{"id":8610,"date":"2009-04-22T09:06:41","date_gmt":"2009-04-22T14:06:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=8610"},"modified":"2009-04-22T09:06:41","modified_gmt":"2009-04-22T14:06:41","slug":"kieres-manipulowal-ipn-em","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=8610","title":{"rendered":"Kieres manipulowa\u0142 IPN-em"},"content":{"rendered":"

Ze S\u0142awomirem Cenckiewiczem, historykiem i publicyst\u0105, wsp\u00f3\u0142autorem ksi\u0105\u017cki „SB a Lech Wa\u0142\u0119sa”, rozmawia Piotr Jakucki
\r\n
\r\n – Jeste\u015bmy \u015bwiadkami kolejnej „bitwy o Wa\u0142\u0119s\u0119”, tym razem po tym jak\u00a0 Jan \u0179aryn, obecnie doradca prezesa IPN, wyrazi\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, co do s\u0142uszno\u015bci przyznania Lechowi Wa\u0142\u0119sie statusu osoby pokrzywdzonej. Czy w\u0105tpliwo\u015bci te s\u0105 uzasadnione, np. obowi\u0105zuj\u0105cymi\u00a0 w\u00f3wczas przepisami prawnymi?<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

– Profesor Jan \u0179aryn powiedzia\u0142 szczer\u0105 prawd\u0119\u00a0– zar\u00f3wno sprawa tzw. statusu pokrzywdzonego dla Lecha Wa\u0142\u0119sy, jak w og\u00f3le jego agenturalna przesz\u0142o\u015b\u0107, by\u0142y przedmiotem licznych manipulacji w samym IPN w okresie prezesury Leona Kieresa. Uchwalona w 1998 r. ustawa o IPN (rozdzia\u0142 1, art. 6) wyklucza\u0142a z grona pokrzywdzonych wszystkie osoby, kt\u00f3re by\u0142y wsp\u00f3\u0142pracownikami s\u0142u\u017cb specjalnych PRL. Dopiero orzeczenie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 26 pa\u017adziernika 2005 r., w kt\u00f3rym zobowi\u0105zano IPN do przyznania statusu pokrzywdzonego ka\u017cdej osobie, kt\u00f3ra wcze\u015bniej zosta\u0142a oczyszczona przez S\u0105d Lustracyjny z zarzutu k\u0142amstwa lustracyjnego, umo\u017cliwi\u0142o bezkonfliktowe przyznanie Wa\u0142\u0119sie statusu pokrzywdzonego. Jednak tre\u015b\u0107 dokumentu IPN wr\u0119czonego w listopadzie 2005 r. Wa\u0142\u0119sie nie wspomina o wyroku trybuna\u0142u, jako podstawie decyzji administracyjnej IPN. Ma\u0142o tego, w dokumencie tym IPN za\u015bwiadczy\u0142, i\u017c „Lech Wa\u0142\u0119sa jest pokrzywdzonym” w rozumieniu artyku\u0142u 6 ustawy o IPN w oparciu o „posiadane i dost\u0119pne dokumenty zgromadzone w zasobie archiwalnym Instytutu Pami\u0119ci Narodowej”. To jest opinia nieodpowiadaj\u0105ca prawdzie, bowiem ju\u017c w\u00f3wczas „posiadane i dost\u0119pne dokumenty” w IPN potwierdza\u0142y nie tylko inwigilacj\u0119 Wa\u0142\u0119sy przez SB, ale r\u00f3wnie\u017c jego wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z bezpiek\u0105 w latach 1970-1976.<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

<\/span> <\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

<\/span><\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n\r\n

<\/span><\/p>\r\n\r\n

<\/span><\/strong>\"\" <\/span><\/span><\/strong><\/span><\/span>– Czy, opieraj\u0105c si\u0119 na \u00f3wczesnym stanie prawnym, publikacjach naukowych, w tym ksi\u0105\u017cce Pana i Piotra Gontarczyka „SB a Lech Wa\u0142\u0119sa”\u00a0– mo\u017cemy jednoznacznie stwierdzi\u0107, \u017ce\u00a0 z uwagi na swoje zwi\u0105zki z SB\u00a0 by\u0142y prezydent nie powinien\u00a0 by\u0142 otrzyma\u0107 statusu osoby pokrzywdzonej? By\u0142 wszak notowany jako TW…<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

– Nie jestem prawnikiem, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce w \u015bwietle orzeczenia Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z pa\u017adziernika 2005 r. IPN by\u0142 niejako zmuszony wr\u0119czy\u0107 Wa\u0142\u0119sie status pokrzywdzonego. Oczywi\u015bcie mo\u017cna to by\u0142o zrobi\u0107 inaczej, wysy\u0142aj\u0105c na przyk\u0142ad dokument poczt\u0105. Prezes Kieres z dyrektorem IPN w Gda\u0144sku Edmundem Krasowskim pojechali do Wa\u0142\u0119sy, do jego biura, i przed kamerami telewizyjnymi wr\u0119czyli mu status pokrzywdzonego, w niebywa\u0142y wr\u0119cz spos\u00f3b wychwalaj\u0105c przy tym osob\u0119 Wa\u0142\u0119sy. To by\u0142 \u017cenuj\u0105cy spektakl. Po wspomnianym orzeczeniu Trybuna\u0142u ka\u017cdy by\u0142y agent bezpieki, kt\u00f3ry wygra\u0142 proces przed S\u0105dem Lustracyjnym, musia\u0142by otrzyma\u0107 taki status od IPN. Dlatego te\u017c w 2007 r. ostatecznie zlikwidowano status pokrzywdzonego w ustawie o IPN. Na szcz\u0119\u015bcie. <\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

–\u00a0Skoro by\u0142y tak du\u017ce w\u0105tpliwo\u015bci\u00a0– dlaczego \u00f3wczesne kierownictwo IPN, prezes Instytutu prof. Leon Kieres oraz szef gda\u0144skiego oddzia\u0142u IPN Edmund Krasowski, przyzna\u0142o Wa\u0142\u0119sie status pokrzywdzonego? <\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

– Oni od pocz\u0105tku grali do jednej bramki. Chcieli za wszelk\u0105 cen\u0119 przyzna\u0107 status Wa\u0142\u0119sie, cho\u0107 obawiali si\u0119 dzia\u0142ania niezgodnego z prawem. Warto przypomnie\u0107, \u017ce w czasie, kiedy w IPN analizowano wniosek Wa\u0142\u0119sy, a spraw\u0119 statusu pokrzywdzonego uznawano za otwart\u0105, Kieres oznajmi\u0142: „Lech Wa\u0142\u0119sa otrzyma z IPN status pokrzywdzonego\u00a0– to moje przekonanie granicz\u0105ce z pewno\u015bci\u0105”. A w innym czasie zapytany o t\u0119 kwesti\u0119 powiedzia\u0142 „Gazecie Wyborczej’: „Oczywi\u015bcie! Powiedzia\u0142em to ju\u017c raz w lipcu. Teraz to podtrzymuj\u0119. A je\u017celi za Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 b\u0119dzie trzeba i\u015b\u0107 do wi\u0119zienia, to p\u00f3jd\u0119. Ja jestem profesorem prawa; pewnie, \u017ce boj\u0119 si\u0119 prokuratora i wi\u0119zienia, ale dla mnie jest to kwestia warto\u015bci. W 1980 roku na uniwersytecie zak\u0142ada\u0142em „Solidarno\u015b\u0107”, dalej w ni\u0105 wierz\u0119, dalej wierz\u0119 w Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 i w to, co sob\u0105 symbolizuje”.<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

– Za ka\u017cdym razem, gdy podejmowane s\u0105 pr\u00f3by wyja\u015bnienia przesz\u0142o\u015bci by\u0142ego prezydenta spotyka si\u0119 to z gwa\u0142townym atakiem nie tylko samego zainteresowanego, ale tak\u017ce jego sprzymierze\u0144c\u00f3w – postkomunist\u00f3w i Platformy Obywatelskiej. Wystarczy przypomnie\u0107 wyzwiska pod adresem np. Krzysztofa Wyszkowskiego czy Anny Walentynowicz albo gromy, jakie spad\u0142y na Pana i Gontarczyka po ksi\u0105\u017cce „SB a Lech Wa\u0142\u0119sa”. Zwykle si\u0119 m\u00f3wi, \u017ce przyczyn\u0105 jest wy\u0142\u0105cznie obrona Wa\u0142\u0119sy, ale czy sprawa nie ma g\u0142\u0119bszego dna? Na przyk\u0142ad „odnowienie IPN”?<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

– My\u015bl\u0119, \u017ce nie chodzi tutaj o samego Wa\u0142\u0119s\u0119. Zreszt\u0105 kilku polityk\u00f3w PO gratulowa\u0142o mi prywatnie ksi\u0105\u017cki o Wa\u0142\u0119sie, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce wreszcie prawda ujrza\u0142a \u015bwiat\u0142o dzienne. Wydaje mi si\u0119, \u017ce politycy sprzeciwiaj\u0105cy si\u0119 rozliczeniu PRL uznali, \u017ce po ujawnieniu przesz\u0142o\u015bci Wa\u0142\u0119sy b\u0119dzie \u0142atwiej ujawni\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne prawdy. St\u0105d te\u017c frontalnie zaatakowali IPN i m\u00f3wi\u0105 dzisiaj o jego „odnowie”, czyli de facto przej\u0119ciu. Ma to zagwarantowa\u0107 „sterowno\u015b\u0107” i „przewidywalno\u015b\u0107” tej niezale\u017cnej przecie\u017c instytucji. Niestety, uwa\u017cam, \u017ce ta anty-IPN-owska kampania osi\u0105ga stopniowo swoje cele. Wielu pracownik\u00f3w IPN czuje si\u0119 zastraszonych i zaszczutych.<\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

–\u00a0 Od czasu gdy Polsk\u0105 rz\u0105dzi Platforma Obywatelska, ataki na IPN przyj\u0119\u0142y form\u0119 niespotykan\u0105 wcze\u015bniej, posuwaj\u0105c\u0105 si\u0119 nawet do pr\u00f3b cenzurowania prac badawczych. Jak Pan to ocenia szczeg\u00f3lnie, \u017ce senatorem PO jest Leon Kieres…<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

– Prezesur\u0119 Kieresa w IPN oceniam niezwykle krytycznie. Oczywi\u015bcie nie przekre\u015blam jego zas\u0142ug w budowie IPN, a krytykuj\u0105c Kieresa, mam na my\u015bli przede wszystkim brak odwagi w odkrywaniu prawdy, niedost\u0119pno\u015b\u0107 archiwali\u00f3w, opiesza\u0142o\u015b\u0107 w realizacji wniosk\u00f3w, obron\u0119 cezury 1983 r. w odtajnianiu akt, czy wreszcie lustrowanie ojca Hejmo podczas konferencji prasowej. Jak si\u0119 wydaje, w PO zwyci\u0119\u017ca obecnie pogl\u0105d, \u017ce IPN jest instytucj\u0105 zagra\u017caj\u0105c\u0105 interesom wielu wp\u0142ywowych grup, kt\u00f3rych korzenie si\u0119gaj\u0105 PRL. Z drugiej strony s\u0105 tam politycy w rodzaju Gowina, M\u0119\u017cyd\u0142y czy Biernackiego, kt\u00f3rzy wci\u0105\u017c prezentuj\u0105 antykomunistyczne stanowisko, broni\u0105 IPN oraz wolno\u015bci bada\u0144 naukowych. Mam nadziej\u0119, \u017ce nie tylko tam przetrwaj\u0105, ale te\u017c zmieni\u0105 na lepsze sam\u0105 PO. W ka\u017cdym razie sytuacja obecna wymaga odwagi bronienia wolno\u015bci nauki i swobody wypowiedzi. <\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

<\/span><\/span> Wywiad ukaza\u0142 si\u0119\u00a0w<\/span><\/span><\/span> tygodniku „Nasza Polska” (21.04.2009)<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

Za: G\u0142os – tygodnik katolicko-narodowy<\/a>
\r\n<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n\r\n<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ze S\u0142awomirem Cenckiewiczem, historykiem i publicyst\u0105, wsp\u00f3\u0142autorem ksi\u0105\u017cki „SB a Lech Wa\u0142\u0119sa”, rozmawia Piotr Jakucki – Jeste\u015bmy \u015bwiadkami kolejnej „bitwy o Wa\u0142\u0119s\u0119”, tym razem po tym jak\u00a0 Jan \u0179aryn, obecnie doradca prezesa IPN, wyrazi\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, co do s\u0142uszno\u015bci przyznania Lechowi Wa\u0142\u0119sie statusu osoby pokrzywdzonej. Czy w\u0105tpliwo\u015bci te s\u0105 uzasadnione, np. obowi\u0105zuj\u0105cymi\u00a0 w\u00f3wczas przepisami prawnymi? – […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8610"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8610"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8610\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}