{"id":85023,"date":"2016-01-03T15:17:41","date_gmt":"2016-01-03T20:17:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=85023"},"modified":"2016-01-03T15:17:41","modified_gmt":"2016-01-03T20:17:41","slug":"obroncom-demokracji-pro-memoria-stanislaw-michalkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=85023","title":{"rendered":"Obro\u0144com demokracji pro memoria – Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

A to dopiero bolesn\u0105 lekcj\u0119 demokracji zafundowa\u0142 wszystkim cymba\u0142om pan prezes Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski! Nie tylko cymba\u0142om tubylczym, ale r\u00f3wnie\u017c – cudzoziemskim, kt\u00f3rych, jak si\u0119 okazuje, jest ca\u0142y Legion, za\u015b na jego czele stoj\u0105 – strach pomy\u015ble\u0107 – najpowa\u017cniejsi politycy. Jak zauwa\u017cy\u0142 w swoim czasie Stanis\u0142aw Lem, dopiero internet pozwoli\u0142 mu u\u015bwiadomi\u0107 sobie, ilu jest na \u015bwiecie idiot\u00f3w. Tak samo i tutaj; dopiero konflikt, jaki w naszym nieszcz\u0119\u015bliwym kraju rozgorza\u0142 na tle zagro\u017ce\u0144 demokracji, pozwoli\u0142 zobaczy\u0107, ilu na \u015bwiecie jest durni\u00f3w, a przynajmniej – ilu jest hipokryt\u00f3w. Rzecz w tym, \u017ce w demokracji – jak wiadomo – decyduje Wi\u0119kszo\u015b\u0107, bo demokracja kieruje si\u0119 zasad\u0105: im wi\u0119ksza Liczba, tym s\u0142uszniejsza Racja. Jest to nic innego, jak tyrania Wi\u0119kszo\u015bci. Tymczasem banda idiot\u00f3w, z jakich sk\u0142ada si\u0119 zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 tak zwanych elit politycznych, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o konfidentach poprzebieranych za dziennikarzy niezale\u017cnych medi\u00f3w g\u0142\u00f3wnego nurtu, udaje \u017ce tej prostej, niczym budowa cepa prawdy nie pojmuje, albo – co gorsza – nie pojmuje jej naprawd\u0119 i bredzi co\u015b o konieczno\u015bci poszanowania przez Wi\u0119kszo\u015b\u0107 praw Mniejszo\u015bci. Tymczasem taka konieczno\u015b\u0107 nie tylko nie ma nic wsp\u00f3lnego z demokracj\u0105, ale wprost zasad\u0119 demokratyczn\u0105 podwa\u017ca, bo albo przyjmujemy za demokratami, \u017ce im wi\u0119ksza Liczba, tym s\u0142uszniejsza Racja, albo uznajemy jakie\u015b prawa Mniejszo\u015bci, kt\u00f3re trzeba respektowa\u0107 bez wzgl\u0119du na Liczb\u0119. Ot\u00f3\u017c ochrona praw Mniejszo\u015bci nie wynika z zasady demokratycznej, tylko z zasady nomokratycznej (nomos to po grecku: prawo), z kt\u00f3rej wynika, \u017ce s\u0142uszno\u015b\u0107 Racji nie zale\u017cy od Liczby – jak chcieliby demokraci – tylko od zgodno\u015bci z nie poddaj\u0105cymi si\u0119 \u017cadnym g\u0142osowaniom zasadami.<\/p>

Wyja\u015bni\u0119 t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119 na przyk\u0142adzie. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce przypadkowo si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, i\u017c wszyscy pos\u0142owie na Sejm urodzili si\u0119 w latach parzystych. Kiedy zorientowali si\u0119, co i jak, uchwalili ustaw\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej maj\u0105tek obywateli urodzonych w latach nieparzystych podlega konfiskacie i przekazaniu obywatelom urodzonym w latach parzystych. Nie trzeba chyba nikogo przekonywa\u0107, \u017ce Sejm tak\u0105 ustaw\u0119 uchwali\u0142by jednomy\u015blnie, \u017ce Senat bez mrugni\u0119cia okiem by j\u0105 zatwierdzi\u0142, za\u015b pan prezydent Duda, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, urodzony w roku parzystym, by j\u0105 podpisa\u0142. Z punktu widzenia demokracji wszystko by\u0142oby zatem w jak najlepszym porz\u0105dku; ustawa przesz\u0142a jednomy\u015blnie, oparta zosta\u0142a na kryteriach obiektywnie istniej\u0105cych i \u0142atwo sprawdzalnych, s\u0142owem – gites tenteges. Je\u015bli podnios\u0142yby si\u0119 wobec niej zastrze\u017cenia, to nie z powodu naruszenia jakich\u015b prawide\u0142 demokracji, tylko z powo\u0142aniem si\u0119 na zasad\u0119 nomokratyczn\u0105 – \u017ce nie wszystko, co Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przeforsuje, jest praworz\u0105dne. No dobrze – ale co jest praworz\u0105dne, to znaczy – jak\u0105 tre\u015b\u0107 powinny mie\u0107 akty prawne, by mog\u0142y by\u0107 uznane za praworz\u0105dne?<\/p>

Na w\u0142a\u015bciwy trop naprowadza nas sformu\u0142owanie j\u0119zyka potocznego, w jakim wspomniana ustawa by\u0142aby skomentowana. Powiedziano by o niej, \u017ce owszem, mo\u017ce i jest demokratyczna, ale nie jest w porz\u0105dku. To sformu\u0142owanie j\u0119zyka potocznego sugeruje istnienie jakiego\u015b porz\u0105dku, kt\u00f3ry w dodatku ma charakter nadrz\u0119dny nad porz\u0105dkiem demokratycznym. Pod\u0105\u017cmy tym tropem dalej; co to za porz\u0105dek? Pewne \u015bwiat\u0142o na t\u0119 spraw\u0119 rzuca fragment ksi\u0105\u017cki francuskiego pisarza Antoniego de Saint-Exupery \u201eMa\u0142y Ksi\u0105\u017c\u0119<\/i>\u201d. Ksi\u0105\u017cka ta uwa\u017cana jest za literatur\u0119 dla dzieci, tymczasem zawiera bardzo powa\u017cne tre\u015bci, kt\u00f3rych poznanie przyda\u0142oby si\u0119 r\u00f3wnie\u017c doros\u0142ym, zw\u0142aszcza gdy pr\u00f3buj\u0105 anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w obron\u0119 demokracji. Jest tam mianowicie scena, gdy Ma\u0142y Ksi\u0105\u017c\u0119 odwiedza planet\u0119 zamieszka\u0142\u0105 przez Kr\u00f3la, kt\u00f3ry wprowadza go w arkana sztuki rz\u0105dzenia – Je\u015bli – powiada Kr\u00f3l – rozka\u017c\u0119 genera\u0142owi, by jak motylek przelecia\u0142 z kwiatka na kwiatek, albo by zamieni\u0142 si\u0119 w morskiego ptaka, a genera\u0142 tego nie wykona, to czyja to b\u0119dzie wina? – Waszej Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci – odpowiedzia\u0142 ma\u0142y Ksi\u0105\u017c\u0119. I s\u0142usznie – bo nawet gdyby genera\u0142 dla dogodzenia swemu Kr\u00f3lowi pr\u00f3bowa\u0142by zamieni\u0107 si\u0119 w morskiego ptaka, to jednak nic by z tego nie wysz\u0142o z powodu niemo\u017cno\u015bci pierwotnej, obiektywnej i naturalnej. Mo\u017cemy z tego wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, \u017ce pierwszym warunkiem, jakiemu powinno odpowiada\u0107 stanowione prawo, to wykonalno\u015b\u0107. Prawo obiektywnie niewykonalne, nie b\u0119dzie mog\u0142o wej\u015b\u0107 w \u017cycie.<\/p>

Na przyk\u0142ad gdyby pan redaktor Michnik zosta\u0142 dyktatorem Polski i w d\u0105\u017ceniu do podniesienia egzystencji mniej warto\u015bciowego narodu tubylczego na wy\u017cszy poziom nakaza\u0142by wszystkim lata\u0107 w powietrzu, a ka\u017cd\u0105 pr\u00f3b\u0119 chodzenia po ziemi okrutnie kara\u0142by obci\u0119ciem n\u00f3g, to zanim jaki\u015b obywatel by go zamordowa\u0142, okaleczy\u0142by mn\u00f3stwo ludzi, natomiast \u017cadnego nie sk\u0142oni\u0142 do latania, chocia\u017c wielu albo ze strachu, albo pragn\u0105c podliza\u0107 si\u0119 panu redaktorowi, na pewno by pr\u00f3bowa\u0142o. Zatem prawo powinno by\u0107 przynajmniej wykonalne. No dobrze – ale kiedy w\u0142a\u015bciwie jest wykonalne? Ot\u00f3\u017c prawo, bez wzgl\u0119du na to, czego dotyczy, zawsze jest adresowane do ludzi; jak maja zachowywa\u0107 si\u0119 oni wobec przyrody, wobec zwierz\u0105t, wobec siebie samych – i tak dalej. Skoro tak, to prawo, \u017ceby by\u0142o wykonalne, nie mo\u017ce abstrahowa\u0107 od tego, jacy ludzie s\u0105, nie mo\u017ce abstrahowa\u0107 od naturalnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci ludzi. Naturalnych – a wi\u0119c takich, kt\u00f3rych nie ustanowi\u0142a \u017cadna w\u0142adza publiczna i \u017cadna w\u0142adza publiczna, nawet demokratyczna, nie jest w stanie ich uchyli\u0107. Jakie to s\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci? Ano, ludzie maj\u0105 naturaln\u0105 zdolno\u015b\u0107 do \u015bwiadomego wybierania. Jest to bardzo wa\u017cna w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107, nie tylko odr\u00f3\u017cniaj\u0105ca gatunek ludzki od innych gatunk\u00f3w przyrodniczych, ale b\u0119d\u0105ca te\u017c warunkiem sine qua non wszelkiej odpowiedzialno\u015bci. Inn\u0105 wa\u017cn\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 naturaln\u0105 cz\u0142owieka jest wra\u017cliwo\u015b\u0107 na pi\u0119kno – z czego wynika ca\u0142a kultura. Kolejn\u0105 wa\u017cn\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 natury ludzkiej jest zdolno\u015b\u0107 do wytwarzania bogactwa i dysponowania nim – z czego zrodzi\u0142y si\u0119 cywilizacje. Ale najwa\u017cniejsz\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105, z kt\u00f3rej wynikaj\u0105 wszystkie pozosta\u0142e, jest \u017cycie.<\/p>

Mamy zatem katalog wa\u017cnych cech ludzkiej natury, kt\u00f3re prawo stanowione powinno respektowa\u0107, \u017ceby w og\u00f3le by\u0142o wykonalne. Ale nie tylko respektowa\u0107. Poniewa\u017c s\u0105 to w\u0142a\u015bciwo\u015bci bardzo wa\u017cne, prawo stanowione nie powinno r\u00f3wnie\u017c w nie godzi\u0107 – je\u015bli ma dobrze s\u0142u\u017cy\u0107 ludziom, a tak chyba powinno by\u0107. Skoro tak, to musimy prze\u0142o\u017cy\u0107 te w\u0142a\u015bciwo\u015bci natury ludzkiej na j\u0119zyk prawa. Je\u015bli chodzi o \u017cycie, nie ma z tym problemu; prawo radzi sobie j\u0119zykowo z \u017cyciem bez trudu. Zdolno\u015b\u0107 do \u015bwiadomego wybierania w j\u0119zyku prawa nazywa si\u0119 wolno\u015bci\u0105, za\u015b zdolno\u015b\u0107 do wytwarzania bogactwa i dysponowania nim nazywa si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105. Ciekawe, \u017ce zdolno\u015b\u0107 do odczuwania pi\u0119kna nie daje si\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107 na j\u0119zyk prawa, chocia\u017c takie pr\u00f3by by\u0142y podejmowane, na przyk\u0142ad w postaci \u201esocrealizmu<\/i>\u201d. Mamy zatem katalog praw naturalnych – bo \u017cadnego z nich nie ustanowi\u0142a w\u0142adza publiczna – w postaci \u017cycia, wolno\u015bci i w\u0142asno\u015bci. Tworz\u0105 one porz\u0105dek, z kt\u00f3rym powinno by\u0107 zgodne prawo pozytywne, by mog\u0142oby by\u0107 uznane za praworz\u0105dne pod wzgl\u0119dem tre\u015bci. Od razu wida\u0107, \u017ce jest to porz\u0105dek niedemokratyczny, bo prawa naturalne z istoty nie poddaj\u0105 si\u0119 \u017cadnemu g\u0142osowaniu. Co wi\u0119cej – przekonujemy si\u0119, \u017ce demokracja mo\u017ce by\u0107 bezpieczna o tyle, o ile zakotwiczona jest w porz\u0105dku niedemokratycznym, jakim jest porz\u0105dek praw naturalnych. Wida\u0107 zatem, \u017ce kwik, jaki podnosi si\u0119 nie tylko w naszym nieszcz\u0119\u015bliwym kraju i w wielu o\u015bciennych krajach w obronie demokracji w Polsce, to lament ignorant\u00f3w, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 wspiera\u0107 to, co na skutek serii \u201enocnych zmian<\/i>\u201d, aplikowanych im przez prezesa Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, nap\u0119dza im tyle strachu i jest \u017ar\u00f3d\u0142em tylu zgryzot. Szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105ce jest to, \u017ce w pierwszym szeregu \u201eobro\u0144c\u00f3w demokracji<\/i>\u201d wyst\u0119puj\u0105 s\u0119dziowie, od kt\u00f3rych mo\u017cna by przecie\u017c oczekiwa\u0107 zrozumienia spraw prostych, a w ka\u017cdym razie – nie przekraczaj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci umys\u0142u ludzkiego. Je\u015bli jest inaczej, to pewnie w nast\u0119pstwie d\u0142ugotrwa\u0142ej, pokoleniowej selekcji negatywnej, w kt\u00f3rej istotn\u0105, jak przypuszczam, rol\u0119 odgrywa\u0142a i nadal odgrywa bezpieka, na w\u0142asne podobie\u0144stwo przekszta\u0142caj\u0105ca III Rzeczpospolit\u0105 w organizacj\u0119 przest\u0119pcz\u0105 o charakterze zbrojnym.<\/p>

Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em><\/strong><\/p>

Sta\u0142y komentarz Stanis\u0142awa Michalkiewicza ukazuje si\u0119 w ka\u017cdym numerze tygodnika \u201eGoniec\u201d (Toronto, Kanada).<\/i><\/p>

Komentarz \u00a0\u2022<\/b>\u00a0 tygodnik \u201eGoniec\u201d (Toronto) \u00a0\u2022<\/b>\u00a0 3 stycznia 2016<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"A to dopiero bolesn\u0105 lekcj\u0119 demokracji zafundowa\u0142 wszystkim cymba\u0142om pan prezes Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski! Nie tylko cymba\u0142om tubylczym, ale r\u00f3wnie\u017c – cudzoziemskim, kt\u00f3rych, jak si\u0119 okazuje, jest ca\u0142y Legion, za\u015b na jego czele stoj\u0105 – strach pomy\u015ble\u0107 – najpowa\u017cniejsi politycy. Jak zauwa\u017cy\u0142 w swoim czasie Stanis\u0142aw Lem, dopiero internet pozwoli\u0142 mu u\u015bwiadomi\u0107 sobie, ilu jest na […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[147,98,34],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85023"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85023"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85023\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}