{"id":86709,"date":"2016-03-24T10:31:17","date_gmt":"2016-03-24T14:31:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=86709"},"modified":"2016-03-24T10:31:17","modified_gmt":"2016-03-24T14:31:17","slug":"przewodnik-po-trydenckim-wielkim-tygodniu-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=86709","title":{"rendered":"Przewodnik po „trydenckim” Wielkim Tygodniu"},"content":{"rendered":"

Przy pomocy ryt\u00f3w i obrz\u0119d\u00f3w przypominamy sobie i uobecniamy najwa\u017cniejsze momenty z historii naszego zbawienia – m\u00f3wi dla portalu PCh24.pl ks. Grzegorz \u015aniadoch z Instytutu Dobrego Pasterza, moderator Duszpasterstwa Tradycji Katolickiej w Bia\u0142ymstoku.<\/strong><\/p>

\u00a0<\/strong>\"Przewodnik<\/p>

fot. dimitri_c \/ sxc.hu<\/em><\/p>

Zanim porozmawiamy o liturgii w Triduum Paschalne i znaczeniu tych dni dla katolik\u00f3w chcia\u0142bym zapyta\u0107 o to, co w liturgii w nadzwyczajnej formie prze\u017cywali\u015bmy od Wielkiego Poniedzia\u0142ku do Wielkiej \u015arody.<\/strong><\/p>

Ca\u0142y Wielki Tydzie\u0144 to jedno wielkie przygotowanie do \u015awi\u0105t Paschalnych. W tradycyjnym rycie podczas Wielkiego Tygodnia pocz\u0105wszy od niedzieli palmowej czyta si\u0119 wszystkie cztery ewangeliczne opisy M\u0119ki Pa\u0144skiej. W Wielki Poniedzia\u0142ek czytamy w Ewangelii jak Chrystus sze\u015b\u0107 dni przed Pasch\u0105 przyby\u0142 do Betanii do domu Szymona, gdzie spo\u017cywa\u0142 wieczerz\u0119 wraz z uczniami i \u0141azarzem. Marta im us\u0142ugiwa\u0142a a Maria Magdalena nama\u015bci\u0142a Jezusa na dzie\u0144 pogrzebu. W Wielki Wtorek czyta si\u0119 Pasj\u0119 wg \u015bw. Marka a w Wielk\u0105 \u015arod\u0119 wg \u015bw. \u0141ukasza. Czytania z proroctw Izajasza i Jeremiasza wprowadzaj\u0105 nas dodatkowo w podnios\u0142y nastr\u00f3j pasyjny.<\/p>

Chrystus ustanowi\u0142 w Wielki Czwartek dwa sakramenty: Eucharystii i kap\u0142a\u0144stwa. Czy mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce rozumienie tych dw\u00f3ch sakrament\u00f3w we wsp\u00f3\u0142czesnych czasach jest mocno zagro\u017cone?<\/strong><\/p>

Sam nastr\u00f3j Wielkiego Tygodnia wprowadza nas do wydarze\u0144, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w wielkoczwartkowy wiecz\u00f3r. Pan nasz ustanowi\u0142 Eucharysti\u0119, kt\u00f3rej nie mo\u017cna oddzieli\u0107 od nadchodz\u0105cej M\u0119ki, poniewa\u017c jest to nierozerwalna ca\u0142o\u015b\u0107. Cz\u0119sto weso\u0142y nastr\u00f3j wsp\u00f3\u0142czesnej liturgii Mszy, zupe\u0142nie obcy dla tradycji \u0142aci\u0144skiej, bardzo utrudnia u\u015bwiadomienie sobie, \u017ce oto przed nami rozgrywa si\u0119 dramat i ka\u017a\u0144 M\u0119ki Pa\u0144skiej. Kap\u0142a\u0144stwo za\u015b zosta\u0142o ustanowione w\u0142a\u015bnie w kontek\u015bcie Eucharystii. Dlatego podstawowym obowi\u0105zkiem kap\u0142a\u0144skim jest sprawowanie ofiary Nowego Przymierza. Odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce kult Bo\u017cy u wielu wsp\u00f3\u0142czesnym kap\u0142an\u00f3w nie znajduje si\u0119 na nale\u017cnym pierwszym miejscu.
<\/strong><\/p>

Czy spotka\u0142 si\u0119 Ksi\u0105dz podczas swego kap\u0142a\u0144stwa z niech\u0119ci\u0105 lub nawet nienawi\u015bci\u0105 skierowan\u0105 wobec Ksi\u0119dza ze wzgl\u0119du na to, \u017ce jest Ksi\u0105dz kap\u0142anem?<\/strong><\/p>

Paradoksalnie nie spotka\u0142em si\u0119 z agresj\u0105 za granic\u0105, natomiast w Polsce wielokrotnie by\u0142em publicznie zniewa\u017cany. Tylko raz przyjaciele stan\u0119li w mojej obronie, w pozosta\u0142ych przypadkach nikt. Zaraz po wej\u015bciu do Sejmu RP ugrupowania pana Palikota ilo\u015b\u0107 agresywnych zachowa\u0144 jakby si\u0119 zwi\u0119kszy\u0142a. Podejrzewam, \u017ce wrogowie chrze\u015bcijan, a przede wszystkim katolik\u00f3w, poczuli si\u0119 silniejsi, ale oni \u201ekarmi\u0105\u201d si\u0119 nasz\u0105 bierno\u015bci\u0105.<\/p>

W Wielki Czwartek w niekt\u00f3rych ko\u015bcio\u0142ach sprawowany jest obrz\u0119d mandatum, czyli obmycie n\u00f3g dwunastu m\u0119\u017cczyznom. Jak wygl\u0105da on w starszej formie rytu rzymskiego?<\/strong><\/p>

Obrz\u0119d umycia n\u00f3g nazwany jest Mandatum. Wyraz ten pochodzi od s\u0142owa \u201erozkaz\u201d, czyli przykazanie. S\u0142owo to rozpoczyna antyfon\u0119, \u015bpiewan\u0105 podczas tego obrz\u0119du: \u201eMandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos\u201d – \u201edaj\u0119 wam przykazanie nowe, aby\u015bcie tak si\u0119 wzajemnie mi\u0142owali, jak Ja was umi\u0142owa\u0142em\u201d. Zwyczaj umywania n\u00f3g praktykowany by\u0142 tak\u017ce niekiedy poza liturgi\u0105, na przyk\u0142ad na dworze cesarza austriackiego czy kr\u00f3la hiszpa\u0144skiego. Tak by\u0142o zreszt\u0105 przed reform\u0105 obrz\u0119d\u00f3w Wielkiego Tygodnia za pontyfikatu Piusa XII, gdzie obrz\u0119d \u00f3w by\u0142 wykonywany poza Msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 i przede wszystkim w konwentach zakonnych, w kt\u00f3rych prze\u0142o\u017cony w ten spos\u00f3b okazywa\u0142 pokor\u0119. Od 1955 r. obrz\u0119d ten jest ju\u017c ad libitum<\/em> (wed\u0142ug upodobania) elementem wielkoczwartkowej liturgii mszalnej i wygl\u0105da zupe\u0142nie tak samo, jak w nowym rycie Mszy. Przy czym zawsze podkre\u015bla\u0142o si\u0119 jego zwi\u0105zek z Eucharysti\u0105 i sakramentem kap\u0142a\u0144stwa.<\/p>

Dlaczego Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie sprawuje Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary w Wielki Pi\u0105tek? Jaki przebieg ma dzisiejsza liturgia w nadzwyczajnej formie?<\/strong><\/p>

W Wielki Pi\u0105tek na pami\u0105tk\u0119 tej jednej jedynej Ofiary Chrystusa Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie sprawuje ofiary Mszy. Przed rokiem 1955 tego dnia sprawowano staro\u017cytn\u0105 form\u0119 tak zwanej Mszy z dar\u00f3w uprzednio konsekrowanych (w Wielki Czwartek), zupe\u0142nie podobnie jak to ma miejsce w rytach bizantyjskich. Po piusowej reformie liturgia Wielkiego Pi\u0105tku jest bardzo podobna do nowego rytu z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce zachowano tradycyjne wezwania modlitwy powszechnej.<\/p>

Chcia\u0142bym szczeg\u00f3lnie zatrzyma\u0107 si\u0119 tutaj w\u0142a\u015bnie nad modlitw\u0105 powszechn\u0105. Za kogo kierowane s\u0105 wezwania? Jaka by\u0142a historia wezwania za wyznawc\u00f3w judaizmu?<\/strong><\/p>

Zaraz po motu proprio Summorum Pontificum rozgorza\u0142a dyskusja, w kt\u00f3rej poniek\u0105d s\u0142usznie zarzucano, \u017ce stary msza\u0142 jest nieekumeniczny w posoborowym znaczeniu tego s\u0142owa. Powsta\u0142 pewien paradoks, poniewa\u017c papie\u017c Benedykt XVI powiedzia\u0142, \u017ce stary msza\u0142 jest tym samym prawem wiary, co nowy. Przypomnijmy, \u017ce tradycyjna liturgia zachowuje tradycyjne dziewi\u0119\u0107 wezwa\u0144: 1) Za Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty; 2) Za Ojca \u015awi\u0119tego; 3) Za duchowie\u0144stwo i wiernych (wymieniaj\u0105c wszystkie stopnie wy\u017cszych i ni\u017cszych \u015bwi\u0119ce\u0144, co jest zupe\u0142nie logiczne, bo do tej pory ich si\u0119 udziela w obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skim i wschodnich); 4) Za rz\u0105dz\u0105cych pa\u0144stwami; 5) Za Katechumen\u00f3w; 6) W potrzebach Wiernych; 7) O jedno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a (aby heretycy i schizmatycy porzucili swoje b\u0142\u0119dy i wr\u00f3cili do Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego); 8) O nawr\u00f3cenie \u017byd\u00f3w; 8) O nawr\u00f3cenie pogan (aby porzucili swoje ba\u0142wany). Pod wp\u0142ywem \u017cydowskich nacisk\u00f3w papie\u017c Benedykt XVI zmieni\u0142 tre\u015b\u0107 staro\u017cytnej modlitwy o nawr\u00f3cenie \u017byd\u00f3w. Nie jest ju\u017c ona tak precyzyjna przez swoje odniesienia do s\u0142\u00f3w \u015bw. Paw\u0142a, ale nadal jest zachowana jej istotna intencja, \u017ce \u017bydzi maj\u0105 si\u0119 nawr\u00f3ci\u0107 do Chrystusa – jedynego zbawiciela wszystkich ludzi.
<\/strong><\/p>

W Wielki Pi\u0105tek przed krzy\u017cem si\u0119 przykl\u0119ka. W jaki spos\u00f3b wizerunek krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego powinien by\u0107 obecny w naszym \u017cyciu?<\/strong><\/p>

Dla chrze\u015bcijanina ka\u017cdy wizerunek ukrzy\u017cowanego Zbawiciela winien by\u0107 otaczany nale\u017cnym szacunkiem. Nie wyobra\u017cam sobie domu katolickiego, w kt\u00f3rym by nie by\u0142o krzy\u017ca. To co\u015b wi\u0119cej, ni\u017c symbol naszego zbawienia. To nasz zwyci\u0119ski sztandar! Sztandaru za\u015b ka\u017cdy \u017co\u0142nierz \u015blubuje broni\u0107 nawet za cen\u0119 krwi.<\/p>

W \u015bwi\u0119t\u0105 noc, w czasie kt\u00f3rej Chrystus zmartwychwsta\u0142, Ko\u015bci\u00f3\u0142 wkracza w ciemno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 roz\u015bwietla blask p\u0142on\u0105cego pascha\u0142u. \u015apiewa si\u0119 przy nim wspania\u0142y Exsultet. Jaka jest jego historia? O czym on m\u00f3wi?<\/strong><\/p>

Znowu musimy si\u0119 cofn\u0105\u0107 do jego klasycznego umiejscowienia i znaczenia. Przed rokiem 1955 Exsultet, ten wspania\u0142y hymn chwa\u0142y i triumfu zmartwychwstania, by\u0142 jednocze\u015bnie pie\u015bni\u0105 po\u015bwi\u0119cenia pascha\u0142u. Podczas jego \u015bpiewania nast\u0119powa\u0142y obrz\u0119dy po\u015bwi\u0119cenia tej szczeg\u00f3lnej \u015bwiecy, kt\u00f3ra symbolizuje Zmartwychwsta\u0142ego Chrystusa. Do ko\u015bcio\u0142a za\u015b wnosi\u0142o si\u0119 po\u015bwi\u0119cony ogie\u0144 na tak zwanym triangule, kt\u00f3ry by\u0142 bardzo podobny do trikirionu u\u017cywanego we wschodniej liturgii. W\u0142a\u015bnie podczas \u015bpiewania Exsultetu pascha\u0142 by\u0142 uroczy\u015bcie zapalany. Rozdzielenie po\u015bwi\u0119cenia od Exsultetu jest – moim zdaniem – du\u017cym b\u0142\u0119dem, ale pami\u0119tajmy, \u017ce reforma Wielkiego Tygodnia, aby pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 s\u0142owami Paw\u0142a VI z Konstytucji og\u0142aszaj\u0105cej nowy msza\u0142, \u201estanowi\u0142a pierwszy krok do zaadaptowania Msza\u0142u Rzymskiego do wsp\u00f3\u0142czesnego sposobu my\u015blenia\u201d.<\/p>

Warto podkre\u015bla\u0107 ustawicznie, \u017ce liturgia Wigilii Paschalnej rozpoczyna najd\u0142u\u017csze ze wszystkich \u015bwi\u0119towanie, poniewa\u017c b\u0119dzie ono trwa\u0142o a\u017c do niedzieli bia\u0142ej. To bardzo wyj\u0105tkowe \u015bwi\u0119ta. W wielkosobotni\u0105 noc paschaln\u0105 \u015bwi\u0119tujemy zst\u0105pienie Chrystusa do otch\u0142ani, pokonanie \u015bmierci i uwolnienie stamt\u0105d wszystkich sprawiedliwych Starego Przymierza. W niedzielny ranek za\u015b b\u0119dziemy \u015bwi\u0119towa\u0107 objawienie si\u0119 zmartwychwsta\u0142ego Chrystusa niewiastom i aposto\u0142om.<\/p>

W Wigili\u0119 Paschaln\u0105 odnawiamy swoje przyrzeczenia chrzcielne. Jaki jest tego sens?<\/strong><\/p>

To, co \u015bwi\u0119tujemy w paschaln\u0105 noc, to – je\u015bli mo\u017cna tak to uj\u0105\u0107 – narodziny sakramentu chrztu, kt\u00f3ry dla ka\u017cdego chrze\u015bcijanina jest przej\u015bciem ze \u015bmierci, w kt\u00f3rej si\u0119 urodzi\u0142, do \u017cycia w stanie \u0142aski. Odnowienie przyrzecze\u0144 nie ma by\u0107 ich sk\u0142adaniem na nowo, ale raczej przypomnieniem co si\u0119 \u015blubowa\u0142o i o czym ka\u017cdy chrze\u015bcijanin winien codziennie pami\u0119ta\u0107.<\/p>

W jaki spos\u00f3b powinni\u015bmy prze\u017cywa\u0107 liturgi\u0119 Triduum Paschalnego? Jak w og\u00f3le prze\u017cy\u0107 te uroczyste dni, by przygotowania potraw i odpoczynek nie przes\u0142oni\u0142y nam rzeczywistego wymiaru \u015bwi\u0105t?<\/strong><\/p>

Ka\u017cda liturgia to pewnego rodzaju opowie\u015b\u0107, kt\u00f3ra przenosi nas w inny wymiar. Przy pomocy ryt\u00f3w i obrz\u0119d\u00f3w przypominamy sobie i uobecniamy najwa\u017cniejsze momenty z historii naszego zbawienia. Tylko przy pomocy wiary i \u0142aski mo\u017cemy oczami duszy zobaczy\u0107 to, co si\u0119 dzieje pod postaci\u0105 obrz\u0119d\u00f3w i symboli. Warto przeczyta\u0107 wcze\u015bniej mszalik i przemy\u015ble\u0107 i pomedytowa\u0107 nad tym, co si\u0119 b\u0119dzie si\u0119 dzia\u0107 w naszych ko\u015bcio\u0142ach w t\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 noc. Przyniesie to b\u0142ogos\u0142awione owoce, gdy stoj\u0105c ze \u015bwiecami b\u0119dziemy otwiera\u0107 nasz\u0105 dusz\u0119 na dzia\u0142anie \u0142aski. Warto te\u017c odpowiedzie\u0107 samemu sobie na pytanie: czy liturgia jest dla ciebie tylko uci\u0105\u017cliwym obowi\u0105zkiem, czy te\u017c czasem, kt\u00f3ry ch\u0119tnie ofiarujesz dla Boga, aby On ci\u0119 przemieni\u0142 i ubogaci\u0142?<\/p>

B\u00f3g zap\u0142a\u0107 za rozmow\u0119!<\/strong><\/p>

Rozmawia\u0142 Kajetan Rajski<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy pomocy ryt\u00f3w i obrz\u0119d\u00f3w przypominamy sobie i uobecniamy najwa\u017cniejsze momenty z historii naszego zbawienia – m\u00f3wi dla portalu PCh24.pl ks. Grzegorz \u015aniadoch z Instytutu Dobrego Pasterza, moderator Duszpasterstwa Tradycji Katolickiej w Bia\u0142ymstoku.\u00a0fot. dimitri_c \/ sxc.huZanim porozmawiamy o liturgii w Triduum Paschalne i znaczeniu tych dni dla katolik\u00f3w chcia\u0142bym zapyta\u0107 o to, co w liturgii […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[119,218],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86709"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=86709"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86709\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=86709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=86709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=86709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}