{"id":88259,"date":"2016-06-27T10:35:08","date_gmt":"2016-06-27T14:35:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=88259"},"modified":"2016-06-27T10:35:08","modified_gmt":"2016-06-27T14:35:08","slug":"katecheza-dziejow-coz-to-takiego-ewa-polak-palkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=88259","title":{"rendered":"\u201eKatecheza dziej\u00f3w”? C\u00f3\u017c to takiego? – Ewa Polak-Pa\u0142kiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Tomasz Terlikowski, znawca problematyki Ko\u015bcio\u0142a, specjalista w dziedzinie ekumenizmu – tego, kt\u00f3rego wyk\u0142adnia znajduje si\u0119 w dokumentach ostatniego Soboru, a tak\u017ce, si\u0142\u0105 rzeczy, jaki praktykowany bywa zgodnie \u201ez duchem\u201d Soboru – po\u015bwi\u0119ci\u0142 interesuj\u0105cy tekst ( \u201e\u0141\u017ce-prorok Polak\u00f3w\u201d, Plus Minus <\/em>2 czerwca 2016) tw\u00f3rczo\u015bci Jaros\u0142awa Marka Rymkiewicza, g\u0142\u00f3wnie ostatnich kilkunastu jej lat.\u00a0<\/p>

Tekst zaskakuj\u0105cy. Trudno nie uzna\u0107, \u017ce publicysta komentuj\u0105cy na co dzie\u0144 polityk\u0119 personaln\u0105 Stolicy Apostolskiej, ostatnie dokumenty podpisywane przez papie\u017ca Franciszka, i staraj\u0105cy si\u0119 tonowa\u0107 narastaj\u0105cy niepok\u00f3j katolik\u00f3w wobec zmian dyscypliny ko\u015bcielnej w wypadku przekrocze\u0144 sz\u00f3stego przykazania, wyst\u0119puj\u0105c w roli krytyka literackiego, kt\u00f3ry podsumowuje teologi\u0119<\/em> znanego z prawicowych przekona\u0144 pisarza,\u00a0ods\u0142oni\u0142 si\u0119 jako niespodziewany znawca zawarto\u015bci ideowej dzie\u0142 Rymkiewicza. Zw\u0142aszcza za\u015b znawca j\u0119zyka tw\u00f3rcy \u201eKinderszenen\u201d.\u00a0<\/p>

Jego diagnoza dotycz\u0105ca \u201emrok\u00f3w duchowych\u201d , jakie spowijaj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jednego z najwi\u0119kszych mistrz\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej literatury, i jego konsekwentnej postawy moralnej – czy w\u0142a\u015bnie \u201ereligijnej\u201d, co autor stara si\u0119\u00a0wykaza\u0107 – kt\u00f3ra wydaje si\u0119 apoteoz\u0105 pierwotnej natury cz\u0142owieka, zw\u0142aszcza za\u015b zemsty i ciemnych instynkt\u00f3w – w\u0142a\u015bciwych raczej \u017cywio\u0142owi etnicznemu ni\u017c narodowemu –\u00a0jest godna uwagi.<\/p>

Jaros\u0142aw Marek Rymkiewicz nie jest jednak jedynym cz\u0142owiekiem w Polsce – jakby (po\u015brednio) wynika\u0142o z tekstu Tomasza Terlikowskiego – kt\u00f3ry z tak wielkim powodzeniem odwo\u0142uje si\u0119 dzi\u015b do neopoga\u0144skich teorii. Jedna z nich nosi miano tradycji pierwotnej<\/em> , a jej modnymi w\u015br\u00f3d m\u0142odej inteligencji przewodnikami s\u0105 Julius Evola i Renat Gu\u00c3\u00a9non. (\u201eEvola, >Rzymianin<, >arystokrata o\u015bnie\u017conych szczyt\u00f3w<, >herold Tradycji i nieprzejednany wzgardziciel wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata<, >cz\u0142owiek stoj\u0105cy w\u015br\u00f3d ruin<\u2026 Evola zosta\u0142 przedstawiony jako zbawiciel, mistrz, budziciel sumie\u0144, kt\u00f3rego egzystencja by\u0142a >naznaczona dumn\u0105 prawo\u015bci\u0105 staro\u017cytnych Rzymian, sensem honoru i walki, kt\u00f3re liczni uwa\u017cali za pogrzebane wraz z wielkimi cesarskimi marzeniami<. Ani s\u0142owa o jego antychrze\u015bcija\u0144stwie, o moralnych perwersjach, o tchn\u0105cym nienawi\u015bci\u0105 poga\u0144stwie, o ezoterycznych, magicznych praktykach\u201d,\u00a0jak czytamy w krytycznym opracowaniu prof. Paula Taufera). Niew\u0105tpliwie jednak Jaros\u0142aw Marek Rymkiewicz jest najbardziej znanym w Polsce i wyj\u0105tkowo utalentowanym apologet\u0105 tego sposobu ujmowania odwiecznych pyta\u0144 o sens istnienia cz\u0142owieka na ziemi i jego powo\u0142anie. Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nawi\u0105zuj\u0105ca do tej teorii kultura i mentalno\u015b\u0107 jest dzi\u015b do\u015b\u0107 mocno w naszym kraju rozpowszechniona, niezale\u017cnie od znajomo\u015bci tw\u00f3rczo\u015bci \u201epoety z Milan\u00f3wka\u201d – kt\u00f3ra ogranicza\u0142a si\u0119 zawsze do do\u015b\u0107 elitarnego grona smakoszy jego literackiego kunsztu. I ta powszechno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie musi budzi\u0107 zasadnicze pytania, bior\u0105c pod uwag\u0119 d\u0142ugo\u015b\u0107 pontyfikatu Jana Paw\u0142a II i p\u00f3\u017aniejszy kult papie\u017ca Polaka. Mentalno\u015b\u0107 ta jest z pewno\u015bci\u0105 zjawiskiem spowinowaconym bardziej z dziedzin\u0105 zachowa\u0144 wyros\u0142ych na gruncie kultury masowej ni\u017c wynikiem uwa\u017cnego studiowania dzie\u0142 autora \u201eWieszania\u201d.<\/p>

Szerszego t\u0142a dla pyta\u0144 o \u017ar\u00f3d\u0142o tych tendencji – zar\u00f3wno w kulturze \u201ewysokiej\u201d jak i \u201eniskiej\u201d – dostarcza obserwacja zjawisk spo\u0142eczno-obyczajowych. Paradoks jest widoczny go\u0142ym okiem. W kraju Jana Paw\u0142a II wielu naszych rodak\u00f3w osaczaj\u0105 dzi\u015b poga\u0144skie l\u0119ki. W\u015br\u00f3d poga\u0144skich l\u0119k\u00f3w zdrowy rozs\u0105dek pryska jak ba\u0144ka mydlana, razem z nadziej\u0105. Razem z nadziej\u0105 prawdziw\u0105, czyli\u00a0na \u017cycie wieczne. Tu \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce najdro\u017csza polisa mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119\u00a0zwyk\u0142ym \u015bmieciem, jest symbolem najwi\u0119kszej katastrofy.\u00a0<\/p>

Tomasz Terlikowski nie bez powodu nawi\u0105zuje do poj\u0119cia mitu. Chaos zmitologizowanego my\u015blenia i zmitologizowanej religii towarzyszy nam dzi\u015b na co dzie\u0144 i usi\u0142uje wywrze\u0107 na nas presj\u0119. Krok, jakiego\u00a0dokonano przechodz\u0105c\u00a0od mitu do my\u015blenia metafizycznego, by\u0142 w dziejach cz\u0142owieka decyduj\u0105cym prze\u0142omem. By\u0142 to \u201ekrok o wiele wa\u017cniejszy ni\u017c na przyk\u0142ad rewolucja informatyczna\u201d, podkre\u015bla filozof prawa ks. prof. Tadeusz Guz.\u00a0By\u0142o to przej\u015bcie z chaosu do my\u015blenia rozumowego.\u00a0Czym by\u0142 \u015bwiat staro\u017cytnego mitu?\u00a0\u201e\u015awiat mitu jest \u015bwiatem chaosu. Struktura my\u015blenia mitycznego nie zna \u0142adu ani porz\u0105dku, nie zna transcendentnego – wobec naszej duszy – Boga. Tak\u017ce Boga transcendentnego –\u00a0tym bardziej –\u00a0wobec Kosmosu\u201d.<\/p>

Tomasz Terlikowski w swojej gor\u0105cej polemice z zawarto\u015bci\u0105 ideow\u0105 utwor\u00f3w Rymkiewicza zapomina, \u017ce to co obserwujemy dzi\u015b w \u017cyciu duchowym r\u00f3wnie\u017c wielu naszych rodak\u00f3w, jest skutkiem wprowadzenia – od czasu ostatniego Soboru – tak\u017ce w dziedzin\u0119 religijn\u0105, w \u017cycie Ko\u015bcio\u0142a\u00a0swoistego chaosu w miejsce \u0142adu (usuni\u0119cie autorytetu w\u0142adzy Ko\u015bcio\u0142a, zdeprecjonowanie wymiaru nadprzyrodzonego – tak\u017ce poprzez zmiany w liturgii; wprowadzeniem antropocentryzmu w miejsce teocentryzmu, lansowanie wolno\u015bci religijnej i\u00a0ekumenizmu).\u00a0<\/p>

Wprowadzaj\u0105c nowy rodzaj relacji mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a religiami niekatolickimi (religie chrze\u015bcija\u0144skie zosta\u0142y zaszczycone mianem \u201eKo\u015bcio\u0142\u00f3w\u201d, a wszystkie obce chrze\u015bcija\u0144stwu kulty i wyznania zacz\u0119\u0142y by\u0107 traktowane jako religie \u201ebraci\u201d), uznano, \u017ce to \u201edialog\u201d sta\u0142 si\u0119 sposobem na zjednoczenie religii – docelowo ludzko\u015bci – i ma on zast\u0105pi\u0107 nawracanie. Nawracanie zosta\u0142o nazwane pogardliwym s\u0142owem \u201eprozelityzm\u201d, o celu misji jako wiecznym zbawieniu nie wspomina si\u0119 ju\u017c wcale; misje zmieni\u0142y charakter na spo\u0142eczny,\u00a0humanitarny, ekonomiczny, a \u201eca\u0142e wspania\u0142e dziedzictwo ducha ludzkiego, kt\u00f3re wypowiedzia\u0142o si\u0119 dot\u0105d we wszystkich religiach\u201d – jak czytamy w encyklice Redemptor hominis<\/em> – pozwoli zbli\u017cy\u0107 si\u0119 \u201er\u00f3wnocze\u015bnie do wszystkich kultur, \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w, do wszystkich ludzi dobrej woli\u201d. Warunkiem podstawowym\u00a0jest szacunek wobec innych religii, kt\u00f3re jeszcze tak niedawno okre\u015blano w Ko\u015bciele mianem fa\u0142szywych kult\u00f3w.\u00a0<\/p>

W encyklice tej, podobnie jak w wi\u0119kszo\u015bci dokument\u00f3w posoborowych nie m\u00f3wi si\u0119 o niezb\u0119dno\u015bci przyj\u0119cia prawdziwej wiary, chrztu, nie ma wzmianki o grzechu pierworodnym, utracie \u0142aski i odkupieniu cz\u0142owieka przez m\u0119k\u0119 krzy\u017ca Chrystusa, dzia\u0142aniu diab\u0142a i wiecznym pot\u0119pieniu, jakby to by\u0142 temat zamkni\u0119ty i przebrzmia\u0142y. Gdyby kto\u015b chcia\u0142 \u015bci\u015ble zrozumie\u0107 nowy sens s\u0142owa \u201enawr\u00f3cenie\u201d, okaza\u0142oby si\u0119, \u017ce oznacza ono po prostu zwr\u00f3cenie si\u0119 ku drugiemu cz\u0142owiekowi (by m\u00f3g\u0142 on \u201esiebie samego odnale\u017a\u0107\u201d).\u00a0<\/p>

Jeden z misjonarzy starszej daty stwierdza: \u201ePraca apostolska w\u015br\u00f3d wyznawc\u00f3w innych religii by\u0142a zawsze oparta na przekonaniu, \u017ce poprzez grzech pierworodny cz\u0142owiek zerwa\u0142 wi\u0119\u017a z Bogiem i popad\u0142 w b\u0142\u0119dy, kt\u00f3rych konsekwencj\u0105 s\u0105 fa\u0142szywe religie. W chwili obecnej g\u0142osi si\u0119 now\u0105 teori\u0119 na temat pocz\u0105tk\u00f3w religii i \u017ar\u00f3de\u0142 religijnych podzia\u0142\u00f3w\u201d. Z takiego rozumowego pod\u0142o\u017ca wynika coraz powszechniejsze w Ko\u015bciele przekonanie, \u017ce \u201er\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107\u201d religijna wcale nie musi by\u0107 czym\u015b negatywnym. Nie jest bynajmniej \u201eznakiem podzia\u0142u\u201d, a raczej czym\u015b wzbogacaj\u0105cym. A prawdziwe dobro cz\u0142owieka, ku kt\u00f3remu kierowa\u0107 powinna si\u0119 troska Ko\u015bcio\u0142a, to wcale nie m\u00f3wienie mu prawdy o Bogu, ale czynienie \u017cycia ludzkiego \u201egodnym cz\u0142owieka\u201d, \u201ecoraz bardziej ludzkim\u201d (jak czytamy w encyklice Gaudium et spes<\/em>). Julien Green nie waha\u0142 si\u0119, wobec tak lekkiego traktowania wiary, stwierdzi\u0107, \u017ce brakowa\u0142oby mu motywacji, by przyj\u0105\u0107 katolicyzm (\u201epo co opuszcza\u0107 jedn\u0105 religi\u0119 dla innej w sytuacji, kiedy znik\u0142y mi\u0119dzy nimi jakiekolwiek r\u00f3\u017cnice, z wyj\u0105tkiem nazw\u201d). \u201eMisja Ko\u015bcio\u0142a i ca\u0142y Nowy Testament, ca\u0142a Dobra Nowina przekszta\u0142ca si\u0119 w czysto doczesn\u0105 nadziej\u0119 nadej\u015bcia lepszych czas\u00f3w\u201d, podsumowuje cytowany wy\u017cej misjonarz.\u00a0<\/p>

Dla Jaros\u0142awa Marka Rymkiewicza te \u201elepsze czasy\u201d nadejd\u0105, gdy Polska pokona odwiecznego wroga, dobywaj\u0105c zasob\u00f3w wszystkich swoich si\u0142 fizycznych i duchowych, dla Tomasza Terlikowskiego,- gdy nar\u00f3d, id\u0105c na wskazaniami Jana Paw\u0142a II, odkryje i uzna \u201eswoj\u0105 w\u0142asn\u0105 drog\u0119 zbawienia\u201d. Obie interpretacje cel\u00f3w religijnych, czy para-religijnych maj\u0105 wsp\u00f3lny mianownik: doczesno\u015b\u0107, antropocentryzm, zamkni\u0119cie si\u0119 w horyzoncie historycznych (politycznych, kulturowych, cywilizacyjnych) do\u015bwiadcze\u0144 i d\u0105\u017ce\u0144, czysto ludzkich, naturalnych. Wymiar nadprzyrodzony zosta\u0142 wykre\u015blony.<\/p>

Rzecz dotyczy racji rozumowych. Jak wyja\u015bnia cytowany misjonarz: \u201eFilozoficzn\u0105 podstaw\u0105 >ekumenicznego< dzie\u0142a zjednoczenia wszystkich religii jest negacja zasady niesprzeczno\u015bci, odmowa rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy religi\u0105 prawdziw\u0105 a religiami fa\u0142szywymi, mi\u0119dzy prawd\u0105 a b\u0142\u0119dem. To odrzucenie zasady niesprzeczno\u015bci poci\u0105ga za sob\u0105 negacje logiki i logicznego my\u015blenia\u201d. Gdy obni\u017ca si\u0119 znaczenie rozumowania, jego role przejmuj\u0105 symbole. Symboliczny j\u0119zyk jest w stanie pogodzi\u0107 nawet najbardziej sprzeczne stwierdzenia. Wiedzia\u0142 o tym bardzo dobrze przywo\u0142ywany przez Tomasza Terlikowskiego Mircea Eliade.<\/p>

Zatrute ziarno rzucone w gleb\u0119 cywilizacji \u0142aci\u0144skiej, chrze\u015bcija\u0144stwa i katolicyzmu, wyda\u0142o\u00a0obfity plon. Przyzwolenie na ideologi\u0119 gender<\/em> w szko\u0142ach nie wzi\u0119\u0142o si\u0119 znik\u0105d. I nie jest tylko skutkiem zdegenerowanej kultury ostatnich lat, lecz przede wszystkim intelektualnego fa\u0142szerstwa, zafa\u0142szowania w umys\u0142ach obrazu Boga.\u00a0<\/p>

Cz\u0142owiek jako absurd w tej nowo\u017cytnej mitologii jest samotnym rozbitkiem, pozbawionym wszelkiej pomocy i nie t\u0119skni\u0105cym do niczego,\u00a0wyzutym z pami\u0119ci, wyrzuconym na brzeg bezkresnego oceanu, kt\u00f3ry jest martwy, lodowaty i obcy. (Dlatego m.in.\u00a0\u00a0m u s i \u00a0si\u0119 otoczy\u0107 milionem gad\u017cet\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dawa\u0142y z\u0142udzenie bezpiecze\u0144stwa, niczym poga\u0144skie talizmany i fetysze, musi\u00a0poszukiwa\u0107 i doznawa\u0107 wci\u0105\u017c\u00a0\u00a0 n o w o \u015b\u00a0c i , nowych impuls\u00f3w, podniet, prze\u017cy\u0107, cz\u0119sto ekstremalnych, rozbudzaj\u0105cych zmys\u0142y, kt\u00f3re wyrw\u0105 go cho\u0107 na chwil\u0119 z odr\u0119twienia i udr\u0119ki, poczucia bezsensu, granicz\u0105cego z rozpacz\u0105).<\/p>

Sztuczne raje i powr\u00f3t do Raju<\/em>\u00a0<\/strong><\/p>

Dzie\u0142a literackie zrodzone z postawy duchowego i intelektualnego buntu wobec Boga s\u0105\u00a0uznawana powszechnie za europejski kanon literacki. W okresie nazywanym przez rewolucjonist\u00f3w o\u015bwieceniem, i w epokach p\u00f3\u017aniejszych, pr\u00f3bowano uczyni\u0107 z nich bu\u0144czuczne manifesty, duchow\u0105 straw\u0119 zast\u0119puj\u0105c\u0105 sztuk\u0119 katolick\u0105 (a nawet co\u015b w rodzaju parareligii). Wielu znawc\u00f3w – nie m\u00f3wi\u0105c o zwyk\u0142ych czytelnikach – nie rozeznaje ich duchowego przes\u0142ania. Goethe i inni s\u0142ynni tw\u00f3rcy tej i wcze\u015bniejszej epoki, uwa\u017cani s\u0105 za autor\u00f3w par excellence<\/em> chrze\u015bcija\u0144skich. (Paul Claudel, przyjaciel Polski, nazywa\u0142 Goethego \u201ewielkim uroczystym os\u0142em\u201d).\u00a0<\/p>

Buntownicy z obszaru sztuki – tak jak my\u015bliciele protestanccy – neguj\u0105 opatrzno\u015bciowy porz\u0105dek \u015bwiata. Chc\u0105 wr\u00f3ci\u0107 do utraconego Raju lub stworzy\u0107 sobie nowy raj<\/em>. Wida\u0107 to na setkach film\u00f3w, na tysi\u0105cach spektakli teatralnych, a\u00a0dzi\u015b na ulicach, w\u015br\u00f3d zwyk\u0142ych przechodni\u00f3w, w lecie po prostu p\u00f3\u0142nagich, demonstruj\u0105cych zwierz\u0119cy<\/em> \u201enaturalizm\u201d, zgodnie z zaleceniami mody; wida\u0107 w\u00a0aulach uniwersyteckich, w klasach szkolnych, gdzie g\u0142osi si\u0119 niezmiennie od czas\u00f3w komunistycznych\u00a0teori\u0119 ewolucji, jako ideologi\u0119 wyzwolonej ludzko\u015bci, i w parlamentach – europejskich, nie azjatyckich, czy afryka\u0144skich – gdzie zabijanie ludzi traktuje si\u0119 jak zabieg sanitarny, niezb\u0119dny etap procesu wielkiego oczyszczania \u015bwiata, a zamian\u0119 p\u0142ci, czy klonowanie cz\u0142owieka \u00a0– \u201eprawo cz\u0142owieka\u201d! – tak, jak niegdy\u015b zmian\u0119 r\u0119kawiczek.\u00a0<\/p>

\u201eFa\u0142szywa ideologia, kt\u00f3ra przypisuje z\u0142o i nieszcz\u0119\u015bcie temu, \u017ce cz\u0142owiek jest stworzony przez Boga, to gnoza. Niegodny za\u015b wysi\u0142ek, kt\u00f3ry pr\u00f3buje osi\u0105gn\u0105\u0107 to wyzwolenie, to rewolucja\u201d, m\u00f3wi w\u0142oski pisarz Guigo Vignelli.\u00a0Rewolucja w obyczajach – kulturze, modzie, muzyce, teatrze – to znak widzialny tego, co odbywa si\u0119 w g\u0142\u0119bi, w cieniu, w ukryciu. W umy\u015ble cz\u0142owieka. Co dojrzewa\u0142o, krystalizowa\u0142o si\u0119\u00a0 przez wieki w niewielkich zamkni\u0119tych kr\u0119gach. Dzi\u015b ju\u017c wszystko jest na wierzchu, wszystko jest jawne. Nieprzeliczone rzesze ludzi staj\u0105 si\u0119 uczestnikami procesu rewolucyjnego, kt\u00f3ry mylnie kojarz\u0105 z \u201enowoczesno\u015bci\u0105\u201d, \u201esztuk\u0105\u201d, \u201enauk\u0105\u201d, \u201emod\u0105\u201d, \u201ebezpruderyjno\u015bci\u0105\u201d, \u201espontaniczno\u015bci\u0105\u201d, \u201easertywno\u015bci\u0105\u201d, \u201epost\u0119pem\u201d, czy realizacj\u0105 nale\u017cnych rzekomo wszystkim \u201epraw cz\u0142owieka\u201d. Jak\u017ce to\u00a0wszystko swojsko brzmi. O prawach cz\u0142owieka m\u00f3wi si\u0119 z aprobat\u0105 w Ko\u015bciele – pomijaj\u0105c tak cz\u0119sto prawa Boga. Rewolucja zosta\u0142a zasymilowana przez j\u0119zyk, kt\u00f3ry sobie przyswoili\u015bmy, nie zadaj\u0105c pyta\u0144 o sens wypowiadanych s\u0142\u00f3w.\u00a0<\/p>

Kobieta, nawet w najbardziej eleganckich czasopismach, tych dla inteligencji i dla klasy \u015bredniej, jest niezmiennie przedstawiana jako maskotka, lalka Barbie. Istota sztuczna, na pokaz. Jej prawdziwa natura musi by\u0107 ukryta i zafa\u0142szowana. Twarz tej kobiety nie ma wyra\u017ca\u0107 prawdy o niej, istoty stworzonej na obraz i podobie\u0144stwo Boga, tylko gotowo\u015b\u0107 spe\u0142niania wszystkich zachcianek m\u0119\u017cczyzny. Nie mo\u017ce w niczym przypomina\u0107 twarzy Matki Boga, Demaskatorski Wszystkich Herezji, \u0142\u0105cznie z dzisiejszym modernizmem. Artystyczny obraz takiej osoby, kt\u00f3ra z prawdziw\u0105 kobiet\u0105 nie ma nic wsp\u00f3lnego, jest wsp\u00f3lnym dzie\u0142em ideolog\u00f3w,\u00a0fotoreporter\u00f3w, kreator\u00f3w mody i wydawc\u00f3w. Znane aktorki nazywane s\u0105 bez ogr\u00f3dek \u201esymbolem seksu\u201d. W taki spos\u00f3b – w prasie, filmie, telewizji – tworzy si\u0119 sztuczne raje.\u00a0<\/p>

Opozycja prawdziwa czy fa\u0142szywa?<\/strong><\/p>

Odkrywaj\u0105c \u201eprawdziw\u0105 twarz\u201d Jaros\u0142awa Marka Rymkiewicza, \u201edzikie\u201d i moralnie odstr\u0119czaj\u0105ce oblicze tw\u00f3rczo\u015bci wybitnego poety, Tomasz Terlikowski zderzy\u0142 jego \u015bwiat poj\u0119\u0107, warto\u015bciowa\u0144 i wizji, z przes\u0142aniem Jana Paw\u0142a II, wypowiedzianym podczas pierwszej pielgrzymki do Polski. Czy rzeczywi\u015bcie istnieje tu sprzeczno\u015b\u0107? Sk\u0105d pomys\u0142 na \u201ehagad\u0119\u201d dziej\u00f3w, o kt\u00f3rej pisze z wyra\u017an\u0105 atencj\u0105 autor \u201e\u0141\u017ce-proroka Polak\u00f3w\u201d? Czy snucie jej to na pewno rola papie\u017ca? Opowiadanie \u201ejej [Ojczyzny] trudnych los\u00f3w\u201d, jak pisze T. Terlikowski? I to po to, by – tutaj autor polemiki z Rymkiewiczem powo\u0142uje si\u0119 na dalekiego od chrze\u015bcija\u0144stwa religioznawc\u0119, filozofa religii i antropologa, Mircea Eliadego – \u201epoprzez opowiadanie\u201d dokona\u0142a si\u0119 \u201eregeneracja, odrodzenie z nieuszczuplonymi si\u0142ami witalnymi\u201d? O co naprawd\u0119 autorowi \u201e\u0141\u017ce-proroka\u2026\u201d chodzi? Autor eseju o Rymkiewiczu sam zdaje si\u0119 powiela\u0107 jego metod\u0119, przekonania, \u015bwiatopogl\u0105d. Bo oto nie wiara katolicka, nie Ko\u015bci\u00f3\u0142 z jego nadprzyrodzonymi \u015brodkami danymi mu przez Boga – a w Ko\u015bciele jest, zgodnie z Objawieniem i Tradycj\u0105, wszystko, co potrzebne cz\u0142owiekowi (nie narodowi) do zbawienia – ale \u201ewitalne si\u0142y\u201d maj\u0105 by\u0107 gwarantem przetrwania i one zostaj\u0105 wzmocnione podczas \u201e\u015bwi\u0119tych dni\u201d pielgrzymki papieskiej. Terlikowski dodaje, \u017ce Jan Pawe\u0142 II zaproponowa\u0142 w\u00f3wczas rodakom \u201eswoist\u0105 polsk\u0105 hagad\u0119\u201d podczas kt\u00f3rej \u201euobecnia\u0142\u201d, \u201euaktualnia\u0142\u201d nasz\u0105 histori\u0119. \u0179adne z tych poj\u0119\u0107 nie mie\u015bci si\u0119 jednak w katechezie pojmowanej po katolicku, a przecie\u017c wyk\u0142ad i obrona wiary jest podstawow\u0105 rol\u0105 ka\u017cdego papie\u017ca. Tomasz Terlikowski znajduje osobliwe zaj\u0119cie dla G\u0142owy Ko\u015bcio\u0142a, twierdz\u0105c, \u017ce g\u0142oszona przez niego \u201ehistoria uobecniana, uaktualniana\u201d oparta zosta\u0142a o fundament wcielonego Logosu, a zatem, jak pisze, \u201ePapieska hagada nie jest ju\u017c tylko opowie\u015bci\u0105 \u015bwieck\u0105, ale swoistym poszukiwaniem religijnej istoty dziej\u00f3w Polski, kt\u00f3ra ze \u015bwieckiej, profanicznej narracji historycznej przekszta\u0142ca si\u0119 w >histori\u0119 zbawienia< w\u0142a\u015bciw\u0105 konkretnemu ludowi\u201d.<\/p>

Hmm\u2026 G\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a snuje, zaraz po obj\u0119ciu Stolicy Piotrowej, \u201ehagad\u0119\u201d (poj\u0119cie \u017cydowskie), \u017ceby poszukiwa\u0107 religijnej istoty dziej\u00f3w Polski? I w wyniku tego opowiadania, czyli narracji, dochodzi do przekszta\u0142cenia czego\u015b \u015bwieckiego w religijne? Sk\u0105d w umy\u015ble katolickiego publicysty takie wyobra\u017cenia, jakich nie powstydzi\u0142by si\u0119 sam \u201emistrz z Milan\u00f3wka\u201d, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o Eliadem? Jak \u015bwiat \u015bwiatem, Ko\u015bci\u00f3\u0142 Ko\u015bcio\u0142em, g\u0142\u00f3wne zaj\u0119cie Jego G\u0142owy polega zawsze na tym samym: na krzewieniu i obronie wiary, g\u0142oszeniu prawdy, kt\u00f3ra jest dana Ko\u015bcio\u0142owi – i jedynie jemu – raz na zawsze i nie podlega modyfikacjom, a nie na tym, by czego\u015b tajemniczego \u201eposzukiwa\u0107\u201d, i by w tym procesie dosz\u0142o do jakich\u015b zagadkowych przekszta\u0142ce\u0144 religijnych. O jak\u0105 wreszcie religi\u0119 tu chodzi? Czy o t\u0119, kt\u00f3rej wyrazem s\u0105 ekumeniczne ci\u0105goty, coraz jednak wyra\u017aniej kurcz\u0105cej si\u0119 cz\u0119\u015bci hierarchii, w miar\u0119\u00a0jak \u201educh Soboru\u201d traci wraz z up\u0142ywem czasu sw\u00f3j wigor i spr\u0119\u017cysto\u015b\u0107?<\/p>

Chyba, \u017ce zdaniem publicysty, Jan Pawe\u0142 II nie przyjecha\u0142 do nas po raz pierwszy w 1978 roku jako papie\u017c Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, ale jako turysta, literat i religijny my\u015bliciel, z zamiarem dokonania jakich\u015b parareligijnych eksperyment\u00f3w, gdzie w centrum sta\u0142o \u201eopowiadanie dziej\u00f3w\u201d, kt\u00f3re stawa\u0142o si\u0119 zarazem osobliwym misterium.<\/p>

Nie s\u0105dz\u0119, \u017ce od tych wizji znanego analityka sytuacji w Ko\u015bciele by\u0142o tak bardzo daleko do \u201eneopoga\u0144skich czy heideggerowskich pomys\u0142\u00f3w na Polsk\u0119\u201d, kt\u00f3re Tomasz Terlikowski przypisuje en block<\/em> Jaros\u0142awowi Markowi Rymkiewiczowi, czyni\u0105c z nich g\u0142\u00f3wne ostrze swoich oskar\u017ce\u0144. (A ju\u017c zupe\u0142nie kuriozalnie brzmi zapewnienie, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 \u201epolskiej intelektualnej prawicy\u201d, kt\u00f3ra inspiruje si\u0119\u00a0my\u015bl\u0105 Rymkiewicza, musi w tej sytuacji dokona\u0107 \u201ewyboru cywilizacyjnego\u201d).\u00a0<\/p>

Mylenie cywilizacji z religi\u0105 jest zreszt\u0105 dzi\u015b zjawiskiem powszechnym. Opr\u00f3cz wyra\u017anej tendencji antychrze\u015bcija\u0144skiej towarzyszy nam dzi\u015b przystosowanie chrze\u015bcija\u0144stwa do potrzeb cz\u0142owieka. Tymczasem \u201echrze\u015bcija\u0144stwo albo jest tym radykalnym ukierunkowaniem [na cel ostateczny], albo go po prostu nie ma. Adaptacja warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich w ramach wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji antropocentrycznej de facto prowadzi do odrzucenia religii – tyle, \u017ce nie wprost (\u2026) To prawda, \u017ce religia ma funkcj\u0119 kulturotw\u00f3rcz\u0105 i wytwarza tak\u017ce cywilizacj\u0119, o czym \u015bwiadczy historia Ko\u015bcio\u0142a. Ale ani jej celem, ani pierwszym owocem nie jest cywilizacja w znaczeniu doskonalenia tego co ziemskie (\u2026) Obserwujemy [dzi\u015b], jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 kampanii ideologicznych i batalii prawnych organizowanych przez \u015bwiat zyskuje aprobat\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. S\u0142owem, Ko\u015bci\u00f3\u0142 oferuje \u015bwiatu swe us\u0142ugi i usi\u0142uje stan\u0105\u0107 na czele post\u0119pu ludzko\u015bci\u201d (prof. Romano Amerio).\u00a0<\/p>

Kryzys religijny, kryzys wiary nie jest nigdy \u201ezas\u0142ug\u0105\u201d tw\u00f3rczo\u015bci cho\u0107by najgenialniejszego poety czy prozaika. Jest on zawsze przejawem wewn\u0119trznego os\u0142abienia tej jedynej bosko-ludzkiej instytucji, odpowiadaj\u0105cej za wiar\u0119, z boskiego nadania. I tak ju\u017c by\u0142o wiele razy w historii. I tu nale\u017cy przede wszystkim szuka\u0107 przyczyn – oddzielaj\u0105c zarazem starannie skutek od przyczyny – dzisiejszego zam\u0119tu intelektualnego i duchowego, kt\u00f3ry swoje odzwierciedlenia znajduje r\u00f3wnie\u017c w sztuce i literaturze. A tak\u017ce \u017ar\u00f3de\u0142 nadziei, bowiem ze wszystkich kryzys\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze wychodzi\u0142 zwyci\u0119sko.\u00a0Tak b\u0119dzie i tym razem.<\/p>

Ewa Polak-Pa\u0142kiewicz <\/em><\/strong><\/p>

(Tekst\u00a0 –\u00a0z niewielkimi skr\u00f3tami redakcyjnymi – opublikowany w dodatku \u201eRzeczypospolitej\u201d\u00a0\u00a0Plus Minus<\/em> z zesz\u0142ego tygodnia)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tomasz Terlikowski, znawca problematyki Ko\u015bcio\u0142a, specjalista w dziedzinie ekumenizmu – tego, kt\u00f3rego wyk\u0142adnia znajduje si\u0119 w dokumentach ostatniego Soboru, a tak\u017ce, si\u0142\u0105 rzeczy, jaki praktykowany bywa zgodnie \u201ez duchem\u201d Soboru – po\u015bwi\u0119ci\u0142 interesuj\u0105cy tekst ( \u201e\u0141\u017ce-prorok Polak\u00f3w\u201d, Plus Minus 2 czerwca 2016) tw\u00f3rczo\u015bci Jaros\u0142awa Marka Rymkiewicza, g\u0142\u00f3wnie ostatnich kilkunastu jej lat.\u00a0Tekst zaskakuj\u0105cy. Trudno nie uzna\u0107, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[357,301,98,171,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88259"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88259"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88259\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}