednak inny scenariusz: pozwoli\u0142a ludziom zaryzykowa\u0107 sw\u00f3j eksperyment powrotu do ska\u017conych \u017ar\u00f3de\u0142, pe\u0142nych herezji. Od 50 lat b\u0142\u0119dy te przynosz\u0105 nowe spustoszenia w Ko\u015bciele i w \u015bwiecie. Trwa walka zwolennik\u00f3w b\u0142\u0119d\u00f3w z prawd\u0105. B\u0142\u0119d\u00f3w gorszych ni\u017c nazizm i komunizm , bo zabijaj\u0105cych dusze, a nie tylko cia\u0142o. Tradycyjni katolicy s\u0105 jednak po dobrej stronie barykady i wiedz\u0105 z kt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 nale\u017cy zaczerpn\u0105\u0107 prawdy. Dla tradycjonalisty powr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142 to nie tylko sama praktyka religijna, liturgia, modlitwa i sakramenty. Przede wszystkim potrzebny jest zdrowy fundament, a wi\u0119c tradycyjna wiara, wolna od modernizmu, sentymentalizmu, od eksperymentu powrotu do nieistniej\u0105cych \u017ar\u00f3de\u0142 \u201enowej teologii\u201d, kt\u00f3re nie wyp\u0142ywaj\u0105 na Bliskim Wschodzie w czasach Jezusa Chrystusa, ale gdzie\u015b w Niemczech, w Holandii czy w Anglii w czasach Lutra, Kalwina i Cranmera. \u00c5\u00b9r\u00f3d\u0142em wiary nie jest rewolucja francuska i prawa cz\u0142owieka, nie jest nim ONZ ani ekologia, nie jest nim te\u017c wsp\u00f3\u0142czesna religia \u017cydowska, nauczana przez rabin\u00f3w na podstawie wrogiemu chrze\u015bcija\u0144stwu Talmudu.<\/p>\r\n

Tradycyjny katolik zawsze powinien wraca\u0107 do \u017ar\u00f3de\u0142, bo Tradycja to przekaz tego, co objawi\u0142 B\u00f3g. Tradycjonalizm nie jest wi\u0119c sekt\u0105, kt\u00f3ra wybiera to, co si\u0119 jej podoba z wiary, ale polega na wierno\u015bci temu, co obowi\u0105zuje wszystkich, nawet gdy wydaj\u0105 si\u0119 o tym zgo\u0142a nie pami\u0119ta\u0107 i wybieraj\u0105 to, co si\u0119 podoba tylko wsp\u00f3\u0142czesnemu cz\u0142owiekowi.<\/p>\r\n

Miejmy nadziej\u0119, \u017ce w\u0142adze ko\u015bcielne, papie\u017c i biskupi zaczn\u0105 wreszcie zn\u00f3w pojmowa\u0107 ide\u0119 powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 w sensie rdzennie katolickim, a nie liberalnym, protestanckim i przeciwnym Tradycji Ko\u015bcio\u0142a. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce zaczn\u0105 budowa\u0107, gdy inni burz\u0105.<\/p>\r\n

Adam Ma\u0142aszewski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Zawsze wierni<\/strong> nr 5\/2016<\/a> (186<\/a>)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W ostatnim p\u00f3\u0142wieczu wielk\u0105 karier\u0119 w publikacjach religijnych i wyst\u0105pieniach r\u00f3\u017cnych autor\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 Ko\u015bcio\u0142em zrobi\u0142o okre\u015blenie \u201epowr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142\u201d, czy te\u017c \u015bci\u015blej – \u201epowr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d. W tym artykule rozwa\u017cymy, czym si\u0119 r\u00f3\u017cni tradycyjne i nowe rozumienie tego terminu i jaki rodzaj powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 mo\u017ce by\u0107 wa\u017cny, uzasadniony, a tak\u017ce potrzebny dla […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[119,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89815"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89815"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89815\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}