{"id":88590,"date":"2016-11-02T21:40:29","date_gmt":"2016-11-03T01:40:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=88590"},"modified":"2016-11-02T16:43:26","modified_gmt":"2016-11-02T20:43:26","slug":"czlowiek-mierny-ernest-hello","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=88590","title":{"rendered":"Cz\u0142owiek mierny – Ernest Hello<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ernest Hello Studia i szkice, Lw\u00f3w 1912<\/em><\/p>\r\n

Powiedzcie w tym lub owym salonie,  \u017ce ten lub \u00f3w cz\u0142owiek s\u0142awny jest cz\u0142owiekiem miernym<\/em>: wszyscy si\u0119 zdziwi\u0105 i powiedz\u0105, \u017ce to paradoks; ale bo nie wiedz\u0105, co to jest cz\u0142owiek mierny.<\/p>\r\n

Czy cz\u0142owiek mierny jest ograniczonym, g\u0142upcem, idiot\u0105? Bro\u0144 Bo\u017ce! G\u0142upstwo jest na jednym ko\u0144cu \u015bwiata, geniusz na drugim, mierno\u015b\u0107 znajduje si\u0119 po\u015brodku. Nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce zajmuje punkt cen\u00adtralny \u015bwiata duchowego, by\u0142oby to zupe\u0142nie co innego; zajmuje on w nim miejsce po\u015brednie.<\/p>\r\n

Czy cz\u0142owiek mierny nale\u017cy do tej sfery, kt\u00f3ra w filozofii, w po\u00adlityce i w literaturze zowie si\u0119 z\u0142otym \u015brodkiem? Czy podziela pa\u00adnuj\u0105ce w tej sferze przekonania? I to nie.<\/p>\r\n

Ten, co nale\u017cy do z\u0142otego \u015brodka, wie o tym i chce by\u0107 takim. Cz\u0142owiek mierny nale\u017cy do z\u0142otego \u015brodka bezwiednie. Nale\u017cy do\u0144 z natury, nie z przekonania; z charakteru, nie z przypadku. Niech b\u0119dzie gwa\u0142townym, kra\u0144cowym, sk\u0142onnym do uniesie\u0144, niech si\u0119 oddala jak chce od opinii po\u015brednich, niemniej przeto, pozostanie zawsze miernym. Nawet jego gwa\u0142towno\u015b\u0107 b\u0119dzie mierna.<\/p>\r\n

Rysem charakterystycznym, bezwzgl\u0119dnie charakterystycz\u00adnym, cz\u0142owieka miernego jest uleg\u0142o\u015b\u0107 wzgl\u0119dem opinii publicz\u00adnej. Nie m\u00f3wi on nigdy, zawsze tylko powtarza. S\u0105dzi on cz\u0142owie\u00adka wedle jego wieku, wedle stanowiska, powodzenia i fortuny. Ma g\u0142\u0119boki szacunek dla ludzi znanych z jakiego b\u0105d\u017a wzgl\u0119du, np. dla tych, kt\u00f3rzy wiele drukowali. B\u0119dzie on stara\u0142 si\u0119 o wzgl\u0119\u00addy swego najwi\u0119kszego wroga, je\u015bli ten stanie si\u0119 g\u0142o\u015bnym, ale za nic mia\u0142by swego najlepszego przyjaciela, gdyby nikt go przed nim nie wys\u0142awia\u0142. Nie pojmuje on, aby cz\u0142owiek jeszcze nieznany, bied\u00adny, kt\u00f3rego zowi\u0105 po imieniu, z kt\u00f3rym obchodz\u0105 si\u0119 lekcewa\u017c\u0105co, m\u00f3g\u0142 by\u0107 cz\u0142owiekiem genialnym.<\/p>\r\n

Cho\u0107by\u015b by\u0142 najwi\u0119kszym z ludzi, je\u015bli ci\u0119 zna\u0142 dzieckiem, s\u0105dzi, \u017ce b\u0119dziesz a\u017c nadto zaszczycony, gdy ci\u0119 por\u00f3wna zMarmontelem. Nie o\u015bmiela si\u0119 w niczym wzi\u0105\u0107 inicjatywy. Jego uwielbienia s\u0105 prze\u00adzorne, jego zachwyty urz\u0119dowe. Pogardza m\u0142odymi. Tylko, gdy jaka\u015b wielko\u015b\u0107 zostanie uznan\u0105, zawo\u0142a: „Czy nie przeczuwa\u0142em tego?”.<\/em><\/p>\r\n

Ale nie powie nigdy wobec wschodz\u0105cej zorzy cz\u0142owieka niezna\u00adnego: „Oto chwa\u0142a i przysz\u0142o\u015b\u0107!”. <\/strong>Kto odwa\u017cy si\u0119 rzec do pracowni\u00adka nieznanego: „W tobie jest geniusz! „, sam wart jest chwa\u0142y, kt\u00f3r\u0105 obiecuje. Rozumie\u0107, to dor\u00f3wna\u0107, m\u00f3wi\u0142 Rafael.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny mo\u017ce mie\u0107 jakie\u015b specjalne uzdolnienia, mo\u017ce mie\u0107 talent. Ale intuicja zupe\u0142nie mu jest odj\u0119ta. Nie ma i nigdy nie b\u0119dzie mia\u0142 drugiego wzroku. Mo\u017ce si\u0119 czego\u015b nauczy\u0107, nie mo\u017ce odgadn\u0105\u0107. Uznaje on niekiedy jak\u0105 ide\u0119, ale nie dostrze\u017ce i nie zro\u00adzumie jej zastosowa\u0144 rozlicznych, a je\u015bli przedstawicie mu j\u0105 w od\u00admiennej postaci, nie pozna jej i odtr\u0105ci j\u0105.<\/p>\r\n

Przyznaje niekiedy jak\u0105\u015b zasad\u0119; je\u015bli wszak\u017ce zwr\u00f3cicie si\u0119 do nast\u0119pstw owej zasady, powie, \u017ce przesadzacie.<\/p>\r\n

Gdyby wyraz przesada nie istnia\u0142, cz\u0142owiek mierny wynalaz\u0142by go.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny s\u0105dzi, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo jest u\u017cytecznym \u015brodkiem ostro\u017cno\u015bci i by\u0142oby nieroztropnie odrzuci\u0107 je. Niemniej przeto nienawidzi go w g\u0142\u0119bi duszy; niekiedy \u017cywi zn\u00f3w dla\u0144 pe\u00adwien szacunek konwencjonalny, taki sam, jak dla ksi\u0105\u017cek maj\u0105\u00adcych powodzenie. Ale \u017cywi szczeg\u00f3ln\u0105 odraz\u0119 do katolicyzmu, za\u00adrzuca mu przesad\u0119, woli o wiele protestantyzm, kt\u00f3ry poczytuje za umiarkowany. Jest on zwolennikiem wszelkich zasad i wszelkich ich przeciwie\u0144stw.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny mo\u017ce mie\u0107 pewien szacunek dla ludzi cnotli\u00adwych i dla ludzi utalentowanych. Czuje zawsze obaw\u0119 i wstr\u0119t wo\u00adbec \u015bwi\u0119tych i ludzi genialnych; uwa\u017ca ich za przesadzonych.<\/p>\r\n

Zapytuje on, na co zakony religijne, szczeg\u00f3lnie kontemplacyj\u00adne. Uznaje siostry mi\u0142osierdzia, bo ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 rozwija si\u0119 przy\u00adnajmniej cz\u0119\u015bciowo w \u015bwiecie widzialnym. Ale zapytuje, co komu przyjdzie z karmelitanek?<\/p>\r\n

Je\u015bli cz\u0142owiek z natury mierny stanie si\u0119 prawdziwym chrze\u00ad\u015bcijaninem, nieodzownie przestaje by\u0107 miernym. Mo\u017ce nie sta\u0107 si\u0119 cz\u0142owiekiem wy\u017cszym, ale wyzwolony jest z mierno\u015bci przez r\u0119k\u0119 mieczem w\u0142adn\u0105c\u0105. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry mi\u0142uje, nigdy nie jest mierny.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek prawdziwie mierny uwielbia wszystko po trosze, ale nic ca\u0142kowicie i z zapa\u0142em. Je\u017celi mu powt\u00f3rzycie jego w\u0142asne my\u00ad\u015bli i w\u0142asne uczucia, oddane z pewnym entuzjazmem, b\u0119dzie nie\u00adzadowolony. Powie, \u017ce przesadzacie; b\u0119dzie wola\u0142 swych wrog\u00f3w, je\u015bli s\u0105 zimni, ani\u017celi przyjaci\u00f3\u0142, je\u015bli s\u0105 gor\u0105cego ducha. Najwi\u0119cej ze wszystkiego nie cierpi zapa\u0142u.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny ma jedn\u0105 tylko nami\u0119tno\u015b\u0107: nienawi\u015b\u0107 dla pi\u0119kna. B\u0119dzie on mo\u017ce powtarza\u0142 w tonie banalnym jak\u0105\u015b praw\u00add\u0119 banaln\u0105. Wypowiedzcie jednak t\u0119 sam\u0105 prawd\u0119 w \u015bwietnej for\u00admie, wyprze si\u0119 jej, bo napotka pi\u0119kno, swego wroga osobistego.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny lubi pisarzy, kt\u00f3rzy w \u017cadnej kwestii nie m\u00f3wi\u0105 tak ani nie, kt\u00f3rzy nic nie twierdz\u0105 i oszcz\u0119dzaj\u0105 wszelkie sprzecz\u00adne mniemania. \u0142\u0105czy on w swych upodobaniach jednocze\u015bnie Voltaire’a, Rousseau i Bossueta. Zgadza si\u0119 on ch\u0119tnie, \u017ceby zaprze\u00adczano chrze\u015bcija\u0144stwu, ale chce, by to czyniono uprzejmie, z pew\u00adnym umiarkowaniem. Ma on szczeg\u00f3ln\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 dla racjonalizmu i rzecz dziwna, tak\u017ce dla jansenizmu. Zachwyca si\u0119 wyznaniem wia\u00adry Wikarego Sabaudzkiego.<\/p>\r\n

Poczytuje za zuchwalstwo wszelkie twierdzenie, gdy\u017c wyklucza ono zdanie przeciwne. Ale je\u015bli jeste\u015b troch\u0119 zwolennikiem i troch\u0119 przeciwnikiem wszelkich twierdze\u0144, przyzna ci rozum i umiarko\u00adwanie. B\u0119dzie si\u0119 unosi\u0142 nad delikatno\u015bci\u0105 twego umys\u0142u i powie, \u017ce znasz si\u0119 na subtelnych odcieniach.<\/p>\r\n

Chc\u0105c unikn\u0105\u0107 zarzutu nietolerancji, kt\u00f3ry cz\u0142owiek mierny sta\u00adwia wszystkim, posiadaj\u0105cym si\u0142\u0119 przekonania, nale\u017ca\u0142oby uciec si\u0119 do zupe\u0142nego zw\u0105tpienia, ale nie trzeba przy tym nazywa\u0107 zw\u0105tpie\u00adnia po imieniu. Trzeba mu nada\u0107 posta\u0107 opinii umiarkowanej i ma\u00adj\u0105cej wzgl\u0105d na opinie bie\u017c\u0105ce lub opinie przeciwne i trzeba uda\u00adwa\u0107, \u017ce si\u0119 co\u015b m\u00f3wi, podczas gdy w istocie rzeczy nie m\u00f3wi si\u0119 nic.<\/p>\r\n

Nale\u017cy do ka\u017cdego zdania dodawa\u0107 r\u00f3\u017cne \u0142agodz\u0105ce om\u00f3wienia: by\u0107 mo\u017ce, je\u015bli wolno si\u0119 tak wyrazi\u0107 itp.<\/p>\r\n

W chwili dzia\u0142ania, gdy ma co\u015b do spe\u0142nienia, cz\u0142owiek mierny trapiony bywa jedn\u0105 obaw\u0105 – obaw\u0105 kompromitacji. Wyg\u0142asza on te\u017c w\u00f3wczas najbardziej oklepane og\u00f3lniki z ostro\u017cno\u015bci\u0105 i skrom\u00adno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry si\u0119 l\u0119ka, by jego s\u0142owa zbyt \u015bmia\u0142e nie wy\u00adwo\u0142a\u0142y gro\u017anych wstrz\u0105\u015bnie\u0144.<\/p>\r\n

Gdy s\u0105dzi jak\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, pierwsze s\u0142owo jego dotyczy zawsze drob\u00adnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, zazwyczaj w\u0142a\u015bciwo\u015bci stylu. To jest dobrze napisa\u00adne, m\u00f3wi on, gdy styl jest p\u0142ynny, letni, bezbarwny i l\u0119kliwy. I prze\u00adciwnie, uwa\u017ca, i\u017c rzecz twoja \u017ale jest napisana, gdy \u017cycie w niej kr\u0105\u017cy, kiedy pisz\u0105c tworzysz j\u0119zyk, kiedy wyg\u0142aszasz swe my\u015bli w owym sty\u00adlu jednolitym, po kt\u00f3rym pozna\u0107 mo\u017cna szczero\u015b\u0107 pisarza. Lubi on literatur\u0119 bezosobist\u0105, nie cierpi ksi\u0105\u017cek wymagaj\u0105cych my\u015blenia. Lubi te, kt\u00f3re podobne s\u0105 do wszystkich, te, co si\u0119 zgadzaj\u0105 z jego zwyczajami, nie psuj\u0105 mu jego formu\u0142ek, kt\u00f3re mieszcz\u0105 si\u0119 w jego schematach, te, kt\u00f3re si\u0119 umie na pami\u0119\u0107, zanim si\u0119 je przeczyta\u00ad\u0142o, bo podobne s\u0105 do wszystkich, kt\u00f3re si\u0119 czyta\u0142o od dzieci\u0144stwa.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny utrzymuje, \u017ce Chrystus powinien by\u0142 poprze\u00adsta\u0107 na zalecaniu mi\u0142o\u015bci, a wstrzyma\u0107 si\u0119 od czynienia cud\u00f3w; ale wi\u0119ksz\u0105 jeszcze odraz\u0119 budz\u0105 w nim cuda czynione przez \u015bwi\u0119tych, szczeg\u00f3lnie przez \u015bwi\u0119tych nowo\u017cytnych. Je\u015bli przy nim wspomnie\u0107 o zdarzeniu nadprzyrodzonym a wsp\u00f3\u0142czesnym, odpowie, \u017ce legen\u00addy mog\u0105 bardzo dobrze wygl\u0105da\u0107 w \u0179ywotach \u015bwi\u0119tych<\/strong>, ale \u017ce lepiej tam je pozostawi\u0107; je\u015bli za\u015b zwr\u00f3cicie mu uwag\u0119, \u017ce pot\u0119ga Bo\u017ca ta sama jest dzisiaj, co niegdy\u015b, odpowie, \u017ce przesadzacie.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny utrzymuje, \u017ce we wszystkich rzeczach jest trosz\u00adk\u0119 z\u0142ego i troszk\u0119 dobrego, \u017ce nie trzeba by\u0107 absolutnym w swych s\u0105dach itp. Je\u015bli obstajesz silnie przy prawdzie, cz\u0142owiek mierny powie, \u017ce zbytnio sobie ufasz. On tak pyszny, nie wie, co to pycha.<\/p>\r\n

Jest on skromny i pyszny zarazem, uleg\u0142y wobec Woltera, zbunto\u00adwany przeciw Ko\u015bcio\u0142owi. Has\u0142em jego okrzyk Joaba: „\u015amia\u0142y jedy\u00adnie przeciw Bogu”.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny, powodowany obaw\u0105 rzeczy wy\u017cszych, m\u00f3wi, \u017ce ceni nade wszystko zdrowy rozum, ale nie wie, co to jest zdrowy rozum. Rozumie on pod tym wyrazem zaprzeczenie tego wszyst\u00adkiego, co wielkie.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny mo\u017ce posiada\u0107 w wysokim nawet stopniu to, co nazywaj\u0105 sprytem, ale nie mo\u017ce posiada\u0107 inteligencji, kt\u00f3ra jest zdolno\u015bci\u0105 odczytywania idei w faktach.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek inteligentny wznosi g\u0142ow\u0119, aby wielbi\u0107 i czci\u0107; cz\u0142owiek mierny wznosi g\u0142ow\u0119, aby szydzi\u0107; wszystko, co jest ponad nim, wy\u00addaje mu si\u0119 \u015bmiesznym, niesko\u0144czono\u015b\u0107 wydaje mu si\u0119 nicestwem.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny nie wierzy w diab\u0142a.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny ubolewa, \u017ce religia chrze\u015bcija\u0144ska posiada dogmaty; wola\u0142by, \u017ceby g\u0142osi\u0142a tylko czyst\u0105 moralno\u015b\u0107; a je\u017celi mu powiecie, \u017ce moralno\u015b\u0107 jej wynika z jej dogmat\u00f3w, jak wniosek wy\u00adnika z zasady, odpowie, \u017ce wpadacie w przesad\u0119.<\/p>\r\n

Miesza on fa\u0142szyw\u0105 skromno\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest k\u0142amstwem urz\u0119do\u00adwym pospolitych pysza\u0142k\u00f3w, z pokor\u0105, kt\u00f3ra jest bosk\u0105 i naiwn\u0105 cnot\u0105 \u015bwi\u0119tych.<\/p>\r\n

Mi\u0119dzy pokor\u0105 a skromno\u015bci\u0105 oto jaka zachodzi r\u00f3\u017cnica: Cz\u0142owiek fa\u0142szywie skromny poczytuje sw\u00f3j rozum za wy\u017cszy od prawdy Bo\u017cej i niezale\u017cny od niej, ale uznaje ch\u0119tnie sw\u0105 ni\u017cszo\u015b\u0107 przed rozumem Woltera. Uwa\u017ca si\u0119 za ni\u017cszego od najbardziej p\u0142a\u00adskich g\u0142upc\u00f3w osiemnastego wieku, ale wy\u015bmiewa si\u0119 ze \u015bw. Teresy.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek pokorny pogardza wszelkim k\u0142amstwem, cho\u0107by by\u0142o wielbione na ca\u0142ej ziemi, a kl\u0119ka przed wszelk\u0105 prawd\u0105.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny wydaje si\u0119 zazwyczaj skromnym, nie mo\u017ce za\u015b by\u0107 pokornym, a je\u017celi si\u0119 nim staje, przestaje by\u0107 miernym.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny wielbi Cicerona na \u015blepo i bez zastrze\u017ce\u0144; nie zowie go po imieniu, lecz nazywa go „wielkim m\u00f3wc\u0105 rzymskim”. Przytacza od czasu do czasu: ubinam gentium vivimus?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny jest najzawzi\u0119tszym, a zarazem najzimniej\u00adszym wrogiem cz\u0142owieka genialnego. Przeciwstawia mu si\u0142\u0119 bezw\u0142adno\u015bci, si\u0142\u0119 w oporze okrutn\u0105, przeciwstawia mu swe przyzwyczajenia machinalne i niezwalczo\u00adne, twierdze swoich starych przes\u0105d\u00f3w, swoj\u0105 oboj\u0119tno\u015b\u0107 niech\u0119t\u00adn\u0105, sw\u00f3j sceptycyzm z\u0142o\u015bliwy, ow\u0105 nienawi\u015b\u0107 g\u0142\u0119bok\u0105, kt\u00f3ra podob\u00adna jest do bezstronno\u015bci, przeciwstawia mu or\u0119\u017c ludzi bez serca, twardo\u015b\u0107 g\u0142upoty.<\/p>\r\n

Geniusz liczy na entuzjazm, \u017c\u0105da, aby mu si\u0119 ca\u0142kowicie odda\u00adno. Cz\u0142owiek mierny nie oddaje si\u0119 nigdy ca\u0142kowicie. Nie ma on en\u00adtuzjazmu ani lito\u015bci – te dwie rzeczy id\u0105 zawsze w parze.<\/p>\r\n

Skoro cz\u0142owiek genialny jest zniech\u0119cony i s\u0105dzi si\u0119 bliskim \u015bmierci, cz\u0142owiek mierny patrzy na\u0144 z zadowoleniem; rad jest temu konaniu. M\u00f3wi wtedy: „Czy\u017c nie przewidywa\u0142em tego? Ten cz\u0142o\u00adwiek po z\u0142ej kroczy\u0142 drodze, zbyt wiele mia\u0142 zaufania w sobie”. Je\u017celi cz\u0142owiek genialny odnosi tryumfy, cz\u0142owiek mierny pe\u0142en zawi\u015bci i niech\u0119ci przeciwstawi mu przynajmniej wielkie wzory klasyczne, jak si\u0119 wyra\u017ca, to jest ludzi s\u0142awnych wieku przesz\u0142ego i b\u0119dzie si\u0119 stara\u0142 pocieszy\u0107 nadziej\u0105, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 sprostuje b\u0142\u0119dy dzisiejsze.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny ma o wiele wi\u0119cej z\u0142o\u015bci, ani\u017celi s\u0105dzi sam, ani\u00ad\u017celi s\u0105dz\u0105 inni; z\u0142o\u015b\u0107 jego maskuje w\u0142a\u015bciwa mu ozi\u0119b\u0142o\u015b\u0107. Nie unosi si\u0119 on nigdy. W gruncie rzeczy chcia\u0142by zg\u0142adzi\u0107 r\u00f3d ludzi wy\u017cszych, a nie mog\u0105c tego dokona\u0107, dra\u017cni ich przez zemst\u0119. Pope\u0142nia drob\u00adne niegodziwo\u015bci, kt\u00f3re dzi\u0119ki swej ma\u0142o\u015bci nie wydaj\u0105 si\u0119 niego\u00addziwymi. K\u0142uje szpilkami i cieszy si\u0119 patrz\u0105c na krew p\u0142yn\u0105c\u0105, pod\u00adczas gdy zab\u00f3jc\u0119 przera\u017ca cz\u0119sto widok krwi. Cz\u0142owiek mierny nigdy si\u0119 nie przera\u017ca. Czuje poparcie w sile liczebnej podobnych sobie.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny jako literat nale\u017cy zazwyczaj do liczby szcz\u0119\u00ad\u015bliwc\u00f3w, o kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0105, \u017ce si\u0119 w czepku urodzili. \u0141atwe powo\u00addzenia s\u0105 zwyk\u0142ym jego udzia\u0142em. Nie pomn\u0105c na stron\u0119 istotn\u0105, a chwytaj\u0105c strony przypadkowe ka\u017cdej rzeczy, p\u0142ynie z pr\u0105dem zda\u00adrze\u0144 i czatuje na ka\u017cd\u0105 dobr\u0105 sposobno\u015b\u0107, a skoro mu si\u0119 powiod\u0142o, staje si\u0119 dziesi\u0119\u0107kro\u0107 bardziej miernym. S\u0105dzi siebie, podobnie jak i wszystkich, wedle powodzenia. Podczas gdy cz\u0142owiek wy\u017cszy czuje sw\u0105 si\u0142\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 i czuje j\u0105 szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy inni j\u0105 zapo\u00adznaj\u0105, cz\u0142owiek mierny poczytywa\u0142by si\u0119 za g\u0142upca, gdyby za takie\u00adgo uchodzi\u0142, a na odwr\u00f3t czerpie on pewno\u015b\u0107 siebie z pochwa\u0142, jakie odbiera; jego mierno\u015b\u0107 wzmaga si\u0119 w stosunku do jego wzi\u0119to\u015bci.<\/p>\r\n

Ale zapytacie mo\u017ce, sk\u0105d si\u0119 bierze jego powodzenie?<\/p>\r\n

Czy nie zdarzy\u0142o wam si\u0119 kiedy przy czytaniu ksi\u0105\u017cki s\u0142ynnego autora, uchodz\u0105cej powszechnie za dzie\u0142o znakomite, czy nie zda\u00adrzy\u0142o wam si\u0119 zamkn\u0105\u0107 ow\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 z niech\u0119ci\u0105 i powiedzie\u0107 so\u00adbie: „Jakim sposobem te stronice mog\u0142y zjedna\u0107 rozg\u0142os autorowi, gdy powinny raczej skaza\u0107 go na zapomnienie? I jakim sposobem pewne nazwiska, kt\u00f3re powinny by si\u0119 znajdowa\u0107 mi\u0119dzy najbar\u00addziej znanymi, zupe\u0142nie s\u0105 obce og\u00f3\u0142owi ludzi? Dlaczego nielicz\u00adni przyjaciele tego, o kt\u00f3rym my\u015bl\u0119 w tej chwili, l\u0119kliwie szepcz\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 jego imi\u0119, nie o\u015bmielaj\u0105c si\u0119 publicznie go wymieni\u0107, gdy\u017c nie ma og\u00f3lnego uznania? Czy s\u0142awa ma swe tajemnice, czy te\u017c miewa kaprysy?”.<\/em><\/p>\r\n

Oto odpowied\u017a: S\u0142awa i powodzenie nie s\u0105 do siebie podobne; s\u0142awa ma tajemnice, powodzenie ma kaprysy.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny nie walczy. Mo\u017ce mu si\u0119 powodzi\u0107 na razie, ale zawsze w ko\u0144cu dozna kl\u0119ski. Cz\u0142owiek wy\u017cszy walczy zrazu, a osi\u0105ga powodzenie p\u00f3\u017aniej. Cz\u0142owiekowi miernemu powodzi si\u0119, gdy\u017c p\u0142ynie z pr\u0105dem; cz\u0142owiek wy\u017cszy odnosi tryumfy, gdy\u017c p\u0142y\u00adnie przeciw pr\u0105dowi.<\/p>\r\n

Powodzenie osi\u0105ga si\u0119, id\u0105c za innymi; s\u0142aw\u0119 zdobywa si\u0119, id\u0105c przeciw innym.<\/p>\r\n

Ka\u017cdy cz\u0142owiek, kt\u00f3ry staje si\u0119 g\u0142o\u015bnym, osi\u0105ga to wtedy, gdy jest przedstawicielem pewnej cz\u0119\u015bci rodzaju ludzkiego.<\/p>\r\n

Oto rozwi\u0105zanie wszelkich zagadnie\u0144.<\/p>\r\n

Natury wy\u017csze maj\u0105 za przedstawicieli ludzi wielkich, natury ni\u017csze s\u0105 wyobra\u017cone przez ludzi ma\u0142ych. Obie grupy maj\u0105 swo\u00adich delegat\u00f3w w zgromadzeniu powszechnym. Ale jedna zapew\u00adnia swym delegatom powodzenie, druga zapewnia swoim s\u0142aw\u0119.<\/p>\r\n

Ci, co schlebiaj\u0105 przes\u0105dom i przyzwyczajeniom wsp\u00f3\u0142cze\u00adsnych, id\u0105 wprost do powodzenia: to s\u0105 ludzie swego czasu. Ci, kt\u00f3\u00adrzy zwalczaj\u0105 przes\u0105dy i przyzwyczajenia, ci, co oddychaj\u0105 w wie\u00adku obecnym powietrzem wieku przysz\u0142ego, prowadz\u0105 innych i id\u0105 sami wprost do s\u0142awy: to s\u0105 ludzie wieczno\u015bci.<\/p>\r\n

Oto dlaczego odwaga, niepotrzebna do zdobycia powodzenia, jest nieodzownym warunkiem s\u0142awy. Ci tylko s\u0105 wielcy, kt\u00f3rzy ludziom rozkazuj\u0105, zamiast s\u0142ucha\u0107 ich rozkaz\u00f3w, kt\u00f3rzy rozkazuj\u0105 samym sobie, a nie ulegaj\u0105 swoim s\u0142abo\u015bciom, kt\u00f3rzy przez ten sam wysi\u0142ek t\u0142umi\u0105 swe w\u0142asne zniech\u0119cenie i op\u00f3r \u015bwiata zewn\u0119trznego. To, co zwiemy wielko\u015bci\u0105, jest promieniowaniem w\u0142adztwa duchowego.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny, maj\u0105cy powodzenie, odpowiada obecnym pragnieniom innych ludzi.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek wy\u017cszy, osi\u0105gaj\u0105cy tryumf, odpowiada nieznanym przeczuciom ludzko\u015bci.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny mo\u017ce okaza\u0107 innym ludziom te ich strony, kt\u00f3re im s\u0105 znane.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek wy\u017cszy objawia ludziom te ich strony, kt\u00f3rych zupe\u0142\u00adnie nie znaj\u0105.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek wy\u017cszy wst\u0119puje w nasze wn\u0119trze g\u0142\u0119biej, ani\u017celi my sami zwykli\u015bmy we\u0144 wst\u0119powa\u0107; daje mow\u0119 naszym my\u015blom; bli\u00ad\u017cej jest obznajomiony z nami, ani\u017celi my sami.<\/p>\r\n

Wzbudza w nas zarazem gniew i rado\u015b\u0107, jak cz\u0142owiek, kt\u00f3ry by nas budzi\u0142, by nam ukaza\u0107 wsch\u00f3d s\u0142o\u0144ca. Wyci\u0105gaj\u0105c nas z do\u00adm\u00f3w naszych, aby nas wprowadzi\u0107 do w\u0142asnych swych dziedzin, wstrz\u0105sa, niepokoi nas, a wprowadza nas jednocze\u015bnie do sfery wy\u017cszego pokoju.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny, pozostawiaj\u0105c nas tam, gdzie nas zasta\u0142, daje nam martw\u0105 spokojno\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie jest tym samym, co pok\u00f3j.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek wy\u017cszy nieustannie dr\u0119czony, rozdzierany wewn\u0119trz\u00adnie przez przeciwie\u0144stwo idea\u0142u i rzeczywisto\u015bci, odczuwa lepiej ni\u017c ktokolwiek wielko\u015b\u0107 ludzk\u0105 i dotkliwiej ni\u017c ktokolwiek n\u0119dz\u0119 ludz\u00adk\u0105. Czuje si\u0119 on silniej porwany ku dziedzinom wznios\u0142o\u015bci ideal\u00adnej, b\u0119d\u0105cej ostatecznym celem naszym i \u015bmiertelniej ugodzony przez odwieczny upadek naszej biednej natury. Zara\u017ca on nas tymi sprzecznymi uczuciami, kt\u00f3rych sam doznaje. Zapala w nas mi\u0142o\u015b\u0107 Bytu i budzi w nas nieustannie \u015bwiadomo\u015b\u0107 naszej nico\u015bci.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny nie odczuwa ani wielko\u015bci, ani n\u0119dzy, ani Bytu, ani nico\u015bci. Nie jest ani unoszony ani str\u0105cany, zatrzymuje si\u0119 na przedostatnim stopniu drabiny, niezdolny wst\u0105pi\u0107 wy\u017cej, zbyt le\u00adniwy, a\u017ceby zst\u0119powa\u0107 ni\u017cej. W s\u0105dach swoich i w dzie\u0142ach swoich zast\u0119puje on rzeczywisto\u015b\u0107 przez konwenans, uznaje to tylko za s\u0142uszne, co znajduje miejsce w przegr\u00f3dkach jego poj\u0119\u0107, pot\u0119pia to, co si\u0119 usuwa spod okre\u015ble\u0144 i z kategorii dobrze mu znanych, jak ognia l\u0119ka si\u0119 zdumienia i nigdy nie zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do straszliwej ta\u00adjemnicy \u017cycia, unika starannie szczyt\u00f3w i otch\u0142ani, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wodzi ona swych przyjaci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek genialny wy\u017cszy jest od tego, czego dokonywa. My\u015bl jego przewy\u017csza jego dzie\u0142a.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek mierny ni\u017cszy jest od tego, czego dokonywa. Dzie\u0142o jego nie jest urzeczywistnieniem jego my\u015bli: jest to praca wykonana wedle pewnych regu\u0142. Cz\u0142owiek genialny uwa\u017ca zawsze swe dzie\u00ad\u0142o za niesko\u0144czone. Cz\u0142owiek mierny jest pe\u0142en swego dzie\u0142a, pe\u00ad\u0142en siebie samego, pe\u0142en marno\u015bci, pe\u0142en pr\u00f3\u017cni, pe\u0142en pr\u00f3\u017cno\u015bci; ta wstr\u0119tna osobisto\u015b\u0107 zawiera si\u0119 ca\u0142kowicie w tych dw\u00f3ch wyra\u00adzach: Ozi\u0119b\u0142o\u015b\u0107 i Pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\r\n

Ernest Hello<\/strong><\/em><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Zawsze wierni,<\/strong> nr. 4(185) lipiec 2016<\/strong><\/p>\r\n

Za: Strona prof. Miros\u0142awa Dakowskiego (17.07.2016)<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ernest Hello Studia i szkice, Lw\u00f3w 1912 Powiedzcie w tym lub owym salonie,  \u017ce ten lub \u00f3w cz\u0142owiek s\u0142awny jest cz\u0142owiekiem miernym: wszyscy si\u0119 zdziwi\u0105 i powiedz\u0105, \u017ce to paradoks; ale bo nie wiedz\u0105, co to jest cz\u0142owiek mierny. Czy cz\u0142owiek mierny jest ograniczonym, g\u0142upcem, idiot\u0105? Bro\u0144 Bo\u017ce! G\u0142upstwo jest na jednym ko\u0144cu \u015bwiata, geniusz […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[14],"tags":[119],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88590"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88590"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88590\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}