{"id":89699,"date":"2016-09-13T11:31:36","date_gmt":"2016-09-13T15:31:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=89699"},"modified":"2016-09-13T11:31:36","modified_gmt":"2016-09-13T15:31:36","slug":"rafal-ziemkiewicz-myli-sie-w-ocenie-wspolczesnej-rosji-marcin-skalski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=89699","title":{"rendered":"Rafa\u0142 Ziemkiewicz myli si\u0119 w ocenie wsp\u00f3\u0142czesnej Rosji – Marcin Skalski<\/em>"},"content":{"rendered":"

W Wilnie i Lwowie, a teraz ju\u017c nawet Kijowie, niczego si\u0119 tak nie obawiaj\u0105, jak taktycznego cho\u0107by porozumienia polsko-rosyjskiego, u\u0142o\u017cenia modus vivendi w Europie Wschodniej. Aktualnie polskie i rosyjskie interesy nie znosz\u0105 si\u0119 wzajemnie na Litwie czy Ukrainie, chyba \u017ce Rosja zechce te kraje w ca\u0142o\u015bci po\u0142kn\u0105\u0107. Na to si\u0119 jednak nie zanosi, wi\u0119c Litwini i Ukrai\u0144cy skutecznie wyzyskuj\u0105 polski strach przed Rosj\u0105, szanta\u017cuj\u0105c nas Putinem – pisze Marcin Skalski.<\/p>\r\n

Red. Rafa\u0142owi Ziemkiewiczowi nie mo\u017cna odm\u00f3wi\u0107 ani bezkompromisowo\u015bci, ani odwagi. Jest to publicysta, kt\u00f3ry przeformatowuje my\u015blenie o polityce i sprawach publicznych w po\u017c\u0105danym wed\u0142ug mnie kierunku. Dlatego nie zarzucam mu asekuranctwa w kwestii oceny wsp\u00f3\u0142czesnej Rosji, uwa\u017cam jednak, \u017ce myli si\u0119 co do motyw\u00f3w kieruj\u0105cych W\u0142adimirem Putinem.<\/p>\r\n

Warto doceni\u0107, i\u017c nonkonformistyczny komentator, za jakiego uwa\u017cam red. Ziemkiewicza, i tak pope\u0142ni\u0142 niemal\u017ce seppuku, podwa\u017caj\u0105c takie \u201eprawdy objawione\u201d w dotychczasowym dyskursie jak rzekoma bezinteresowno\u015b\u0107 polityki Stan\u00f3w Zjednoczonych wobec Polski czy st\u0119pione pono\u0107 antypolskie ostrza nacjonalizm\u00f3w ukrai\u0144skiego i litewskiego. Rafa\u0142 Ziemkiewicz nieomal wypisa\u0142 si\u0119 z narodu polskiego, gdy zaproponowa\u0142 kreowanie przez Warszaw\u0119 w\u0142asnej polityki wobec Rosji. Warto doceni\u0107, i\u017c red. Ziemkiewicz nie ma nic wsp\u00f3lnego z osobnikami, kt\u00f3rzy dla koncepcji \u201ewschodniej flanki\u201d czy utopii Mi\u0119dzymorza gotowi by byli po\u015bwi\u0119ci\u0107 w\u0142asn\u0105 ojczyzn\u0119.<\/p>\r\n

Niemniej, dla Rafa\u0142a Ziemkiewicza kierownictwo wsp\u00f3\u0142czesnej Rosji ma by\u0107 ostoj\u0105 szowinizmu, kt\u00f3rego ofiar\u0105 padaj\u0105 mniejsze narody. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce Federacja Rosyjska jest domem wielu narod\u00f3w, etnos\u00f3w czy plemion – historyczny los wielu z nich jest lepszy ni\u017c do\u015bwiadczenie b\u0119d\u0105ce udzia\u0142em rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w chocia\u017cby Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Jednak etniczni Rosjanie w samej Rosji ju\u017c teraz znajduj\u0105 si\u0119 pod ogromn\u0105 presj\u0105 narod\u00f3w nies\u0142owia\u0144skich, co zreszt\u0105 sk\u0142ania kierownictwo tego pa\u0144stwa do \u015bci\u0105gania m.in. Polak\u00f3w z Kazachstanu na swoje terytorium. Szowinizm Rosjan kszta\u0142tuje si\u0119 z wzajemno\u015bci\u0105 g\u0142\u00f3wnie wobec narod\u00f3w kaukaskich i to przede wszystkim na tle konflikt\u00f3w mi\u0119dzy rekrutami w armii czy odno\u015bnie do imigrant\u00f3w ekonomicznych. Obecnie narody nierosyjskie cechuj\u0105 si\u0119 pi\u0119ciokrotnie wi\u0119ksz\u0105 dzietno\u015bci\u0105 ni\u017c Rosjanie, w\u015br\u00f3d tych pierwszych prym wiod\u0105 oczywi\u015bcie muzu\u0142manie [1]. Na Dalekim Wschodzie wyzwaniem dla polityki rosyjskiej jest z kolei migracja przedstawicieli rasy \u017c\u00f3\u0142tej [2]. Jak twierdzi z kolei Rados\u0142aw Pyffel z Centrum Studi\u00f3w Polska-Azja, \u201enie mo\u017ce by\u0107 jednocze\u015bnie Wielkich Chin i Wielkiej Rosji\u201d [3], za\u015b Pekin wyklucza odbudow\u0119 rosyjskiego imperium [4].<\/p>\r\n

W istocie Rosja nie stworzy\u0142a szczeg\u00f3lnie wyj\u0105tkowej metody formu\u0142owania w\u0142asnych oczekiwa\u0144 co do tzw. bliskiej zagranicy<\/strong>. Bez wzgl\u0119du na mniej lub bardziej przekonuj\u0105c\u0105 retoryk\u0119 stosowan\u0105 przez mocarstwa, ka\u017cdemu z nich chodzi mniej wi\u0119cej o to samo – aby status \u017cadnego z pa\u0144stw s\u0105siednich nie narusza\u0142 ich w\u0142asnej mocarstwowej pozycji.<\/p>\r\n

Polityka wsp\u00f3\u0142czesnej Rosji musi zak\u0142ada\u0107 ograniczon\u0105 suwerenno\u015b\u0107 w \u015brodowisku mi\u0119dzynarodowym jej najbli\u017cszego otoczenia i nie jest to oczekiwanie szczeg\u00f3lnie wyj\u0105tkowe co do s\u0105siad\u00f3w. Koncepcja bliskiej zagranicy to poj\u0119cie nieobce tak\u017ce ameryka\u0144skiej my\u015bli politycznej. Aby to sobie u\u015bwiadomi\u0107, wystarczy wyobrazi\u0107 sobie ewentualn\u0105 reakcj\u0119 USA na rozmieszczenie instalacji redukuj\u0105cych ameryka\u0144ski potencja\u0142 nuklearny w Meksyku b\u0105d\u017a Kanadzie przez Chiny lub w\u0142a\u015bnie Rosj\u0119.\u00a0<\/p>\r\n

W tym sensie w\u0142a\u015bnie Polska mo\u017ce obecnie interesowa\u0107 putinowsk\u0105 Rosj\u0119 – na ile Warszawa zechce sta\u0107 si\u0119 \u201eflank\u0105\u201d imperium rywalizuj\u0105cego z Federacj\u0105 Rosyjsk\u0105. Sam pomys\u0142 odgrywania tej roli nie jest niedorzeczny – pod warunkiem, \u017ce p\u0142atno\u015b\u0107 by\u0142aby przez Waszyngton uiszczana z g\u00f3ry<\/strong>. Niemniej, mi\u0119dzy oczekiwaniem, \u017ce w Polsce nie b\u0119dzie instalacji redukuj\u0105cych potencja\u0142 rosyjski a zamiarem bezpo\u015bredniego zaatakowania Polski jest jeszcze wiele innych opcji. Pozwala to na traktowanie polityki pro-ameryka\u0144skiej jako niekoniecznie bezalternatywnej, a samej za\u015b Rosji – jako czego\u015b innego ni\u017c \u201eegzystencjalne zagro\u017cenie\u201d. Jak pisze Ireneusz Topolski:<\/p>\r\n

\u201eKoncepcje polityki Rosji wobec pa\u0144stw Europy Wschodniej w pe\u0142ni oddaje zasada oksymoronu – \u201epartnerstwo imperialne\u201d. Z jednej strony obszar ten jest traktowany jako \u201eprzestrze\u0144 pomi\u0119dzy\u201d Federacj\u0105 Rosyjsk\u0105 a Uni\u0105 Europejsk\u0105 i przedmiot wzajemnej rywalizacji. Z drugiej za\u015b w interesie Rosji le\u017cy \u201enormalizowanie\u201d relacji z trzema pa\u0144stwami Europy Wschodniej, co oznacza tak\u017ce wyrzeczenie si\u0119 odtworzenia Imperium w \u201edawnej formie\u201d, przy jednoczesnych dzia\u0142aniach w celu zachowania wp\u0142yw\u00f3w na Ukrainie, w Bia\u0142orusi i Mo\u0142dawii [5] [\u2026] Celem priorytetowym Rosji wobec pa\u0144stw Europy Wschodniej pozostaje zapewnienie istotnych wp\u0142yw\u00f3w i obecno\u015bci przede wszystkim w strategicznych sektorach gospodarki\u201d [6].<\/p>\r\n

Ju\u017c w XIX wieku za gwarancje spokoju na \u201ezachodniej flance\u201d Imperium oferowano Polakom pewn\u0105 form\u0119 autonomii narodowej, na pewno w\u00f3wczas \u017ale widzian\u0105 w Berlinie – a przecie\u017c pogorszenie \u00f3wczesnych stosunk\u00f3w prusko-rosyjskich by\u0142o nam na r\u0119k\u0119. Dwukrotna szar\u017ca na Moskala, tyle\u017c heroiczna, co bezsensowna, pozbawi\u0142a Polak\u00f3w nie tylko tej formy autonomii nad Wis\u0142\u0105, ale i pogrzeba\u0142a rozw\u00f3j sprawy polskiej na Ziemiach Zabranych czyli na Kresach, w zwi\u0105zku z czym nie pod\u0105\u017cyli\u015bmy \u00f3wcze\u015bnie drog\u0105 Finlandii. Na arenie mi\u0119dzynarodowej polskie aspiracje niepodleg\u0142o\u015bciowe by\u0142y ju\u017c tylko i wy\u0142\u0105cznie spoiwem wsp\u00f3lnych interes\u00f3w naszych zaborc\u00f3w i dopiero Wielka Wojna, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 na Ba\u0142kanach, radykalnie odwr\u00f3ci\u0142a koniunktur\u0119. Jednocze\u015bnie czas gra\u0142 na nasz\u0105 niekorzy\u015b\u0107, czego skutkiem by\u0142o powstanie nacjonalizmu nowo-litewskiego i galicyjskiego\/zachodnioukrai\u0144skiego. W kwestii polskiej Rosja i Prusy, a potem Rosja i Niemcy by\u0142y za\u015b ze sob\u0105 pogodzone.<\/p>\r\n

Albo wi\u0119c uznajemy Rosj\u0119 – za Witoldem Waszczykowskim – za \u201eegzystencjonalne zagro\u017cenie\u201d<\/a>, albo nie wychodzimy z tego za\u0142o\u017cenia i traktujemy Rosj\u0119 jako pa\u0144stwo, kt\u00f3re – tak jak ka\u017cde inne – chce by\u0107 otoczone \u0142a\u0144cuchem kraj\u00f3w neutralnych, przede wszystkim nie wrogich.\u00a0<\/p>\r\n

To pierwsze za\u0142o\u017cenie zak\u0142ada\u0142oby z kolei konieczno\u015b\u0107 bezwzgl\u0119dnego wzmacniania \u201ewschodniej flanki\u201d za ka\u017cd\u0105 cen\u0119, byleby Rosja zosta\u0142a sprowadzona do g\u0142\u0119bokiej defensywy. Wspomnian\u0105 cen\u0105 musi by\u0107 si\u0142\u0105 rzeczy wyciszenie wszelkich tar\u0107 na \u201eflance\u201d, zatem los kresowych nekropolii, ko\u015bcio\u0142\u00f3w traktowanych po macoszemu przez obecnych gospodarzy tamtych ziem, nie m\u00f3wi\u0105c o wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105cych tam rodakach, musi by\u0107 nam wtedy oboj\u0119tny. Zmierzamy wi\u0119c do tego, co sufluj\u0105 nam s\u0142usznie przecie\u017c krytykowani przez Ziemkiewicza giedroyci\u015bci<\/strong>: dyskryminacja Polak\u00f3w na Litwie czy banderyzm na Ukrainie owszem, wyst\u0119puj\u0105, mo\u017ce ju\u017c nawet nie jako \u201emargines\u201d, ale przecie\u017c Putin dybie na nas wszystkich, wi\u0119c komu droga niepodleg\u0142o\u015b\u0107, niech z Kresami da sobie spok\u00f3j. Mniejsza ju\u017c nawet o to, co za tak\u0105 abdykacj\u0119 z narodowej spu\u015bcizny mog\u0105 nam ofiarowa\u0107 Litwini czy Ukrai\u0144cy, nie m\u00f3wi\u0105c o ich realnym wk\u0142adzie w wymierzony w Moskw\u0119 alians. Chodzi o logik\u0119, jak\u0105 mo\u017cna obra\u0107, nawet je\u015bli postuluje si\u0119 otwarcie jej porzucenie. Je\u017celi za co\u015b mam by\u0107 wdzi\u0119czny giedroyciowskim sekciarzom, to chyba w\u0142a\u015bnie za to, \u017ce swoje wyobra\u017cenia o polityce wschodniej traktuj\u0105 jako co\u015b oczywistego, z czym nie trzeba si\u0119 kry\u0107. \u201eOdda nie odda, warto zainwestowa\u0107\u201d – jak ju\u017c kiedy\u015b us\u0142yszeli\u015bmy<\/a>.\u00a0<\/p>\r\n

Tymczasem, w Wilnie i Lwowie, a teraz ju\u017c nawet Kijowie, niczego si\u0119 tak nie obawiaj\u0105, jak taktycznego cho\u0107by porozumienia polsko-rosyjskiego, u\u0142o\u017cenia modus vivendi w Europie Wschodniej. Aktualnie polskie i rosyjskie interesy nie znosz\u0105 si\u0119 wzajemnie na Litwie czy Ukrainie, chyba \u017ce Rosja zechce te kraje w ca\u0142o\u015bci po\u0142kn\u0105\u0107. Na to si\u0119 jednak nie zanosi, wi\u0119c Litwini i Ukrai\u0144cy skutecznie wyzyskuj\u0105 polski strach przed Rosj\u0105, szanta\u017cuj\u0105c nas Putinem czy to przy okazji zbyt daleko posuni\u0119tego poparcia dla postulat\u00f3w polskiej mniejszo\u015bci na Litwie, czy to przy okazji podkre\u015blania, \u017ce banderowscy zbrodniarze dokonali ludob\u00f3jstwa na kresowych Polakach. To paradoks, ale i signum temporis, \u017ce taktycznym<\/u> sojusznikiem polsko\u015bci na dawnych Kresach jest Rosja, a konkretnie strach przed ni\u0105 w Wilnie i Kijowie<\/strong>. Pod warunkiem oczywi\u015bcie, \u017ce my ten strach wyzyskamy.\u00a0<\/p>\r\n

Tym si\u0119 jednak r\u00f3\u017cnimy od Rosjan w oczach Litwin\u00f3w czy Ukrai\u0144c\u00f3w o nacjonalistycznym nastawieniu, \u017ce mimo wyst\u0119powania w oczach jednych i drugich jako historyczny wr\u00f3g – na r\u00f3wni z Moskalem – my akurat nie jeste\u015bmy szanowani. Rosja, Putin – rzecz jasna – traktowani s\u0105 z nieufno\u015bci\u0105, ale Moskwa przynajmniej daje ku temu powody. My jeste\u015bmy cieniem samych siebie, sum\u0105 w\u0142asnych strach\u00f3w przed dawno ju\u017c nieaktualnym zagro\u017ceniem<\/strong>, kt\u00f3rego istnienie uzasadniamy sobie teoriami o \u201eegzystencjonalnym zagro\u017ceniu\u201d. I na tym naszym kompleksie korzysta nie Rosja i Putin, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 nad Wis\u0142\u0105 a\u017c tak istotnych interes\u00f3w, jakby chcieli to widzie\u0107 zbyt p\u00f3\u017ano urodzeni \u017co\u0142nierze wojny polsko-bolszewickiej. Korzystaj\u0105 ci, kt\u00f3rzy pozwalaj\u0105 sobie na naszych Kresach na tak wiele antypolskich posuni\u0119\u0107. Nawet zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce Polska musi si\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b \u201eoflankowa\u0107\u201d wobec Rosji, to przecie\u017c najwa\u017cniejsz\u0105 zapor\u0105 s\u0105 nasze w\u0142asne polskie zasoby na Wschodzie, a nie si\u0142a obcych etnos\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3re to\u017csamo\u015b\u0107 kszta\u0142tuj\u0105 w konfrontacji wobec Polski. \u201eDla nich najwi\u0119kszym wrogiem nie by\u0142a Rosja bolszewicka lub \u201ebia\u0142a\u201d, lecz Polska. Rosjanie i bolszewicy byli postrzegani jako potencjalni sojusznicy w przekre\u015bleniu koncepcji budowy \u201eWielkiej Polski\u201d. Agresywny antypolonizm tym ruch\u00f3w, umiej\u0119tnie podsycany przez propagand\u0119 Niemiec, Rosjan i bolszewik\u00f3w, by\u0142 w wielu wypadkach najwa\u017cniejszym elementem ich odrodzenia narodowego\u201d – pisa\u0142 o Litwinach i Ukrai\u0144cach Rafa\u0142 Ga\u0142uba w ksi\u0105\u017cce \u201eNiech nas rozs\u0105dzi miecz i krew\u201d, opisuj\u0105cej wojn\u0119 polsko-ukrai\u0144sk\u0105 o Galicj\u0119 Wschodni\u0105. Koncepcje federacyjne, \u201ewschodnie flanki\u201d czy Mi\u0119dzymorze \u201ezmasakrowa\u0142\u201d ju\u017c dawno Roman Dmowski, kt\u00f3ry s\u0142usznie skonstatowa\u0142: \u201etam si\u0119 nie ma z kim federowa\u0107\u201d. A jednak nadal s\u0105 w\u015br\u00f3d nas tacy – na szcz\u0119\u015bcie nie jest to red. Ziemkiewicz – kt\u00f3rzy uparcie w to brn\u0105.\u00a0<\/p>\r\n

Na pocieszenie dodam – w swojej irracjonalno\u015bci nie jeste\u015bmy jedyni, bo i a\u017c tak beznadziejnym narodem te\u017c nie jeste\u015bmy. Wielu powa\u017cnych rosyjskich politolog\u00f3w doszukuje si\u0119 w niezbyt przemy\u015blanych polskich posuni\u0119ciach – w rodzaju wspierania \u00f3wczesnej opozycji na Majdanie czy tworzenia polsko-litewsko-ukrai\u0144skiej brygady – pr\u00f3b odbudowy dawnej Rzeczypospolitej, a wr\u0119cz Polski od morza do morza, mimo \u017ce nasze dzia\u0142ania przynosi\u0107 mog\u0105 co najwy\u017cej skutek odwrotny do zamierzonego, nie m\u00f3wi\u0105c o rozmachu odwrotnie proporcjonalnym do efekt\u00f3w. Bardzo bym chcia\u0142, by wspomniane obawy si\u0119 zi\u015bci\u0142y, ale najpierw powinni\u015bmy nauczy\u0107 si\u0119 politycznego wyrachowania – na dobry pocz\u0105tek cho\u0107by od samego Putina.\u00a0<\/p>\r\n

Marcin Skalski<\/strong><\/em><\/p>\r\n

————————————<\/p>\r\n

[1] http:\/\/nczas.com\/wiadomosci\/europa\/muzulmanie-zaludniaja-rosje\/ , 31.08.16.\u00a0<\/p>\r\n

[2] I. Topolski, Stosunki rosyjsko-chi\u0144skie, [w:] Chiny w stosunkach mi\u0119dzynarodowych, K. Iwa\u0144czuk, A Zi\u0119tek (red.), Lublin 2003, s. 139-142. \u00a0<\/p>\r\n

[3] http:\/\/www.polska-azja.pl\/r-pyffel-siedem-powodow-dla-ktorych-chiny-nie-popra-w-dluzszej-perspektywie-rosji\/ , 31.08.16.<\/p>\r\n

[4] Tam\u017ce.<\/p>\r\n

[5] I. Topolski, Polityka Federacji Rosyjskiej wobec pa\u0144stw Europy Wschodniej, Lublin 2013, s. 193.<\/p>\r\n

[6] Tam\u017ce, s. 192.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W Wilnie i Lwowie, a teraz ju\u017c nawet Kijowie, niczego si\u0119 tak nie obawiaj\u0105, jak taktycznego cho\u0107by porozumienia polsko-rosyjskiego, u\u0142o\u017cenia modus vivendi w Europie Wschodniej. Aktualnie polskie i rosyjskie interesy nie znosz\u0105 si\u0119 wzajemnie na Litwie czy Ukrainie, chyba \u017ce Rosja zechce te kraje w ca\u0142o\u015bci po\u0142kn\u0105\u0107. Na to si\u0119 jednak nie zanosi, wi\u0119c Litwini […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,141,167],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89699"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89699"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89699\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}