{"id":85931,"date":"2016-02-21T18:41:59","date_gmt":"2016-02-21T23:41:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=85931"},"modified":"2016-02-21T18:41:59","modified_gmt":"2016-02-21T23:41:59","slug":"inkwizycja-dzielo-milosierdzia-prof-grzegorz-kucharczyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=85931","title":{"rendered":"Inkwizycja – dzie\u0142o mi\u0142osierdzia – prof. Grzegorz Kucharczyk<\/em>"},"content":{"rendered":"

Osiemsetlecie powo\u0142ania Trybuna\u0142u \u015awi\u0119tej Inkwizycji (decyzje IV soboru latera\u0144skiego z 1215 roku) nasuwa kilka refleksji. Pierwsza z nich odnosi si\u0119 do historii Ko\u015bcio\u0142a. Inkwizycja (zar\u00f3wno rzymska, podporz\u0105dkowana papie\u017cowi, a jeszcze bardziej hiszpa\u0144ska podporz\u0105dkowana Koronie hiszpa\u0144skiej) od kilku stuleci zajmuje czo\u0142owe miejsce – obok wypraw krzy\u017cowych – w\u015br\u00f3d \u201eczarnych kart Ko\u015bcio\u0142a\u201d.<\/strong><\/p>

W ramach walki z \u201epapizmem\u201d protestanccy autorzy w XVI i XVII wieku – najpierw w protestanckich prowincjach Niderland\u00f3w wojuj\u0105cych z Hiszpani\u0105, a nast\u0119pnie w protestantyzowanej Anglii walcz\u0105cej z Hiszpani\u0105 o posiad\u0142o\u015bci w Nowym \u015awiecie – rzucili na rynek pierwsz\u0105 fal\u0119 ksi\u0105\u017cek i traktat\u00f3w z cyklu \u201emroczne tajemnice loch\u00f3w inkwizycji\u201d.\u00a0Liczba ofiar trybuna\u0142\u00f3w inkwizycyjnych uros\u0142a nagle do kilkuset tysi\u0119cy os\u00f3b (potem posz\u0142a w miliony), a inkwizytorzy stali si\u0119 nurzaj\u0105cymi si\u0119 we krwi sadystycznymi siepaczami. I tak ju\u017c posz\u0142o – poprzez o\u015bwieceniowych \u201efilozof\u00f3w\u201d, dziewi\u0119tnastowiecznych wrog\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a rzymskiego na zachodzie i wschodzie (por. posta\u0107 Wielkiego Inkwizytora u Fiodora Dostojewskiego), a\u017c do dwudziestowiecznych tw\u00f3rc\u00f3w tzw. kultury masowej (por. bestsellerowe powie\u015bci Umberto Eco czy Dana Browna).<\/p>

Z drugiej strony rzetelne badania historyczne, prowadzone bynajmniej nie tylko przez katolickich historyk\u00f3w (por. rozpraw\u0119 H. Kamena o inkwizycji hiszpa\u0144skiej, dost\u0119pn\u0105 r\u00f3wnie\u017c w j\u0119zyku polskim), stopniowo \u201eodczerniaj\u0105\u201d obraz inkwizycji, wskazuj\u0105c, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 kar zas\u0105dzanych przez trybuna\u0142y inkwizycyjne mia\u0142a charakter kar pokutnych, \u017ce post\u0119powanie przed takim trybuna\u0142em zwa\u017cywszy na standardy panuj\u0105ce w \u015bredniowieczu i w czasach nowo\u017cytnych przed s\u0105dami pa\u0144stwowymi (kr\u00f3lewskimi) wyr\u00f3\u017cnia\u0142o si\u0119 klarowno\u015bci\u0105 i przestrzeganiem procedur, \u017ce inkwizycja wyj\u0105tkowo niech\u0119tnie zajmowa\u0142a si\u0119 procesami o czary (hiszpa\u0144scy inkwizytorzy w pewnym momencie wprost odm\u00f3wili zajmowania si\u0119 tymi sprawami). Pojawiaj\u0105 si\u0119 studia nad duchowo\u015bci\u0105 inkwizytor\u00f3w, pokazuj\u0105ce, \u017ce nie byli to pozbawieni wy\u017cszych uczu\u0107 mordercy, ale niejednokrotnie bardzo wykszta\u0142ceni, o bogatej duchowo\u015bci ludzie Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>

Kolejna refleksja, kt\u00f3ra towarzyszy jubileuszowi inkwizycji odnosi si\u0119 do czas\u00f3w nam wsp\u00f3\u0142czesnych, do Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rego papie\u017c m\u00f3wi \u201ekim\u017ce jestem, aby ich s\u0105dzi\u0107?\u201d, do epoki, w kt\u00f3rej jak g\u0142osi modny obecnie nad Tybrem teolog i promotor \u201enowej troski duszpasterskiej (kardyna\u0142 Walter Kasper), Magisterium Ko\u015bcio\u0142a mas by\u0107 \u201es\u0142uchaj\u0105ce\u201d ,a nie \u201erozkazuj\u0105ce\u201d. S\u0142owem, m\u00f3wimy dzisiaj o Ko\u015bciele abdykacji, przy czym wstrz\u0105saj\u0105ce uzasadnienie abdykacji Benedykta XVI (\u201ezbrak\u0142o si\u0142 fizycznych i duchowych\u201d) jest tutaj dramatycznym opisem ca\u0142o\u015bci sytuacji. W tak opisanej rzeczywisto\u015bci prawomocno\u015b\u0107 istnienia Inkwizycji \u015awi\u0119tej jawi si\u0119 jako co\u015b niedopuszczalnego, zasadniczo niezgodnego z \u201ekolejn\u0105 faz\u0105 recepcji Soboru\u201d (kard. Kasper), \u201enowego aggiornamento\u201d (kardyna\u0142 R. Marx), w kt\u00f3re wchodzi Ko\u015bci\u00f3\u0142. Jak\u017ce wreszcie m\u00f3wi\u0107 o Inkwizycji u progu Roku Mi\u0142osierdzia?<\/p>

Ale przecie\u017c mi\u0119dzy jednym (mi\u0142osierdzie) a drugim (inkwizycja) istnieje \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek. Istnienie bowiem poprzez wieki trybuna\u0142\u00f3w inkwizycyjnych wyrasta\u0142o z piel\u0119gnowanej w Ko\u015bciele przez stulecia prawdy o mi\u0142osiernym charakterze anatemy (kl\u0105twy). O mi\u0142osiernych uczynkach wzgl\u0119dem duszy, a w tym o napominaniu b\u0142\u0105dz\u0105cych, zawsze naucza\u0142 katechizm. Z tej samej duchowo\u015bci mi\u0142osiernej anatemy, co Inkwizycja, wyrasta\u0142 tak\u017ce rzymski Indeks Ksi\u0105g Zakazanych.<\/p>

W swoim dziele \u201eMi\u0142osierna Anatema\u201d (The charitable anathema) Dietrich von Hildebrand, niemiecki filozof i teolog katolicki nazywany przez Piusa XII \u201eDoktorem Ko\u015bcio\u0142a XX wieku\u201d, wyja\u015bnia\u0142 dlaczego w drugiej po\u0142owie XX wieku anatema zosta\u0142a faktycznie zarzucona. \u201eNiech\u0119\u0107 do pos\u0142ugiwania si\u0119 tym niezb\u0119dnym narz\u0119dziem autorytetu Ko\u015bcio\u0142a jest konsekwencj\u0105 nieszcz\u0119snego irenizmu, kt\u00f3ry z kolei jest konsekwencj\u0105 podstawowego pomylenia mi\u0142osierdzia i komunii [jedno\u015bci]. Komunia [jedno\u015b\u0107] i wsp\u00f3lnota zak\u0142adaj\u0105 wsp\u00f3lny cel – jedno\u015b\u0107 w prawdzie. Chrze\u015bcija\u0144ska komunia zak\u0142ada jedno\u015b\u0107 w \u015awi\u0119tym Ko\u015bciele. Natomiast mi\u0142osierdzie [charity] nie zak\u0142ada wsp\u00f3lnego przyj\u0119cia prawdziwej wiary. Nakaz mi\u0142osierdzia rozci\u0105ga si\u0119 na ka\u017cd\u0105 istot\u0119 ludzk\u0105, nawet ku nieprzyjacio\u0142om Boga. [\u2026] Komunia z kolei wymaga od nas o wiele mniej ni\u017c czyni to mi\u0142osierdzie, ale z kolei wymaga wi\u0119cej od tego, z kt\u00f3rym zawi\u0105zujemy komuni\u0119. Religijna komunia [jedno\u015b\u0107] zak\u0142ada, \u017ce inna osoba podziela nasz\u0105 wiar\u0119. Tak wi\u0119c z pomieszania poj\u0119\u0107 mi\u0142osierdzia [charity] i komunii [communion] anatema jest uwa\u017cana za co\u015b twardego i niemi\u0142osiernego. Anatema wyklucza z komunii [jedno\u015bci] Ko\u015bcio\u0142a tego, kt\u00f3ry wyznaje herezj\u0119, o ile nie odwo\u0142a swoich b\u0142\u0119d\u00f3w., Ale w\u0142a\u015bnie dlatego jest anatema aktem najwi\u0119kszego mi\u0142osierdzia wzgl\u0119dem wiernych, por\u00f3wnywalnym do zapobie\u017cenia zara\u017cenia wielu ludzi \u015bmierteln\u0105 chorob\u0105. Poprzez odizolowanie nosiciela zaka\u017cenia, chronimy cielesne zdrowie innych. Poprzez anatem\u0119 chronimy zdrowie duchowe. A czy\u017c Chrystus nie powiedzia\u0142, \u017ce bardziej powinni\u015bmy si\u0119 ba\u0107 tych, kt\u00f3rzy zabijaj\u0105 dusz\u0119, ani\u017celi tych, kt\u00f3rzy zabijaj\u0105 tylko cia\u0142o?\u201d.<\/p>

Warto wi\u0119c u progu Roku Mi\u0142osierdzia pami\u0119ta\u0107 o powo\u0142anej do \u017cycia 800 lat temu instytucji, o tym dziele mi\u0142osiernej troski Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>

Grzegorz Kucharczyk<\/strong><\/em><\/p>

\u0179r\u00f3d\u0142o. D. Hildebrand, The charitable anathema, Harrison (New York), Roman Catholic Books, 1993, s. 5.<\/p>

Za: PoloniaChristiana – pch24.pl (2015-12-07)<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Osiemsetlecie powo\u0142ania Trybuna\u0142u \u015awi\u0119tej Inkwizycji (decyzje IV soboru latera\u0144skiego z 1215 roku) nasuwa kilka refleksji. Pierwsza z nich odnosi si\u0119 do historii Ko\u015bcio\u0142a. Inkwizycja (zar\u00f3wno rzymska, podporz\u0105dkowana papie\u017cowi, a jeszcze bardziej hiszpa\u0144ska podporz\u0105dkowana Koronie hiszpa\u0144skiej) od kilku stuleci zajmuje czo\u0142owe miejsce – obok wypraw krzy\u017cowych – w\u015br\u00f3d \u201eczarnych kart Ko\u015bcio\u0142a\u201d.W ramach walki z \u201epapizmem\u201d protestanccy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[196],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85931"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85931"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85931\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}