{"id":87405,"date":"2016-05-06T16:57:26","date_gmt":"2016-05-06T20:57:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=87405"},"modified":"2016-05-06T16:57:26","modified_gmt":"2016-05-06T20:57:26","slug":"biznes-oczami-papiezy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=87405","title":{"rendered":"Biznes oczami papie\u017cy"},"content":{"rendered":"

Ludzie dla obcych kraj\u00f3w nie porzucaliby ojczyzny, gdyby ojczyzna dawa\u0142a im mo\u017cno\u015b\u0107 \u017cycia.<\/em>
Leon XIII, Rerum novarum<\/em><\/p>

Polska to nie jest kraj do \u017cycia.<\/em>
Tomasz Krzy\u017cak, \u201eRzeczpospolita\u201d<\/p>

Tematyka pracy, w\u0142asno\u015bci, zysku, sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej jest polem, gdzie stykaj\u0105 si\u0119, czasem gwa\u0142townie, najr\u00f3\u017cniejsze wizje cz\u0142owieka i ekonomii. Pocz\u0105wszy od prywatnych dyskusji, a na ustawach sejmowych sko\u0144czywszy, od drobnych warsztat\u00f3w rzemie\u015blniczych po \u015bwiatowe konsorcja, kwestia w\u0142a\u015bciwego rozwoju dobrobytu ludzkiego jest tematem nie tylko aktualnym, ale wr\u0119cz kluczowym. Wszak od w\u0142a\u015bciwych rozwi\u0105za\u0144 ekonomicznych zale\u017cy nie tylko doczesny dobrobyt rodzin czy narod\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c zbawienie poszczeg\u00f3lnych jednostek. Ekonomia jest bowiem powszechn\u0105 szko\u0142\u0105 sprawiedliwo\u015bci lub jej zaprzeczenia, wielko- lub ma\u0142oduszno\u015bci, wdzi\u0119czno\u015bci b\u0105d\u017a buntu, a ostatecznie mi\u0142o\u015bci b\u0105d\u017a nienawi\u015bci. I cho\u0107 zwi\u0105zek ekonomii z moralno\u015bci\u0105, a tym bardziej religi\u0105, wydaje si\u0119 ma\u0142o oczywisty, paradoksalnie, to w\u0142a\u015bnie \u015bmierciono\u015bny system ekonomiczny marksizmu sta\u0142 si\u0119 wehiku\u0142em najwi\u0119kszej walki ateizmu z religi\u0105 Objawion\u0105.<\/p>

W\u015br\u00f3d niemilkn\u0105cych dyskusji o sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 – w przeciwie\u0144stwie do wrzasku partii politycznych – g\u0142os Ko\u015bcio\u0142a katolickiego wydaje si\u0119 z jednej strony \u015bciszony i ma\u0142o konkretny, z drugiej coraz bardziej oderwany od zdrowego rozs\u0105dku na skutek powszechnego ska\u017cenia my\u015bli katolickiej przez modernizm. Kto jednak dos\u0142yszy g\u0142os autentycznej nauki katolickiej, rzucaj\u0105cej jasne \u015bwiat\u0142o rozumu i wiary na kwestie spo\u0142eczne, zadziwi si\u0119 m\u0105dro\u015bci\u0105 naszej Matki Ko\u015bcio\u0142a, przejrzysto\u015bci\u0105 g\u0142oszonych przez Ni\u0105 zasad oraz dobitno\u015bci\u0105 poddanych przez Ni\u0105 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w i przyk\u0142ad\u00f3w. Dlatego te\u017c niniejszy artyku\u0142 b\u0119dzie jedynie wst\u0119pem i – daj Bo\u017ce! – zach\u0119t\u0105 do przeczytania dw\u00f3ch wspania\u0142ych encyklik dotycz\u0105cych kwestii socjalnej, obszernie wyk\u0142adaj\u0105cych zasady katolickiej ekonomii. Napisana przez Leona XIII encyklika Rerum novarum<\/em> z 1891 r. oraz upami\u0119tniaj\u0105ca j\u0105 czterdzie\u015bci lat p\u00f3\u017aniej encyklika Piusa XI, Quadragesimo anno<\/em> z 1931 r., s\u0105 wci\u0105\u017c aktualnymi drogowskazami, przypominaj\u0105cymi nieprzemijaj\u0105ce zasady prawa naturalnego i prawa Bo\u017cego. Cho\u0107 zawarta w nich my\u015bl spisana zosta\u0142a w innej epoce, dalekowzroczno\u015b\u0107 obu papie\u017cy, zami\u0142owanych w nauczaniu \u015bw. Tomasza z Akwinu, przys\u0142u\u017cy si\u0119 i naszym czasom – je\u015bli tylko damy m\u0105dro\u015bci Ko\u015bcio\u0142a katolickiego doj\u015b\u0107 do g\u0142osu w sprawach ekonomicznych i spo\u0142ecznych.<\/p>

Geneza obu encyklik<\/h4>

Obydwie encykliki pisane by\u0142y w czasach naznaczonych ekonomiczn\u0105 zawieruch\u0105 w pa\u0144stwach zachodnich. Og\u0142oszona pod koniec XIX w. Rerum novarum<\/em> powsta\u0142a nied\u0142ugo po tym, jak \u015bwiat pracy zosta\u0142 zupe\u0142nie przekszta\u0142cony przez brutaln\u0105 rewolucj\u0119 przemys\u0142ow\u0105. Trudne warunki pracy robotnik\u00f3w i nakierowana na maksymalny zysk w\u0142a\u015bcicieli gospodarka znalaz\u0142y swe kategoryczne pot\u0119pienie w literaturze Dickensa, Hugo czy Zoli. Przede wszystkim jednak dziewi\u0119tnastowieczny kapitalizm wywo\u0142a\u0142 ostr\u0105 reakcj\u0119 socjalizmu i komunizmu. Jeden b\u0142\u0105d twierdzi\u0142, \u017ce liczy si\u0119 tylko zysk i kapita\u0142, gdy z kolei druga herezja twierdzi\u0142a, \u017ce w ostateczno\u015bci w\u0142asno\u015b\u0107 osobista jest tylko ludzkim wymys\u0142em. Karl Marks podkre\u015bla\u0142, \u017ce proletariat ma tylko swe kajdany do stracenia – a ca\u0142y \u015bwiat do zyskania. Jednak to na poz\u00f3r romantyczne has\u0142o zak\u0142ada\u0142o przysz\u0142e zbrodnie rewolucji bolszewickiej i walk\u0119 z ustanowionym przez Boga porz\u0105dkiem na ziemi – prawem naturalnym i prawem Bo\u017cym. \u015awiadom tych niebezpiecze\u0144stw, w swej encyklice Leon XIII szeroko i precyzyjnie okre\u015bli\u0142 znaczenie w\u0142asno\u015bci osobistej oraz relacj\u0119 mi\u0119dzy prac\u0105 a zyskiem, nakre\u015blaj\u0105c konkretne rozwi\u0105zania, dzi\u0119ki kt\u00f3rym pa\u0144stwa zaprowadzi\u0142yby na nowo sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i za\u017cegna\u0142yby na dobre tzw. walki klasowe.<\/p>

Pisz\u0105cy z kolei w okresie mi\u0119dzywojennym Pius XI, opublikowa\u0142 sw\u0105 encyklik\u0119 dwa lata po \u201eWielkim Kryzysie\u201d z 1929 r., \u201d\u00a8a kilkana\u015bcie lat po do\u015bwiadczeniach rewolucji pa\u017adziernikowej. Tym razem zgubny okaza\u0142 si\u0119 system finansowy oparty na czystej spekulacji i kupowaniu bez pokrycia, czyli gie\u0142dy oderwanej od rzeczywistej produkcji i autentycznych funduszy. Przypominaj\u0105c g\u0142\u00f3wne konkluzje Leona XIII, Pius XI skupi\u0142 si\u0119 dodatkowo na rozwa\u017ceniu i prawid\u0142owym okre\u015bleniu relacji praca – kapita\u0142. Zaznaczmy przy tym, \u017ce dzie\u0142o Leona XIII doczeka\u0142o si\u0119 upami\u0119tnienia w stulecie swej publikacji w postaci encykliki Centesimus annus<\/em> Jana Paw\u0142a II.<\/p>

Rerum novarum<\/em>, czyli powr\u00f3t ekonomii do sprawiedliwo\u015bci i mi\u0142osierdzia<\/h4>

Na wst\u0119pie Leon XIII zaznacza, \u017ce zniesione przez rewolucj\u0119 francusk\u0105 stowarzyszenia zawodowe (cechy) nie zosta\u0142y odpowiednio zast\u0105pione, za\u015b lichwa, kapitalizm i ch\u0119\u0107 zysku doprowadzi\u0142y w XIX w. do praktycznego niewolnictwa i n\u0119dzy wielu pracownik\u00f3w. Z drugiej jednak strony Ojciec \u015awi\u0119ty pot\u0119pia komunistyczne zasady (zwane w\u00f3wczas socjalizmem), udowadniaj\u0105c, \u017ce po zniesieniu w\u0142asno\u015bci prywatnej robotnicy nie mogliby nawet korzysta\u0107 w wolny spos\u00f3b ze swej pensji. Papie\u017c naucza przy tym, \u017ce w\u0142asno\u015b\u0107 osobista, chocia\u017c w\u0142a\u015bciwa jedynie dla istot rozumnych, wynika z prawa naturalnego, jest powszechnie uznana przez ludy cywilizowane, a tak\u017ce chroniona przez Dekalog. Konsekwentnie s\u0142usznie i proroczo Leon XIII stwierdza, \u017ce jakakolwiek r\u00f3wno\u015b\u0107 komunistyczna by\u0142aby w rzeczywisto\u015bci r\u00f3wno\u015bci\u0105 n\u0119dzy. Na dodatek, wbrew marksistowskim utopiom wprowadzaj\u0105cym raj na ziemi, papie\u017c zaznacza, \u017ce praca jest konieczno\u015bci\u0105, a po grzechu pierworodnym cierpienie jest nieroz\u0142\u0105czone od \u017cycia ludzkiego.<\/p>

Przypomniawszy te og\u00f3lne prawdy, Ojciec \u015awi\u0119ty nakre\u015bla obowi\u0105zki pracownik\u00f3w i pracodawc\u00f3w. Robotnicy powinni pracowa\u0107 i stroni\u0107 od bunt\u00f3w, pracodawcy maj\u0105 zachowywa\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107 naznaczon\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 oraz szanowa\u0107 godno\u015b\u0107 ludzk\u0105 pracownik\u00f3w nosz\u0105c\u0105 chrze\u015bcija\u0144skie znami\u0119. Omawiaj\u0105c status bogatych papie\u017c, za \u015bw. Tomaszem z Akwinu, dokonuje przy tym istotnego rozr\u00f3\u017cnienia: bycie prawowitym w\u0142a\u015bcicielem danej rzeczy nie oznacza, \u017ce ka\u017cde jej wykorzystanie b\u0119dzie prawe. Nale\u017cy bowiem pami\u0119ta\u0107, \u017ce zasoby bogatych s\u0105 przewidziane przez Opatrzno\u015b\u0107 m.in. na potrzeby biednych, np. poprzez tworzenie miejsc pracy czy opiek\u0119 nad pracownikami.<\/p>

Leon XIII nie pomija przy tym nadprzyrodzonych prawd, o kt\u00f3rych nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, je\u015bli ma na nowo zapanowa\u0107 trwa\u0142y \u0142ad w spo\u0142ecze\u0144stwie: prawdziwa r\u00f3wno\u015b\u0107 cz\u0142owieka polega na chrze\u015bcija\u0144skim braterstwie, g\u0142osz\u0105cym, \u017ce wszyscy maj\u0105 Boga za sw\u00f3j pocz\u0105tek i cel, tak samo jak Jezus Chrystus jest Zbawicielem wszystkich ludzi. To w\u0142a\u015bnie ta prawda, a dok\u0142adniej m\u00f3wi\u0105c, Wcielenie Syna Bo\u017cego zmieni\u0142o \u015bwiat i spo\u0142ecze\u0144stwa, gdy narody wiernie pod\u0105\u017ca\u0142y za nauczaniem Ewangelii. Dlatego te\u017c nie b\u0119dzie odnowy spo\u0142ecze\u0144stwa dop\u00f3ki nie powr\u00f3ci si\u0119 do celu wszystkich rzeczy, Pana Boga, oraz je\u015bli nie zapanuje mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze okazywa\u0142 biednym.<\/p>

W\u015br\u00f3d zalece\u0144 dla dzia\u0142a\u0144 pa\u0144stwowych, opr\u00f3cz strze\u017cenia czysto\u015bci obyczaj\u00f3w, poszanowania religii i sprawiedliwo\u015bci, Leon XIII zwraca uwag\u0119 na potrzeb\u0119 umiarkowanych podatk\u00f3w, rozwoju handlu, przemys\u0142u oraz rolnictwa. Ewentualna ingerencja pa\u0144stwa w tym zakresie nie stanowi przekroczenia uprawnie\u0144 w\u0142adzy, gdy\u017c dobro wsp\u00f3lne wymaga czasem takich potencjalnych regulacji. Papie\u017c wskazuje r\u00f3wnie\u017c, w jakim zakresie w\u0142adza \u015bwiecka mo\u017ce u\u017cywa\u0107 ustaw i przymusu w kwestii robotniczej. Chodzi m.in. o zapobieganie strajkom burz\u0105cym porz\u0105dek spo\u0142eczny, ale i o dzia\u0142anie na rzecz najbiedniejszych rodzin, przeciwdzia\u0142anie pracodawcom uniemo\u017cliwiaj\u0105cym pracownikom u\u015bwi\u0119cenie niedzieli czy narzucaj\u0105cym obowi\u0105zki sprzeczne z godno\u015bci\u0105 ludzk\u0105 b\u0105d\u017a prac\u0119 nieodpowiedni\u0105 dla zdrowia lub danej p\u0142ci. Obowi\u0105zki pa\u0144stwa w tym zakresie s\u0105 tym bardziej istotne, \u017ce biedni nie maj\u0105 tych samych \u015brodk\u00f3w obrony, co bogaci. Pa\u0144stwo, je\u015bli trzeba, mo\u017ce te\u017c interweniowa\u0107 w sprawie wynagrodze\u0144, chocia\u017c Leon XIII zauwa\u017ca, \u017ce lepiej, aby czyni\u0142y to komisje lub zrzeszenia zawodowe.<\/p>

Nast\u0119pnie Ojciec \u015awi\u0119ty nawo\u0142uje, aby pa\u0144stwo umo\u017cliwi\u0142o biednym oraz najliczniejszej klasie spo\u0142ecznej osi\u0105gn\u0105\u0107 minimaln\u0105 w\u0142asno\u015bci osobist\u0105. Chodzi tu mianowicie o system, kt\u00f3ry pod wp\u0142ywem takich katolickich my\u015blicieli, jak Hilaire Belloc czy Gilbert Chesterton, nazwano p\u00f3\u017aniej dystrybutyzmem. Dystrybutyzm ma za cel zapewni\u0107 jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci obywateli w\u0142asno\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci (mieszka\u0144) i \u015brodk\u00f3w produkcji (rolnych lub rzemie\u015blniczych), tak aby przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142eczno\u015b\u0107 by\u0142a niezale\u017cna od obcego kapita\u0142u i konsekwentnej lichwy. W\u015br\u00f3d dodatkowych zalet dystrybutyzmu Leon XIII wskazywa\u0142 na wi\u0119ksz\u0105 dba\u0142o\u015b\u0107 o ziemi\u0119 i produkcj\u0119 (bo bardziej troszczy si\u0119 o mienie w\u0142asne ni\u017c cudze), a tak\u017ce, co w obliczu masowej emigracji zarobkowej Polak\u00f3w za granic\u0119 powinno da\u0107 nam do my\u015blenia, \u201ewyniknie st\u0105d korzy\u015b\u0107, \u017ce obywateli \u0142atwo b\u0119dzie zatrzyma\u0107 w tym pa\u0144stwie, w kt\u00f3rym \u201d\u00a8ujrzeli \u015bwiat\u0142o dzienne, bo ludzie dla obcych kraj\u00f3w nie porzucaliby ojczyzny, gdyby ojczyzna dawa\u0142a im mo\u017cno\u015b\u0107 \u017cycia\u201d.<\/p>

Omawiaj\u0105c dystrybutyzm, papie\u017c powraca do kwestii sprawiedliwych podatk\u00f3w i po raz kolejny w tej encyklice pot\u0119pia socjalizm:<\/p>

te korzy\u015bci [dystrybutyzmu] jednak uzyska\u0107 mo\u017cna pod tym warunkiem jedynie, \u017ce maj\u0105tku prywatnego nie obci\u0105\u017cy si\u0119 nad si\u0142y wyg\u00f3rowanymi podatkami i daninami. Nie ustawa ludzka, lecz natura da\u0142a cz\u0142owiekowi prawo w\u0142asno\u015bci osobistej, w\u0142adza ludzka nie mo\u017ce go zatem usun\u0105\u0107, lecz tylko mo\u017ce u\u017cywanie jego ogranicza\u0107 i godzi\u0107 z wymogami dobra powszechnego. Pa\u0144stwo dzia\u0142a przeto wbrew sprawiedliwo\u015bci i ludzko\u015bci, je\u017celi tytu\u0142em podatk\u00f3w z d\u00f3br prywatnych wi\u0119cej zabiera ni\u017c to co s\u0142uszne.<\/p><\/blockquote>

W ko\u0144cu papie\u017c wskazuje na potrzeb\u0119 powrotu do systemu cech\u00f3w wedle mo\u017cliwo\u015bci naszych czas\u00f3w, tak aby poszczeg\u00f3lne kategorie zawodowe grupowa\u0142y si\u0119 w odpowiednich zwi\u0105zkach i stowarzyszeniach, w kt\u00f3rych mog\u0142yby dba\u0107 o siebie nawzajem, tworzy\u0107 wsp\u00f3lne kasy i ubezpieczenia itd. Dodatkowo katolickie stowarzyszenia robotnicze znaczenie mog\u0142yby za\u0142agodzi\u0107 spory mi\u0119dzy pracodawcami a robotnikami. Co wa\u017cne, papie\u017c stanowczo pot\u0119pia nieuprawnion\u0105 ingerencj\u0119 pa\u0144stwa w stowarzyszenia oparte na prawie naturalnym. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do \u015bw. Tomasza z Akwinu, Leon XIII przypomina, \u017ce \u201eo tyle bowiem nale\u017cy si\u0119 pos\u0142usze\u0144stwo ustawom, o ile zgadzaj\u0105 si\u0119 ze zdrowym rozumem, a zatem i z odwiecznym prawem Bo\u017cym!\u201d .<\/p>

Quadragesimo anno<\/em>, czyli 40-lecie Rerum novarum<\/em><\/h4>

Upami\u0119tniaj\u0105c czterdziestolecie Rerum novarum<\/em>, Pius XI podkre\u015bla dobre owoce, kt\u00f3re wyda\u0142a encyklika Leona XIII, m.in. \u201enowe cechy\u201d, kt\u00f3re zagrodzi\u0142y drog\u0119 komunizmowi na zachodzie. Doprecyzowuj\u0105c my\u015bl swego poprzednika na Stolicy Piotrowej, papie\u017c przypomina raz jeszcze dwa b\u0142\u0119dy odno\u015bnie w\u0142asno\u015bci osobistej: indywidualizm, kt\u00f3ry zak\u0142ada, \u017ce w\u0142asno\u015b\u0107 osobista nie ma \u017cadnego zwi\u0105zku z dobrem powszechnym, oraz kolektywizm, kt\u00f3ry z kolei twierdzi, \u017ce w\u0142asno\u015b\u0107 nie ma \u017cadnych cech osobistych lub indywidualnych. Ojciec \u015awi\u0119ty broni przy tym prawa dziedziczenia jako naturalnej konsekwencji w\u0142asno\u015bci osobistej. Jednak nadmiar bogactw, czyli to, co komu\u015b pozostaje po uwzgl\u0119dnieniu godnych \u015brodk\u00f3w i zabezpieczenia do \u017cycia wg rangi spo\u0142ecznej danej osoby, nie jest ca\u0142kowicie swobodny co do u\u017cytku. Dobra te winny znale\u017a\u0107 swe spo\u017cytkowanie w relacji do dobra wsp\u00f3lnego, czy to poprzez ja\u0142mu\u017cn\u0119, czy to poprzez inwestycje tworz\u0105ce przydatne stanowiska pracy, co te\u017c odpowiada cnocie hojno\u015b\u0107 i wspania\u0142o\u015bci.<\/p>

Przechodz\u0105c do tematu w\u0142a\u015bciwego dla encykliki, Pius XI zauwa\u017ca, \u017ce istniej\u0105 dwa rodzaje przyswojenia sobie jakiej\u015b w\u0142asno\u015bci: zaw\u0142aszczenie rzeczy niczyjej b\u0105d\u017a przetworzenie danej rzeczy poprzez dodanie jej pewnej warto\u015bci. W praktyce za\u015b dwie rzeczy s\u0105 potrzebne, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 w\u0142asno\u015b\u0107 drugim sposobem, tj. kapita\u0142 i praca. Z tego te\u017c powodu wytworzony zysk musi dzieli\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno mi\u0119dzy posiadaj\u0105cego kapita\u0142 pracodawc\u0119, jak i wykonuj\u0105cych dzie\u0142o pracownik\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci za\u015b, celem zapewnienia harmonii w spo\u0142ecze\u0144stwie, nale\u017cy zachowa\u0107 s\u0142uszny podzia\u0142 bogactw mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi klasami, dlatego dystrybutyzm jawi si\u0119 dla papie\u017ca jako jedyna droga do zapewnienia pokoju spo\u0142ecznego i unikni\u0119cia bunt\u00f3w.<\/p>

Poruszaj\u0105c delikatn\u0105 kwesti\u0119 wynagrodze\u0144, Ojciec \u015awi\u0119ty zaznacza, \u017ce co do zasady, chocia\u017c nie zawsze jest to mo\u017cliwe, zap\u0142ata winna r\u00f3wnie\u017c bra\u0107 pod uwag\u0119 sytuacj\u0119 pracownika, np. fakt, \u017ce ma on rodzin\u0119 na utrzymaniu. Innymi s\u0142owy, o ile to mo\u017cliwe zap\u0142ata powinna uwzgl\u0119dnia\u0107 sw\u00f3j wp\u0142yw na spo\u0142ecze\u0144stwo. W praktyce oznacza to, \u017ce pa\u0144stwo ma obowi\u0105zek czuwa\u0107, aby firmy nie by\u0142y zmuszane do wyp\u0142acania niegodnych pensji, np. z powodu niesprawiedliwej konkurencji.<\/p>

Pisz\u0105c w latach g\u0142\u0119bokiego kryzysu gospodarczego, Pius XI stwierdza, i\u017c nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do zapewnienia pracy wszystkim, czemu sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 wynagrodzenia za ma\u0142o lub zbyt wysokie. Pisz\u0105c o ingerencji pa\u0144stwa, papie\u017c zaznacza jednak, \u017ce pierwsz\u0105 zasad\u0105 filozofii spo\u0142ecznej jest zasada subsydiarno\u015bci, czyli pozostawienia obywatelom, firmom czy stowarzyszeniom wszystkich tych kompetencji, kt\u00f3rymi s\u0105 w stanie sprosta\u0107 sami. Zreszt\u0105, wbrew socjalizmowi i populizmom, Pius XI, co do zasady, potwierdza ograniczenie pa\u0144stwa do jego podstawowych funkcji. Nie oznacza to jednak, \u017ce pa\u0144stwo nie mo\u017ce interweniowa\u0107, kiedy wymaga tego bezpo\u015brednio lub przynajmniej po\u015brednio dobro wsp\u00f3lne. Np. tzw. wolny rynek bez ogranicze\u0144 konkurencji jest niemoralny, gdy\u017c prowadzi potencjalnie do \u201edyktatury ekonomicznej\u201d. Istotnie, papie\u017c widzi w czystym kapitalizmie czynnik walki politycznej, r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzynarodowej, d\u0105\u017c\u0105cej do dominacji ekonomicznej. Z tego te\u017c powodu, pot\u0119piwszy r\u00f3wnie\u017c bezbo\u017cny materializm, papie\u017c ubolewa nad utrat\u0105 ducha chrze\u015bcija\u0144skiego w \u015bwiecie pracy, co czyni wszelkie d\u0105\u017cenie do dobrobytu budowaniem na piasku. Albowiem zbytnie zabieganie o dobra ziemskie oraz sk\u0105pstwo s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi przyczynami ca\u0142ej niesprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. Papie\u017c pot\u0119pia przy tym ducha spekulacji finansowej (maj\u0105cej swe \u017ar\u00f3d\u0142o w b\u0142\u0119dzie racjonalizmu!) oraz wsp\u00f3\u0142czesny model pracy wyniszczaj\u0105cy cz\u0142owieka, kt\u00f3ry ca\u0142\u0105 swoj\u0105 si\u0142\u0119 i energi\u0119 musi po\u015bwi\u0119ci\u0107 zapewnieniu swego chleba powszedniego…<\/p>

Encyklika ko\u0144czy si\u0119 jednak zach\u0119t\u0105 do dzia\u0142ania, przedstawiaj\u0105c g\u0142\u0119bokie dyrektywy apostolatu dla duchowie\u0144stwa i dla \u015bwieckich – Akcji Katolickiej. Sama za\u015b odnowa spo\u0142ecze\u0144stwa przyjdzie poprzez autentycznego ducha chrze\u015bcija\u0144skiego oraz cnot\u0119 mi\u0142o\u015bci Boga i bli\u017aniego, wraz z duchem po\u015bwi\u0119cenia i ofiary:<\/p>

Tych wszystkich niestrudzenie napominamy w Panu, by nie \u017ca\u0142owali trud\u00f3w, nie l\u0119kali si\u0119 przeszk\u00f3d, lecz z dnia na dzie\u0144 ro\u015bli w odwag\u0119 i nowe si\u0142y. Do dzie\u0142a naprawd\u0119 trudnego ich wzywamy, u\u015bwiadamiaj\u0105c sobie jasno, ile przeszk\u00f3d i trudno\u015bci, kt\u00f3re pokona\u0107 nale\u017cy, powstaje z jednej i drugiej strony warstw wy\u017cszych i ze strony warstw spo\u0142ecznych ni\u017cszych. Niech si\u0119 jednak nie zra\u017caj\u0105: znamieniem to chrze\u015bcijan na zaci\u0119te nara\u017ca\u0107 si\u0119 walki, a trudy niema\u0142e s\u0105 udzia\u0142em tych, kt\u00f3rzy jako dobrzy \u017co\u0142nierze Chrystusowi z bliska za Nim post\u0119puj\u0105.<\/p><\/blockquote>

Obowi\u0105zek \u017co\u0142nierzy Chrystusa<\/h4>

Cho\u0107 dobrej intencji, nie\u015bwiadomy czy niedokszta\u0142cony katolik mo\u017ce czasem swoj\u0105 argumentacj\u0105 bardziej zaszkodzi\u0107 sprawie Tradycji ni\u017c pom\u00f3c. Tymczasem nie tylko na kap\u0142anach ci\u0105\u017cy obowi\u0105zek dawania powod\u00f3w naszej wiary i katolickich przekona\u0144. Wedle naszego wykszta\u0142cenia i mo\u017cliwo\u015bci jeste\u015bmy przez sakrament bierzmowania zobowi\u0105zani do dawania \u015bwiadectwa naszej wiary jako \u017co\u0142nierze Chrystusowi. Obowi\u0105zek ten, opr\u00f3cz koniecznej wiedzy katechetycznej, zaczyna si\u0119 od wyrobienia sobie odpowiedniego zdania o autentycznej nauce Ko\u015bcio\u0142a w r\u00f3\u017cnych dziedzinach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas ma wystarczaj\u0105ce zdolno\u015bci, aby czyta\u0107 tradycyjne encykliki papieskie (wydane obficie ku temu celowi przez wydawnictwo Te Deum).<\/p>

Z drugiej strony, skomplikowana sytuacja gospodarcza naszego kraju sprawia, \u017ce kwestie podatk\u00f3w czy rozwi\u0105za\u0144 ekonomicznych s\u0105 bardzo cz\u0119stymi dyskusjami w narodzie. Np. wobec widocznych nadu\u017cy\u0107 socjalistycznych (pot\u0119pionych przez ww. papie\u017cy) stanowisko tzw. wolno\u015bciowe budzi wiele sympatii, m.in. w\u015br\u00f3d ludzi m\u0142odych, szukaj\u0105cych zdrowej przestrzeni rozwoju gospodarczego. Czy zdajemy sobie jednak spraw\u0119, \u017ce m\u0105dro\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, wzbogacona dwoma tysi\u0105cleciami swej historii, pot\u0119piaj\u0105c socjalizm widzi jednocze\u015bnie w nieograniczonej wolno\u015bci rynkowej przyczyny niesprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej? Podejmijmy wi\u0119c trud osobistego przeczytania czy wr\u0119cz przestudiowania przynajmniej jednej z dw\u00f3ch powy\u017cszych encyklik, celem poznania zalece\u0144 naszej Matki Ko\u015bcio\u0142a w tak istotnej i codziennej dla nas sprawie.<\/p>

Franciszek Malkiewicz<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ludzie dla obcych kraj\u00f3w nie porzucaliby ojczyzny, gdyby ojczyzna dawa\u0142a im mo\u017cno\u015b\u0107 \u017cycia. Leon XIII, Rerum novarumPolska to nie jest kraj do \u017cycia. Tomasz Krzy\u017cak, \u201eRzeczpospolita\u201dTematyka pracy, w\u0142asno\u015bci, zysku, sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej jest polem, gdzie stykaj\u0105 si\u0119, czasem gwa\u0142townie, najr\u00f3\u017cniejsze wizje cz\u0142owieka i ekonomii. Pocz\u0105wszy od prywatnych dyskusji, a na ustawach sejmowych sko\u0144czywszy, od drobnych warsztat\u00f3w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[119,52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87405"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87405"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87405\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}