{"id":863,"date":"2007-01-22T00:00:00","date_gmt":"2007-01-22T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=863","title":{"rendered":"Recenzja „Apocalypto” Mela Gibsona – Robert Wit Wyrostkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

„Wielkiej cywilizacji nie pokona naje\u017ad\u017aca, p\u00f3ki nie nast\u0105pi jej wewn\u0119trzny rozk\u0142ad”, tymi s\u0142owy zaczyna si\u0119 najnowsza produkcja Mela Gibsona. Tw\u00f3rca „Walecznego serca” i „Pasji” po raz kolejny si\u0119gn\u0105\u0142 po nietuzinkowy temat, jakim jest upadek cywilizacji. Oczywi\u015bcie i tym razem krytycy nie pozostawili na Gibsonie suchej nitki. Zarzucono mu lubowanie si\u0119 w przesadnej przemocy, hollywoodzko\u015b\u0107, a portal Onet.pl w dziale „Film” zamie\u015bci\u0142 recenzj\u0119, w kt\u00f3rej pr\u00f3bowano udowodni\u0107, \u017ce drastyczne sceny w „Apocalypto” maj\u0105 swoje korzenie w rzekomym alkoholizmie i antysemityzmie re\u017cysera…<\/em><\/p>\r\n\r\n

Kultury prekolumbijskie stanowi\u0105 histori\u0119 fascynuj\u0105c\u0105, a zarazem osnut\u0105 naros\u0142ymi przez lata mitami. „Apocalypto” jest udan\u0105 form\u0105 nie tylko \u015bwietnego filmu akcji, ale dzie\u0142em maj\u0105cym na celu odmitologizowanie historii Indian Ameryki Po\u0142udniowej.<\/p>\r\n

Cywilizacja \u015bmierci<\/strong><\/p>\r\n

Inspiracj\u0105 do powstania „Apocalypto” by\u0142a ksi\u0105\u017cka Diego de Landy „Świat Apocalypto”. Autor, kt\u00f3rym by\u0142 franciszka\u0144ski misjonarz czasu konkwistador\u00f3w, opowiedzia\u0142 o zwyczajach i osi\u0105gni\u0119ciach Maj\u00f3w. Indianie ci opracowali systemy matematyczne, pos\u0142ugiwali si\u0119 w\u0142asnym kalendarzem, ich miasta posiada\u0142y kanalizacj\u0119, a drogi by\u0142y wybrukowane. Ich kultura zawiera\u0142a rozwini\u0119te malarstwo i rze\u017ab\u0119. Rozwin\u0119li r\u00f3wnie\u017c nauk\u0119 astronomii, a s\u0142ynne piramidy w d\u017cungli na Jukatanie do dzisiaj budz\u0105 respekt. <\/p>\r\n

Jednak Majowie, Inkowie, a zw\u0142aszcza Aztekowie byli wyznawcami nienawistnej religii i wynikaj\u0105cych z nich trudnych do zaakceptowania dla bia\u0142ego cz\u0142owieka obyczaj\u00f3w. Wierzenia ich ukazywa\u0142y prost\u0105 eksplikacj\u0119 i usprawiedliwienie dla nieustannej ofiary sk\u0142adanej z ludzi. Ot\u00f3\u017c cia\u0142a niebieskie by\u0142y u\u015bmierconymi bogami i aby podtrzyma\u0107 ten stan rzeczy i prawid\u0142owe funkcjonowanie wszech\u015bwiata, nale\u017ca\u0142o sk\u0142ada\u0107 nieustann\u0105 ofiar\u0119 z ludzi. Krew nie mog\u0142a przesta\u0107 p\u0142yn\u0105\u0107, co dosadnie pokazuje Gibson w „Apocalypto”. Gdyby przerwano sk\u0142adanie ofiar, nast\u0105pi\u0142by koniec \u015bwiata. Bogowie kr\u0105\u017c\u0105cy po niebie jako cia\u0142a niebieskie umarliby, stan\u0119li i zga\u015bli, a potwory rzuci\u0142yby si\u0119 na ludzi i wszystkich po\u017car\u0142y. Oczywi\u015bcie ofiarami czyniono podbijane plemiona india\u0144skie, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y Majom tak\u017ce za niewolnik\u00f3w, a kobiety za pomoc domow\u0105 i na\u0142o\u017cnice. <\/p>\r\n

Ta degrengolada etyczna g\u0119sto okraszona przemoc\u0105 i mordami doprowadzi\u0142a do upadku cywilizacji, co trafnie uj\u0105\u0142 Mel Gibson w swoim najnowszym filmie. Sprawdza si\u0119 tu odwieczna metafizyczna prawda m\u00f3wi\u0105ca, \u017ce tylko dobro ma moc sprawcz\u0105, a z\u0142o mo\u017ce li tylko prowadzi\u0107 do chaosu i upadku. W\u0105tek cywilizacyjny przedstawiony zosta\u0142 przez re\u017cysera w bardzo prosty i przekonuj\u0105cy spos\u00f3b. „Apocalypto” to historia plemienia, kt\u00f3re zostaje podbite i zniewolone przez hord\u0119 Maj\u00f3w. G\u0142\u00f3wny bohater ucieka, aby odnale\u017a\u0107 swoj\u0105 \u017con\u0119 i dzieci. Fabu\u0142a prosta i za ow\u0105 prostot\u0119 oraz rzekom\u0105 przewidywalno\u015b\u0107 zdarze\u0144 krytykowana przez recenzent\u00f3w filmowych. Jednak taka w\u0142a\u015bnie akcja oddaje idealnie przedstawiane realia Indian Ameryki Po\u0142udniowej, realia nieskomplikowane jak nieskomplikowane by\u0142o plemienne \u017cycie.<\/p>\r\n

„Katolicka” krytyka Gibsona<\/strong><\/p>\r\n

Podobnie jak w przypadku „Pasji” tak i teraz nie zabrak\u0142o krytycznych g\u0142os\u00f3w w samym Ko\u015bciele, a raczej w jego lewej nawie. Nie od dzisiaj wiadomo, \u017ce w liberalnej wersji katolicyzmu celuj\u0105 od lat jezuici. I tym razem nie zawiedli. Na stronie internetowej Xaverianum, Jezuickiego O\u015brodka Formacji i Kultury, mo\u017cna przeczyta\u0107 recenzj\u0119 filmu napisan\u0105 przez ojca Dariusza Pi\u00f3rkowskiego.<\/p>\r\n

Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce jezuit\u0119 zabola\u0142o akcentowanie przez Gibsona warto\u015bci i wi\u0119z\u00f3w rodzinnych oraz pozytywnego i tradycyjnego patriarchatu, kt\u00f3ry re\u017cyser przedstawi\u0142 mi\u0119dzy innymi na przyk\u0142adzie rodziny g\u0142\u00f3wnego bohatera. Poprawny i post\u0119powy recenzent pisze nawet, \u017ce „dzisiaj z punktu widzenia ponownego odkrycia macierzy\u0144skiego rysu Boga Ojca, w \u015bwietle przemian spo\u0142ecznych i wzrastaj\u0105cej roli kobiety w spo\u0142ecze\u0144stwie, nie mo\u017cna ju\u017c promowa\u0107 patriarchalizmu w spos\u00f3b bezkrytyczny”. Zakonnik pisze tak\u017ce, \u017ce „Gibson chce nas przekona\u0107 (…), \u017ce »je\u017ad\u017acy Apokalipsy«, czyli konkwistadorzy i chrze\u015bcija\u0144stwo, przybywaj\u0105cy do Jukatanu s\u0105 wybawieniem dla plemion podbitych przez Maj\u00f3w”.<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie w dobie tak zwanego meaculpizmu, czyli przepraszania za domniemane grzechy Ko\u015bcio\u0142a, bardzo modne jest dyskredytowanie misji katolickich w Ameryce Po\u0142udniowej. Jednak prawda wygl\u0105da\u0142a tak, \u017ce eksterminowane plemiona india\u0144skie kryj\u0105ce si\u0119 przed Majami, Inkami i Aztekami wita\u0142y konkwistador\u00f3w jak wybawicieli. Warto te\u017c dostrzec nadprzyrodzony aspekt wyrywania dusz z poga\u0144stwa i krwawych zabobon\u00f3w, o czym zapominaj\u0105 bezkrytyczni i „poprawni” krytycy „Apocalypto”. Co wi\u0119cej, „okrutne rz\u0105dy” katolik\u00f3w doprowadzi\u0142y do sytuacji, w kt\u00f3rej 90 procent dzisiejszych mieszka\u0144c\u00f3w Ameryki Łaci\u0144skiej to Indianie, podczas gdy na protestanckiej p\u00f3\u0142nocy mniej ni\u017c 10 procent… Notabene ostatnie kadry filmu to przybycie konkwistador\u00f3w wraz z franciszkanami, co stanowi \u015bwietny przycz\u00f3\u0142ek na „Apocalypto II”.<\/p>\r\n

Polecam<\/strong><\/p>\r\n

Film Mela Gibsona zrealizowany zosta\u0142 z ogromnym pietyzmem i zachowaniem reali\u00f3w historycznych – bior\u0105c pod uwag\u0119 aktualn\u0105 wiedz\u0119 historyczn\u0105. Aktorzy pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 j\u0119zykiem Maj\u00f3w. Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, jakby na czas projekcji widz przenosi\u0142 si\u0119 w jukata\u0144sk\u0105 d\u017cungl\u0119 i prze\u017cywa\u0142 wszystkie krwawe przygody bohatera „Apocalypto”. Superprodukcja Gibsona zadba\u0142a o ka\u017cdy detal, zaczynaj\u0105c od oryginalnych stroj\u00f3w, architektury, a na zwyczajach ko\u0144cz\u0105c. I wbrew opisom niekt\u00f3rych krytyk\u00f3w, zapewniam, \u017ce napi\u0119cie nie opuszcza widza od pierwszych do ostatnich scen.<\/p>\r\n

Robert Wit Wyrostkiewicz<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Za: prawy.pl<\/p>\r\n

  <\/p>\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Wielkiej cywilizacji nie pokona naje\u017ad\u017aca, p\u00f3ki nie nast\u0105pi jej wewn\u0119trzny rozk\u0142ad”, tymi s\u0142owy zaczyna si\u0119 najnowsza produkcja Mela Gibsona. Tw\u00f3rca „Walecznego serca” i „Pasji” po raz kolejny si\u0119gn\u0105\u0142 po nietuzinkowy temat, jakim jest upadek cywilizacji. Oczywi\u015bcie i tym razem krytycy nie pozostawili na Gibsonie suchej nitki. Zarzucono mu lubowanie si\u0119 w przesadnej przemocy, hollywoodzko\u015b\u0107, a […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/863"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=863"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/863\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}