{"id":8905,"date":"2009-04-27T13:32:39","date_gmt":"2009-04-27T18:32:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=8905"},"modified":"2009-04-27T13:34:01","modified_gmt":"2009-04-27T18:34:01","slug":"licencjonowanie-oszustow-jan-fijor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=8905","title":{"rendered":"Licencjonowanie oszust\u00f3w – Jan Fijor<\/em>"},"content":{"rendered":"

Lew Rockwell, prezes Instytutu Misesa z Alabamy uwa\u017ca, \u017ce po\u015bpiech z jakim prokuratorzy Departamentu Sprawiedliwo\u015bci staraj\u0105 si\u0119 zako\u0144czy\u0107 tzw. spraw\u0119 Madoffa jest co najmniej podejrzany. Czy\u017cby bali si\u0119 precedensu, a mo\u017ce jest im po prostu niezr\u0119cznie?<\/p>\r\n\r\n\r\n

Przekr\u0119t tysi\u0105clecia<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Wiadomo ju\u017c, \u017ce ofiary imperium inwestycyjnego Bernarda Madoffa maj\u0105 prawo do sk\u0142adania roszcze\u0144 do 2 lipca 2009. Suma dotychczas zarejestrowanych roszcze\u0144 wynosi ok. 1 miliard dolar\u00f3w, a wi\u0119c zaledwie 2 procent tego, co z imperium \u201eBerniego\u201d wyparowa\u0142o. Mimo to ju\u017c w trzy miesi\u0105ce od ujawnienia afery (grudzie\u0144 2008), akt oskar\u017cenia jest gotowy i mo\u017cna go przejrze\u0107 pod adresem usanys.madoff@usdoj.gov<\/a>.<\/p>\r\n\r\n

Dzi\u0119ki wzorowej wr\u0119cz wsp\u00f3\u0142pracy oskar\u017conego z prokuratorem federalnym, pe\u0142nemu przyznaniu si\u0119 do winy i g\u0142o\u015bnemu biciu w piersi, a tak\u017ce umiej\u0119tno\u015bciom adwokat\u00f3w Bernie Madoffa, jeden z najwi\u0119kszych przekr\u0119t\u00f3w w dziejach \u015bwiata, zako\u0144czy si\u0119 symbolicznym wyrokiem wi\u0119zienia, czyli w zasadzie ujdzie w zasadzie na sucho. Mimo i\u017c Madoff sprzeniewierzy\u0142 50 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego rodzinnego maj\u0105tku pozostanie nietkni\u0119ta, \u201ejako maj\u0105tek \u017cony Ruth\u201d, a ofiary otrzymaj\u0105 groszowe odszkodowania, o ile w og\u00f3le je otrzymaj\u0105. Spisek to czy kpina ze sprawiedliwo\u015bci? – pyta Sarah Chew, kt\u00f3ra na inwestycjach u Madoffa straci\u0142a ok. 1,5 miliona dolar\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n\r\n

System<\/h3>\r\n\r\n\r\n

na kt\u00f3rym opiera\u0142o si\u0119 oszustwo Madoffa to formu\u0142a znana od ponad 90 lat, a wymy\u015blona w USA przez w\u0142oskiego imigranta, Carlo Ponziego, st\u0105d jej nazwa: schemat Ponziego. Polsce jest ona raczej jako \u201eruletka argenty\u0144ska\u201d albo \u201epiramidka\u201d. Carlo Ponzi wpad\u0142 na ten \u201ecudowny\u201d pomys\u0142 mno\u017cenia pieni\u0119dzy w czasie odsiadki w ameryka\u0144skim wi\u0119zieniu. Po wyj\u015bciu na wolno\u015b\u0107 zaproponowa\u0142 od niechcenia jednemu ze swych s\u0105siad\u00f3w, \u017ce je\u015bli ten po\u017cyczy mu 20 dolar\u00f3w, on po up\u0142ywie 90 dni zwr\u00f3ci o po\u0142ow\u0119 wi\u0119cej, czyli 30 dolar\u00f3w. Uradowany s\u0105siad na ofert\u0119 przysta\u0142. Podobnie post\u0105pi\u0142 Ponzi z kilkoma innymi znajomymi.<\/p>\r\n\r\n

R\u00f3wno po trzech miesi\u0105cach, wyp\u0142aci\u0142 swoje zobowi\u0105zania co do centa, a dok\u0142adniej: nie wyp\u0142aci\u0142, lecz je tylko uzna\u0142, gdy\u017c \u201einwestorzy\u201d zach\u0119ceni okazj\u0105 zarobienia ponad 200 procent rocznie, postanowili pieni\u0119dzy od Carla nie zabiera\u0107 przez kolejne tygodnie i miesi\u0105ce. Wie\u015b\u0107 o hojno\u015bci Ponziego obieg\u0142a bosto\u0144skie osiedla lotem b\u0142yskawicy. Wkr\u00f3tce przed wej\u015bciem do jego firmy inwestycyjnej ustawi\u0142a si\u0119 kolejka. Jedni wp\u0142acali, inni rokoszowali si\u0119 wysokimi zyskami. \u0141atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce te ostatnie pochodzi\u0142y z wp\u0142at od kolejnych \u201einwestor\u00f3w\u201d. Ka\u017cda nast\u0119pna seria naiwnych finansowa\u0142a seri\u0119 poprzedni\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Aresztowany rok p\u00f3\u017aniej, sp\u0119dzi\u0142 w stanowym wi\u0119zieniu prawie 14 lat. Na rozprawie s\u0105dowej broni\u0142 si\u0119, utrzymuj\u0105c, \u017ce \u201ewszyscy tak robi\u0105 – Rockefellerowie, Morganowie, a nawet ameryka\u0144ska poczta\u201d. Ameryka\u0144ski system emerytalny oparty na podobnej zasadzie powsta\u0142 dopiero w po\u0142owie lat 1930. Po odbyciu wyroku, w 1934 roku Ponzi zosta\u0142 deportowany do rodzinnych W\u0142och, gdzie przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do boj\u00f3wek Mussoliniego, w zamian za co duce uczyni\u0142 go wysokim urz\u0119dnikiem w\u0142oskich linii lotniczych. Z czasem wyjecha\u0142 na plac\u00f3wk\u0119 do Ameryki Po\u0142udniowej, gdzie zasta\u0142a go wojna. Zmar\u0142 w Brazylii w 1949 roku w n\u0119dzy i samotno\u015bci, a mimo to s\u0142awa, ale i pokusa \u0142atwego zarobku a la Ponzi, po nim pozosta\u0142a, o czym \u015bwiadcz\u0105 doniesienia o kolejnych cwaniakach szukaj\u0105cych \u0142atwych pieni\u0119dzy. Mimo i\u017c \u201esystem\u201d jest w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w – w tym w USA i w Polsce – zakazany, pojawiaj\u0105 si\u0119 naiwni, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w co\u015b, w co trudno uwierzy\u0107. Bo bez ludzkiej naiwno\u015bci, zar\u00f3wno Ponzi, jak i jego uczniowie nie zarobiliby grosza.<\/p>\r\n\r\n\r\n

Jak to mo\u017cliwe<\/h3>\r\n\r\n\r\n

zachodz\u0105 w g\u0142ow\u0119 inwestorzy, eksperci komisji papier\u00f3w warto\u015bciowych (SEC), FINRA (Financial Industry Regulatory Authority), a nawet prokuratorzy Departamentu Sprawiedliwo\u015bci. Przy tak skrupulatnych regulacjach i ogromnej czujno\u015bci Komisji Papier\u00f3w Warto\u015bciowych nawet mysz nie jest w stanie si\u0119 przecisn\u0105\u0107, o czym \u015bwiadczy chocia\u017cby uwi\u0119zienie na blisko rok naszej rodaczki, Marthy Stewart, za to tylko, \u017ce wycofa\u0142a swoj\u0105 lokat\u0119 inwestycyjn\u0105 wiedziona wy\u0142\u0105cznie przeczuciem, kt\u00f3re na jej nieszcz\u0119\u015bcie by\u0142o uzasadnione.<\/p>\r\n\r\n

Nawet etatystycznie nastawieni ekonomi\u015bci (Paul Krugman, Joseph E. Stiglitz) nabieraj\u0105 przekonania, \u017ce regulacje pa\u0144stwowe niczemu nie s\u0142u\u017c\u0105, co nie przeszkadza im domaga\u0107 si\u0119 zwi\u0119kszenia zakresu kontroli pa\u0144stwa nad gie\u0142d\u0105, bankami i \u015bwiatem finans\u00f3w, w og\u00f3le. O ile motywy Krugmana i Stiglitza mo\u017cna zrozumie\u0107, obaj nobli\u015bci nie ukrywaj\u0105 swoich sympatii do systemu socjalistycznego i domagaj\u0105 si\u0119 po cichu upa\u0144stwowienia \u015brodk\u00f3w produkcji, o tyle trudno si\u0119 dziwi\u0107 wi\u0119kszo\u015bci ameryka\u0144skich i zachodnioeuropejskich ekonomist\u00f3w i publicyst\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce przyczyn\u0105 z\u0142a, kt\u00f3rego symbolem sta\u0142a si\u0119 afera Bernarda Madoffa, a ostatnio podobna w wykonaniu jego m\u0142odszego kolegi, Allena Stanforda (piramidka za 1,6 miliarda dolar\u00f3w) jest leseferyzm, czyli zbytnia wolno\u015b\u0107 i du\u017ca swoboda dzia\u0142ania uczestnik\u00f3w rynku papier\u00f3w warto\u015bciowych. Czy aby na pewno?<\/p>\r\n\r\n\r\n

Licencja czyni cuda<\/h3>\r\n\r\n\r\n

– uwa\u017ca Andrzej T., niedosz\u0142a ofiara \u201esystemu Ponziego\u201d zastosowanego kilka lat temu przez wsp\u00f3lnik\u00f3w Warszawskiej Grupy Inwestycyjnej, znanej jako WGI. Wiedziony przeczuciem, kt\u00f3rym by\u0142a stara \u017cyciowa prawda, \u017ce \u201eje\u015bli co\u015b jest zbyt dobre, aby by\u0142o prawdziwe\u201d, to najcz\u0119\u015bciej prawdziwe nie jest, mimo znakomitych wynik\u00f3w finansowych \u201ena papierze\u201d postanowi\u0142 jednak swoj\u0105 lokat\u0119 w WGI zlikwidowa\u0107. Zmieni\u0142 zadanie, dowiedziawszy si\u0119, \u017ce sp\u00f3\u0142ka, b\u0119d\u0105ca do tej pory de facto sp\u00f3\u0142k\u0105 doradztwa finansowego, uzyska\u0142a licencj\u0119 Komisji Papier\u00f3w Warto\u015bciowych, kt\u00f3ra jej umo\u017cliwi\u0142a przekszta\u0142cenie si\u0119 w firm\u0119 maklersk\u0105.
\r\n – Skoro otrzymali licencj\u0119 KPW, a taka licencja wymaga gruntownego przebadania organu staraj\u0105cego si\u0119 o ni\u0105 – t\u0142umaczy\u0142 pe\u0142nomocnik WGI – wszystko musi by\u0107 w najwi\u0119kszym porz\u0105dku.<\/p>\r\n\r\n

T. nabra\u0142 przekonania, \u017ce tak musi by\u0107 i pieni\u0119dzy nie wycofa\u0142. Na swoje szcz\u0119\u015bcie uczyni\u0142 to kilka tygodni p\u00f3\u017aniej, pod wp\u0142ywem koszmaru sennego i dlatego nie straci\u0142.<\/p>\r\n\r\n

Mniej intuicji mia\u0142a Zsa Zsa Gabor, skandalizuj\u0105ca niegdy\u015b aktorka z Hollywood, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c przyzna\u0142a, \u017ce dla niej i jej m\u0119\u017ca r\u0119kojmi\u0105 zaufania do Bernie Madoffa by\u0142 fakt, i\u017c cz\u0142owiek ten by\u0142 prezesem gie\u0142dy NASDAQ a tak\u017ce mia\u0142 liczne zwi\u0105zki ze \u015bwiatem polityki. Tylko dlatego, ona oraz jej koronowany ma\u0142\u017conek, ksi\u0105\u017c\u0119 Frederick von Anhalt zawierzyli Madoffowi ponad 10 mln dolar\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Wprawdzie to nie licencja, lecz reputacja biznesu jest jego najcenniejszym maj\u0105tkiem, jednak\u017ce dla wi\u0119kszo\u015bci obywateli, weryfikatorem rzetelno\u015bci i praworz\u0105dno\u015bci – a wi\u0119c zasad buduj\u0105cych dobr\u0105 reputacj\u0119 – nie jest opinia rynku czy nawet w\u0142asne do\u015bwiadczenie, lecz za\u015bwiadczenie wydane przez urz\u0119dnika rz\u0105dowego. Steven Spielberg, inny s\u0142awny przedstawiciel biznesu filmowego, kt\u00f3ry przekaza\u0142 Madoffowi ok. 300 milion\u00f3w dolar\u00f3w b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 jednej z jego sp\u00f3\u0142ek przyzna\u0142, \u017ce przez my\u015bl mu nie przesz\u0142o, by \u201efacet z licencj\u0105 SEC m\u00f3g\u0142 si\u0119 powa\u017cy\u0107 na jaki\u015b szwindel\u201d. Z podobnych przyczyn nikomu (sic!) z kilkuset wielkich ofiar oszustwa Madoffa i Stanforda nie przysz\u0142o do g\u0142owy, \u017ce licencja jest tylko niewiele znacz\u0105cym papierkiem.<\/p>\r\n\r\n\r\n

Przyk\u0142ad idzie z g\u00f3ry<\/h3>\r\n\r\n\r\n

Mo\u017cna by od biedy takie my\u015blenie zrozumie\u0107, gdyby organ udzielaj\u0105cy licencji by\u0142 jej gwarantem, czy jak kto woli: \u017cyrantem. Tak jednak nie jest. Nie do\u015b\u0107, \u017ce uprawnienie do udzielania licencji jest form\u0105 uzurpacji w\u0142adzy przez osoby, kt\u00f3re nie zosta\u0142y nawet wybrane w wyborach powszechnych, to na dodatek \u017cadna z nich – czy to urz\u0119dnik komisji papier\u00f3w warto\u015bciowych, wydzia\u0142u komunikacji udzielaj\u0105cego prawa jazdy czy plac\u00f3wki udzielaj\u0105cej pozwolenia na sprzeda\u017c alkoholu – w \u017cadnym kraju \u015bwiata – nie bierze za skutki swego licencjonowania \u017cadnej odpowiedzialno\u015bci!<\/p>\r\n\r\n

Dlatego, licencja jest, co najwy\u017cej, form\u0105 kontroli biznesu i jego opodatkowania i de facto wi\u0119cej przynosi strat ni\u017c po\u017cytku. Rozumiem, \u017ce nie wie o tym Kowalski, Smith czy Martel. Jak to jednak mo\u017cliwe, \u017ce w\u015br\u00f3d ofiar piramidki znajduj\u0105 si\u0119 menad\u017cerowie pot\u0119\u017cnych bank\u00f3w (Santander, Fortis, HSBC czy Unicredit), czy firm finansowych (Swiss re, Pioneer, KSM Capital) kt\u00f3rzy powierzali oszustowi miliardy dolar\u00f3w?<\/p>\r\n\r\n

Tutaj odpowied\u017a jest nieco bardziej zawi\u0142a, cho\u0107 prosta. To prawda, \u017ce system Ponziego jest w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w zakazany, jednocze\u015bnie wiadomo, \u017ce zakaz ten obowi\u0105zuje zwyk\u0142ych \u015bmiertelnik\u00f3w. System bowiem funkcjonuje w najlepsze w instytucjach rz\u0105dowych, a konkretnie w powszechnych systemach emerytalnych. Emerytury p\u0142acone w USA, Francji, Niemczech czy Polsce p\u0142acone s\u0105 wedle mechanizmu \u201epay-as-you-go\u201d; ci, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 zasilaj\u0105 kas\u0119, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy emerytom.<\/p>\r\n\r\n

Podobnie dzia\u0142aj\u0105 systemy bankowo\u015bci centralnej, kt\u00f3rych rdzeniem jest \u201esystem rezerw cz\u0105stkowych\u201d, a wi\u0119c prawo do wyp\u0142acania z kasy banku wi\u0119cej ni\u017c jest w niej w rzeczywisto\u015bci. Bank, w kt\u00f3rego posiadaniu znajduj\u0105 si\u0119 depozyty i inne formy got\u00f3wki w kwocie 1 miliarda mo\u017ce legalnie po\u017cyczy\u0107 np. 20 miliard\u00f3w (i wi\u0119cej). Mimo i\u017c tych 19 miliard\u00f3w nie posiada, mo\u017ce nimi rozporz\u0105dza\u0107. Istnieje uzasadnione podejrzenie dzielone g\u0142\u00f3wnie przez ekonomist\u00f3w szko\u0142y austriackiej (www.mises.org<\/a>), \u017ce w\u0142a\u015bnie system ten ma du\u017cy udzia\u0142 w praprzyczynach obecnego kryzysu na rynkach finansowych.<\/p>\r\n\r\n

W takiej sytuacji tylko bardzo nielicznym przychodzi do g\u0142owy stara rzymska zasada \u201ecaveat emptor\u201d, oznaczaj\u0105ca nie mniej ni wi\u0119cej tylko to, \u017ceby ka\u017cdy uwa\u017ca\u0142 na to co robi i bra\u0142 za swoje czyny odpowiedzialno\u015b\u0107. Problem w tym, \u017ce wielkie organizmy finansowe Zachodu od dawna wiedz\u0105, \u017ce s\u0105 zbyt wielkie na to, aby ponosi\u0107 koszty swoich b\u0142\u0119d\u00f3w, gdy\u017c w razie czego zrobi to za nich podatnik. W ten spos\u00f3b – dzi\u0119ki \u015bcis\u0142emu nadzorowi pa\u0144stwa – ko\u0142o si\u0119 zamyka, co upewnia w przekonaniu, \u017ce o nowych \u201eponzich\u201d i ich ofiarach us\u0142yszymy znowu i to wkr\u00f3tce.<\/p>\r\n\r\n

A przecie\u017c mog\u0142o by\u0107 inaczej. Wystarczy, \u017ce powr\u00f3c\u0105 jasne, konsekwentne i \u017celazne regu\u0142y rynkowe i ka\u017cdy b\u0119dzie wiedzie\u0107, \u017ce dzia\u0142a na w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 a je\u015bli pope\u0142ni b\u0142\u0105d, to poniesie kar\u0119. Tak jak poni\u00f3s\u0142 j\u0105 Carlo Ponzi, kt\u00f3ry zmar\u0142, pozostawiaj\u0105c swoj\u0105 rodzin\u0119 w n\u0119dzy. By\u0107 mo\u017ce dlatego w\u0142a\u015bnie rz\u0105d czuje si\u0119 zak\u0142opotany i chce z afer\u0105 sko\u0144czy\u0107 jak najszybciej, aby ludzie nie przypomnieli sobie, \u017ce kiedy\u015b by\u0142o inaczej i identyczne zasady obowi\u0105zywa\u0142y tak obywateli, jak i rz\u0105dz\u0105cych.<\/p>\r\n\r\n

Jan Fijor<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Za: prawica.net<\/a><\/p>\r\n\r\n


<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Lew Rockwell, prezes Instytutu Misesa z Alabamy uwa\u017ca, \u017ce po\u015bpiech z jakim prokuratorzy Departamentu Sprawiedliwo\u015bci staraj\u0105 si\u0119 zako\u0144czy\u0107 tzw. spraw\u0119 Madoffa jest co najmniej podejrzany. Czy\u017cby bali si\u0119 precedensu, a mo\u017ce jest im po prostu niezr\u0119cznie? Przekr\u0119t tysi\u0105clecia Wiadomo ju\u017c, \u017ce ofiary imperium inwestycyjnego Bernarda Madoffa maj\u0105 prawo do sk\u0142adania roszcze\u0144 do 2 lipca 2009. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[53,52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8905"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8905"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8905\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}