{"id":89034,"date":"2016-08-15T11:18:40","date_gmt":"2016-08-15T15:18:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=89034"},"modified":"2016-08-15T11:18:40","modified_gmt":"2016-08-15T15:18:40","slug":"dreszcze-i-szlochy-stanislaw-michalkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=89034","title":{"rendered":"Dreszcze i szlochy &#8211; <em>Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>\u201e<i>Poczciwy truizm, bana\u0142, z nag\u0142a dreszczem przebiegnie wam po grzbiecie lub szlochem skoczy wam do gard\u0142a<\/i>\u201d &#8211; przestrzega\u0142 poeta w \u201e<i>S\u0105dzie nad Don Kichotem<\/i>\u201d. Taki dreszcz lub taki szloch mo\u017ce by\u0107 nawet autentyczny, wywo\u0142any jakim\u015b osobliwym kontekstem sytuacyjnym, ale mo\u017ce te\u017c mie\u0107 jedynie poz\u00f3r autentyczno\u015bci. Na czym taki poz\u00f3r autentyczno\u015bci polega, to \u0142adnie pokazuje J\u00f3zef Mackiewicz w powie\u015bci \u201e<i>Droga donik\u0105d<\/i>\u201d, stanowi\u0105cej pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dylogii z \u201e<i>Nie trzeba g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107<\/i>\u201d: \u201e<i>Niech \u017cyje ojciec wszystkich mas pracuj\u0105cych ca\u0142ego \u015bwiata, kochany nasz nauczyciel i w\u00f3dz, wielki, genialny towarzysz Stalin! (\u2026) Niech \u017cyje! &#8211; odkrzykn\u0105\u0142 pierwszy kulawy robotnik, wymachuj\u0105c r\u00f3wnie\u017c r\u0119k\u0105. &#8211; Niech \u017cyje! &#8211; krzykni\u0119to z wielu stron naraz i ludzie powstali z miejsc. (\u2026) Wracali bez\u0142adn\u0105 kup\u0105, tym razem piaszczyst\u0105 drog\u0105, (\u2026) Na zakr\u0119cie dop\u0119dzi\u0142a ich i min\u0119\u0142a szara limuzyna (\u2026) Z okna jej wychyli\u0142a si\u0119 ta sama dziewczyna i powiewa\u0142a czerwonym szalem. (\u2026) Kulas odmachn\u0105\u0142 jej przyja\u017anie r\u0119k\u0105 i odwracaj\u0105c twarz do id\u0105cych obok wycedzi\u0142 powoli: Posz\u0142a ona w&#8230; ma\u0107, kurwa czerwona. (\u2026) Taks\u00f3wk\u0105, taka ich ma\u0107 rozje\u017cd\u017caj\u0105&#8230; &#8211; odsapn\u0105\u0142 kulas, kt\u00f3remu i\u015b\u0107 by\u0142o ci\u0119\u017cko. &#8211; A dlaczego wrzeszczeli\u015bcie \u201e<i>hurra<\/i>\u201d, w takim razie? &#8211; niespodziewanie wtr\u0105ci\u0142 Pawe\u0142. &#8211; No&#8230; a jak\u017ce inaczej?&#8230; &#8211; odpowiedzia\u0142 kulas i odwr\u00f3ci\u0142 do Paw\u0142a sw\u0105 szerok\u0105 twarz, na kt\u00f3rej malowa\u0142 si\u0119 wyraz szczerego zdziwienia.<\/i>\u201d W dzisiejszych czasach dochodzi do tego jeszcze jeden czynnik. Dzisiaj nie tylko rzeczywisto\u015b\u0107, ale nawet wyobra\u017ani\u0119 zdominowa\u0142 przekaz telewizyjny. Zw\u0142aszcza dobrowolni uczestnicy imprez masowych, zgodnie zreszt\u0105 z zasadami prakseologii, czuj\u0105 si\u0119 wsp\u00f3\u0142odpowiedzialni za ko\u0144cowy efekt, tote\u017c nie tylko dok\u0142adaj\u0105 staranno\u015bci, by zachowywa\u0107 si\u0119 zgodnie z intencjami re\u017cysera widowiska, ale wprawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w ekstatyczne stany psychiczne. Ile\u017c razy mogli\u015bmy to widzie\u0107, cho\u0107by przy okazji mecz\u00f3w futbolowych? C\u00f3\u017c dopiero, kiedy towarzysz\u0105 temu sugestie nie tylko dotycz\u0105ce zachowania, ale i odczuwania? Stanis\u0142aw Lem \u201e<i>Dziennikach gwiazdowych<\/i>\u201d, w wi\u0119kszo\u015bci pochodz\u0105cych jeszcze z epoki przedtelewizyjnej, pisze mi\u0119dzy innymi tak: \u201e<i>Gdy po raz pierwszy poszed\u0142em do teatru, w ogl\u0105daniu przedstawienia wielce przeszkadza\u0142 mi nieustaj\u0105cy szept. S\u0105dz\u0105c, \u017ce to szepcz\u0105 moi s\u0105siedzi, stara\u0142em si\u0119 nie zwraca\u0107 na to uwagi. W ko\u0144cu zdenerwowany przesiad\u0142em si\u0119 na inny fotel, ale i tak s\u0142ysza\u0142em ten sam szept. Gdy na scenie by\u0142a mowa o Wielkim Rybonie, cichy g\u0142os szepta\u0142: \u201e<i>cz\u0142onki twe przepaja szcz\u0119sne dr\u017cenie<\/i>\u201d. Zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce ca\u0142a sala zacz\u0119\u0142a z lekka dygota\u0107. Potem przekona\u0142em si\u0119, \u017ce we wszystkich miejscach publicznych umieszczone s\u0105 specjalne szeptacze, podpowiadaj\u0105ce obecnym w\u0142a\u015bciwe prze\u017cycia.<\/i>\u201d Dzisiaj tak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni pani redaktor Justyna Pochanke, \u015bwiec\u0105ca, jak przypuszczam, \u015bwiat\u0142em odbitym, bo przecie\u017c to nie ona decyduje o tym jakie prze\u017cycia s\u0105 w okre\u015blonej chwili w\u0142a\u015bciwe, a jakie nie &#8211; no i oczywi\u015bcie redaktorzy wszystkich innych stacji telewizyjnych.<\/p><p>A podczas ostatniej wizyty papie\u017ca Franciszka, wszystkie stacje telewizyjne, zar\u00f3wno sekunduj\u0105ce na co dzie\u0144 obozowi zdrady i zaprza\u0144stwa, jak i te prorz\u0105dowe, stara\u0142y si\u0119 podtrzyma\u0107 nastr\u00f3j euforii. Niekiedy wywo\u0142ywa\u0142o to niezamierzone efekty komiczne, bo komentatorzy chwilami przypominali Kontemplatora Bytu Szcz\u0119snego &#8211; maszyn\u0119 skonstruowan\u0105 przez Wielkiego Konstruktora Trurla gwoli udowodnienia mo\u017cliwo\u015bci wprowadzenia szcz\u0119\u015bcia powszechnego. Ten Kontemplator Bytu Szcz\u0119sny, czyli Kobyszcz\u0119 wpada\u0142 w ekstaz\u0119 na widok ka\u017cdego przedmiotu, jaki akurat obserwowa\u0142. Tak w\u0142a\u015bnie wygl\u0105da\u0142y zachwyty nad butami papie\u017ca Franciszka, czy \u201e<i>ma\u0142ym samochodzikiem<\/i>\u201d, kt\u00f3rym si\u0119 porusza\u0142. Mieli\u015bmy do czynienia z pokazem \u201e<i>aktorstwa dnia codziennego<\/i>\u201d, o kt\u00f3rym wspomina Czes\u0142aw Mi\u0142osz w \u201e<i>Zniewolonym umy\u015ble<\/i>\u201d: \u201e<i>wszyscy graj\u0105 przed wszystkimi i wiedz\u0105 nawzajem o sobie, \u017ce graj\u0105. To, \u017ce kto\u015b gra, nie jest mu poczytywane za ujm\u0119 i nie dowodzi bynajmniej jego nieprawowierno\u015bci. Chodzi o to tylko, \u017ceby gra\u0142 dobrze<\/i>\u201d. I nie tylko telewizyjni wyjadacze, co to z niejednego komina przecie\u017c wygartywali, stan\u0119li na wysoko\u015bci zadania, ale r\u00f3wnie\u017c zwykli uczestnicy \u015awiatowych Dni M\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3rzy na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107 pos\u0142ugiwali si\u0119 nawet specyficznym s\u0142ownictwem, kt\u00f3rym na co dzie\u0144, to znaczy &#8211; w innych okoliczno\u015bciach, prawdopodobnie w og\u00f3le si\u0119 nie pos\u0142uguj\u0105; te wszystkie \u201e<i>synowskie oddania<\/i>\u201d, zawierzania\u201d itp. Na tym tle papie\u017c Franciszek zaprezentowa\u0142 si\u0119 ca\u0142kiem zwyczajnie, \u017ceby nie powiedzie\u0107 &#8211; banalnie &#8211; zw\u0142aszcza gdy chodzi o tak zwane \u201e<i>katechezy okienne<\/i>\u201d &#8211; na przyk\u0142ad, \u017ceby ma\u0142\u017conkowie byli dla siebie uprzejmi, czy \u017ceby m\u0142odzi ludzie \u201e<i>porzucili kanap\u0119<\/i>\u201d, to znaczy &#8211; \u017ceby si\u0119 anga\u017cowali. W jego przypadku, a w\u0142a\u015bciwie nie tyle w \u201e<i>jego<\/i>\u201d, chocia\u017c oczywi\u015bcie z jego udzia\u0142em, co w przypadku komentator\u00f3w jego zachowania, rekord osobliwo\u015bci zosta\u0142 pobity w o\u015bwi\u0119cimskim obozie, w kt\u00f3rym papie\u017c Franciszek zademonstrowa\u0142 pokaz \u201e<i>intensywnego milczenia<\/i>\u201d, w kt\u00f3rym cz\u0119\u015b\u0107 komentator\u00f3w zacz\u0119\u0142a dopatrywa\u0107 si\u0119 nawet \u201e<i>tajemnicy milczenia<\/i>\u201d. Tymczasem wielkiej, a mo\u017ce nawet \u017cadnej tajemnicy tu nie ma; w li\u015bcie, jaki jeszcze przed przyjazdem do Polski wystosowa\u0142a do papie\u017ca Franciszka przewodnicz\u0105ca Zwi\u0105zku W\u0142oskich \u017byd\u00f3w Noemi Di Segni, napisa\u0142a, \u017ce \u201e<i>bardzo docenia<\/i>\u201d jego decyzj\u0119, by nie wyg\u0142asza\u0107 przem\u00f3wienia lecz \u201e<i>skoncentrowa\u0107 emocje tej tak znacz\u0105cej wizyty, w d\u0142ugim, intensywnym milczeniu<\/i>\u201d. Nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, dlaczego pani Noemi Di Segni tak na tym \u201e<i>intensywnym milczeniu<\/i>\u201d zale\u017ca\u0142o. O\u015bwi\u0119cim, czyli \u201e<i>Auschwitz<\/i>\u201d jest rodzajem per\u0142y w koronie \u201e<i>religii holokaustu<\/i>\u201d i z tego powodu zazdro\u015bnie strze\u017conym \u017cydowskim monopolem, kt\u00f3rego nikt nie powinien w \u017caden spos\u00f3b prze\u0142amywa\u0107. Poprzedni papie\u017ce przechodzili jeszcze nad tym do porz\u0105dku, ale papie\u017c Franciszek, czy dlatego, \u017ce chcia\u0142, czy dlatego, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 inaczej, wyszed\u0142 \u017cydowskim oczekiwaniom naprzeciw i to dosy\u0107 daleko. Jak wiadomo, jednym z dogmat\u00f3w \u201e<i>religii holokaustu<\/i>\u201d jest pogl\u0105d, \u017ce w \u201e<i>Auschwitz<\/i>\u201d B\u00f3g by\u0142 \u201e<i>nieobecny<\/i>\u201d. Czy to by\u0142a absencja czasowa, czy te\u017c trwa\u0142a &#8211; tego nie jestem pewien, ale nie o to chodzi, bo ciekawsze jest, \u017ce papie\u017c Franciszek podczas drogi krzy\u017cowej na pytanie: gdzie jest B\u00f3g, je\u015bli na \u015bwiecie istnieje z\u0142o\u201d wyja\u015bni\u0142, \u017ce \u201e<i>B\u00f3g jest w ka\u017cdym cierpi\u0105cym cz\u0142owieku<\/i>\u201d. To troch\u0119 inaczej, ni\u017c przed laty pisa\u0142a Kazimiera I\u0142\u0142akowicz\u00f3wna: \u201e<i>B\u00f3g jest wsz\u0119dzie. (\u2026) i w s\u0119dzi, kt\u00f3ry s\u0105dzi krzywo i w \u015bwiadku, co przysi\u0119ga na prawd\u0119 fa\u0142szywie. Nie mo\u017ce nie by\u0107. I to mnie przestrasza. Bo je\u015bli &#8211; w \u015bwi\u0119tym Piotrze, to tak\u017ce &#8211; w Judaszu. Je\u015bli w \u017bydzie zam\u0119czonym niewinnie przez Niemc\u00f3w, to tak\u017ce w Niemcach tych?<\/i>\u201d No, ale Kazimiera I\u0142\u0142akowicz\u00f3wna nie by\u0142a papie\u017cem, a poza tym pisa\u0142a to na innym etapie, kiedy przedstawienia Pana Boga by\u0142y troch\u0119 inne, ni\u017c obecnie, a i Ko\u015bci\u00f3\u0142 te\u017c troch\u0119 inaczej wygl\u0105da\u0142, a w ka\u017cdym razie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 i to znacznie, od innych przedsi\u0119biorstw przemys\u0142u rozrywkowego.<\/p><p><strong><em>Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em><\/strong><\/p><p><i>Sta\u0142y komentarz Stanis\u0142awa Michalkiewicza ukazuje si\u0119 w ka\u017cdym numerze tygodnika \u201eNajwy\u017cszy Czas!\u201d.<\/i><\/p><p>Felieton \u00a0<b>\u2022<\/b>\u00a0 tygodnik \u201eNajwy\u017cszy Czas!\u201d \u00a0<b>\u2022<\/b>\u00a0 12 sierpnia 2016<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201ePoczciwy truizm, bana\u0142, z nag\u0142a dreszczem przebiegnie wam po grzbiecie lub szlochem skoczy wam do gard\u0142a\u201d &#8211; przestrzega\u0142 poeta w \u201eS\u0105dzie nad Don Kichotem\u201d. Taki dreszcz lub taki szloch mo\u017ce by\u0107 nawet autentyczny, wywo\u0142any jakim\u015b osobliwym kontekstem sytuacyjnym, ale mo\u017ce te\u017c mie\u0107 jedynie poz\u00f3r autentyczno\u015bci. Na czym taki poz\u00f3r autentyczno\u015bci polega, to \u0142adnie pokazuje J\u00f3zef [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[301,34],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89034"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89034"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89034\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}