{"id":88726,"date":"2016-08-02T11:11:52","date_gmt":"2016-08-02T15:11:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=88726"},"modified":"2019-08-01T21:06:27","modified_gmt":"2019-08-02T01:06:27","slug":"mackiewicz-powstanie-warszawskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=88726","title":{"rendered":"Mackiewicz: Powstanie Warszawskie"},"content":{"rendered":"<p>Powstanie Warszawskie by\u0142o najbardziej bohaterskim epizodem tej wojny. Zdarza\u0142o si\u0119 w historii, \u017ce lud wielkiego miasta wyrywa\u0142 bro\u0144 z r\u0105k okupanta i wznieca\u0142 rozruch, trwaj\u0105cy trzy dni czy tydzie\u0144. Ale tutaj z podziemi wysz\u0142o wojsko, chwyci\u0142o niemieckich \u017co\u0142nierzy za r\u0119ce i potem przez 63 dni toczy\u0142o wspania\u0142\u0105 wojn\u0119, zdobywaj\u0105c or\u0119\u017c na nieprzyjacielu. Niemcy musieli skierowa\u0107 przeciwko powstaniu, poza wojskami pomocniczymi, a\u017c pi\u0119\u0107 swoich dywizji. Walka pi\u0119ciu dywizji ze spiskiem konspiracyjnym przez przesz\u0142o dwa miesi\u0105ce &#8211; by\u0142a dotychczas nieznana historii wojen[1].<\/p>\r\n<p>Ale jak strumie\u0144 wody mo\u017ce by\u0107 obr\u00f3cony na ko\u0142o m\u0142y\u0144skie i przynosi\u0107 po\u017cytek, albo obr\u00f3cony na dom i zala\u0107 go i zniszczy\u0107, tak i to wspania\u0142e bohaterstwo polskiego \u017co\u0142nierza i m\u0142odzie\u017cy, polskiej kobiety i dziecka, zamiast pomocy przynios\u0142o nam tylko powi\u0119kszenie narodowej kl\u0119ski.<\/p>\r\n<p>Zniszczono w Warszawie resztki si\u0142y narodu i to odbije si\u0119 na wydarzeniach politycznych, kt\u00f3re ju\u017c rych\u0142o nast\u0105pi\u0105.<br>\r\nWarszawa zosta\u0142a zniszczona, sp\u0142on\u0119\u0142a przesz\u0142o\u015b\u0107 i dusza Polski. Od cz\u0142owieka, kt\u00f3ry przyby\u0142 z Polski s\u0142ysza\u0142em: nar\u00f3d polski bez Warszawy ju\u017c jest innym narodem, ni\u017c by\u0142, gdy Warszawa \u017cy\u0142a. Jeste\u015bmy po jej stracie narodowo, kulturalnie, duchowo ubo\u017csi. Do Warszawy podczas okupacji sp\u0142yn\u0119\u0142y z ca\u0142ej Polski zabytki, pami\u0105tki, amulety przesz\u0142o\u015bci, amulety narodu. Zgin\u0119\u0142y bezpowrotnie i tak jak nie mo\u017cna przywr\u00f3ci\u0107 \u017cycia cz\u0142owiekowi, tak nie mo\u017cna wskrzesi\u0107 tego, co z nimi zgin\u0119\u0142o.<\/p>\r\n<p>Warszawa zosta\u0142a zniszczona bardziej ni\u017c Berlin, ni\u017c inne miasta niemieckie, tak jak kl\u0119ska Polski w tej wojnie, w kt\u00f3rej Polacy walczyli w obozie zwyci\u0119zc\u00f3w, jest wi\u0119ksza od kl\u0119ski Niemiec.<\/p>\r\n<p><strong>II<\/strong><\/p>\r\n<p>Kto wywo\u0142a\u0142, spowodowa\u0142, sprowokowa\u0142 Powstanie Warszawskie?<\/p>\r\n<p>M\u00f3j Bo\u017ce! To takie proste. Ka\u017cdy s\u0119dzia \u015bledczy, gdy ma do czynienia z trupem, bada przede wszystkim, czy kto\u015b nie by\u0142 zainteresowany w tej \u015bmierci.<br>\r\nWarszawa by\u0142a fortec\u0105 \u015bwiadomo\u015bci narodowej, miastem wielkim, jednomy\u015blnym w obronie polsko\u015bci. Nie by\u0142o w nim r\u00f3\u017cnicy zda\u0144 co do niepodleg\u0142o\u015bci Polski &#8211; inteligent i robotnik my\u015bleli tak samo i to samo. Politycy sowieccy, chocia\u017cby z w\u0142asnego rewolucyjnego do\u015bwiadczenia wiedzieli, co to znaczy miasto wielkie, dumne, jednomy\u015blne. Rosyjska policja polityczna nie mog\u0142aby tak \u0142atwo rz\u0105dzi\u0107 Polsk\u0105, gdyby Warszawa \u017cy\u0142a, gdyby nie by\u0142a umar\u0142a. Warszawa by\u0142a w\u0119z\u0142em nerw\u00f3w naszego narodu, rz\u0105dz\u0105cych jego si\u0142\u0105, odporno\u015bci\u0105, organizacj\u0105. Zniszczono ten w\u0119ze\u0142 nerw\u00f3w, aby ca\u0142y organizm sparali\u017cowa\u0107.<\/p>\r\n<p>Sowietom zale\u017ca\u0142o na zniszczeniu Warszawy, a tak si\u0119 pomy\u015blnie dla nich sk\u0142ada\u0142o, \u017ce dla tego zniszczenia nie trzeba by\u0142o u\u017cywa\u0107 sowieckich armat ani pocisk\u00f3w. Od czeg\u00f3\u017c patriotyzm polski! Jest on wielki i wspania\u0142y. Polacy to najbardziej patriotyczny nar\u00f3d w Europie. Ale patriotyzm polski ma w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 bezrozumnego dynamitu. Wystarczy do niego przy\u0142o\u017cy\u0107 zapa\u0142k\u0119 prowokacji, aby wybuch\u0142.<\/p>\r\n<p>Na kilka dni przed wybuchem powstania PAL, tzn. Polska Armia Ludowa, nieliczne zreszt\u0105 zbiorowisko prosowieckich element\u00f3w, nadziana wywiadem sowieckim, rozlepia\u0142a na murach Warszawy afisze donosz\u0105ce, \u017ce dow\u00f3dztwo Armii Krajowej stch\u00f3rzy\u0142o, i wzywaj\u0105ce do wybuchu powstania.<\/p>\r\n<p>Prasa PPR i Armii Ludowej, organizacji komunistycznych w Warszawie, od kilku miesi\u0119cy wzywa\u0142a Warszaw\u0119 do powstania.<br>\r\nWreszcie najbardziej oficjalne \u017ar\u00f3d\u0142o, bo radiostacja imienia Ko\u015bciuszki, narz\u0119dzie polityki sowieckiej w stosunku do Polski, wzywa\u0142o do powstania jeszcze w wigili\u0119 jego wybuchu.<br>\r\n(\u2026)<\/p>\r\n<p>Zreszt\u0105 najbardziej skuteczne popychanie Warszawy do samob\u00f3jstwa nie odbywa\u0142o si\u0119 za pomoc\u0105 s\u0142owa g\u0142oszonego publicznie, lecz innymi kana\u0142ami\u2026<\/p>\r\n<p>Co ciekawsze. W czasie s\u0105du w Moskwie nad genera\u0142em Okulickim i towarzyszami, na rozprawie g\u0142\u00f3wnej o\u015bwiadczy\u0142 niefortunny delegat naszego rz\u0105du na kraj, wicepremier Jan Stanis\u0142aw Jankowski:<\/p>\r\n<p>[\u2026] w po\u0142owie wrze\u015bnia 1944 roku, kiedy Armia Krajowa walczy\u0142a z Niemcami, posiedzenie Rady Jedno\u015bci Narodowej by\u0142o zwo\u0142ane. Postanowiono wszcz\u0105\u0107 pertraktacje z Niemcami o poddanie si\u0119, bo\u015bmy nie mogli ju\u017c walczy\u0107, straty nasze by\u0142y straszliwe. Nie mieli\u015bmy wcale amunicji i \u017cadnych widok\u00f3w na jej uzyskanie.<br>\r\nAle wtedy Armia Czerwona podj\u0119\u0142a na nowo ofensyw\u0119. Mia\u0142 miejsce rajd liberator\u00f3w, kt\u00f3re zrzuca\u0142y bro\u0144 i amunicj\u0119 dla nas.<br>\r\nSowieckie samoloty zacz\u0119\u0142y zrzuca\u0107 nam amunicj\u0119 i uda\u0142o si\u0119 nam dotrzyma\u0107 do ko\u0144ca wrze\u015bnia\u2026<br>\r\nWarszawa nie by\u0142a jeszcze ca\u0142kowicie spalona, trzeba by\u0142o jeszcze troch\u0119 w\u0119gla podrzuci\u0107\u2026 Nic dziwnego, \u017ce wiadomo\u015b\u0107 o tre\u015bci narad w Jedno\u015bci Narodowej dotar\u0142a natychmiast do sowieckiego dow\u00f3dztwa. Pewne stronnictwa polskie, bior\u0105ce udzia\u0142 w Jedno\u015bci Narodowej, by\u0142y zaszpiclowane po same uszy.<br>\r\nCzy przynajmniej, gdy Warszawa zgin\u0119\u0142a w rozpaczliwym, a z wojskowego punktu widzenia wspania\u0142ym boju &#8211; Sowiety uszanowa\u0142y powstanie, czy odda\u0142y jej honory wojskowe?<br>\r\nP\u00f3\u017aniej tak. W pierwszych miesi\u0105cach jednak po powstaniu, w czasie ostatecznej rozgrywki w\u0142adz sowieckich z Armi\u0105 Krajow\u0105, powstanie by\u0142o poni\u017cane i wyszydzane.<br>\r\nOto fragment tego\u017c s\u0105du nad genera\u0142em Okulickim i towarzyszami:<br>\r\n\u201eProkurator Afanasjew (do Jankowskiego): Wspomina pan kapitulacj\u0119 po powstaniu warszawskim. Jakie by\u0142y warunki tej kapitulacji?<br>\r\nJankowski: M\u00f3wi\u0142em ju\u017c, \u017ce g\u0142\u00f3wnym warunkiem by\u0142o, aby Armia Krajowa uznana by\u0142a za armi\u0119 regularn\u0105, \u017ceby jej cz\u0142onkowie nie uznani byli za bandyt\u00f3w\u2026<br>\r\nPrzewodnicz\u0105cy S\u0105du Ulrych: Ale oddali\u015bcie bro\u0144 Niemcom.<br>\r\nJankowski: Oddali\u015bmy bro\u0144.<br>\r\nPrzewodnicz\u0105cy S\u0105du: Ale\u015bcie schowali bro\u0144 przed Armi\u0105 Czerwon\u0105. Wy\u015bcie oddali ca\u0142\u0105 wasz\u0105 bro\u0144 Niemcom, ale gdy Armia Czerwona oswobodzi\u0142a Polsk\u0119, wy\u015bcie schowali sw\u0105 bro\u0144 przed Armi\u0105 Czerwon\u0105\u201d.<\/p>\r\n<p>Ka\u017cda kapitulacja powoduje oddanie broni. Ile\u017c broni zdobyli Niemcy w miastach sowieckich, gdy przeszli przez ca\u0142\u0105 Rosj\u0119 a\u017c do Wo\u0142gi. Powy\u017csza rozmowa dotyczy\u0142a kapitulacji dokonanej w warunkach, w kt\u00f3rej chyba nigdy \u017cadne miasto nie kapitulowa\u0142o, bo dokonanej po ca\u0142kowitym zniszczeniu bronionego obiektu.<\/p>\r\n<p><strong>III<\/strong><\/p>\r\n<p>W\u0142adze angielskie by\u0142y powiadomione o zamiarze wywo\u0142ania powstania w Warszawie na tydzie\u0144 przed jego wybuchem. Nie zg\u0142osi\u0142y \u017cadnego protestu. Czy mog\u0142o im bezpo\u015brednio zale\u017ce\u0107 na zniszczeniu naszej stolicy? Oczywi\u015bcie nie. Czy chcia\u0142y odda\u0107 us\u0142ug\u0119 Sowietom, aby si\u0119 pozby\u0142y k\u0142opotu wynikaj\u0105cego z istnienia Warszawy oraz istnienia Armii Krajowej? Kto to mo\u017ce wiedzie\u0107.<br>\r\nP\u00f3\u017aniej, gdy\u015bmy natarczywie domagali si\u0119 pomocy dla Warszawy, w\u0142adze brytyjskie odpowiedzia\u0142y nam, \u017ce nie by\u0142y konsultowane co do wybuchu powstania. By\u0142a to niestety prawda i by\u0142o to jedno z najci\u0119\u017cszych przewinie\u0144 rz\u0105du p. Miko\u0142ajczyka, ale by\u0142y uprzedzone i mog\u0142y protestowa\u0107. Rzecz inna, \u017ce skuteczna pomoc lotnicza anglo-ameryka\u0144ska dla walcz\u0105cej Warszawy by\u0142a niemo\u017cliwa. Wyja\u015bni\u0142 mi to powa\u017cny polski genera\u0142 lotnik, kt\u00f3ry sam lata\u0142 w czasie powstania nad Warszaw\u0105.<\/p>\r\n<p>Historycy powstania Warszawy wyja\u015bni\u0105 mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci rol\u0119 p. Retingera, kt\u00f3ry do Warszawy je\u017adzi\u0142 z Londynu latem 1944 roku i z niej wyjecha\u0142 na kilka dni przed wybuchem powstania. Konferowa\u0142 tam ze wszystkimi naszymi politykami i wojskowymi decyduj\u0105cymi. Czy\u017cby w tych rozmowach opuszczano temat wybuchu powstania Warszawy? Czy je odradza\u0142?<br>\r\nPan Retinger nie reprezentowa\u0142 oficjalnie nikogo. W Warszawie znalaz\u0142 si\u0119, jako\u2026 osoba prywatna, jako\u2026 turysta. To, co radzi\u0142, obci\u0105\u017ca\u0142o tylko jego w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, cz\u0142owieka prywatnego i\u2026 Polaka. To bardzo wygodne.<\/p>\r\n<p><strong>IV&nbsp;<\/strong><\/p>\r\n<p>Zach\u0119ty zach\u0119tami, ale ostatecznie nie by\u0142oby powstania Warszawy, gdyby nasz rz\u0105d i nasze w\u0142adze wojskowe w Londynie i w Warszawie nie chcia\u0142y tego powstania.<\/p>\r\n<p>W tej sprawie nie ma winnego, s\u0105 tylko winni i wsp\u00f3\u0142winni. Pan Miko\u0142ajczyk wzi\u0105\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 za powstanie na siebie, ale zrobi\u0142 to za pomoc\u0105 gestu, kt\u00f3ry kaza\u0142 si\u0119 domniemywa\u0107, \u017ce czyni to przez nadmiar szlachetno\u015bci. A przecie\u017c odlatuj\u0105c do Moskwy 25 lipca 1944 roku[2] wiedzia\u0142, \u017ce powstanie wybuchnie, \u017ce by\u0142a wys\u0142ana odpowiednia depesza do kraju. W\u0142adze warszawskie mog\u0142y jednak powstanie zatrzyma\u0107, by\u0142a mobilizacja, potem jej odwo\u0142anie, potem ponowna mobilizacja. Wida\u0107 by\u0142y jakie\u015b wahania i czyje\u015b spr\u0119\u017cyny zwyci\u0119\u017cy\u0142y.<\/p>\r\n<p>Jasne jest, \u017ce je\u015bli chciano tak gwa\u0142townie przy\u015bpieszy\u0107 okupacj\u0119 Warszawy przez Rosjan, co naprawd\u0119 wcale w \u00f3wczesnej koniunkturze potrzebne nie by\u0142o, i chciano powstanie wywo\u0142a\u0107, to trzeba by\u0142o si\u0119 znie\u015b\u0107 przedtem najoficjalniej z Angli\u0105, Ameryk\u0105 i Rosj\u0105 i operacje uzgodni\u0107. Pa\u0144stwa anglosaskie zapytane oficjalnie zapewne odradza\u0142yby wybuch powstania. Tym by\u0142oby dla nas lepiej. Warszawa istnia\u0142aby dotychczas.<\/p>\r\n<p><strong>V<\/strong><\/p>\r\n<p>Istotna odpowiedzialno\u015b\u0107 za powstanie siedzi gdzie\u015b g\u0142\u0119boko w kana\u0142ach infiltruj\u0105cych do naszych w\u0142adz i spo\u0142ecze\u0144stwa fa\u0142szywe za\u0142o\u017cenia. Nasi wsp\u00f3\u0142odpowiedzialni k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119, kto jest wi\u0119cej winien. Powinni wyda\u0107 bia\u0142\u0105, a raczej czarn\u0105 ksi\u0119g\u0119 korespondencji z Warszaw\u0105 w tej sprawie i innych dokument\u00f3w, \u0142\u0105cznie z minutami rozm\u00f3w z p. Retingerem. Ale nie ma obawy, aby taka ksi\u0119ga pojawi\u0142a si\u0119 kiedy\u015b. Zbyt du\u017co jest czynnik\u00f3w zainteresowanych w tym, aby jej nie by\u0142o.<\/p>\r\n<p>Pomi\u0119dzy genera\u0142em Borem, dow\u00f3dc\u0105 powstania, a marsza\u0142kiem Rydzem, wodzem w kampanii wrze\u015bniowej, r\u00f3\u017cnica jest zasadnicza. Rydz mia\u0142 w Polsce faktycznie w\u0142adz\u0119 i wojskow\u0105, i polityczn\u0105, st\u0105d za kl\u0119sk\u0119 wrze\u015bniow\u0105 ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 ca\u0142kowit\u0105: i formaln\u0105, i materialn\u0105. B\u00f3r by\u0142 tylko dow\u00f3dc\u0105 wojskowym, s\u0142ucha\u0142 politycznych rozkaz\u00f3w rz\u0105du, wojskowych &#8211; naczelnego wodza i prezydenta. B\u00f3r jest gor\u0105co atakowany przez przyjezdnych z Warszawy, zar\u00f3wno narodowc\u00f3w, kt\u00f3rych jego otoczenie prze\u015bladowa\u0142o, jak lewicowc\u00f3w, kt\u00f3rych popiera\u0142o. Ale jako wojskowy, wobec historii B\u00f3r b\u0119dzie mia\u0142 inn\u0105 reputacj\u0119 ni\u017c Rydz, kt\u00f3ry mia\u0142 33 dywizje piechoty i ca\u0142e pa\u0144stwo do dyspozycji, walczy\u0142 tylko 17 dni i uciek\u0142. B\u00f3r nie mia\u0142 nic, mia\u0142 konspiracj\u0119 tworzon\u0105 w fantastycznych warunkach, walczy\u0142 63 dni i poszed\u0142 razem z \u017co\u0142nierzami do niewoli, zrywaj\u0105c \u0142a\u0144cuch naszych wodz\u00f3w, kt\u00f3rzy \u017co\u0142nierzy zostawiali, sami uciekali, jak Rydz z Polski, Sikorski z Francji. Pod dow\u00f3dztwem Rydza wojsko polskie da\u0142o mniej, ni\u017c \u015bwiat od niego oczekiwa\u0142, pod dow\u00f3dztwem Bora Powstanie Warszawskie bije wszystkie rekordy wytrzyma\u0142o\u015bci. Przez wiele setek lat, dop\u00f3ki istnie\u0107 b\u0119dzie nar\u00f3d polski, ka\u017cdy Polak b\u0119dzie przyznawa\u0142, \u017ce Powstanie Warszawskie by\u0142o samob\u00f3jczym sza\u0142em, i b\u0119dzie mia\u0142 do niego synowsk\u0105 tkliwo\u015b\u0107 i mi\u0142o\u015b\u0107. B\u0119dzie z niego dumny.<\/p>\r\n<p>W czasie gdy B\u00f3r by\u0142 w niewoli, Niemcy proponowali mu wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Niemcy wymordowali w Polsce kilka milion\u00f3w ludzi, sponiewierali nasz\u0105 godno\u015b\u0107 narodow\u0105, a teraz, gdy sami znale\u017ali si\u0119 na skraju przepa\u015bci, przypomnieli sobie o mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142pracy z nami. B\u00f3r odm\u00f3wi\u0142 z pogard\u0105.<\/p>\r\n<p><strong><em>Stanis\u0142aw Cat-Mackiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>Fragment pochodzi z ksi\u0105\u017cki &#8222;&#8221;Lata nadziei: 17 wrze\u015bnia 1939 &#8211; 5 lipca 1945&#8221;. opublikowanej nak\u0142adem wydawnictwa Universitas<\/p>\r\n<p>[1] W rzeczywisto\u015bci si\u0142y niemieckie skierowane do t\u0142umienia powstania by\u0142y znacznie s\u0142absze, ich \u0142\u0105czna liczebno\u015b\u0107 w ca\u0142ym okresie walk w Warszawie mog\u0142a si\u0119ga\u0107 do 50 tys. \u017co\u0142nierzy.<\/p>\r\n<p>[2] Miko\u0142ajczyk przyby\u0142 do Moskwy 30 lipca 1944.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Powstanie Warszawskie by\u0142o najbardziej bohaterskim epizodem tej wojny. Zdarza\u0142o si\u0119 w historii, \u017ce lud wielkiego miasta wyrywa\u0142 bro\u0144 z r\u0105k okupanta i wznieca\u0142 rozruch, trwaj\u0105cy trzy dni czy tydzie\u0144. Ale tutaj z podziemi wysz\u0142o wojsko, chwyci\u0142o niemieckich \u017co\u0142nierzy za r\u0119ce i potem przez 63 dni toczy\u0142o wspania\u0142\u0105 wojn\u0119, zdobywaj\u0105c or\u0119\u017c na nieprzyjacielu. Niemcy musieli skierowa\u0107 [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[373,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88726"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88726"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88726\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}