{"id":88161,"date":"2016-06-21T11:54:30","date_gmt":"2016-06-21T15:54:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=88161"},"modified":"2016-06-21T11:54:30","modified_gmt":"2016-06-21T15:54:30","slug":"umowne-kryteria-smierci-mozgowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=88161","title":{"rendered":"Umowne kryteria \u015bmierci m\u00f3zgowej"},"content":{"rendered":"

Kryteria \u015bmierci m\u00f3zgowej – podobnie jak okre\u015blenie kryteri\u00f3w pocz\u0105tku ci\u0105\u017cy i definicji homoseksualizmu, kt\u00f3ry przesta\u0142 by\u0107 uznawany za chorob\u0119 – zapocz\u0105tkowa\u0142y prze\u0142om w prawie, mentalno\u015bci i dzia\u0142aniach spo\u0142ecznych. Umo\u017cliwi\u0142y powstawanie procedur medycznych, nastawionych bardziej na pobranie narz\u0105d\u00f3w ni\u017c ratowanie pacjenta.<\/strong><\/p>

W 1968 r. Komitet Harwardzki w dokumencie zwanym \u201eRaportem Harwardzkim\u201d okre\u015bli\u0142 nowe kryteria diagnozowania \u015bmierci. Obok przyj\u0119tych dotychczas kryteri\u00f3w: ustania pracy serca i oddechu (kryteri\u00f3w kr\u0105\u017ceniowo-oddechowe) uznano za wystarczaj\u0105ce: wyst\u0105pienie nieodwracalnej \u015bpi\u0105czki po\u0142\u0105czonej z zanikiem odruch\u00f3w z pnia m\u00f3zgu i bezdechem.<\/p>

– \u201eRaport\u201d wprowadzi\u0142 je na zasadzie dekretu. Nie zamieszczono w nim bada\u0144 medycznych, na podstawie kt\u00f3rych podj\u0119to decyzj\u0119, natomiast jasno nakre\u015blono \u017ce \u201ecelem [komisji] jest zdefiniowanie nieodwracalnej \u015bpi\u0105czki jako nowego kryterium \u015bmierci\u201d<\/em> – wyja\u015bnia o dr n. med. Jacek Mari\u0105 Norkowski OP, kt\u00f3ry doktoryzowa\u0142 si\u0119 pod kierunkiem prof. Jana Talara z tematyki problem\u00f3w etycznych zwi\u0105zanych z leczeniem chorych w \u015bpi\u0105czce i w stanie wegetatywnym. Dr Norkowski \u00a0od ponad dziesi\u0119ciu lat zajmuje si\u0119 tym zagadnieniem. Jest autorem ksi\u0105\u017cek \u201eMedycyna na kraw\u0119dzi\u201d oraz \u201eCz\u0142owiek umiera tylko raz\u201d, i kt\u00f3ry od ponad 10 lat studiuje \u015bwiatow\u0105 literatur\u0119 na ten temat.<\/p>

Dokumenty prawne<\/strong><\/p>

\u201eRaport Harwardzki\u201d stanowi\u0142 rozwi\u0105zanie na zaistnia\u0142\u0105 rok wcze\u015bniej sytuacj\u0119. Christiaan Barnard dokona\u0142 w\u00f3wczas pierwszego przeszczepu serca. Operacj\u0119 przeprowadzi\u0142 w Afryce Po\u0142udniowej, poniewa\u017c w Stanach Zjednoczonych – zgodnie z \u00f3wczesnym prawem – jako lekarz odpowiada\u0142by za \u015bmier\u0107 dawcy, i – je\u015bli to mia\u0142oby miejsce – r\u00f3wnie\u017c biorcy organ\u00f3w. \u201eRaport Harwardzki\u201d zapocz\u0105tkowa\u0142 prawne rozwi\u0105zania w tym wymiarze.<\/p>

–\u00a0 Mimo \u017ce \u201eRaport\u201d jest rodzajem oceny moralnej a nie prac\u0105 naukow\u0105, s\u0105dy w Stanach Zjednoczonych a potem i w innych krajach wkr\u00f3tce zacz\u0119\u0142y powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na niego przy rozstrzygni\u0119ciach. Powsta\u0142y precedensy s\u0105dowe, na kt\u00f3re powo\u0142ywano si\u0119 podczas kolejnych rozpraw, kryteria neurologiczne zacz\u0119\u0142y by\u0107 przyjmowane masowo jako prawnie obowi\u0105zuj\u0105ce r\u00f3wnie\u017c na zasadzie prawodawstwa w parlamentach stanowych, potem na innych kontynentach<\/em> – wyja\u015bnia o. dr Norkowski.<\/p>

W r\u00f3\u017cnych \u015brodowiskach trwa\u0142y dyskusje, pojawia\u0142y si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci. Mia\u0142 je rozwia\u0107 na poziomie prawnym \u201eRaport Prezydencki\u201d (1981 r.).<\/p>

– Stwierdzono w nim, \u017ce \u201enieodwracalne ustanie czynno\u015bci ca\u0142ego m\u00f3zgu\u201d \u00a0– jest rzeczywi\u015bcie \u015bmierci\u0105 i \u017ce po orzeczeniu komisji lekarskiej mamy w rzeczywisto\u015bci do czynienia z – obrazowo przedstawianymi – zw\u0142okami, kt\u00f3rych zgon jest maskowany sztuczn\u0105 wentylacj\u0105. W wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w europejskich w tym w Polsce – okre\u015blono za wystarczaj\u0105ce jeszcze bardziej niepewne kryterium: aby stwierdzi\u0107 czyj\u0105\u015b \u015bmier\u0107 wystarczy uzna\u0107, \u017ce nieodwracalne ustanie czynno\u015bci cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu: jego pnia<\/em> – wyja\u015bnia specjalista.<\/p>

A je\u015bli to nie \u015bmier\u0107<\/strong><\/p>

Cz\u0119\u015b\u0107 naukowc\u00f3w i lekarzy-praktyk\u00f3w w swoich publikacjach naukowych bije na alarm: \u017ce ryzyko b\u0142\u0119dnej diagnozy \u201enieodwracalno\u015bci ustania funkcji m\u00f3zgu\u201d jest znaczne, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce nie oznacza wcale rzeczywistej, biologicznej \u015bmierci cz\u0142owieka. Na alarm bij\u0105: dr Alan Shewmon – neurolog z Uniwersytetu Kalifornijskiego i jeden z najwi\u0119kszych znawc\u00f3w tematu, dr Paul A. Byrne, uznany pediatra i neonatolog, by\u0142y przewodnicz\u0105cy Katolickiego Stowarzyszenia Lekarzy i jeden z najwa\u017cniejszych postaci na tym firmamencie, dr Coimbra wybitny neurolog z Federalnego Uniwersytetu w Sao Paulo, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z papiesk\u0105 akademi\u0105 Pro Vita.<\/p>

– Gdy w Japonii a potem innych krajach poddano chorych w ci\u0119\u017ckiej \u015bpi\u0105czce (nawet 3 w skali Glasgow w tym r\u00f3wnie\u017c tych kt\u00f3rzy spe\u0142niali kryteria wst\u0119pne czyli wskazania do wysuni\u0119cia podejrzenia \u015bmierci m\u00f3zgowejdo \u015bmierci m\u00f3zgowej) intensywnemu leczeniu uzyskano 60% wylecze\u0144<\/em> – m\u00f3wi o. dr n. med. o. Jacek Norkowski. W Polsce brak jest jednak procedur ratowania chorych, u kt\u00f3rych dochodzi do rozwoju obrz\u0119ku m\u00f3zgu, bo o tych chorych tu mowa, co jest powa\u017cnym zaniedbaniem. Nie przewiduje si\u0119 rutynowego podawania hormon\u00f3w tarczycy i innych lek\u00f3w ratuj\u0105cych \u017cycie takich chorych, ani te\u017c hipotermii terapeutycznej ani kraniotomii. Do\u015bwiadczenie prof. Talara i do\u015bwiadczenia wielu innych lekarzy wskazuj\u0105, \u017ce je\u015bli obrz\u0119k m\u00f3zgu jest opanowany a chory jest kr\u0105\u017ceniowo stabilny, bardzo szybko mo\u017cna a nawet trzeba podj\u0105\u0107 rehabilitacj\u0119.<\/p>

Dowody z sekcji<\/strong><\/p>

Dr P.A. \u00a0Byrne, m\u00f3wi wprost, \u017ce ustanie czynno\u015bci m\u00f3zgu (bez wzgl\u0119du na to czy uznano go za odwracalne czy nie) nie musi by\u0107 jednoznaczne ze zniszczeniem m\u00f3zgu ani \u015bmierci\u0105 osoby. W Stanach Zjednoczonych przeprowadzono badania sekcyjne dawc\u00f3w narz\u0105d\u00f3w na grupie ponad 200 pacjent\u00f3w (NINCDS), kt\u00f3re da\u0142y wynik nast\u0119puj\u0105cy: 10 % nie mia\u0142o widocznego uszkodzenia m\u00f3zgu, 50% mia\u0142o uszkodzenia w stopniu ograniczonym, 40% – uszkodzenia znaczne.\u00a0<\/p>

– Kolejnym dowodem na nieprawdziwo\u015b\u0107 postawienia znaku r\u00f3wno\u015bci pomi\u0119dzy \u015bmierci\u0105 osoby a \u201eustaniem\u201d czynno\u015bci m\u00f3zgu s\u0105 kobiety w ci\u0105\u017cy, spe\u0142niaj\u0105ce kryteria wst\u0119pne \u015bmierci m\u00f3zgowej, kt\u00f3rych organizm jest w stanie przez kilka miesi\u0119cy dostarcza\u0107 potrzebnych substancji od\u017cywczych do rozwoju dziecka i u kt\u00f3rych – mimo \u201e\u015bmierci\u201d dochodzi do proces\u00f3w laktacyjnych<\/em> – wyja\u015bnia dr. Norkowski. Wielu specjalist\u00f3w zwraca uwag\u0119 na to, \u017ce kryteria i spos\u00f3b diagnozowania \u015bmierci m\u00f3zgowej – \u201eokazuj\u0105 si\u0119 niewystarczaj\u0105ce do wydania z nale\u017cyt\u0105 pewno\u015bci\u0105 opinii, \u017ce chodzi tu o \u015bmier\u0107\u201d.\u00a0 Tym bardziej, \u017ce specjali\u015bci, kt\u00f3rzy opracowywali kryteria diagnostyczne do orzekania \u015bmierci m\u00f3zgowej, wyliczaj\u0105 szereg wyj\u0105tk\u00f3w, w kt\u00f3rych nie mo\u017cna wyda\u0107 takiego orzeczenia. A to oznacza, \u017ce nie daj\u0105 wystarczaj\u0105cej pewno\u015bci do orzekania w tak istotnej sprawie.<\/p>

Potrzeba zmieni\u0107 prawo <\/strong><\/p>

– Procedura medyczna w pa\u0144stwach europejskich i Stanach w wi\u0119kszo\u015bci wypadk\u00f3w jest nastawiona na promowanie przeszczep\u00f3w a nie ratowanie \u017cycia<\/em> – podsumowuje dr Norkowski. – To \u017ce pacjenta uznaje si\u0119 za zmar\u0142ego w momencie, gdy tak\u0105 diagnoz\u0119 wydaje komisja, poci\u0105ga za sob\u0105 konkretne skutki prawne: od tej pory przestaje mu przys\u0142ugiwa\u0107 prawo nale\u017cne osobie, w tym prawo do leczenia, a zaczyna by\u0107 traktowany jak zw\u0142oki.\u00a0\u00a0<\/em><\/p>

– Potrzeba jest coraz wi\u0119kszej informacji, medycznej, spo\u0142ecznej, prawnej, ministerialnej debaty – by podejmowa\u0107 decyzje na podstawie rzeczywistej wiedzy, a nie wiedzy \u017cyczeniowej.\u00a0 Po to, \u017ceby nie zabija\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 \u017cywi i z kt\u00f3rych znaczna cz\u0119\u015b\u0107 mo\u017ce powr\u00f3ci\u0107 do aktywnego \u017cycia –<\/em> m\u00f3wi o. Norkowski.\u00a0<\/p>

Dorota Nied\u017awiecka<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kryteria \u015bmierci m\u00f3zgowej – podobnie jak okre\u015blenie kryteri\u00f3w pocz\u0105tku ci\u0105\u017cy i definicji homoseksualizmu, kt\u00f3ry przesta\u0142 by\u0107 uznawany za chorob\u0119 – zapocz\u0105tkowa\u0142y prze\u0142om w prawie, mentalno\u015bci i dzia\u0142aniach spo\u0142ecznych. Umo\u017cliwi\u0142y powstawanie procedur medycznych, nastawionych bardziej na pobranie narz\u0105d\u00f3w ni\u017c ratowanie pacjenta.W 1968 r. Komitet Harwardzki w dokumencie zwanym \u201eRaportem Harwardzkim\u201d okre\u015bli\u0142 nowe kryteria diagnozowania \u015bmierci. Obok […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[105,20,325],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88161"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88161"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88161\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}