{"id":86293,"date":"2016-03-05T10:57:10","date_gmt":"2016-03-05T15:57:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=86293"},"modified":"2016-03-05T10:57:10","modified_gmt":"2016-03-05T15:57:10","slug":"plakala-raz-w-zyciu-gdy-umarl-stalin-rez-pawlikowski-docenil-lzy-i-nakrecil-o-niej-ide","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=86293","title":{"rendered":"P\u0142aka\u0142a raz w \u017cyciu: gdy umar\u0142 Stalin. Re\u017c. Pawlikowski doceni\u0142 \u0142zy i nakr\u0119ci\u0142 o niej \u201eID\u0118”"},"content":{"rendered":"

5 marca 1953 roku zmar\u0142 J\u00f3zef Stalin (Iosif Wissarionowicz D\u017cugaszwili), tego dnia jedyny raz w \u017cyciu Halina Woli\u0144ska p\u0142aka\u0142a. By\u0142a jedn\u0105 z ostatnich zbrodniarek okresu stalinowskiego, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o jeszcze os\u0105dzi\u0107 w Polsce. Jako pow\u00f3d pozostawania za granic\u0105 podawa\u0142a swoje \u017cydowskie pochodzenie.<\/em><\/p>

* \u00a0 * \u00a0 *<\/p>

Helena Woli\u0144ska – p\u0142aka\u0142a raz w \u017cyciu: gdy umar\u0142 Stalin<\/h4>

Zbrodniarka, kt\u00f3ra po latach przebra\u0142a si\u0119 w szaty ofiary i ze swych dawnych przest\u0119pczych uczynk\u00f3w uczyni\u0142a pow\u00f3d do dumy. Tak najkr\u00f3cej mo\u017cna opisa\u0107 \u017cycie Heleny Woli\u0144skiej, przedwojennej komunistki, kt\u00f3ra po 1945 roku, b\u0119d\u0105c ju\u017c wysok\u0105 funkcjonariuszk\u0105 Naczelnej Prokuratury Wojskowej pos\u0142a\u0142a na \u015bmier\u0107 bardzo wielu polskich patriot\u00f3w, m.in. genera\u0142a Augusta Fieldorfa \u201eNila\u201d.<\/strong><\/p>

\"\"<\/p>

Woli\u0144ska, a raczej Felicja Danielak, nigdy nie odpowiedzia\u0142a za swoje zbrodnie. Stalinowska prokurator pochodzenia \u017cydowskiego (Fajga Mindla<\/strong>) zmar\u0142a spokojnie w Wielkiej Brytanii w 2008 roku i zosta\u0142a pochowana w kwaterze \u017cydowskiej Wolvercote Cementery w Oxfordzie.
Jej angielskim s\u0105siadom trudno by\u0142o uwierzy\u0107, \u017ce ta niepozorna, energiczna staruszka z kokiem na g\u0142owie i wielkimi oczami, kt\u00f3r\u0105 przez d\u0142ugie lata mijali na ulicy, by\u0142a w latach 40. i 50. okrutn\u0105, bezwzgl\u0119dn\u0105 i sadystyczn\u0105 komunistyczn\u0105 prokuratork\u0105.<\/p>

\u201eZa ka\u017cdym razem, gdy spotyka\u0142a mnie na ulicy z synkiem, g\u0142aska\u0142a go po g\u0142\u00f3wce i si\u0119 nim zachwyca\u0142a. Zwyk\u0142a starsza pani\u201d – wspomina\u0142a, ju\u017c po \u015bmierci Woli\u0144skiej, Maria Davies, \u017cona prof. Normana Daviesa.
Nie by\u0142a to opinia odosobniona. Gdy w ko\u0144cu lat 90. polskie Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci wystosowa\u0142o do Londynu wniosek o ekstradycj\u0119 Heleny Woli\u0144skiej, spotka\u0142 si\u0119 on z oburzeniem sporej cz\u0119\u015bci brytyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Podobnie negatywny rezonans w\u015br\u00f3d licznej grupy mieszka\u0144c\u00f3w Albionu wywo\u0142a\u0142 Europejski Nakaz Aresztowania Woli\u0144skiej, kt\u00f3ry wydano, na wniosek Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, 20 listopada 2007 roku.<\/p>

W Wielkiej Brytanii pojawi\u0142y si\u0119 g\u0142osy o antysemickim rzekomo pod\u0142o\u017cu polskich stara\u0144 o ekstradycj\u0119 stalinowskiej prokuratorki. O jej ofiarach, o ile w og\u00f3le kto\u015b podejmowa\u0142 ten temat, m\u00f3wiono na zasadzie – \u201eto by\u0142o dawno i nieprawda\u201d.
Ostatecznie w\u0142adze angielskie odm\u00f3wi\u0142y wydania Heleny Woli\u0144skiej, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 m.in. na jej brytyjskie obywatelstwo.<\/p>

Bezpieczniacka rodzinka<\/strong><\/p>

Drog\u0119 do Oxfordu rozpocz\u0119\u0142a Woli\u0144ska w\u2026 Komunistycznym Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Polskiej, do kt\u00f3rego wst\u0105pi\u0142a w 1936 roku. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 w antypa\u0144stwowej organizacji m\u0142oda kobieta \u0142\u0105czy\u0142a przez trzy lata ze studiami na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Studia te, przerwane z powodu wojny, uko\u0144czy\u0142a w 1948 roku. Ju\u017c w\u00f3wczas by\u0142a licz\u0105c\u0105 si\u0119 person\u0105, jako szefowa Wydzia\u0142u Kadr w Komendzie G\u0142\u00f3wnej Milicji Obywatelskiej. Autorytetu przysparza\u0142 jej tak\u017ce m\u0105\u017c Franciszek J\u00f3\u017awiak, kt\u00f3ry by\u0142 jednocze\u015bnie komendantem g\u0142\u00f3wnym MO i wiceministrem bezpiecze\u0144stwa publicznego.
Przy takim m\u0119\u017cu nie mo\u017cna nie zrobi\u0107 kariery! I Woli\u0144ska t\u0119 karier\u0119 zrobi\u0142a.<\/p>

Po zako\u0144czeniu s\u0142u\u017cby w MO, jako niespe\u0142na 30-letnia kobieta trafi\u0142a, w randze podpu\u0142kownika, do Naczelnej Prokuratury Wojskowej. W 1949 roku zajmowa\u0142a si\u0119 tam weryfikacj\u0105 wojskowych s\u0119dzi\u00f3w i prokurator\u00f3w. Przez trzy lata by\u0142a te\u017c sekretarzem Podstawowej Organizacji Partyjnej PZPR w NPW.<\/p>

G\u0142\u00f3wnym polem jej dzia\u0142a\u0144 by\u0142o jednak zwalczanie \u201ereakcyjnego podziemia\u201d, jak w latach stalinowskich okre\u015blano \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych. Helena Woli\u0144ska, jako prokurator wojskowy wydawa\u0142a nakazy aresztowa\u0144 i nadzorowa\u0142a \u015bledztwa przeciwko \u017co\u0142nierzom podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego. Decydowa\u0142a o ich \u017cyciu i \u015bmierci. Jej najs\u0142ynniejsz\u0105 ofiar\u0105 by\u0142 genera\u0142 \u201eNil\u201d, ale jest odpowiedzialna za \u015bmier\u0107 lub prze\u015bladowania setek, a mo\u017ce i tysi\u0119cy ludzi.<\/p>

Woli\u0144ska do swych ofiar odnosi\u0142a si\u0119 z pogard\u0105 i wulgarnie. Niewiele lepiej traktowa\u0142a te\u017c podw\u0142adnych. By\u0142a arogancka i pewna siebie. W sytuacjach, gdy jej autorytet wydawa\u0142 si\u0119 niewystarczaj\u0105cy powo\u0142ywa\u0142a si\u0119 na wysokie stanowisko m\u0119\u017ca.<\/p>

Nie wzrusza\u0142a jej ludzka niedola, pro\u015bby i p\u0142acze \u017con i dzieci, kt\u00f3rych m\u0119\u017c\u00f3w i ojc\u00f3w skazywa\u0142a na \u015bmier\u0107. Krystyn\u0119 Sobolewsk\u0105, \u017con\u0119 \u017co\u0142nierza Armii Krajowej Juliusza Sobolewskiego, kt\u00f3ra przysz\u0142a do niej z pro\u015bb\u0105, by zweryfikowa\u0142a sw\u00f3j wniosek o kar\u0119 \u015bmierci dla niego, wyrzuci\u0142a z gabinetu.
\u201eTo najgorszy dzie\u0144 w moim \u017cyciu, bo w\u0142a\u015bnie zmar\u0142 towarzysz Stalin\u201d – wykrzycza\u0142a. Ten jeden, jedyny raz mia\u0142a Woli\u0144ska \u0142zy w oczach. Zbrodniarka p\u0142aka\u0142a nad zbrodniarzem.<\/p>

Zamieni\u0142a ubeka na profesora<\/strong><\/p>

\u015amier\u0107 \u201etowarzysza Stalina\u201d zapocz\u0105tkowa\u0142a powolny koniec prokuratorsko-bezpieczniackiej kariery Woli\u0144skiej. Wzorem innych zas\u0142u\u017conych towarzyszy z resortu (przyk\u0142adem niech b\u0119dzie tu Zygmunt Bauman) postanowi\u0142a realizowa\u0107 si\u0119 na niwie naukowej.<\/p>

Pracowa\u0142a w Instytucie Nauk Spo\u0142ecznych przy KC PZPR, a potem w Wy\u017cszej Szkole Nauk Spo\u0142ecznych. W 1962 roku zosta\u0142a doktorem nauk prawnych na podstawie pracy \u201ePrzerwanie ci\u0105\u017cy w \u015bwietle prawa karnego\u201d.<\/p>

Woli\u0144ska wiedzia\u0142a, jak si\u0119 ustawi\u0107. Za lat stalinowskich jej karier\u0119 pilotowa\u0142 bezpieczniak J\u00f3\u017awiak, a po nadej\u015bciu Gomu\u0142ki rozwojem ma\u0142\u017conki zaj\u0105\u0142 si\u0119 marksistowski profesor W\u0142odzimierz Brus – drugi m\u0105\u017c naszej \u201ebohaterki\u201d.<\/p>

Woli\u0144ska jednak kariery naukowej nie zrobi\u0142a. Antysemickie czystki, do jakich dosz\u0142o w PRL po marcu 1968 roku, pozbawi\u0142y j\u0105 pracy i zmusi\u0142y do emigracji – wraz z W\u0142odzimierzem Brusem. Na pocz\u0105tku lat 70. para ta zamieszka\u0142a w Wielkiej Brytanii.<\/p>

Skar\u017cy\u0142a si\u0119 na Polsk\u0119, ale wojskow\u0105 emerytur\u0119 bra\u0142a<\/strong><\/p>

Przez lata ma\u0142\u017conkowie \u017cyli w spokoju, korzystaj\u0105c z sielskiej angielskiej atmosfery. Nie rozdrapywali ran, ale interesowali si\u0119 tym, co dzieje si\u0119 w \u201estarym kraju\u201d. Z biegiem lat zacz\u0119li kreowa\u0107 si\u0119 nawet na sympatyk\u00f3w demokratycznej opozycji w PRL. Profesor Brus, jak okaza\u0142o si\u0119 niedawno, \u0142\u0105czy\u0142 te sympati\u0119 ze wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z wschodnioniemieck\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 bezpiecze\u0144stwa Stasi – jako tajny wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eFakir\u201d.<\/p>

Zmiany do jakich dosz\u0142o w Polsce w 1989 roku odgrza\u0142y spraw\u0119 stalinowskich morderc\u00f3w w togach, w tym i Heleny Woli\u0144skiej. W polskim prawie karnym zdefiniowano poj\u0119cie \u201ezbrodni komunistycznych\u201d i ustalono zasady ich \u015bcigania.
Niestety nowe prawo funkcjonowa\u0142o tylko na papierze. Woli\u0144skiej nie uda\u0142o sprowadzi\u0107 si\u0119 do kraju i postawi\u0107 przed s\u0105dem.<\/p>

Dawna stalinowska prokuratorka skutecznie wykorzystywa\u0142a antypolskie fobie istniej\u0105ce w sporej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa brytyjskiego. Woli\u0144ska przedstawia\u0142a siebie, jako ofiar\u0119 polskiego antysemityzmu, osob\u0119, kt\u00f3ra cudem tylko wysz\u0142a z \u017cyciem z warszawskiego getta, by teraz, po latach, wpa\u015b\u0107 w r\u0119ce polskiej czerni.
W udzielanych brytyjskiej prasie wywiadach, Woli\u0144ska t\u0142umaczy\u0142a, \u017ce postawione jej zarzuty maj\u0105 charakter \u201epolityczny i antysemicki\u201d i \u017ce w zwi\u0105zku z tym nie mo\u017ce liczy\u0107 w Polsce na \u201euczciwy i sprawiedliwy s\u0105d\u201d.
Angielscy dziennikarze stan\u0119li za ni\u0105 murem. \u201eThe Independent\u201d podkre\u015bla\u0142, \u017ce Woli\u0144ska to \u201ejedna z nielicznych przedstawicielek mniejszo\u015bci \u017cydowskiej w Polsce, kt\u00f3ra ocala\u0142a z Holokaustu\u201d. Jej ekstradycja do Polski by\u0142aby, wed\u0142ug tej gazety, \u201eekstradycj\u0105 do kraju, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 takie miejsca, jak O\u015bwi\u0119cim i Brzezinka\u201d. Jeszcze ostrzej zareagowa\u0142 \u201eThe Sunday Times\u201d: \u201dCzy \u017byd mo\u017ce liczy\u0107 na sprawiedliwo\u015b\u0107 w kraju Auschwitz, Majdanka i Treblinki, gdzie antysemityzm rodem ze \u015bredniowiecza wci\u0105\u017c pozostaje mocno okopany?\u201d<\/p>

W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski, kt\u00f3ry sam by\u0142 jedn\u0105 z os\u00f3b prze\u015bladowanych przez Woli\u0144sk\u0105 w okresie stalinowskim, uzna\u0142 podobne t\u0142umaczenia za bezzasadne. W wywiadzie udzielonym dla brytyjskiego \u201eGuardiana\u201d Bartoszewski powiedzia\u0142: \u201ePodpis pp\u0142k Woli\u0144skiej figuruje na moim akcie oskar\u017cenia czerwonym o\u0142\u00f3wkiem. Zatwierdzaj\u0105c akt oskar\u017cenia wobec mnie dobrze wiedzia\u0142a, \u017ce jestem wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Rady Pomocy \u017bydom. Jestem przyk\u0142adem, \u017ce t\u0142umaczenia pewnych ludzi wok\u00f3\u0142 Woli\u0144skiej i jej samej, \u017ce trwa wok\u00f3\u0142 niej jaka\u015b antysemicka akcja, s\u0105 bzdur\u0105.\u201d<\/p>

\u0179ale na bezprawie, jakie j\u0105 spotka\u0142o nie przeszkadza\u0142y Helenie Woli\u0144skiej w sumiennym kwitowaniu przesy\u0142anej jej z kraju specjalnej emerytury wojskowej. Zosta\u0142a jej ona odebrana dopiero w 2006 roku – w 17 lat po odrodzeniu niepodleg\u0142ej Polski. Tak\u017ce w tym samym roku prezydent Lech Kaczy\u0144ski pozbawi\u0142 j\u0105 Krzy\u017ca Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski (przyznanego w 1945 roku) i Krzy\u017ca Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski (przyznanego w 1964 roku).
By\u0142y to jedyne kary, jakie j\u0105 spotka\u0142y.<\/p>

\u201eOtwarta, ironiczna, ciep\u0142a\u201d<\/strong><\/p>

Pawe\u0142 Pawlikowski, tw\u00f3rca s\u0142ynnego obrazu\u201eIda\u201d, nie kry\u0142, \u017ce pierwozwzorem postaci filmowej Wandy , te\u017c dawnej stalinowskiej prokuratorki, by\u0142a w\u0142a\u015bnie Helena Woli\u0144ska.<\/p>

Woli\u0144sk\u0105 pozna\u0142 Pawlikowski w latach 80. i uzna\u0142 j\u0105 za \u201efajn\u0105 pani\u0105\u201d. W wywiadzie udzielonym \u201eGazecie Wyborczej\u201d re\u017cyser wspomina\u0142: \u201eotwarta, ironiczna, ciep\u0142a. To by\u0142 szok dla mnie, kiedy si\u0119 dowiedzia\u0142em – wiele lat p\u00f3\u017aniej – \u017ce Polska \u017c\u0105da jej ekstradycji\u201d.<\/p>

Witold Chrzanowski<\/em><\/strong><\/p>

\u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/alfa.com.hel.neon24.pl\/post\/130034,gdy-zaplonal-nagle-swiat-zolnierze-wykleci<\/a> , 1 marzec 2016<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"5 marca 1953 roku zmar\u0142 J\u00f3zef Stalin (Iosif Wissarionowicz D\u017cugaszwili), tego dnia jedyny raz w \u017cyciu Halina Woli\u0144ska p\u0142aka\u0142a. By\u0142a jedn\u0105 z ostatnich zbrodniarek okresu stalinowskiego, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o jeszcze os\u0105dzi\u0107 w Polsce. Jako pow\u00f3d pozostawania za granic\u0105 podawa\u0142a swoje \u017cydowskie pochodzenie.* \u00a0 * \u00a0 *Helena Woli\u0144ska – p\u0142aka\u0142a raz w \u017cyciu: gdy umar\u0142 StalinZbrodniarka, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,66,197,81,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86293"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=86293"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86293\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=86293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=86293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=86293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}