{"id":89212,"date":"2016-08-22T11:56:52","date_gmt":"2016-08-22T15:56:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=89212"},"modified":"2016-08-22T11:56:52","modified_gmt":"2016-08-22T15:56:52","slug":"demokracja-a-smierc-kultury-i-sztuki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=89212","title":{"rendered":"Demokracja a \u015bmier\u0107 kultury i sztuki"},"content":{"rendered":"

\u201eNigdy nie zmienia si\u0119 styl w muzyce bez przewrotu w zasadniczych sprawach politycznych\u201d, zauwa\u017cy\u0142 Platon w IV ksi\u0119dze \u201ePa\u0144stwa\u201d. To samo mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do innych dziedzin sztuki i kultury. Zachodni \u015bwiat przed demokratyczn\u0105 i egalitarn\u0105 rewolucj\u0105 pojmowa\u0142 pi\u0119kno i dzia\u0142alno\u015b\u0107 artysty inaczej ni\u017c dzisiejsze spo\u0142ecze\u0144stwo masowe. Skutki politycznej i spo\u0142ecznej rewolucji odczuwamy jednak do dzi\u015b – jednym z nich jest powszechno\u015b\u0107 brzydoty.\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>

Tradycyjne spo\u0142ecze\u0144stwo cechuje si\u0119 hierarchiczno\u015bci\u0105. Na jego szczycie stoi maj\u0119tna elita. Jej rola polega na dbaniu o dobro ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty – zar\u00f3wno w aspekcie politycznym jak i spo\u0142eczno-kulturowym. Je\u015bli dana civitas<\/em> przepojona jest duchem chrze\u015bcija\u0144skim, to klasa wy\u017csza nie wykorzystuje swojej pozycji do wyzysku mniej uprzywilejowanych, lecz podnosi je na sw\u00f3j poziom.<\/p>

Doskonale obrazuje to sztuka i kultura. Dzi\u0119ki posiadanym maj\u0105tkom i czasowi wolnemu arystokracja czy monarchowie zamawiaj\u0105 u znajduj\u0105cych si\u0119 pod ich patronatem artyst\u00f3w dzie\u0142a sztuki, dzi\u0119ki czemu rozs\u0142awiaj\u0105 swe imi\u0119 i zaspokajaj\u0105 pragnienie pi\u0119kna. Przyk\u0142ady historyczne s\u0105 tu niezliczone.<\/p>

\u00a0– Zwi\u0105zek mi\u0119dzy monarchi\u0105 i arystokracj\u0105, a rozkwitem sztuki jest oczywisty – <\/em>m\u00f3wi dla portalu \u201ePolonia Christiana\u201d profesor Jacek Bartyzel. – Potwierdzaj\u0105 go wszystkie epoki, a przyk\u0142ady wsparcia artyst\u00f3w przez monarch\u00f3w czy elity spo\u0142eczne s\u0105 tak liczne, \u017ce a\u017c trudno wybiera\u0107<\/em>. Ograniczmy si\u0119 wi\u0119c do niekt\u00f3rych:\u00a0 eupatrydzi ate\u0144scy i Fidiasz; ksi\u0105\u017c\u0119ta Akwitanii i trubadurzy; dw\u00f3r w Szampanii i Chretien de Troyes oraz cykl Graala; Medyceusze i sztuka renesansu; Karol V i Tycjan; Habsburgowie hiszpa\u0144scy wspieraj\u0105cy teatr i malarstwo barokowe; a tak\u017ce Ludwik Bawarski i Wagner<\/em> – dodaje uczony.<\/p>

Wolny czas, jakim cieszy si\u0119 arystokracja pozwala jej na rozwijanie wysublimowanego smaku, przekazywanego nast\u0119pnym pokoleniom. Jak twierdzi\u0142\u00a0 XIX wieczny francuski my\u015bliciel polityczny Alexis de Tocqueville na \u0142amach \u201eDemokracji w Ameryce\u201d, w spo\u0142ecze\u0144stwach arystokratycznych arty\u015bci tworz\u0105 tylko dla wymagaj\u0105cych klient\u00f3w. W efekcie powstaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie dzie\u0142a najwy\u017cszej jako\u015bci, a koszty i szybko\u015b\u0107 wykonania niewiele si\u0119 licz\u0105.<\/p>

Przeznaczona na masowy u\u017cytek \u201eprodukcja\u201d obraz\u00f3w, rze\u017ab czy innych dzie\u0142 w zasadzie nie istnieje. Zdaniem francuskiego\u00a0 my\u015bliciela zwykli ludzie wol\u0105 ich ju\u017c nie posiada\u0107, ni\u017c dostawa\u0107 wyroby tandetne czy\u00a0 przeci\u0119tne. To skutek wp\u0142ywu, jaki wywieraj\u0105 na nich arystokraci.\u00a0<\/p>

„W arystokracjach powstaje niewiele obraz\u00f3w, lecz s\u0105 one wspania\u0142e, w krajach demokratycznych maluje si\u0119 znaczn\u0105 liczb\u0119 nieznacz\u0105cych dzie\u0142ek. W tych pierwszych pomniki wykonuje si\u0119 z br\u0105zu, w tych drugich – z tynku” – pisa\u0142 Tocqueville. \u00a0<\/p>

Demokratyczna rewolucja i jej brzydota <\/strong><\/p>

Jak jednak zauwa\u017cy\u0142 wspomniany my\u015bliciel, demokracja i rynek zmieniaj\u0105 to podej\u015bcie do sztuki. Pi\u0119kno przestaje by\u0107 g\u0142\u00f3wnym celem. Bo\u017ckiem staje si\u0119 wygoda oraz u\u017cyteczno\u015b\u0107, a g\u0142\u00f3wnym motywem – zysk. Ten za\u015b da si\u0119 zwi\u0119kszy\u0107 dzi\u0119ki taniej produkcji dla masowego odbiorcy. Dawni arystokraci posiadaj\u0105cy nabyty przez pokolenia dobry smak ubo\u017cej\u0105. Nie s\u0105 ju\u017c w stanie pe\u0142ni\u0107 roli mecenas\u00f3w sztuki. Arty\u015bci kieruj\u0105 si\u0119 ku masowemu odbiorcy, zwi\u0119kszaj\u0105c ilo\u015b\u0107 swoich wytwor\u00f3w. Ma to swoje dobre strony, jednak jako\u015b\u0107 na tym traci. Cz\u0119\u015b\u0107 z tych \u201edemokratycznych\u201d wytwor\u00f3w pretenduje do miana luksusowych. S\u0142u\u017c\u0105 one bardziej zaspokajaniu snobizmu, ni\u017c potrzeb czysto estetycznych. Do prawdziwej doskona\u0142o\u015bci im daleko.<\/p>

W spo\u0142ecze\u0144stwie demokratycznym i liberalnym elit albo nie ma, albo przestaj\u0105 one poczuwa\u0107 si\u0119 do swojej roli mecenas\u00f3w sztuki. Warstwa arystokratyczna jest cz\u0119sto zniszczona lub upodlona. Niekiedy dochodzi do tego za spraw\u0105 wyw\u0142aszczenia lub radykalnej dzia\u0142alno\u015bci redystrybucyjnej. W innych przypadkach propaganda sprawia, \u017ce elity d\u0105\u017c\u0105 do przeci\u0119tno\u015bci, przypochlebiaj\u0105 si\u0119 masom i ulegaj\u0105 wulgaryzacji. To zjawisko – pot\u0119piane przez brazylijskiego katolika, prof. Plinio Corr\u00c3\u00aa\u0119 de Oliveira w \u201eRewolucji i kontrrewolucji\u201d – sprawia, \u017ce drzwi do umasowienia kultury otwieraj\u0105 si\u0119 szeroko. Na scen\u0119 wkracza pa\u0144stwo, przejmuj\u0105c rol\u0119 elit i staraj\u0105c si\u0119 utrzyma\u0107 artyst\u00f3w. Upolitycznienie sztuki najlepiej wida\u0107 na przyk\u0142adzie kraj\u00f3w totalitarnych. Jednak i w demokracjach trudno wierzy\u0107, \u017ce aktualna w\u0142adza oprze si\u0119 pokusie wykorzystania publicznych \u015brodk\u00f3w do realizacji swoich cel\u00f3w.<\/p>

Demokracja i zwi\u0105zana z ni\u0105 mentalno\u015b\u0107 nie pozostaj\u0105 bez wp\u0142ywu na kultur\u0119 i sztuk\u0119. Wynika to po pierwsze ze wspomnianego ju\u017c egalitaryzmu i niszczenia odpowiedzialnych elit oraz umasowienia \u201eprodukcji\u201d dzie\u0142 tw\u00f3rczych. Po drugie za\u015b z relatywizmu sk\u0142aniaj\u0105cego do przekonania, \u017ce prawda, dobro i pi\u0119kno s\u0105 przedmiotem g\u0142osowania i chwilowego kaprysu ludu. W takich warunkach trudno utrzyma\u0107 tradycyjn\u0105 koncepcj\u0119 pi\u0119kna jako czego\u015b obiektywnego. W efekcie zostaje ono – w najlepszym razie – zr\u00f3wnane z brzydot\u0105. Efekt ten narasta w warunkach multikulturalizmu, gdy w ramach jednego pa\u0144stwa koegzystuj\u0105 na r\u00f3wni kultury wyznaj\u0105ce odmienne pogl\u0105dy na prawd\u0119, dobro i pi\u0119kno. Dobitnym przyk\u0142adem s\u0105 tu muzu\u0142manie z przyczyn religijnych neguj\u0105cy pewne przejawy tradycyjnej sztuki Zachodu.<\/p>

Demokratyczny upadek kultury i sztuki – rys historyczny <\/strong><\/p>

Spogl\u0105daj\u0105c na histori\u0119 mo\u017cemy dostrzec to nieprzypadkowe powi\u0105zanie mi\u0119dzy demokratyzacj\u0105, a upadkiem kultury i sztuki. \u201eWszelkie zmiany dotykaj\u0105ce literatur\u0119 naszych czas\u00f3w rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 wraz z owymi podziemnymi si\u0142ami, kt\u00f3re wybuch\u0142y w rewolucji francuskiej. Chocia\u017c wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 XVIII wieku by\u0142a okresem zmagania si\u0119 r\u00f3\u017cnych tendencji, to dopiero rewolta romantyk\u00f3w ostatecznie dope\u0142ni\u0142a zwyci\u0119stwa\u201d, zauwa\u017cy\u0142 ameryka\u0144ski konserwatysta Richard Weaver w ksi\u0105\u017cce \u201eIdee maj\u0105 konsekwencje\u201d z 1948 r.* Rewolucja demokratyczna sz\u0142a wi\u0119c w parze z rewolucj\u0105 we wn\u0119trzu cz\u0142owieka, opisan\u0105 przez prof. Plinio Corr\u00c3\u00aa\u0119 de Oliveira w \u201eRewolucji i Kontrrewolucji\u201d. W \u015bwiecie zewn\u0119trznym zrewoltowane masy obala\u0142y monarch\u00f3w, a w ludzkich wn\u0119trzach nieopanowane uczucia i nami\u0119tno\u015bci obala\u0142y wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z Bo\u017c\u0105 \u0141ask\u0105 rozum.\u00a0

Cytowany we wspomnianej ksi\u0105\u017cce Richarda Weavera Laurence Sterne, tw\u00f3rca pr\u0105du literackiego zwanego sentymentalizmem stwierdzi\u0142, \u017ce to pi\u00f3ro rz\u0105dzi\u0142o nim, a nie odwrotnie. Apogeum tej rewolty przeciw rozumowi i zarazem tradycyjnym instytucjom przypad\u0142o na pocz\u0105tek XIX wieku. W\u00f3wczas to – zauwa\u017ca ameryka\u0144ski konserwatysta – \u201ena czo\u0142o wysun\u0105\u0142 si\u0119 impuls buntu przeciwko konwencjom i instytucjom. Czy to by\u0142 Wordsworth penetruj\u0105cy mow\u0119 prostych ludzi i usi\u0142uj\u0105cy odczyta\u0107 zwyczajn\u0105 twarz natury czy to Byron deklamuj\u0105cy na ruinach Rzymu czy te\u017c Shelley demaskuj\u0105cy przekl\u0119t\u0105 wiar\u0119 najplugawszy pomiot czasu, temat wyzwolenia od rozumu i form wprowadzony do kultury europejskiej \u015bwi\u0119ci\u0142 triumfy\u201d.<\/p>

Degeneracja sztuki i kultury przebiega\u0142a jednak stopniowo i – co ciekawe – w r\u00f3\u017cnym tempie w zale\u017cno\u015bci od dziedziny. Nie wsz\u0119dzie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wraz z Rewolucj\u0105 Francusk\u0105. Jak twierdzi\u0142 Richard Weaver w muzyce upadek nast\u0105pi\u0142 stosunkowo p\u00f3\u017ano. W o\u015bwieceniowym XVIII wieku dominowa\u0142a bowiem klasyka, na czele z Mozartem. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 autora \u201eRequiem d-moll\u201d stanowi zdaniem ameryka\u0144skiego konserwatysty \u201ejedn\u0105 z najszcz\u0119\u015bliwszych ilustracji tego, co mo\u017cna uczyni\u0107 z wolno\u015bci i prawa”.<\/p>

Niepokoj\u0105ce aspekty dostrzega konserwatysta \u201edopiero\u201d w dzie\u0142ach Ludwika van Beethovena. Nadmierny indywidualizm i dynamizm jego tw\u00f3rczo\u015bci nie pozostaj\u0105 bowiem bez zwi\u0105zku z sympatiami genialnego sk\u0105din\u0105d kompozytora dla Rewolucji Francuskiej.<\/p>

XIX stulecie to okres degeneracji muzyki, a jego g\u0142\u00f3wnym przejawem by\u0142o odej\u015bcie od formy symfonicznej, odzwierciedlaj\u0105cej spo\u0142eczny \u0142ad i harmoni\u0119. Rosyjski kompozytor Modest Musorgski uznawa\u0142 wr\u0119cz obecn\u0105 w niej dominacj\u0119 pierwszych takt\u00f3w za odzwierciedlenie rz\u0105d\u00f3w arystokracji nad reszt\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>

Apogeum muzycznego buntu przeciw rozumowi nadesz\u0142o zdaniem autora \u201eIdee maj\u0105 konsekwencje\u201d wraz z jazzem. Autor \u201eIdee maj\u0105 konsekwencje\u201d dostrzega\u0142 w nim wyraz tryumfu histerycznego rozemocjonowania nad rozs\u0105dkiem i przyzwoito\u015bci\u0105. Gatunek wyra\u017caj\u0105cy \u201epogard\u0119 i wrogo\u015b\u0107 dla tradycyjnego spo\u0142ecze\u0144stwa i obyczaj\u00f3w\u201d powsta\u0142y w\u015br\u00f3d nizin spo\u0142ecznych, u ludzi nieznaj\u0105cych nut zyska\u0142 poparcie tak\u017ce \u015bwiadomych wrog\u00f3w cywilizacji zachodniej. W jazzie \u201ewy\u017csze centra uporz\u0105dkowania zosta\u0142y zniszczone po to, by ju\u017c nic nie mog\u0142o powstrzyma\u0107 ni\u017cszych instynkt\u00f3w w pijanym ta\u0144cu\u201d. W tym \u015bwietle nie dziwi, przekonuje konserwatysta, \u017ce ten gatunek odegra\u0142 istotn\u0105 rol\u0119 w walce o r\u00f3wno\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107.<\/p>

C\u00f3\u017c ameryka\u0144ski konserwatysta powiedzia\u0142by o rock n\u2019rollu, muzyce pop czy innych przejawach wsp\u00f3\u0142czesnej muzyki, gdzie wielkie pieni\u0105dze id\u0105 w parze z jeszcze wi\u0119ksz\u0105 moraln\u0105 pustk\u0105? Nietrudno si\u0119 chyba domy\u015bli\u0107.<\/p>

Podobnie rzecz si\u0119 ma z malarstwem. Kt\u00f3\u017c dzi\u015b oskar\u017ca\u0142by za jego degeneracj\u0119 impresjonizm? Tymczasem Richard Weaver uzna\u0142 ten nurt za przejaw rewolucji w sztuce, wyra\u017caj\u0105cej si\u0119 cho\u0107by w odej\u015bciu od ograniczenia przez form\u0119 reprezentowan\u0105 przez kontur. Uznano, \u017ce nie istnieje on w naturze, zatem nie ma sensu go odtwarza\u0107. Samo skupienie si\u0119 na widoku, krajobrazie stanowi\u0142o przejaw nadmiernego zainteresowania \u015bwiatem zewn\u0119trznym, materi\u0105, kosztem zapomnienia o godno\u015bci cz\u0142owieka. \u00a0\u00a0<\/p>

Jednak w por\u00f3wnaniu z XX i XXI-wiecznymi ekscesami impresjonizm jawi si\u0119 jako nieszkodliwy, do tego stopnia, \u017ce jego krytycy nara\u017caj\u0105 si\u0119 na \u015bmieszno\u015b\u0107. Nawet je\u015bli stanowi\u0142 on krok ku obecnej destrukcji sztuki i pi\u0119kna, to owo powi\u0105zanie trudno dostrzec na pierwszy rzut oka. Tymczasem podobnie jak\u00a0 indywidualistyczne i romantyczne aspekty tw\u00f3rczo\u015bci XIX wiecznych tw\u00f3rc\u00f3w muzyki powa\u017cnej mog\u0142y – wskutek d\u0142ugiego procesu – przyczyni\u0107 si\u0119 do nadej\u015bcia ery jazzu i rocka, tak impresjonizm m\u00f3g\u0142 zapocz\u0105tkowa\u0107 proces degeneracji sztuki. Je\u015bli chodzi o ogromne znaczenie tych pr\u0105d\u00f3w w nowoczesnym \u015bwiecie wystarczy przypomnie\u0107 \u201eFontann\u0119\u201d Marcela Duchampa. Ten pisuar podpisany przez artyst\u0119 \u201eR. Mutt 1917\u201d zosta\u0142 uznany w 2004 r. przez 500 ekspert\u00f3w za najbardziej wp\u0142ywowe dzie\u0142o sztuki XX wiecznej.<\/p>

Warto te\u017c wspomnie\u0107 o ameryka\u0144skich malarzach nale\u017c\u0105cych do nurtu ekspresjonizmu abstrakcyjnego (<\/strong>abstract expressionists<\/em>).\u00a0 <\/strong>Jackson\u00a0 Pollock, Robert Motherwell , Mark Rothko i Willem de Kooning byli skrajnych\u00a0 lewicowcami, wspieranymi podczas Zimnej Wojny przez\u2026 CIA.\u00a0 S\u0142u\u017cby Stan\u00f3w Zjednoczonych uzna\u0142y bowiem – jak pisa\u0142 w 1995 r. Frances Stonor Saunders na \u0142amach \u201eThe Independent\u201d – \u017ce ta sztuka wolna od kanon\u00f3w pi\u0119kna i tradycyjnej etyki pos\u0142u\u017cy do\u2026walki propagandowej z komunizmem. Mia\u0142a przekona\u0107 ulegaj\u0105cych syreniemu \u015bpiewowi komunizmu i socjrealizmu, \u017ce w krajach republika\u0144skich i kapitalistycznych r\u00f3wnie\u017c jest miejsce na wolno\u015b\u0107 tw\u00f3rcz\u0105. Owszem jest – jednak najcz\u0119\u015bciej oznacza ona kpin\u0119 z pi\u0119kna.<\/p>

W XX stuleciu upadek stale si\u0119 pog\u0142\u0119bia\u0142. I tak na przyk\u0142ad w 1999 r. dw\u00f3ch nagich m\u0119\u017cczyzn wskoczy\u0142o na usiane prezerwatywami \u0142\u00f3\u017cko i stoczy\u0142o na nim walk\u0119 na poduszki. Nie by\u0142oby w tym nic godnego uwagi, gdyby nie fakt, \u017ce dzia\u0142o si\u0119 to w londy\u0144skiej Tate Gallery z inicjatywy pono\u0107 wybitnej wsp\u00f3\u0142czesnej artystki Tracy Emin. Brudne \u0142\u00f3\u017cko zosta\u0142o sprzedane na londy\u0144skiej aukcji w 2014 r. za 2,2 miliona funt\u00f3w. Dla przeci\u0119tnego odbiorcy niewtajemniczonego w mroczne arkana sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej to absurd. Ideowi demokraci maj\u0105 jednak odmienne zdanie. Wed\u0142ug Jonathana Jones\u2019a z \u201eThe Guardian\u201d rock\u2019n\u2019roll, tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Pollocka i Tracy Emin \u201eoddaj\u0105 wolno\u015b\u0107 i energi\u0119 \u017cycia w kraju, gdzie wybierasz swoich przyw\u00f3dc\u00f3w i gdzie mo\u017cesz o nich m\u00f3wi\u0107 to, co my\u015blisz\u201d.
<\/strong><\/p>

Czy istnieje remedium ? <\/strong><\/p>

Egalitaryzm spo\u0142eczny i demokratyczna mentalno\u015b\u0107 oznaczaj\u0105 zatem \u015bmier\u0107 kultury i sztuki. Powr\u00f3t do hierarchicznego ustroju politycznego i spo\u0142ecznego niekoniecznie musia\u0142by od razu doprowadzi\u0107 do o\u017cywienia kultury, jednak niemal na pewno by nie zaszkodzi\u0142. \u00a0Nawet jednak bez pe\u0142nego odej\u015bcia od obecnego (nie)\u0142adu mo\u017cna piel\u0119gnowa\u0107 klasyczn\u0105 ide\u0119 pi\u0119kna. Wszystko dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwemu korzystaniu z pozosta\u0142ych jeszcze wolno\u015bci obywatelskich przez rodziny, uczelnie i niewyw\u0142aszczone jeszcze elity spo\u0142eczne. Niezb\u0119dny jest tak\u017ce powr\u00f3t do chrze\u015bcija\u0144stwa oraz zwi\u0105zanej z nim idei obiektywnego pi\u0119kna. Bez tego nawet najbardziej wyrafinowana kultura i sztuka nie pomo\u017ce cz\u0142owiekowi wznie\u015b\u0107 si\u0119 do kontemplacji Stw\u00f3rcy i stworzenia.<\/p>

Marcin Jendrzejczak<\/em><\/strong><\/p>

*Cytaty z ksi\u0105\u017cki Richarda Weavera \u201eIdee maj\u0105 konsekwencje\u201d pochodz\u0105 z:<\/p>

\u00a0R. Weaver,\u00a0Idee maj\u0105 konsekwencje<\/em>, prze\u0142. Barbara Bubula, Warszawa 2010, Wydawnictwo Prohibita. W niekt\u00f3rych ich fragmentach autor tekstu dokona\u0142 zmian stylistycznych.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eNigdy nie zmienia si\u0119 styl w muzyce bez przewrotu w zasadniczych sprawach politycznych\u201d, zauwa\u017cy\u0142 Platon w IV ksi\u0119dze \u201ePa\u0144stwa\u201d. To samo mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do innych dziedzin sztuki i kultury. Zachodni \u015bwiat przed demokratyczn\u0105 i egalitarn\u0105 rewolucj\u0105 pojmowa\u0142 pi\u0119kno i dzia\u0142alno\u015b\u0107 artysty inaczej ni\u017c dzisiejsze spo\u0142ecze\u0144stwo masowe. Skutki politycznej i spo\u0142ecznej rewolucji odczuwamy jednak do dzi\u015b […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[123],"tags":[240,147],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89212"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89212"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89212\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}