{"id":85070,"date":"2016-01-05T22:03:15","date_gmt":"2016-01-06T03:03:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=85070"},"modified":"2016-01-05T22:03:15","modified_gmt":"2016-01-06T03:03:15","slug":"czy-monarchizm-polski-obala-kult-sw-stanislawa-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=85070","title":{"rendered":"Czy monarchizm polski obala kult \u015bw. Stanis\u0142awa? &#8211; <em>Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>Bardzo wysoko ceni\u0119 prof. Andrzeja Nowaka jako wybitnego historyka i bardzo szanuj\u0119 go za wielokrotnie dowiedzion\u0105 prawo\u015b\u0107, ale zazwyczaj nie zgadzam si\u0119 z jego stanowiskiem w bie\u017c\u0105cych kwestiach politycznych oraz nie podzielam jego \u201erepublika\u0144skiej syntezy dziej\u00f3w Polski\u201d, ignoruj\u0105cej b\u0105d\u017a pomniejszaj\u0105cej pierwiastek monarchiczny, obecny przecie\u017c bez w\u0105tpienia w tysi\u0105cletniej historii Kr\u00f3lestwa Polskiego.<\/p><p>Tym razem jednak w trakcie swojego <span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"http:\/\/www.legitymizm.org\/multimedia-polityka-historyczna-nowe-otwarcie\">spotkania autorskiego<\/a><\/span> we Wroc\u0142awiu, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 18 grudnia 2015 roku w auli XVII Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego, prof. Nowak, wchodz\u0105c w bezpo\u015bredni\u0105 polemik\u0119 ze mn\u0105, zaprezentowa\u0142 argumentacj\u0119 co najmniej dziwn\u0105 oraz sprzeczn\u0105 z prostymi faktami historycznymi. O\u015bwiadczy\u0142 bowiem, \u017ce aby w Polsce by\u0107 monarchist\u0105, nale\u017ca\u0142oby \u201eobali\u0107\u201d kult \u015bw. Stanis\u0142awa, poniewa\u017c ten jakoby sprawi\u0142, \u017ce nie mieli\u015bmy (ku wyra\u017anej satysfakcji Profesora) \u201e\u015bwi\u0119tych kr\u00f3l\u00f3w\u201d.<\/p><p>Zacznijmy od tego, \u017ce w swojej zwi\u0119z\u0142ej replice na zadane mu pytanie (dotycz\u0105ce relacji mi\u0119dzy monarchi\u0105 a wolno\u015bci\u0105) prof. Nowak nie u\u015bci\u015bli\u0142, co rozumie przez poj\u0119cie \u201e\u015bwi\u0119tych kr\u00f3l\u00f3w\u201d. A sprawa wcale nie jest jednoznaczna, albowiem \u201e\u015bwi\u0119to\u015b\u0107\u201d ma nie jedno, lecz dwa znaczenia &#8211; pierwsze metafizyczne, drugie moralne. Z jednej strony, osoba, rzecz lub instytucja mo\u017ce by\u0107 \u201e\u015bwi\u0119ta\u201d (<em>sacer\/sacra<\/em>) w samej swojej istocie, jako od Boga pochodz\u0105ca lub po\u015bwi\u0119cona Bogu. W tym znaczeniu \u201e\u015bwi\u0119te\u201d by\u0142o na przyk\u0142ad \u015awi\u0119te Cesarstwo Rzymskie (<em>Sacrum Imperium Romanum<\/em>) oraz jego w\u0142adcy, a tak\u017ce wszystkie \u201epartykularne\u201d monarchie chrze\u015bcija\u0144skie i ich kr\u00f3lowie, jak r\u00f3wnie\u017c wszyscy wa\u017cnie konsekrowani biskupi. W drugim znaczeniu \u201e\u015bwi\u0119ta\u201d (<em>sanctus\/sancta<\/em>) jest osoba, rzecz lub instytucja \u201eu\u015bwi\u0119cona\u201d przez Boga, gdy\u017c obdarzona przeze\u0144 \u0142ask\u0105 u\u015bwi\u0119caj\u0105c\u0105, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce staje si\u0119 ona dysponentem sakrament\u00f3w &#8211; jak \u015awi\u0119ty Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rzymski (<em>Sancta Ecclesia Romana<\/em>) &#8211; lub przez heroiczny poziom swego \u017cycia moralnego, b\u0119d\u0105cy odpowiedzi\u0105 duszy na sp\u0142ywaj\u0105c\u0105 na ni\u0105 \u0142ask\u0119, zostaje wyniesiona na o\u0142tarze i czczona (w sensie <em>dulia<\/em>) przez ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry prosi j\u0105 o wstawiennictwo przed Bogiem. Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce \u201e\u015bwi\u0119to\u015b\u0107\u201d (<em>sacrum<\/em>) w pierwszym znaczeniu ani nie gwarantuje, ani nie \u0142\u0105czy si\u0119 koniecznie ze \u201e\u015bwi\u0119to\u015bci\u0105\u201d (<em>sanctum<\/em>) w drugim znaczeniu: \u201e\u015bwi\u0119ci cesarze\u201d czy \u201e\u015bwi\u0119ci kr\u00f3lowie\u201d mogli dopuszcza\u0107 si\u0119 &#8211; i, niestety, cz\u0119stokro\u0107 dopuszczali si\u0119 &#8211; najci\u0119\u017cszych grzech\u00f3w i bywali za to ekskomunikowani, nie trac\u0105c jednak znamion swojej \u201e\u015bwi\u0119to\u015bci\u201d w sensie \u201esakralno\u015bci\u201d.<\/p><p>Je\u017celi zatem uwzgl\u0119dnimy to podstawowe rozr\u00f3\u017cnienie, to oka\u017ce si\u0119 oczywiste, \u017ce wszyscy polscy kr\u00f3lowie, od Boles\u0142awa I Chrobrego pocz\u0105wszy, a nie tylko jacy\u015b wyj\u0105tkowo, byli \u201e\u015bwi\u0119ci\u201d (<em>sacri<\/em>) w pierwszym znaczeniu, bo wszyscy oni zostali ukoronowani i namaszczeni olejem \u015bwi\u0119tym w katolickim obrz\u0119dzie koronacyjnym, a polski ryt koronacyjny nie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 niczym istotnym od ryt\u00f3w stosowanych w innych monarchiach chrze\u015bcija\u0144skich. \u201e\u015awi\u0119to\u015b\u0107\u201d (sakralno\u015b\u0107) by\u0142a zatem i niezbywaln\u0105, i niezmazywaln\u0105 cech\u0105 ka\u017cdego z nich, niezale\u017cnie od posiadania b\u0105d\u017a nieposiadania jakichkolwiek cn\u00f3t, tak naturalnych, jak i nadnaturalnych, przez ka\u017cdego z osobna. Co wi\u0119cej, \u201e\u015bwi\u0119te\u201d w tym znaczeniu jest samo Kr\u00f3lestwo Polskie, przynajmniej od czasu (1658), gdy papie\u017c Aleksander VII nada\u0142 mu (za panowania Jana Kazimierza) tytu\u0142 <em>Regnum Orthodoxum<\/em>.<\/p><p>Je\u017celi natomiast prof. Nowak mia\u0142 na my\u015bli (co wydaje si\u0119 bardziej prawdopodobne, zwa\u017cywszy jego niewielk\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na \u201emistyk\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105\u201d) \u201e\u015bwi\u0119to\u015b\u0107\u201d w drugim znaczeniu, to musi wprost zdumiewa\u0107, \u017ce tak wytrawny historyk (i Krakus, \u017cyj\u0105cy pod \u201ewawelskim chramem\u201d) m\u00f3g\u0142 zapomnie\u0107 o tym, \u017ce Kr\u00f3lestwo Polskie ma swojego kanonizowanego \u201e\u015bwi\u0119tego kr\u00f3la\u201d w osobie \u015bw. Jadwigi Andegawe\u0144skiej &#8211; KR\u00d3LA Polski, najpierw samodzielnego, a p\u00f3\u017aniej wsp\u00f3\u0142panuj\u0105cego ze swoim m\u0119\u017cem W\u0142adys\u0142awem (Jagie\u0142\u0142\u0105), i to bynajmniej nie \u201emalowanego\u201d, lecz realnego. A przecie\u017c do wie\u0144ca dynastycznej \u015bwi\u0119to\u015bci nale\u017c\u0105 tak\u017ce osoby wprawdzie nie panuj\u0105ce, lecz b\u0119d\u0105ce ju\u017c to cz\u0142onkami rodu kr\u00f3lewskiego &#8211; jak \u015bw. Kazimierz Jagiello\u0144czyk, kr\u00f3lewicz &#8211; czy wchodz\u0105ce do rodu Piast\u00f3w przez ma\u0142\u017ce\u0144stwa, jak \u015bw. Jadwiga \u015al\u0105ska z rodu Andechs oraz dwie siostry latoro\u015ble Arpad\u00f3w: \u015bw. Kinga, ksi\u0119\u017cna krakowska i b\u0142. Jolenta, ksi\u0119\u017cna kaliska.<\/p><p>A c\u00f3\u017c powiedzie\u0107 o tej osobliwej tezie prof. Nowaka, i\u017c \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 (tu: w kt\u00f3rymkolwiek sensie) monarch\u00f3w polskich wykluczy\u0142 kult \u015bw. Stanis\u0142awa M\u0119czennika? Zn\u00f3w trzeba wyrazi\u0107 zdumienie, \u017ce tak wybitny historyk nie pami\u0119ta, i\u017c w chrze\u015bcija\u0144skiej Europie jest jeszcze jedno kr\u00f3lestwo maj\u0105ce analogiczn\u0105 posta\u0107 i ten sam kult biskupa zamordowanego przez kr\u00f3la. Chodzi tu oczywi\u015bcie o Kr\u00f3lestwo Anglii oraz o abpa Canterbury, \u015bw. Tomasza Becketa, zg\u0142adzonego na rozkaz kr\u00f3la Henryka II. Czy kult Kantuare\u0144skiego m\u0119czennika, do kt\u00f3rego grobu co roku pielgrzymowa\u0142o tysi\u0105ce p\u0105tnik\u00f3w, w czymkolwiek os\u0142abi\u0142 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 angielskich kr\u00f3l\u00f3w &#8211; jedynych opr\u00f3cz francuskich, kt\u00f3rzy stosowali ryt uzdrowicielski? Czy wykluczy\u0142 on teologi\u0119 polityczn\u0105 \u201eDw\u00f3ch Cia\u0142 Kr\u00f3la\u201d (<em>King\u2019s Two Bodies<\/em>), kt\u00f3ra szczeg\u00f3lnie wyrafinowan\u0105 posta\u0107 zyska\u0142a w\u0142a\u015bnie w Koronie \u015bw. Edwarda? Cios kultowi \u015bw. Tomasza Becketa zada\u0142o dopiero barbarzy\u0144stwo Reformacji, a \u015bwi\u0119to\u015bci kr\u00f3l\u00f3w &#8211; uzurpacja protestanckich heretyk\u00f3w, bo kt\u00f3ry\u017c z \u201ehanowerskich \u015bwiniopas\u00f3w\u201d m\u00f3g\u0142 twierdzi\u0107, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em jego w\u0142adzy jest <em>Almighty God<\/em>, skoro dla ka\u017cdego by\u0142o jasne, \u017ce jest nim zbuntowany Parlament? A zatem r\u00f3wnie\u017c i w Polsce kult \u015bw. Stanis\u0142awa nie tylko, \u017ce nie wyklucza\u0142 \u015bwi\u0119to\u015bci kr\u00f3l\u00f3w ani nie sprzeciwia\u0142 si\u0119 idei monarchicznej, lecz wprost przeciwnie: sta\u0142 si\u0119 najwa\u017cniejszym bodaj impulsem d\u0105\u017ce\u0144 do wskrzeszenia Kr\u00f3lestwa Polskiego, monarchii polskiej nada\u0142 za\u015b rys specyficzny, bo ekspiacyjny. W\u0142\u0105czenie modlitwy pokutnej kr\u00f3l\u00f3w w przeddzie\u0144 koronacji przed konfesj\u0105 \u015aw. Biskupa M\u0119czennika w katedrze wawelskiej do polskiego rytu koronacyjnego jest tego dobitnym i pi\u0119knym przyk\u0142adem.<\/p><p><strong><em>Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bardzo wysoko ceni\u0119 prof. Andrzeja Nowaka jako wybitnego historyka i bardzo szanuj\u0119 go za wielokrotnie dowiedzion\u0105 prawo\u015b\u0107, ale zazwyczaj nie zgadzam si\u0119 z jego stanowiskiem w bie\u017c\u0105cych kwestiach politycznych oraz nie podzielam jego \u201erepublika\u0144skiej syntezy dziej\u00f3w Polski\u201d, ignoruj\u0105cej b\u0105d\u017a pomniejszaj\u0105cej pierwiastek monarchiczny, obecny przecie\u017c bez w\u0105tpienia w tysi\u0105cletniej historii Kr\u00f3lestwa Polskiego.Tym razem jednak w trakcie [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[35,195,158],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85070"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85070"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85070\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}