{"id":84970,"date":"2015-12-31T09:43:51","date_gmt":"2015-12-31T14:43:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=84970"},"modified":"2015-12-31T09:45:19","modified_gmt":"2015-12-31T14:45:19","slug":"kalendarzyk-reakcjonisty-na-rok-2015-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=84970","title":{"rendered":"Kalendarzyk reakcjonisty na rok 2015 – Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d stycze\u0144<\/h2>

500 lat temu, 1 stycznia<\/strong> 1515 roku, zmar\u0142 w Pary\u017cu, w wieku 52 lat, Ludwik XII<\/strong> [Louis XII<\/em>] z dynastii Walezjuszy (linia Valois-Orl\u00c3\u00a9ans<\/em>), zwany Ojcem Ludu (le P\u00c3\u00a8re du Peuple<\/em>), \u201eSynem Ludu\u201d, \u201eKr\u00f3lem Ch\u0142op\u00f3w\u201d, \u201eOjcem Ojczyzny\u201d, Sprawiedliwym i Wielkim; prawnuk kr\u00f3la Francji Karola V M\u0105drego, syn ksi\u0119cia-poety Karola I Orlea\u0144skiego, od 1465 roku ksi\u0105\u017c\u0119 Orleanu; jego pierwsze ma\u0142\u017ce\u0144stwo – z Joann\u0105 Francusk\u0105 (c\u00f3rk\u0105 Ludwika XI, beatyfikowan\u0105 w 1742 i kanonizowan\u0105 w 1950), u\u0142omn\u0105 i garbat\u0105 – nie by\u0142o skonsumowane i zosta\u0142o anulowane w 1498 przez papie\u017ca Aleksandra VI; w 1488 wszcz\u0105\u0142 rebeli\u0119 przeciwko kr\u00f3lowi Karolowi VIII, jako obro\u0144ca niezale\u017cno\u015bci Bretanii (i konkurent do r\u0119ki Anny Breto\u0144skiej); pokonany 28 VII 1488 w bitwie pod Saint-Aubin-du-Cormier, zosta\u0142 na trzy lata uwi\u0119ziony w wie\u017cy zamku Bourges, gdzie nie szcz\u0119dzono mu upokorze\u0144 (o jego wielkoduszno\u015bci i rozumie stanu \u015bwiadczy, \u017ce kiedy jego pogromca, marsza\u0142ek de la Tr\u00c3\u00a9moille, przyni\u00f3s\u0142 mu wie\u015b\u0107 o \u015bmierci kr\u00f3la, poprzedzonej zgonami trzech jego syn\u00f3w, co Ludwika czyni\u0142o niespodziewanie sukcesorem tronu, po\u0142o\u017cywszy d\u0142o\u0144 na ramieniu strwo\u017conego wodza rzek\u0142: \u201eWierz\u0119, panie Tr\u00c3\u00a9moille, \u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 b\u0119dziesz koronie z r\u00f3wn\u0105 jak zawsze lojalno\u015bci\u0105\u201d, a zwracaj\u0105c si\u0119 do dworzan doda\u0142: \u201eNiegodnym by\u0142o honoru kr\u00f3la Francji mszczenie uraz ksi\u0119cia Orleanu\u201d); b\u0119d\u0105c z mocy prawa od 7 IV 1498 roku kr\u00f3lem Francji, ukoronowany zosta\u0142 27 V; kontynuowa\u0142 ekspansywn\u0105 polityk\u0119 swojego poprzednika na P\u00f3\u0142wyspie Apeni\u0144skim, podbijaj\u0105c (1499) Ksi\u0119stwo Mediola\u0144skie i staj\u0105c si\u0119 jego ksi\u0119ciem (z dwumiesi\u0119czn\u0105 przerw\u0105 w 1500) do 1512 roku, i zdobywaj\u0105c Genu\u0119, nie uda\u0142o mu si\u0119 natomiast wydrze\u0107 na d\u0142u\u017cej z r\u0105k hiszpa\u0144skich Kr\u00f3lestwa Neapolu (acz w latach 1501-1504 by\u0142 jego kr\u00f3lem); mimo odniesienia w 1512 zwyci\u0119stwa nad armi\u0105 hiszpa\u0144sko-papiesk\u0105 pod Rawenn\u0105, jeszcze w tym samym roku Francuzi zostali wyparci z W\u0142och przez wojska \u015awi\u0119tej Ligi (Pa\u0144stwo Ko\u015bcielne, Wenecja, kantony szwajcarskie, Hiszpania i Anglia), a w 1513 pokonani przez Szwajcar\u00f3w pod Novar\u0105; w rz\u0105dzeniu kr\u00f3lestwem s\u0142yn\u0105\u0142 z obrony uci\u015bnionych i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci w nak\u0142adaniu ci\u0119\u017car\u00f3w podatkowych (tytu\u0142 \u201eOjca Ludu\u201d nada\u0142y mu Stany Generalne w 1506 roku); jego \u015bmier\u0107 symbolizuje przej\u015bcie od \u015bredniowiecznej monarchii korporacyjnej, umiarkowanej i mieszanej, zasi\u0119gaj\u0105cej rady Stan\u00f3w – opisanej przez najwi\u0119kszego teoretyka francuskiej la monarchie mixte<\/em> jego czas\u00f3w, abpa C. de Seyssela – do nowo\u017cytnej monarchii absolutnej, zainaugurowanej przez lini\u0119 Valois-Orl\u00c3\u00a9ans-Angoul\u00c3\u00aame, a rozwini\u0119tej przez Burbon\u00f3w.<\/p>

10 lat temu, 1 stycznia<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Madrycie, w wieku 87 lat, ks. Federico Su\u00e1rez Verdeguer<\/strong>, historyk i autor dzie\u0142 z dziedziny duchowo\u015bci i mariologii (t\u0142umaczonych na j\u0119zyk polski); od 1940 roku numerario<\/em> Opus Dei, wy\u015bwi\u0119cony w 1948; od tego samego roku kierownik Katedry Historii Nowo\u017cytnej i Wsp\u00f3\u0142czesnej na uniwersytecie w Santiago de Compostella; w 1955 roku przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Pampeluny, gdzie przez pi\u0119\u0107 lat by\u0142 pierwszym dziekanem Szko\u0142y Historycznej Studi\u00f3w Powszechnych Nawarry, a od 1960 – profesorem Wydzia\u0142u Filozofii i Literatury Uniwersytetu Nawaryjskiego; specjalizowa\u0142 si\u0119 w historii przej\u015bcia od Antiguo<\/em> do Nuevo R\u00c3\u00a9gimen<\/em> i my\u015bli tradycjonalistycznej XIX wieku; bliski karlistom, lecz mianowany przez gen. F. Franco opiekunem duchowym D. Juana Carlosa de Borb\u00f3n sta\u0142 si\u0119 odt\u0105d si\u0142\u0105 rzeczy juancarlist\u0105; od 1975 roku do \u015bmierci kapelan Domu Kr\u00f3lewskiego.<\/p>

70 lat temu, 3 stycznia<\/strong> 1945 roku, zmar\u0142 w \u0179\u00f3\u0142winie k. Milan\u00f3wka, w wieku 68 lat, Ferdynand Antoni Ossendowski<\/strong> h. Lis, pisarz, dziennikarz i podr\u00f3\u017cnik; jego rodzina mia\u0142a korzenie tatarskie; z wykszta\u0142cenia fizyk i chemik, by\u0142 kr\u00f3tko docentem na Uniwersytecie Technicznym w Tomsku; w 1905 roku aresztowany i skazany na kar\u0119 \u015bmierci za organizowanie w Harbinie protest\u00f3w przeciwko rosyjskim represjom w Kr\u00f3lestwie Polskim (ostatecznie, po u\u0142askawieniu, skazany na p\u00f3\u0142tora roku twierdzy); w 1909 roku zosta\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownikiem, a nast\u0119pnie redaktorem polskiego \u201eDziennika Petersburskiego\u201d; od 1918 roku walczy\u0142 z bolszewikami po stronie Bia\u0142ych, najpierw (w Omsku) jako doradca adm. A. Ko\u0142czaka, p\u00f3\u017aniej (po przedostaniu si\u0119 do Mongolii) – wype\u0142niaj\u0105c bli\u017cej nieznane misje na rzecz (by\u0107 mo\u017ce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 te\u017c z wywiadem japo\u0144skim) dow\u00f3dcy Azjatyckiej Dywizji Konnej, barona Ungerna (R.N. von Ungern-Sternberg); przekaza\u0142 na Zach\u00f3d tzw. dokumenty Sissona, wykazuj\u0105ce agenturalne powi\u0105zania Lenina i innych bolszewik\u00f3w z Niemcami (przez niekt\u00f3rych uwa\u017cane za sfa\u0142szowane); popularne jest te\u017c przekonanie, \u017ce zna\u0142 miejsce ukrycia wielkiego skarbu barona, maj\u0105cego sfinansowa\u0107 kolejn\u0105 wojn\u0119 z bolszewikami; do Polski powr\u00f3ci\u0142 w 1922 roku, z rozmachem (77 ksi\u0105\u017cek) kontynuuj\u0105c prac\u0119 literack\u0105, g\u0142\u00f3wnie powie\u015bci w konwencji \u201eromansu podr\u00f3\u017cniczego\u201d; mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0119 przynios\u0142a mu zw\u0142aszcza (opublikowana najpierw w j\u0119zyku angielskim i w Nowym Jorku) ksi\u0105\u017cka Zwierz\u0119ta, ludzie, bogowie<\/em>, inspiruj\u0105ca r\u00f3wnie\u017c, ze wzgl\u0119du na warstw\u0119 ezoteryczn\u0105 (\u201ehiperborejski\u201d mit Agarthy i \u201eKr\u00f3la \u015awiata\u201d), tzw. tradycjonalist\u00f3w integralnych ze szko\u0142y perenialistycznej (R. Gu\u00c3\u00a9non); by\u0142 najpopularniejszym w \u015bwiecie po H. Sienkiewiczu pisarzem polskim; w 1936 roku otrzyma\u0142 Z\u0142oty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury; podczas okupacji niemieckiej wst\u0105pi\u0142 (II 1943) do konspiracyjnego Stronnictwa Narodowego, konwertowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c (z formalnie wyznawanego luteranizmu) na katolicyzm; nied\u0142ugo przed \u015bmierci\u0105 zniszczy\u0142 skrupulatnie swoje archiwum; w kilka tygodni po jego zgonie jego szcz\u0105tki zosta\u0142y zbezczeszczone przez oddzia\u0142 NKWD, dla upewnienia si\u0119, czy autor demaskatorskiej biografii Lenina jest martwy; w 1951 roku nakazano wycofanie i zniszczenie jego wszystkich dzie\u0142 z bibliotek.<\/p>

50 lat temu, 4 stycznia<\/strong> 1965 roku, zmar\u0142 w Londynie, w wieku 76 lat, Thomas Stearns Eliot<\/strong>, poeta, dramaturg, krytyk literacki i eseista; w literaturze uczestnik ruchu modernistycznego, reprezentant ima\u017cyzmu i odnowiciel dramatu poetyckiego; urodzony jako Amerykanin i wychowany w unitarianizmie, po studiach filozoficznych (oraz sanskrytu) na Harvardzie i Sorbonie (u H. Bergsona) wyemigrowa\u0142 (1914) do Anglii; w 1916 napisa\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105 o filozofii F.H. Bradleya, lecz jej nie obroni\u0142; wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia przepracowa\u0142 w londy\u0144skim banku Lloyda, a nast\u0119pnie w wydawnictwie Faber & Faber; opublikowanie w 1922 roku poematu Ziemia Ja\u0142owa<\/em> (radykalnie skr\u00f3conego wzgl\u0119dem wersji autorskiej przez Ezr\u0119 Pounda) jest uwa\u017cane za prze\u0142omowe wydarzenie w historii poezji wsp\u00f3\u0142czesnej; w 1927 roku konwertowa\u0142 na anglikanizm i przyj\u0105\u0142 podda\u0144stwo brytyjskie; \u201eklasycysta w literaturze, rojalista w polityce i anglokatolik w religii\u201d (w p\u00f3\u017aniejszym okresie swoj\u0105 religijno\u015b\u0107 okre\u015bla\u0142 jako kombinacj\u0119 katolickiej umys\u0142owo\u015bci, kalwi\u0144skiego dziedzictwa i puryta\u0144skiego temperamentu); cz\u0142onek Stowarzyszenia Kr\u00f3la Karola M\u0119czennika, krytyk demoliberalizmu, piewca \u201espo\u0142ecze\u0144stwa chrze\u015bcija\u0144skiego\u201d, sympatyk Action Fran\u00c3\u00a7aise; kawaler wielu order\u00f3w i laureat wielu nagr\u00f3d, w tym literackiej Nagrody Nobla (1948); dzi\u015b notorycznie \u201elustrowany\u201d za my\u015blozbrodni\u0119 \u201eantysemityzmu\u201d.<\/p>

550 lat temu, 5 stycznia<\/strong> 1465 roku, zmar\u0142 w Amboise (Dolina Loary), w wieku 70 lat, Karol I Orlea\u0144ski<\/strong> [Charles Ier<\/sup> d\u2019Orl\u00c3\u00a9ans<\/em>] z dynastii Walezjuszy, rycerz i poeta; wnuk kr\u00f3la Francji Karola V M\u0105drego, bratanek Karola VI Szalonego, syn ks. Ludwika I Orlea\u0144skiego (szefa patriotycznej partii Armaniak\u00f3w, zamordowanego w 1407 roku na ulicach Pary\u017ca przez ludzi ksi\u0119cia Burgundii, Jana bez Trwogi), ojciec Ludwika XII \u201eOjca Ludu\u201d; od 23 XI 1407 ksi\u0105\u017c\u0119 Orleanu, hrabia Valois i Blois; ranny w bitwie pod Azincourt i wzi\u0119ty przez Anglik\u00f3w do niewoli, sp\u0119dzi\u0142 w niej a\u017c 25 lat (za jego uwolnienie \u017c\u0105dano astronomicznej sumy 220 000 ecu w z\u0142ocie); reszt\u0119 \u017cycia sp\u0119dza\u0142 zazwyczaj w Blois; kawaler Orderu Z\u0142otego Runa; jeden z najwybitniejszych poet\u00f3w melancholijnej, jak on, \u201ejesieni \u015bredniowiecza\u201d, tworzy\u0142 g\u0142\u00f3wnie ronda (400), ballady (102) i pie\u015bni (131), t\u0142umaczone na j\u0119zyk polski przez Jacka Kowalskiego.<\/p>

5 lat temu, 6 stycznia<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Aibar (Nawarra), w wieku 78 lat, Juan Indave Nuin<\/strong>, poeta, dziennikarz i publicysta; karlista, cz\u0142onek Comuni\u00f3n Tradicionalista Carlista (CTC), z kt\u00f3rej listy kandydowa\u0142 w 2004 do Senatu; doktoryzowa\u0142 si\u0119 z dziennikarstwa na Uniwersytecie Nawaryjskim; od 1966 roku redaktor, a w latach 1971-1979 dyrektor dziennika \u201eEl Pensamiento Nawarro\u201d [\u201eMy\u015bl Nawaryjska\u201d] oraz przegl\u0105du \u201eMontejurra\u201d; dziennikarz Radia Requet\u00c3\u00a9, w kt\u00f3rym mia\u0142 codzienny program Pamplona Flash<\/em>; laureat Nagrody Krajowego Stowarzyszenia Prasowego \u201eTeobaldo\u201d (2009).<\/p>

5 lat temu, 8 stycznia<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w mie\u015bcie Meksyk, w wieku 98 lat, Carlos Athi\u00c3\u00a9<\/strong> Carrasco, dzia\u0142acz narodowo-katolicki, prawnik i socjolog; pochodzenia liba\u0144skiego (jego dziadek by\u0142 jeszcze poddanym su\u0142tana tureckiego); w 1937 roku wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Narodowego Zwi\u0105zku Synarchistycznego (UNS); po roz\u0142amie w UNS na prze\u0142omie 1944\/45 roku pierwszy przyw\u00f3dca (jefe nacional<\/em>) \u201edysydenckiego\u201d, lecz wiernego tradycjonalistycznej linii od\u0142amu, zwanego potocznie (od akronimu jego imienia i nazwisk) UNS-CAC, a zarazem ostatni mianowany przez konspiracyjn\u0105 Baz\u0119, zwi\u0105zan\u0105 z Episkopatem; nie zdo\u0142a\u0142 zapobiec marginalizacji ruchu i w 1947 roku ust\u0105pi\u0142; po wycofaniu si\u0119 z polityki by\u0142 wieloletnim pracownikiem Meksyka\u0144skiego Instytutu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych.<\/p>

90 lat temu, 10 stycznia<\/strong> 1925 roku, zmar\u0142 w Elvas (Alentejo), w wieku 37 lat, Ant\u00f3nio<\/strong> Maria de Sousa Sardinha<\/strong>, poeta, eseista, historyk, najwybitniejszy monarchistyczny my\u015bliciel polityczny w XX-wiecznej Portugalii; jako poeta (i protegowany symbolisty Eugenia de Castro e Almeida) debiutowa\u0142, maj\u0105c 15 lat; uko\u0144czy\u0142 prawo na uniwersytecie w Coimbrze; jako przeciwnik liberalnej monarchii konstytucyjnej (1834-1910), by\u0142 zrazu przychylny republice i sk\u0142ania\u0142 si\u0119 ku anarchosyndykalizmowi G. Sorela, lecz natychmiast po przewrocie republika\u0144skim (5 X 1910) zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 ku koncepcji monarchii, ale innego typu ni\u017c dotychczas istniej\u0105ca: organicznej, tradycyjnej, antyparlamentarnej, antykonstytucyjnej, antyliberalnej, ludowej, zdecentralizowanej i przywracaj\u0105cej \u201estaro\u017cytn\u0105 wolno\u015b\u0107 luzyta\u0144sk\u0105\u201d, z autonomicznymi municypiami i korporacjami oraz reprezentacj\u0105 Trzech Stan\u00f3w: duchowie\u0144stwa, szlachty i ludu; w 1914 roku utworzy\u0142 (wraz z H. Raposo, A. de Monsarazem, L. de Almeida Brag\u0105, J. Pequito Rebelo i in.) ruch metapolityczny Integralizm Luzyta\u0144ski (Integralismo Lusitano) oraz czasopismo \u201eA Na\u00c3\u00a7\u00c3\u00a3o Portuguesa\u201d [\u201eNar\u00f3d Portugalski\u201d]; podobnie jak Ch. Maurras we Francji dokona\u0142 syntezy nacjonalizmu z monarchizmem, ale nie na gruncie agnostycznego pozytywizmu, lecz katolickiego tradycjonalizmu; wr\u00f3g masonerii i judaizmu, obro\u0144ca \u015awi\u0119tej Inkwizycji oraz jeden z pierwszych propagator\u00f3w objawie\u0144 maryjnych w Fatimie; wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 (jako deputowany z listy monarchistycznej) z prawicowym prezydentem Sidoniem Paisem, kt\u00f3ry powstrzyma\u0142 prze\u015bladowania katolik\u00f3w, lecz po zamordowaniu (14 XII 1918) prezydenta przez masona i po kl\u0119sce powstania monarchistycznego (tzw. Monarchia P\u00f3\u0142nocna) w styczniu-lutym 1919 roku (mianowany przez w\u0142adze powsta\u0144cze gubernatorem cywilnym Porto Alegre) musia\u0142 emigrowa\u0107 do Hiszpanii; nawi\u0105za\u0142 tam przyja\u017anie osobiste i ideowe z tradycjonalistami karlistowskimi (J. V\u00e1zquez de Mella) i alfonsja\u0144skimi (R. de Maeztu); antyiberysta w sensie wch\u0142oni\u0119cia Portugalii przez Hiszpani\u0119, opowiada\u0142 si\u0119 wszelako za Sojuszem Peninsularnym i konfederacyjn\u0105 Wsp\u00f3lnot\u0105 Hiszpa\u0144sk\u0105 (Comunidade Hisp\u00c3\u00a2nica) na gruncie katolicyzmu obu monarchii; w 1920 roku podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o po\u0142\u0105czeniu Integralizmu Luzyta\u0144skiego ze star\u0105 Parti\u0105 Legitymistyczn\u0105 (\u201emiguelistyczn\u0105\u201d), co jednak wywo\u0142a\u0142o secesj\u0119 \u201emanuelist\u00f3w\u201d (zwolennik\u00f3w obalonego w 1910 roku \u00abEmanuela II\u00bb), kt\u00f3rzy utworzyli Portugalsk\u0105 Akcj\u0119 Rojalistyczn\u0105; amnestionowany, po powrocie do Portugalii (1922) zacz\u0105\u0142 wydawa\u0107 dziennik \u201eA Monarquia\u201d, podejmuj\u0105c te\u017c wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z przegl\u0105dem \u201eLusit\u00c3\u00a2nia\u201d.<\/p>

70 lat temu, 10 stycznia<\/strong> 1945 roku, zmar\u0142 w Trins k. Innsbrucku (Tyrol), w wieku 67 lat, Rudolf Borchardt<\/strong>, dwuj\u0119zyczny (niemiecki i w\u0142oski) poeta i eseista; syn \u017cydowskiego kupca z Kr\u00f3lewca (ju\u017c ochrzczonego), m\u0142odo\u015b\u0107 sp\u0119dzi\u0142 w Moskwie, a nast\u0119pnie w Berlinie; w 1898 roku zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z elitarnym George-Kreis<\/em> (symbolisty Stefana George); poeta doctus<\/em>, wyznaj\u0105cy plato\u0144sk\u0105 koncepcj\u0119 poezji wieszczej tw\u00f3rcy \u201enawiedzonego i op\u0119tanego przez boga\u201d; od 1903 roku mieszka\u0142 we W\u0142oszech (kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142 za najbardziej konserwatywny kraj \u015bwiata), w willi ko\u0142o Lukki, gdy\u017c w Niemczech nie mia\u0142 \u201eczym oddycha\u0107\u201d; posiada\u0142 jednak niemiecko-prusk\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodow\u0105 (\u201eNie sta\u0142bym si\u0119 tym, kim si\u0119 sta\u0142em, gdybym nie by\u0142 wychowankiem pewnego pruskiego nauczyciela, kt\u00f3ry wychowa\u0142 mnie w tradycji \u017cycia ewangelicznego i wierno\u015bci kr\u00f3lowi\u201d) i w 1914 roku zg\u0142osi\u0142 si\u0119 na ochotnika do wojska; estetyzuj\u0105cy monarchista (przez krytyk\u00f3w lewicowych zaliczany do nurtu \u201earystokratycznego faszyzmu\u201d), po 1918 roku nadzieje na \u201etw\u00f3rcz\u0105 Restauracj\u0119\u201d (sch\u00f6pferischen Restauration<\/em>) wi\u0105za\u0142 z osob\u0105 ksi\u0119cia Ruprechta Bawarskiego [kr\u00f3la Anglii, Szkocji i Irlandii w latach 1919-1955 oraz kr\u00f3la Bawarii w latach 1921-1955]; w sierpniu 1944 roku aresztowany (wraz z \u017con\u0105) przez SS, zmar\u0142 w obozie przej\u015bciowym.<\/p>

10 lat temu, 15 stycznia<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Cheverly (Maryland), w wieku 57 lat, Samuel <\/strong>Todd Francis<\/strong>, dziennikarz i publicysta; absolwent Uniwersytetu Johna Hopkinsa i Uniwersytetu P\u00f3\u0142nocnej Karoliny w Chanel Hill, gdzie by\u0142 uczestnikiem \u201ekonspiracji\u201d po\u0142udniowych agraryst\u00f3w pod wodz\u0105 Walkera Percy\u2019ego i w 1979 roku uzyska\u0142 doktorat z historii wsp\u00f3\u0142czesnej; w latach 1977-1981 analityk polityczny w Heritage Foundation, a nast\u0119pnie (do 1986) asystent senatora z P\u0142n. Karoliny, Johna P. Easta; felietonista \u201eThe Washington Times\u201d (1986-1991), wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eThe Modern Age\u201d i \u201eThe Chronicles\u201d; wsp\u00f3\u0142wydawca (od 2001) organu Towarzystwa Karola M\u0142ota (Charles Martel Society) \u201eThe Occidental Quarterly\u201d; prezbiterianin; zaliczany do grona paleokonserwatyst\u00f3w oraz reprezentant \u201etrzeciej szko\u0142y konserwatyzmu\u201d (Third School Conservatism<\/em>), kt\u00f3ry nie wierzy ju\u017c w odbudowanie klasycznego republikanizmu (gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 Amerykan\u00f3w nie potrafi\u0142aby ju\u017c \u017cy\u0107 poza instytucjami Lewiatana), kt\u00f3ry nale\u017cy zast\u0105pi\u0107 nacjonalizmem pod has\u0142em America First!<\/em>, opartym o mit narodu jako wsp\u00f3lnoty kulturowej i stawiaj\u0105cym sobie za cel obalenie w\u0142adzy elity mened\u017cerskiej i zast\u0105pienie jej now\u0105, wywodz\u0105c\u0105 si\u0119 z klasy \u015bredniej; nieub\u0142agany wr\u00f3g multikulturowej \u201eanarcho-tyranii\u201d, pop-kultury, globalistycznego kapitalizmu oraz tzw. neokonserwatyst\u00f3w i ich awanturniczej polityki imperialnej, po napa\u015bci USA na Irak zredagowa\u0142 antywojenn\u0105 antologi\u0119, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 ju\u017c po jego \u015bmierci.<\/p>

15 lat temu, 17 stycznia<\/strong> 2000 roku, zmar\u0142 w Udine, w wieku 56 lat, Giancarlo Giurovich<\/strong>, filozof polityki; ucze\u0144 Augusto Del Noce, uko\u0144czy\u0142 filozofi\u0119 w Trie\u015bcie; profesor historii filozofii polityki na uniwersytecie w Udine i historii doktryn politycznych w Akademii Wojskowej w Modenie, cz\u0142onek Mi\u0119dzynarodowego Instytutu \u201eAntonio Rosmini\u201d w Bolzano, redaktor \u201eInstaurare omnia in Christo\u201d; badacz gnostycyzmu; tradycjonalista katolicki, wsp\u00f3\u0142pracownik hiszpa\u0144skich karlist\u00f3w.<\/p>

100 lat temu, 18 stycznia<\/strong> 1915 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Porto gen.<\/strong> Ka\u00c3\u00balza<\/strong> Oliveira de Arriaga<\/strong>, wojskowy, geostrateg, polityk i pisarz polityczny; wieloletni bliski wsp\u00f3\u0142pracownik premier\u00f3w A. Salazara i M. Caetano, profesor Instytutu Wy\u017cszych Studi\u00f3w Wojskowych, w schy\u0142kowym okresie autorytarnego Nowego Pa\u0144stwa (1970-1973) naczelny dow\u00f3dca si\u0142 zbrojnych w Mozambiku podczas wojny z rebeli\u0105 marksistowsko-leninowskiego FRELIMO, wspieran\u0105 przez ZSSR, Chiny i Kub\u0119 (Guerra de Ultramar<\/em>); po rewolucji 1974 roku pr\u00f3bowa\u0142 odbudowa\u0107 postsalazarystowsk\u0105 prawic\u0119 chrze\u015bcija\u0144sko-narodow\u0105, staj\u0105c na czele (1977-1997) Niezale\u017cnego Ruchu na rzecz Rekonstrukcji Narodowej \/ Partia Prawicy Portugalskiej (MIRN\/PDP), kandyduj\u0105c tak\u017ce z jej ramienia na urz\u0105d prezydenta; od 1966 roku cz\u0142onek Rady zakonu rycerskiego Ordem de Cristo; zmar\u0142 w 2004 roku.<\/p>

30 lat temu, 19 stycznia<\/strong> 1985 roku, zmar\u0142 w Palo Alto (Stanford, Kalifornia), w wieku 84 lat, Eric Voegelin<\/strong> [w\u0142a\u015bc. Erich Hermann Wilhelm V\u00f6gelin], historyk idei politycznych i filozof polityki; pochodzi\u0142 z mieszcza\u0144skiej rodziny (ojciec, in\u017cynier budowlany – Niemiec; matka, nauczycielka – Austriaczka; w niekt\u00f3rych opracowaniach mo\u017cna spotka\u0107 niepopart\u0105 \u017cadnymi dowodami informacj\u0119 o ich pochodzeniu \u017cydowskim, natomiast sam Eric zdawa\u0142 si\u0119 wierzy\u0107, \u017ce wskutek pomy\u0142ki szpitalnej nie by\u0142 wychowywany przez swoich genetycznych rodzic\u00f3w) poddanych cesarza niemieckiego, kt\u00f3ra w 1910 przenios\u0142a si\u0119 do Wiednia; z ojcem, zagorza\u0142ym zwolennikiem A. Hitlera i cz\u0142onkiem NSDAP (prohitlerowska by\u0142a r\u00f3wnie\u017c rodzina jego \u017cony), zerwa\u0142 definitywnie kontakty w 1938 roku; jako m\u0142odzieniec (1919) przez dwa miesi\u0105ce uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za marksist\u0119 i socjaldemokrat\u0119 (z \u201eczerwonego morza\u201d wyprowadzi\u0142 go M. Weber); w 1919 roku podj\u0105\u0142 studia z zakresu nauki o pa\u0144stwie na Wydziale Prawa Uniwersytetu Wiede\u0144skiego, gdzie jego wyk\u0142adowcami byli m.in. H. Kelsen i O. Spann; ucz\u0119szcza\u0142 te\u017c na prywatne seminarium L. von Misesa oraz nale\u017ca\u0142 do \u201eKr\u0119gu Ducha\u201d (Geist-Kreis<\/em>) F.A. von Hayeka i J.H. von F\u00fcrtha; od 1923 studia kontynuowa\u0142 w Berlinie i Heidelbergu, rozpoczynaj\u0105c jednocze\u015bnie prac\u0119 na Uniwersytecie Wiede\u0144skim jako asystent Kelsena; w 1922 odby\u0142 podr\u00f3\u017c naukow\u0105 do Oksfordu, w latach 1924-1926 przebywa\u0142 jako stypendysta w USA, a 1926-1927 na Sorbonie, po czym si\u0119 habilitowa\u0142; w latach 30. analizowa\u0142 (krytycznie) koncepcje rasistowskie (mimo to, ju\u017c pod doj\u015bciu Hitlera do w\u0142adzy, sondowa\u0142 nazistowskich profesor\u00f3w: A. Baeumlera i E. Kriecka co do mo\u017cno\u015bci uzyskania katedry w Rzeszy, naiwnie s\u0105dz\u0105c, \u017ce jego naukowa analiza rasy mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 przedmiotem swobodnej dyskusji akademickiej) oraz wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 jako publicysta z popieraj\u0105cymi pa\u0144stwo chrze\u015bcija\u0144sko-autorytarne pismami \u201eWiener Zeitung\u201d i \u201eNeue Freie Presse\u201d; po uzyskaniu tytu\u0142u profesora zwyczajnego zosta\u0142 dyrektorem Wydzia\u0142u Politologii na wiede\u0144skiej Volkhochschule<\/em>; w tym okresie dokona\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, z r\u00f3\u017cnych inspiracji (mistyczno-poetycki George-Kreis<\/em>, M. Scheler, encyklika Quadragesimo anno<\/em> Piusa XI, francuscy neotomi\u015bci i augustyni\u015bci), jego \u201eotwarcie na transcendencj\u0119\u201d, skutkuj\u0105ce krytyk\u0105 \u201ereligii politycznych\u201d, na czele z narodowym socjalizmem; po Anschlussie<\/em> Austrii (12 III 1938) relegowany z uniwersytetu i zagro\u017cony aresztowaniem, wyjecha\u0142 do Szwajcarii, a stamt\u0105d (przez Francj\u0119) do USA; przez rok wyk\u0142ada\u0142 na Harwardzie, nast\u0119pnie na uniwersytecie stanowym Alabamy, a od 1942 podj\u0105\u0142 prac\u0119 na ma\u0142o w\u00f3wczas presti\u017cowym uniwersytecie stanowym Luizjany w Baton Rouge, gdzie powsta\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego fundamentalnych prac; w 1944 otrzyma\u0142 wraz z \u017con\u0105 obywatelstwo ameryka\u0144skie; w 1955 roku odwiedzi\u0142 po raz pierwszy po wojnie Niemcy, a w 1958 obj\u0105\u0142 kierownictwo Instytutu Nauk Politycznych na Uniwersytecie Ludwika-Maksymiliana w Monachium; przyj\u0119ty w Niemczech bardzo ch\u0142odno, szczeg\u00f3lnie z powodu atak\u00f3w na (\u201eintelektualnego oszusta\u201d) Marksa (ale r\u00f3wnie\u017c rozczarowuj\u0105c \u017cyczliwych mu katolik\u00f3w krytyczn\u0105 ocen\u0105 roli Ko\u015bcio\u0142a w III Rzeszy), w 1969 roku powr\u00f3ci\u0142 do Ameryki, wi\u0105\u017c\u0105c si\u0119 z republika\u0144skim think tankiem<\/em> Instytutu Hoovera na uniwersytecie w Stanford; go\u015bcinnie wyk\u0142ada\u0142 w nast\u0119pnej dekadzie na prawie wszystkich kontynentach i otrzyma\u0142 sze\u015b\u0107 tytu\u0142\u00f3w honoris causa<\/em>; jeden z najwi\u0119kszych (je\u015bli nie najwi\u0119kszy) filozof\u00f3w polityki XX wieku, ignorowany (jako \u201eteolog\u201d) przez politolog\u00f3w-rzemie\u015blnik\u00f3w pracuj\u0105cych w tym, co mo\u017cna dotkn\u0105\u0107 r\u0119kami, lecz powa\u017cany w wy\u017cszych rejonach Akademii, acz znany na og\u00f3\u0142 wybi\u00f3rczo, zw\u0142aszcza jako autor tezy (wa\u017cnej, ale wcale nie centralnej w jego my\u015bli) o gnostyckim ska\u017ceniu ca\u0142ej nowo\u017cytno\u015bci (ostatnie 700 lat to historia intelektualnego b\u0142\u0119du), immanentyzuj\u0105cej na r\u00f3\u017cne sposoby eschaton (w najbardziej radykalnej wersji – nazizm i marksizm, w bardziej umiarkowanej – demoliberalizm); tw\u00f3rca antypozytywistycznego i noetycznego paradygmatu (alternatywnego wobec dominuj\u0105cych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie uj\u0119\u0107 kwestii jedno\u015bci i wsp\u00f3lnoty politycznej: \u201epa\u0144stwowego\u201d i \u201esystemowego\u201d) w nauce o polityce (\u201enowej\u201d, lecz w istocie \u201eodnawiaj\u0105cej\u201d klasyczn\u0105), w kt\u00f3rej centraln\u0105 kategori\u0105 jest \u0142ad\/porz\u0105dek (\u201e\u0142ad\u201d jako idealny, transcendentny, paradygmatyczny wzorzec, \u201eporz\u0105dek\u201d jako jego sensualno-materialne urzeczywistnienie w \u201ezmiennym widmie innej rzeczy\u201d), odkrywany przez rozum noetyczny (filozofia, zw\u0142aszcza Platon) b\u0105d\u017a przez Objawienie (chrze\u015bcija\u0144stwo, zw\u0142aszcza \u015bw. Pawe\u0142), urzeczywistniaj\u0105cy si\u0119 w historii (\u201eporz\u0105dek historii jest histori\u0105 porz\u0105dku\u201d) pod\u0142ug r\u00f3\u017cnych koncept\u00f3w reprezentowania egzystencjalnego we wsp\u00f3lnocie i w r\u00f3\u017cnych trybach odnoszenia tej reprezentacji do prawdy; adorowany zrazu przez konserwatyst\u00f3w, sam nigdy nie okre\u015bla\u0142 si\u0119 tym mianem, uwa\u017caj\u0105c ka\u017cd\u0105 opcj\u0119 stricte<\/em> polityczn\u0105 za przejaw ideologii (a wi\u0119c zsekularyzowanej gnozy), a p\u00f3\u017aniej krytykowany przez nich (zw\u0142aszcza przez katolik\u00f3w-tomist\u00f3w, jak F.D. Wilhelmsen, ale i protestant\u00f3w) za dwuznaczne podej\u015bcie do chrze\u015bcija\u0144stwa (historyczno\u015b\u0107 Wcielenia i Zmartwychwstania by\u0142a dla niego zagadnieniem drugorz\u0119dnym wobec duchowego \u201edo\u015bwiadczenia transcendencji\u201d); w formalnym sensie by\u0142 luteraninem (acz \u015blub wzi\u0105\u0142 w zborze reformowanym) i w tym obrz\u0105dku zosta\u0142 pochowany; wed\u0142ug \u015bwiadectwa \u017cony, na \u0142o\u017cu \u015bmierci powiedzia\u0142: \u201ew ko\u0144cu zrozumia\u0142em chrze\u015bcija\u0144stwo\u201d, a na jego \u017cyczenie na jego pogrzebie odczytano ust\u0119py z 1 J<\/em> 2, 15-17 i J<\/em> 12, 24-25; ca\u0142o\u015b\u0107 jego dorobku zosta\u0142a wydana w latach 1990-2009 w 34 tomach (w tym 8 tom\u00f3w niewydanej za \u017cycia Historii idei politycznych<\/em>).<\/p>

30 lat temu, 22 stycznia<\/strong> 1985 roku, zmar\u0142 w Wiltshire (P\u0142d.-Zach. Anglia), w wieku 85 lat, Sir Arthur<\/strong> Wynne Morgan Bryant<\/strong>, teoretyk konserwatyzmu i historyk; felietonista \u201eThe Illustrated London News\u201d, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Klubu Ksi\u0105\u017cki Prawicowej, cz\u0142onek honorowy konserwatywnego Monday Club; jako historyk specjalizowa\u0142 si\u0119 w biografistyce, zw\u0142aszcza epoki Restauracji (biografie Karola II i Samuela Pepysa), ale w jego szerokich zainteresowaniach mie\u015bci\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u015bredniowieczny angielski teatr misteryjny (peagents<\/em>, czyli scena ruchoma); obro\u0144ca \u201educha angielskiego\u201d, jeden z ostatnich reprezentant\u00f3w \u201etoryzmu wysokiego\u201d (High Toryism<\/em>) – arystokratycznego, nostalgicznego wobec spo\u0142ecze\u0144stwa agrarnego, antykapitalistycznego i antydemokratycznego (demokracja to rz\u0105dy fools and knaves<\/em>).<\/p>

50 lat temu, 24 stycznia<\/strong> 1965 roku, zmar\u0142 w Londynie, w wieku 90 lat, Sir Winston<\/strong> Leonard Spencer Churchill<\/strong>, m\u0105\u017c stanu, m\u00f3wca, historyk i pisarz; pochodzi\u0142 z bocznej linii rodu Spencer\u00f3w-Churchill\u00f3w; potomek wielkiego wodza Johna Churchilla, kt\u00f3ry wszelako zdradzi\u0142 prawowitego kr\u00f3la Jakuba II, a od uzurpatora otrzyma\u0142 tytu\u0142 1. ksi\u0119cia Marlborough; syn (niedziedzicznego) lorda Randolpha Churchilla, kt\u00f3rego b\u0142yskotliwie rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 karier\u0119 polityczn\u0105 przerwa\u0142a choroba (syfilis) i wczesna \u015bmier\u0107, oraz s\u0142ynnej z urody (i ma\u0142\u017ce\u0144skiej niewierno\u015bci oraz licznych romans\u00f3w) c\u00f3rki ameryka\u0144skiego finansisty, \u201eJennie\u201d Jerome; po uko\u0144czeniu Akademii Wojskowej w Sandhurst s\u0142u\u017cy\u0142 (do 1899) w 4 regimencie huzar\u00f3w Kr\u00f3lowej w Indiach, na Kubie i w Sudanie; po wyst\u0105pieniu z wojska kandydowa\u0142 (bez powodzenia) do parlamentu, a nast\u0119pnie zosta\u0142 korespondentem wojennym podczas II wojny burskiej, gdzie dosta\u0142 si\u0119 do niewoli, z kt\u00f3rej uciek\u0142, przechodz\u0105c pieszo 480 km (po czym bra\u0142 udzia\u0142 w zdobywaniu Pretorii); w 1900 dosta\u0142 si\u0119 po raz pierwszy (z ramienia konserwatyst\u00f3w) do Izby Gmin, gdzie zrazu zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z frakcj\u0105 (The Hughligans<\/em>) wybitnego teoretyka konserwatyzmu (t\u0142umaczonego na polski) Hugh Cecila; jako zwolennik wolnego handlu i przeciwnik protekcjonistycznych koncepcji wp\u0142ywowego lidera frakcji unionist\u00f3w – Josepha Chamberlaina, po zwyci\u0119stwie w partii jego programu opu\u015bci\u0142 w 1904 roku konserwatyst\u00f3w, przenosz\u0105c si\u0119 do Partii Liberalnej; ponownie wybrany, ju\u017c z ramienia tej partii, w 1906 roku, rozpocz\u0105\u0142 karier\u0119 w gabinetach libera\u0142\u00f3w, jako: podsekretarz stanu w ministerstwie kolonii, przewodnicz\u0105cy zarz\u0105du handlu (1908), minister spraw wewn\u0119trznych (1910) i wreszcie (1911) Pierwszy Lord Admiralicji; zreformowa\u0142 Royal Navy, lecz musia\u0142 poda\u0107 si\u0119 do dymisji po katastrofie, jak\u0105 okaza\u0142a si\u0119 inwazja na p\u00f3\u0142wysep Gallipoli (1915); do rz\u0105du (D. Lloyd George\u2019a) powr\u00f3ci\u0142 dopiero w 1917, jako minister uzbrojenia, a nast\u0119pnie wojny; po wybuchu rewolucji bolszewickiej podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o interwencji brytyjskiej po stronie rosyjskiej kontrrewolucji, kreuj\u0105c si\u0119 na \u201edrugiego Burke\u2019a\u201d, wzywaj\u0105cego do zduszenia bolszewizmu w zarodku – niestety bez powodzenia; w 1921 zosta\u0142 ministrem kolonii, lecz po dw\u00f3ch przegranych kampaniach wyborczych zdecydowa\u0142 si\u0119 opu\u015bci\u0107 tym razem libera\u0142\u00f3w; do parlamentu powr\u00f3ci\u0142 w 1924 jako kandydat niezale\u017cny, a rok p\u00f3\u017aniej oficjalnie powr\u00f3ci\u0142 do Partii Konserwatywnej; jako kanclerz skarbu, mianowany (1924) przez premiera S. Baldwina, d\u0105\u017cy\u0142 (bez powodzenia) do przywr\u00f3cenia pe\u0142nej wymienialno\u015bci funta na z\u0142oto; w tym okresie wypowiada\u0142 si\u0119 wielokrotnie z niek\u0142amanym entuzjazmem o B. Mussolinim i reformach faszystowskich (zapewne dlatego dwie dekady p\u00f3\u017aniej kaza\u0142 go zabi\u0107); po kl\u0119sce konserwatyst\u00f3w w 1929 roku znalaz\u0142 si\u0119 na bocznym torze (r\u00f3wnie\u017c w partii), z konieczno\u015bci zatem po\u015bwi\u0119caj\u0105c si\u0119 g\u0142\u00f3wnie pracy pisarskiej; od 1936 zdecydowanie krytykowa\u0142 polityk\u0119 appeasementu<\/em> wobec A. Hitlera i III Rzeszy; po wybuchu II wojny \u015bwiatowej wszed\u0142 do gabinetu N. Chamberlaina ponownie jako Pierwszy Lord Admiralicji; po podaniu si\u0119 do dymisji przez premiera (10 V 1940) stan\u0105\u0142 na czele koalicyjnego gabinetu wojennego, oferuj\u0105c narodowi w pierwszym przem\u00f3wieniu tylko \u201ekrew, trud, pot i \u0142zy\u201d (blood, toil, tears and sweat<\/em>), a w przededniu bitwy o Angli\u0119 zapowiadaj\u0105c: \u201eObronimy nasz\u0105 Wysp\u0119 bez wzgl\u0119du na cen\u0119, b\u0119dziemy walczy\u0107 na pla\u017cach, b\u0119dziemy walczy\u0107 na l\u0105dowiskach, b\u0119dziemy walczy\u0107 na polach i na ulicach, b\u0119dziemy walczy\u0107 na wzg\u00f3rzach, nigdy si\u0119 nie poddamy\u201d; cen\u0105 za pokonanie Niemc\u00f3w okaza\u0142a si\u0119 jednak utrata przez Wielk\u0105 Brytani\u0119 pozycji pierwszorz\u0119dnego mocarstwa \u015bwiatowego na rzecz USA (niekt\u00f3rzy historycy nazywaj\u0105 go nawet \u201egrabarzem\u201d Imperium Brytyjskiego); jeszcze w trakcie konferencji Wielkiej Tr\u00f3jki w Poczdamie przegra\u0142 wybory parlamentarne; jako lider opozycji przez nast\u0119pne sze\u015b\u0107 lat, opowiada\u0142 si\u0119 za utworzeniem \u201eStan\u00f3w Zjednoczonych Europy\u201d, a 5 III 1946, w s\u0142ynnym przem\u00f3wieniu z Fulton (Missouri, USA) u\u017cy\u0142 s\u0142ynnej frazy o zapadni\u0119ciu w poprzek Europy \u201e\u017celaznej kurtyny\u201d; po zwyci\u0119skich dla konserwatyst\u00f3w wyborach powr\u00f3ci\u0142 do w\u0142adzy w pa\u017adzierniku 1951 roku, lecz w kwietniu 1955 ust\u0105pi\u0142 z powod\u00f3w zdrowotnych, wycofuj\u0105c si\u0119 ju\u017c po raz ostatni definitywny z \u017cycia politycznego (urz\u0105d premiera i funkcj\u0119 lidera partii przekaza\u0142 A. Edenowi; zasiada\u0142 jedynie do 1964 w Izbie Gmin); w ostatnich latach \u017cycia po\u015bwi\u0119ca\u0142 si\u0119 intensywnie malarstwu; mi\u0142o\u015bnik whisky, cygar i tabaki; g\u0142\u00f3wnie za sze\u015bciotomow\u0105 histori\u0119 II wojny \u015bwiatowej otrzyma\u0142 w 1953 roku literack\u0105 Nagrod\u0119 Nobla; w tym samym roku otrzyma\u0142 tytu\u0142 szlachecki \u201eSir\u201d oraz Order Podwi\u0105zki; nie przyj\u0105\u0142 natomiast (w 1955) tytu\u0142u ksi\u0105\u017c\u0119cego, aby umo\u017cliwi\u0107 synowi karier\u0119 w Izbie Gmin; w 1963 zosta\u0142 pierwszym w historii obywatelem honorowym USA; jego pogrzeb by\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 w XX-wiecznej Anglii publiczn\u0105 ceremoni\u0105 funeraln\u0105, a w plebiscycie organizowanym przez BBC w 2002 roku zosta\u0142 uznany za najwybitniejszego Brytyjczyka wszechczas\u00f3w.<\/p>

200 lat temu, 28 stycznia<\/strong> 1815 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Lyonie Antoine<\/strong>-Joseph-Elis\u00c3\u00a9e-Adolphe Blanc de Saint-Bonnet<\/strong>, filozof, socjolog, teoretyk metapolityki i nomokracji (rozumianej jako zgodno\u015b\u0107 autorytetu politycznego z prawem naturalnym i boskim); pochodzi\u0142 ze starego patrycjatu mieszcza\u0144skiego Lyonu; w dzieci\u0144stwie – jak sam wspomina\u0142 – \u201e\u017cy\u0142 jak dzikus, b\u0142\u0105dz\u0105c po lasach\u201d; w liceum, pod wp\u0142ywem swego nauczyciela filozofii, ks. Noirota, sk\u0142ania\u0142 si\u0119 ku ontologizmowi, lecz p\u00f3\u017aniej, pod wp\u0142ywem ks. J.-J. Gaume\u2019a, przyj\u0105\u0142 stanowisko tomistyczne; podczas studi\u00f3w (prawniczych) w Pary\u017cu jego mentorem by\u0142 (r\u00f3wnie\u017c pochodz\u0105cy z Lyonu) romantyczny mesjanista i rojalista Pierre-Simon Ballanche; w wieku 26 lat odni\u00f3s\u0142 wielki sukces trzytomow\u0105 prac\u0105 o \u201ejedno\u015bci duchowej\u201d rozumu i Objawienia, pochwalony przez \u00f3wczesnego \u201edyktatora\u201d filozoficznego Francji – Victora Cousina – i udekorowany Legi\u0105 Honorow\u0105 przez ministra wychowania publicznego – N.-A. de Salvandy\u2019ego; jako my\u015blicielowi politycznemu s\u0142aw\u0119 przynios\u0142o mu z kolei dzie\u0142o Restauracja francuska<\/em> (1851), w kt\u00f3rej druzgoc\u0105cej krytyce podda\u0142 zar\u00f3wno protestantyzm, jak i racjonalizm (\u201einteligencja poza rozumem\u201d), liberalizm (\u201eprzyczajony ateizm\u201d), russoizm (\u201ecz\u0142owiek rodzi si\u0119 z\u0142y, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 go naprawia\u201d), rewolucj\u0119 (\u201enajpot\u0119\u017cniejsze k\u0142amstwo, jakie pojawi\u0142o si\u0119 na ziemi\u201d), demokracj\u0119 i kapitalizm (\u201eindustrializm\u201d po\u017cera jednostki, przede wszystkim robotnik\u00f3w, przy wsp\u00f3\u0142udziale \u201ebarbarzy\u0144stwa nauki\u201d), jak socjalizm (\u201eteza o niepokalanym pocz\u0119ciu cz\u0142owieka\u201d), traktuj\u0105c jako szczeg\u00f3lnie niebezpieczny tzw. socjalizm chrze\u015bcija\u0144ski, oraz broni\u0105c monarchii tradycyjnej i arystokracji; ultramontanin (broni\u0105cy na d\u0142ugo przed zdefiniowaniem tego dogmatu nieomylno\u015bci papieskiej), tradycjonalista i legitymista burbo\u0144ski, kt\u00f3ry do doktryny monarchicznej wni\u00f3s\u0142 silny pierwiastek prowidencjalistycznej i apokaliptycznej teologii historii (zwi\u0105zanie z ide\u0105 upadku w grzech pierworodny i odkupienia); jego s\u0142awie za \u017cycia, jako najwi\u0119kszego z Doktor\u00f3w Kontrrewolucji w po\u0142owie XIX wieku (\u201eintelektualnego kr\u00f3la epoki\u201d wed\u0142ug L. Bloy), odpowiada niemal doszcz\u0119tne zapomnienie na d\u0142ugie lata po \u015bmierci; zmar\u0142 w 1880 roku.<\/p>

10 lat temu, 30 stycznia<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Madrycie, w wieku 95 lat, Manuel Cerezales<\/strong> Gonz\u00e1lez, dziennikarz, publicysta i krytyk literacki; Galisyjczyk; requet\u00c3\u00a9<\/em> w czasie wojny domowej; od 1938 roku redaktor karlistowskiego przegl\u0105du \u201eMisi\u00f3w\u201d, w epoce frankizmu kolejno dyrektor dziennika \u201eEspada\u201d, wicedyrektor \u201eInformaciones\u201d, dyrektor galicyjskiego \u201eFaro de Vigo\u201d i wicedyrektor organu kombatant\u00f3w \u201eEl Alc\u00e1zar\u201d; wsp\u00f3\u0142organizator Kongres\u00f3w Dziennikarzy Katolickich; prywatnie, od 1946 roku m\u0105\u017c znanej powie\u015bciopisarki Carmen Laforet (1921-2004), z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 pi\u0119cioro dzieci (w separacji od 1970).<\/p>

5 lat temu, 31 stycznia<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Sewilli, w wieku 88 lat, Antonio Segura Ferns<\/strong>, chemik, ekonomista i filozof; bratanek wielkiego ksi\u0119cia Ko\u015bcio\u0142a, abp. Pedra kard. Segury y Saenza (1880-1957); karlista, szef regionalny Wsp\u00f3lnoty Tradycjonalistycznej w Andaluzji Zach.; profesor filozofii na uniwersytecie w Sewilli, za\u0142o\u017cyciel i prezes sewilia\u0144skiej sekcji Mi\u0119dzynarodowego Towarzystwa Tomasza z Akwinu (SITA), wsp\u00f3\u0142organizator Przyjaci\u00f3\u0142 Pa\u0144stwa Katolickiego (Amigos de la Ciudad Cat\u00f3lica), wsp\u00f3\u0142pracownik madryckiego dwumiesi\u0119cznika \u201eVerbo\u201d; niewzruszenie tradycjonalistyczne przekonania nie przeszkodzi\u0142y mu osobi\u015bcie przyja\u017ani\u0107 si\u0119 z szefem sewilskich komunist\u00f3w (a prac\u0119 doktorsk\u0105 pisa\u0142 o my\u015bli Marksa).<\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d luty<\/h2>

90 lat temu, 1 lutego<\/strong> 1925 roku, urodzi\u0142 si\u0119 na zamku w Chanteloup-les-Boys (Ni\u00c3\u00a8vre, Burgundia) G\u00c3\u00a9rard Saclier de la B\u00c3\u00a2tie<\/strong>, filozof i teolog polityczny, teoretyk i animator legitymizmu, heraldyk i genealog; w 1953 roku za\u0142o\u017cy\u0142 Centrum Wzajemnej Pomocy Genealogicznej i Pami\u0105tek Sancerre (CEGSS), a rok p\u00f3\u017aniej – stowarzyszenie La Vend\u00c3\u00a9e sancerroise (\u201eSancerre\u201d to nazwa szlachetnego bia\u0142ego wina z winnic Dolnej Loary), badaj\u0105ce histori\u0119 kontrrewolucji w Berry; w 1957 roku, pod auspicjami kr\u00f3la z prawa Jakuba II (Jakuba Henryka Burbo\u0144skiego, diuka Andegawenii i Segowii), za\u0142o\u017cy\u0142 Powszechne Stowarzyszenie Legitymist\u00f3w Francuskich (AGLF) – przekszta\u0142cone w 1979 w Uni\u0119 K\u00f3\u0142 Legitymistycznych Francji (UCLF) – oraz \u201eLa Gazette Royale\u201d (od 2000 wydawan\u0105 w formie elektronicznej), pozostaj\u0105c ich przewodnicz\u0105cym i redaktorem naczelnym do ko\u0144ca \u017cycia; jako bojownik Tradycji katolickiej (jego dewiz\u0105 by\u0142o zawo\u0142anie Wandejczyk\u00f3w: Pour Dieu et pour Roi<\/em>), za\u0142o\u017cy\u0142 pierwsz\u0105 we Francji organizacj\u0119 \u015bwieckich tradycjonalist\u00f3w – Stowarzyszenie \u015aw. Piusa V, a nast\u0119pnie Komitet Koordynacyjny Stowarzysze\u0144 Katolickich; by\u0142 r\u00f3wnie\u017c jednym z inicjator\u00f3w s\u0142ynnej \u201ezakazanej mszy\u201d, odprawionej 29 VIII 1976 w Lille przez abpa M. Lefebvre\u2019a; pomys\u0142odawca i g\u0142\u00f3wny redaktor wielkiej wsp\u00f3\u0142czesnej syntezy jurydycznej, historycznej, filozoficznej i teologicznej legitymizmu pt. Manifest Legitymistyczny<\/em> (2006); zmar\u0142 w 2006 roku; dzie\u0142o jego \u017cycia kontynuuje syn Hugues.<\/p>

70 lat temu, 2 lutego<\/strong> 1945 roku, w wi\u0119zieniu Pl\u00f6tzensee (Berlin) zgin\u0105\u0142, w wieku 60 lat, Carl Friedrich Goerdeler<\/strong>, prawnik i polityk; urodzony w Pile; lutera\u0144ski konserwatysta (jego dewiz\u0105 by\u0142o: omnia restaurare in Christo<\/em>) i monarchista, dzia\u0142acz Wolnej Partii Konserwatywnej (FKP), a w okresie Republiki Weimarskiej Niemiecko-Narodowej Partii Ludowej (DNVP); w latach 1922-1930 nadburmistrz Kr\u00f3lewca, a 1930-1937 Lipska (zmuszony do ust\u0105pienia przez hitlerowc\u00f3w); do 1935 roku uwa\u017ca\u0142 A. Hitlera za \u201eo\u015bwieconego dyktatora\u201d, krytykuj\u0105c go jedynie za pakt o nieagresji z Polsk\u0105; od ok. 1938 uczestnik prawicowej konspiracji antyhitlerowskiej, planuj\u0105cy restauracj\u0119 monarchii Hohenzollern\u00f3w (w osobie ks. Oskara Pruskiego); by\u0142 typowany na kanclerza Rzeszy w razie powodzenia spisku z 20 lipca 1944; w wysy\u0142anych Anglikom planach pokojowych domaga\u0142 si\u0119 utrzymania granic Niemiec z 1914 roku (Polska mia\u0142a otrzyma\u0107 \u201erekompensat\u0119\u201d za Pozna\u0144skie i Pomorze w postaci Litwy Kowie\u0144skiej) i przy\u0142\u0105czenia Austrii; po niepowodzeniu zamachu unikn\u0105\u0142 zrazu aresztowania, ukrywaj\u0105c si\u0119, ale zosta\u0142 zadenuncjowany przez kobiet\u0119, kt\u00f3ra go rozpozna\u0142a; aresztowany 12 VIII 1944, zosta\u0142 skazany przez tzw. Trybuna\u0142 Ludowy na kar\u0119 \u015bmierci, kt\u00f3rej przez d\u0142u\u017cszy czas nie wykonywano, chc\u0105c wydoby\u0107 z niego torturami informacje o innych spiskowcach; zosta\u0142 stracony przez powieszenie.<\/p>

70 lat temu, 2 lutego<\/strong> 1945 roku, w wi\u0119zieniu Pl\u00f6tzensee (Berlin) zgin\u0105\u0142, w wieku 60 lat, Johannes Popitz<\/strong>, prawnik, ekonomista i polityk; konserwatysta i monarchista; od 1919 roku pe\u0142ni\u0142 r\u00f3\u017cne funkcje w ministerstwie finans\u00f3w, w rz\u0105dzie gen. K. von Schleichera minister bez teki; od 21 IV 1933 pruski sekretarz stanu i minister finans\u00f3w; w latach 1933-1938 nale\u017ca\u0142 do NSDAP, zrezygnowa\u0142 z wszystkich funkcji po tzw. nocy kryszta\u0142owej; nale\u017ca\u0142 do opozycyjnego klubu dyskusyjnego Mittwochsgesselschaft i zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z prawicow\u0105 konspiracj\u0105 antyhitlerowsk\u0105; w projekcie konstytucji przysz\u0142ych Niemiec zak\u0142ada\u0142 rz\u0105dy autorytarne oraz restauracj\u0119 monarchii (w osobie kronprinza Wilhelma Pruskiego); \u015bledzony przez Gestapo jeszcze przed zamachem p\u0142k. C. von Stauffenberga, aresztowany 21 lipca 1944 i skazany 3 pa\u017adziernika przez tzw. Trybuna\u0142 Ludowy na kar\u0119 \u015bmierci; jego egzekucj\u0119 wstrzymywa\u0142 H. Himmler (kt\u00f3rego Popitz ju\u017c w lipcu 1943 namawia\u0142 do udzia\u0142u w zamachu stanu i wszcz\u0119cia rokowa\u0144 z aliantami zachodnimi); zosta\u0142 stracony przez powieszenie.<\/p>

200 lat temu, 4 lutego<\/strong> 1815 roku, urodzi\u0142 si\u0119 Kornel Krzeczunowicz<\/strong> h. w\u0142asnego, ziemianin i polityk; pochodzi\u0142 ze starej ormia\u0144skiej i spolszczonej rodziny, zwi\u0105zanej od wiek\u00f3w ze Lwowem; konserwatysta, zwi\u0105zany z Hotelem Lambert, a nast\u0119pnie ze stronnictwem tzw. Podolak\u00f3w; d\u0142ugoletni pose\u0142 na Sejm Galicyjski i do austriackiej Rady Pa\u0144stwa; zwalcza\u0142 separatyzm ukrai\u0144ski; zmar\u0142 w 1881 roku.<\/p>

100 lat temu, 6 lutego<\/strong> 1915 roku, zmar\u0142 w Bergamo (Lombardia), w wieku 66 lat, Nicol\u00f2 Rezzara<\/strong>, socjolog, dzia\u0142acz spo\u0142eczny i polityk katolicki; od 1877 roku dzia\u0142acz og\u00f3lnow\u0142oskiej organizacji konserwatyst\u00f3w katolickich Dzie\u0142a Kongresowe (Opere dei Congressi), od 1882 – cz\u0142onek Komitetu Centralnego i od 1887 do 1901 – sekretarz generalny; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel periodyku \u201eLibert\u00c3\u00a0 d\u2019insegnamento\u201d [\u201eWolno\u015b\u0107 nauczania\u201d], dziennika \u201eL\u2019Eco di Bergamo\u201d i tygodnika politycznego \u201eIl Campanone\u201d [\u201eDzwon\u201d]; wsp\u00f3\u0142organizator Ligi Robotniczej (Lega Operaia), z kt\u00f3rej wy\u0142oni\u0142a si\u0119 chrze\u015bcija\u0144ska W\u0142oska Konfederacja Pracuj\u0105cych (obecnie CISL).<\/p>

20 lat temu, 8 lutego<\/strong> 1995 roku, zmar\u0142 we Fryburgu (Szwajcaria), w wieku 92 lat, J\u00f3zef Maria <\/strong>[w\u0142a\u015bc. J\u00f3zef Franciszek Emanuel] Boche\u0144ski<\/strong>, h. Rawicz, imi\u0119 zakonne Innocenty Maria OP, filozof, logik, historyk logiki, sowietolog i publicysta; starszy brat Aleksandra (1904-2001) i Adolfa (1909-1944) Boche\u0144skich oraz Olgi Zawadzkiej (1905-2008); ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej (8 Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w); studiowa\u0142 ekonomi\u0119 na UJK i Uniwersytecie Pozna\u0144skim; jako prezes Organizacji M\u0142odzie\u017cy Monarchistycznej walczy\u0142 po stronie rz\u0105dowej w maju 1926 roku; w tym samym roku wst\u0105pi\u0142 (za namow\u0105 o. J. Woronieckiego OP) do seminarium duchownego, rok p\u00f3\u017aniej do nowicjatu Zakonu Kaznodziejskiego \u015bw. Dominika, a w 1932 otrzyma\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie; uko\u0144czy\u0142 filozofi\u0119 we Fryburgu (1931), a doktorat z teologii otrzyma\u0142 w rzymskim Collegium Angelicum, gdzie w latach 1934-1940 by\u0142 profesorem logiki; dwukrotny (1932, 1934) uczestnik Mi\u0119dzynarodowych Kongres\u00f3w Tomistycznych; za\u0142o\u017cyciel i redaktor \u201ePolskiego Przegl\u0105du Tomistycznego\u201d (ukaza\u0142 si\u0119 tylko jeden numer w 1939), gdzie opublikowa\u0142 pierwszy (niepe\u0142ny) polski przek\u0142ad opusculum<\/em> \u015bw. Tomasza o kr\u00f3lowaniu; w 1938 habilitowa\u0142 si\u0119 na UJ; w czasie II wojny \u015bwiatowej kapelan WP w 80. Pu\u0142ku Piechoty (bra\u0142 m.in. udzia\u0142 w bitwie pod Kockiem) oraz w II Korpusie (m.in. pod Monte Cassino); od 1945 profesor filozofii wsp\u00f3\u0142czesnej na Uniwersytecie Fryburskim (w latach 1964-1966 jego rektor); kierownik Instytutu Europy Wschodniej we Fryburgu, redaktor \u201eStudies in Soviet Thought\u201d i serii \u201eSovietica\u201d; ekspert w post\u0119powaniu delegalizacyjnym partii komunistycznej w RFN oraz wielu rz\u0105d\u00f3w w dziedzinie sowietologicznej; cz\u0142onek Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczy\u017anie oraz (od 1994) PAN; doktor h.c. pi\u0119ciu uniwersytet\u00f3w; w drugiej po\u0142owie XX wieku ewolucji uleg\u0142o zar\u00f3wno jego stanowisko filozoficzne (od tomizmu do filozofii analitycznej, gdy\u017c filozofia syntetyczna jest ju\u017c, jego zdaniem, niemo\u017cliwa z powodu niemo\u017cno\u015bci ogarni\u0119cia wszystkich danych dostarczanych przez nauki szczeg\u00f3\u0142owe), jak i ideowo-polityczne: przed wojn\u0105 zwolennik i teoretyk nacjonalizmu oraz \u201emonoideowego\u201d pa\u0144stwa katolickiego, po wojnie uzna\u0142 demokracj\u0119 za jeden z filar\u00f3w cywilizacji europejskiej (Manifest Demokratyczny<\/em>); dokona\u0142 te\u017c kontrowersyjnego rozr\u00f3\u017cnienia pomi\u0119dzy \u201echrze\u015bcija\u0144sk\u0105 bogobojno\u015bci\u0105\u201d a \u201emoralno\u015bci\u0105 \u015bwiata tego\u201d, kt\u00f3rej naczelnym nakazem jest: \u201epost\u0119puj tak, aby\u015b d\u0142ugo \u017cy\u0142 i dobrze ci si\u0119 powodzi\u0142o\u201d; pi\u0119tnowa\u0142 rozliczne \u201ezabobony\u201d (g\u0142\u00f3wnie \u201enaukowe\u201d, acz r\u00f3wnie\u017c na przyk\u0142ad humanizm i pacyfizm), kt\u00f3rych \u201enajbogatszym zbiorem\u201d jest marksizm-leninizm.<\/p>

150 lat temu, 12 lutego<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Pary\u017cu Louis Dimier<\/strong>, historyk i krytyk sztuki oraz historyk kontrrewolucji; monarchista; syn imigranta sabaudzkiego, podtrzymywa\u0142 rodzim\u0105 tradycj\u0119 regionaln\u0105 jako dyrektor dziennika \u201eLe R\u00c3\u00a9veil savoyard\u201d, za\u0142o\u017conego przeze\u0144 w 1906 roku; od 1938 by\u0142 r\u00f3wnie\u017c sekretarzem wieczystym Akademii w Val d\u2019Is\u00c3\u00a8re; przez 25 lat zwi\u0105zany z Action Fran\u00c3\u00a7aise, w 1907 roku z \u201enamaszczenia\u201d Ch. Maurrasa za\u0142o\u017cy\u0142 \u201erojalistyczn\u0105 Sorbon\u0119\u201d, czyli Instytut Akcji Francuskiej, w kt\u00f3rej sam kierowa\u0142 katedr\u0105 (chaire<\/em>) Rivarol (historii idei politycznych), opublikowa\u0142 te\u017c obszern\u0105 prac\u0119 o mistrzach kontrrewolucji XIX wieku, jednak po ostrej scysji z Maurrasem opu\u015bci\u0142 AF w 1925 roku, po\u015bwi\u0119caj\u0105c si\u0119 odt\u0105d wy\u0142\u0105cznie krytyce artystycznej; jako historyk sztuki specjalizowa\u0142 si\u0119 w malarstwie p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza, francuskiego renesansu i klasycyzmu; cho\u0107 nacjonalista polityczny, by\u0142 \u201eantynacjonalist\u0105\u201d estetycznym, przeciwstawiaj\u0105c si\u0119 propagatorom tezy o \u201esztuce autochtonicznej\u201d i dowodz\u0105c, \u017ce to arty\u015bci w\u0142oscy – na czele z Le Primatice (Francesco Primaticcio) – nauczyli Francuz\u00f3w kultury klasycznej; chwa\u0142a malarstwa, rze\u017aby i architektury Grand Si\u00c3\u00a8cle<\/em> zosta\u0142a dopiero zaprzepaszczona w dobie dominacji ideologii o\u015bwiecenia i rewolucji, g\u0142\u00f3wnym winowajc\u0105 upadku artystycznego czyni\u0142 za\u015b J.-L. Davida, kt\u00f3ry zdradzi\u0142 tradycj\u0119 klasyczn\u0105 przez \u201eafektowany puryzm\u201d jego \u201earchaizuj\u0105cych doktryn\u201d oraz indywidualistyczne odst\u0105pienie od autentycznej to\u017csamo\u015bci narodowej, nierozerwalnie z\u0142\u0105czonej z dynasti\u0105 kapety\u0144sk\u0105; zmar\u0142 w 1943 roku.<\/p>

15 lat temu, 13 lutego<\/strong> 2000 roku, zmar\u0142 w Bonn, w wieku 77 lat, R\u00fcdiger Altmann<\/strong>, socjolog polityki i publicysta; ucze\u0144 (w czasie wojny) Carla Schmitta i (po wojnie) lewicowego politologa Wolfganga Abendrotha; dzia\u0142acz m\u0142odzie\u017c\u00f3wki CDU i wydawca (od 1954) pisma \u201eCivis\u201d; doradca Konrada Adenauera i Ludwiga Erharda, autor koncepcji solidarnego \u201euformowanego spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d (Formierte Gesellschaft<\/em>) i \u201edemokracji z autorytetem\u201d (Demokratie mit Autorit\u00c3\u00a4t<\/em>); od lat 60. krytyk rosn\u0105cych ci\u0105gle redystrybucyjnych funkcji pa\u0144stwa, \u201epluralizmu ton\u0105cych dochod\u00f3w i luk bud\u017cetowych\u201d, socjalnego pa\u0144stwa b\u0119d\u0105cego \u201ewykastrowanym kotem, kt\u00f3ry przybiera na obj\u0119to\u015bci, trac\u0105c potencj\u0119\u201d; autor pamfletu na kanclerza H. Kohla Zero przed przecinkiem<\/em>; nied\u0142ugo przed \u015bmierci\u0105 o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce nie uwa\u017ca si\u0119 ju\u017c za konserwatyst\u0119, bo wszystko, co chcia\u0142 konserwowa\u0107, zu\u017cy\u0142o si\u0119.<\/p>

150 lat temu, 15 lutego<\/strong> 1865 roku, zmar\u0142 w Londynie, w wieku 62 lat, abp Nicholas<\/strong> Patrick Stephen kard. Wiseman<\/strong>, duchowny, teolog, historyk staro\u017cytno\u015bci, orientalista i powie\u015bciopisarz; urodzi\u0142 si\u0119 w rodzinie anglo-irlandzkich emigrant\u00f3w w hiszpa\u0144skiej Sewilli; \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie otrzyma\u0142 w 1825 roku; w angielskim kolegium w Rzymie uzyska\u0142 doktorat z teologii, a nast\u0119pnie (1827) zosta\u0142 jego wicerektorem i (1828-1840) rektorem; z nominacji papie\u017ca Leona XII profesor j\u0119zyk\u00f3w wsch. na Uniwersytecie Rzymskim; podczas pobytu w Anglii 1835-1836 zainteresowa\u0142 si\u0119 (\u201eanglokatolickim\u201d) ruchem oksfordzkim i wywar\u0142 wp\u0142yw na J.H. Newmana; w 1836 za\u0142o\u017cy\u0142 \u201eDublin Review\u201d; 22 V 1840 mianowany koadiutorem wikariusza apostolskiego dla Dystryktu Centralnego Anglii; wraz z przywr\u00f3ceniem (29 IX 1850) przez papie\u017ca b\u0142. Piusa IX katolickiej hierarchii w Anglii mianowany g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a angielskiego jako prymas Anglii i Walii, arcybiskup-metropolita Westminsteru i jednocze\u015bnie pierwszy od czas\u00f3w reformacji angielski kardyna\u0142; w 1854 roku prezentowa\u0142 w Rzymie definicj\u0119 dogmatu o Niepokalanym Pocz\u0119ciu NMP; zdecydowany ultramontanin.<\/p>

10 lat temu, 15 lutego<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Buenos Aires, w wieku 84 lat, Jorge F. Montiel Belmonte<\/strong>, historyk, publicysta i dzia\u0142acz nacjonalistyczny; aktywista Sojuszu Wyzwolicielsko-Nacjonalistycznego (Alianza Libertadora Nacionalista); wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c z Parti\u0105 Narodow\u0105 Republiki Wschodniej Urugwaju i jej organem \u201eEl Debate\u201d (p\u00f3\u017aniej \u201eEl Deber\u201d); fundator Wielkiego Krzy\u017ca Stalowego ku czci argenty\u0144skich bohater\u00f3w narodowych – zwyci\u0119zc\u00f3w w bitwie (Batalla de la Vuelta de Obligado<\/em>) na rzece Parana z flot\u0105 francusko-brytyjsk\u0105 (20 XI 1845).<\/p>

5 lat temu, 15 lutego<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Saint-Parres-l\u00c3\u00a8s-Vaudes (Szampania-Ardeny) ks. Georges de Nantes<\/strong>, znany lepiej jako L\u2019Abb\u00c3\u00a9 de Nantes<\/strong>, duchowny katolicki, my\u015bliciel mistyczno-apokaliptyczny i kontrrewolucyjny; \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie otrzyma\u0142 w 1948 roku; w 1958 roku za\u0142o\u017cy\u0142 kongregacj\u0119 misyjn\u0105 Ma\u0142ych Braci Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusa; zwi\u0105zany tradycj\u0105 rodzinn\u0105 z Action Fran\u00c3\u00a7aise, sam w latach 50. wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 (pod pseudonimem Amicus<\/em>) z \u201eAspects de la France\u201d; jako obro\u0144ca Algierii Francuskiej (wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eL\u2019Ordre Fran\u00c3\u00a7ais\u201d) aresztowany i internowany w latach 1962-1963; oskar\u017cyciel Soboru Watyka\u0144skiego II i Paw\u0142a VI o zast\u0105pienie kultu Boga \u201ekultem cz\u0142owieka\u201d, schizm\u0119 i herezj\u0119 oraz przekszta\u0142cenie Ko\u015bcio\u0142a w \u201eRuch O\u017cywienia Duchowego Demokracji Powszechnej\u201d – z tego powodu suspendowany a divinis<\/em> w 1966 i ob\u0142o\u017cony interdyktem w 1997 roku; w 1967 roku za\u0142o\u017cy\u0142 Lig\u0119 Kontr-Reformy Katolickiej (Ligue de la Contre-R\u00c3\u00a9forme catholique).<\/p>

70 lat temu, 16<\/strong> lub 17 lutego<\/strong> 1945 roku, zgin\u0105\u0142 w obozie koncentracyjnym w Dachau, w wieku 60 lat, Friedrich Percyval Reck-Malleczewen<\/strong> [w\u0142a\u015bc. Fritz Reck], lekarz, dziennikarz i pisarz; pochodzi\u0142 z pruskiej rodziny junkierskiej na Mazurach (Maleczewo); po uko\u0144czeniu medycyny s\u0142u\u017cy\u0142 jako lekarz okr\u0119towy; jako krytyk teatralny pisa\u0142 recenzje do \u201eS\u00fcddeutsche Zeitung\u201d; specjalizowa\u0142 si\u0119 w literaturze dzieci\u0119cej (wiele z tych ksi\u0105\u017cek by\u0142o zakazanych w III Rzeszy) oraz w biografiach z epoki rewolucji protestanckiej (sekta anabaptyst\u00f3w i jej \u201eF\u00fchrer\u201d Jan z Lejdy) i francuskiej (J.-P. Marat, Ch. Corday); piel\u0119gnowa\u0142 maniery arystokratyczne i wielbi\u0142 monarchi\u0119 Habsburg\u00f3w; przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z O. Spenglerem i obraca\u0142 w kr\u0119gach \u201erewolucji konserwatywnej\u201d (E. Niekisch, bracia J\u00fcngerowie), ale sam postulowa\u0142 \u201erewolucj\u0119 duchow\u0105\u201d, kt\u00f3ra zbli\u017cy Niemcy do antycznych idea\u0142\u00f3w dobra i pi\u0119kna; w 1930 roku konwertowa\u0142 na katolicyzm; od pocz\u0105tku nieprzejednany wr\u00f3g narodowego socjalizmu (kt\u00f3ry sprawi\u0142, \u017ce lud<\/em> niemiecki sta\u0142 si\u0119 plebsem<\/em>) i osobi\u015bcie A. Hitlera nazywanego przeze\u0144 \u201eWielkim Manitu\u201d, \u201eszefem bandy rozb\u00f3jniczej\u201d, \u201ewielkim eunuchem\u201d i \u201etym wieprzem\u201d; w czasie wojny utrzymywa\u0142 kontakty zar\u00f3wno z kr\u0119giem konspiracyjnym braci von Stauffenberg\u00f3w, jak i z kr\u0119giem Bia\u0142ej R\u00f3\u017cy; aresztowany (wskutek denuncjacji) przez Gestapo w grudniu 1944 roku i przewieziony do obozu zosta\u0142 – wed\u0142ug jednej wersji – zamordowany 16 lutego, albo zmar\u0142 na dur brzuszny nast\u0119pnego dnia; jego wydany po wojnie Dziennik cz\u0142owieka zdesperowanego<\/em> jest jedn\u0105 z najcenniejszych (obok V. Klemperera) analiz Lingua Tertii Imperii<\/em>.<\/p>

60 lat temu, 17 lutego<\/strong> 1955 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Bisceglie (Puglia, W\u0142ochy) Marcello Veneziani<\/strong>, dziennikarz i pisarz; absolwent filozofii, wsp\u00f3\u0142pracownik wielu dziennik\u00f3w i przegl\u0105d\u00f3w (m.in. \u201eIl Tempo\u201d, \u201eIl Giornale Italia\u201d, \u201eIl Messagero\u201d, \u201eLa Stampa\u201d, \u201eIl Resto del Carlino\u201d), wydawca \u201eL\u2019Italia settimanale\u201d (1992-1995), \u201eLo Stato\u201d (1998-1999) i od 2004 \u201eIl Giornale\u201d; teoretyk kultury prawicy, historyk rewolucji konserwatywnej we W\u0142oszech i tradycjonalizmu integralnego (J. Evola).<\/p>

25 lat temu, 17 lutego<\/strong> 1990 roku, zmar\u0142 w Le\u00f3n (Guanajuato, Meksyk), w wieku 79 lat, Jos\u00c3\u00a9 Antonio Trueba<\/strong> Olivares, prawnik, publicysta i dzia\u0142acz synarchistyczny (narodowo-katolicki); starszy brat Alfonsa Trueby, r\u00f3wnie\u017c synarchisty i historyka; w latach 30. dzia\u0142acz sekcji 11. (obywatelsko-spo\u0142ecznej) podziemnego Legionu; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (23 V 1937) i pierwszy Jefe nacional<\/em> (do 13 III 1938) Narodowego Zwi\u0105zku Synarchistycznego (Uni\u00f3n Nacional Sinarquista); wsp\u00f3\u0142autor Manifestu Komitetu Organizacyjnego<\/em> UNS, 16 Punkt\u00f3w Podstawowych<\/em>, Synarchistycznego Pentalogu<\/em> i Zasad G\u0142\u00f3wnych<\/em>; w latach 1942-1943 kierowa\u0142 koloni\u0105 synarchistyczn\u0105 w Villa Kino (Sonora); w konflikcie (1944) pomi\u0119dzy kolejnymi szefami UNS: tradycjonalist\u0105 Salvadorem Abascalem i proameryka\u0144skim Manuelem Torresem Bueno opowiedzia\u0142 si\u0119 po stronie tego pierwszego i wraz z nim zosta\u0142 wykluczony z UNS; po wycofaniu si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci politycznego pracowa\u0142 jako notariusz.<\/p>

10 lat temu, 20 lutego<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142, w wieku 94 lat, Jacques Ploncard d\u2019Assac<\/strong>, dziennikarz, eseista, historyk i dzia\u0142acz nacjonalistyczny; ucze\u0144 \u00c3\u2030. Drumonta i monarchisty Ch. Maurrasa, w latach 30. zradykalizowa\u0142 si\u0119, wst\u0119puj\u0105c najpierw (1933) do anty\u017cydowskiego Frontu Narodowego Robotnik\u00f3w Rolnych (Henry\u2019ego Costona), zwanego tak\u017ce Les Francistes (nie nale\u017cy ich myli\u0107 z Francisme\/Parti Franciste Marcela Bucarda), a nast\u0119pnie (1936) populistyczno-faszystowskiej Francuskiej Partii Ludowej (PPF) Jacquesa Doriota, lecz jeszcze przed wybuchem wojny powr\u00f3ci\u0142 na pozycje narodowo-konserwatywne; w kampanii czerwcowej 1940 roku wys\u0142u\u017cy\u0142 Krzy\u017c Wojenny; po akcesie do Rewolucji Narodowej marsza\u0142ka Ph. P\u00c3\u00a9taina (kt\u00f3ry go odznaczy\u0142 orderem Francisque<\/em>) odgrywa\u0142 (wraz z H. Bostonem i Bernardem Fa\u00c3\u00bf) znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w demaskowaniu masonerii, jako cz\u0142onek S\u0142u\u017cby ds. Stowarzysze\u0144 Tajnych, kt\u00f3ra zdo\u0142a\u0142a przej\u0105\u0107 archiwa Wielkiego Wschodu Francji i innych organizacji maso\u0144skich; skazany zaocznie po \u201ewyzwoleniu\u201d w zem\u015bcie na kar\u0119 \u015bmierci (trzykrotnie), zdo\u0142a\u0142 schroni\u0107 si\u0119 w Portugalii, gdzie sta\u0142 si\u0119 biografem i komentatorem my\u015bli politycznej Antonia Salazara; g\u0142osi\u0142 obron\u0119 Zachodu przed ekspansj\u0105 komunistyczn\u0105 oraz demaskowa\u0142 infiltracj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a przez nurty progresistowskie; jako historyk i teoretyk nacjonalizmu k\u0142ad\u0142 nacisk na rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy kontrrewolucyjnym nacjonalizmem integralnym (rozwijaj\u0105cym si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w krajach roma\u0144skich) a rewolucyjnym i totalitarnym nacjonalitaryzmem (kt\u00f3rego kwintesencj\u0105 by\u0142 hitleryzm); po tzw. rewolucji go\u017adzik\u00f3w w Portugalii (1974) powr\u00f3ci\u0142 do Francji, gdzie zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z ko\u0142ami tradycjonalistyczno-katolickimi i narodowymi; sympatyzowa\u0142 z Frontem Narodowym i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z dziennikiem \u201ePr\u00c3\u00a9sent\u201d; w swoich studiach historycznych zajmowa\u0142 si\u0119 m.in. dziejami prawowitych kr\u00f3l\u00f3w Francji na wygnaniu w Gorycji (w \u015bwietle archiw\u00f3w Metternicha); prawie do ko\u0144ca \u017cycia by\u0142 tak\u017ce aktywny jako konferencjonista; jego synem jest r\u00f3wnie\u017c znany pisarz nacjonalistyczny Philippe Ploncard d\u2019Assac (ur. 1936).<\/p>

1375 lat temu, 21 lutego<\/strong> 640 roku, zmar\u0142 w Landen (Brabancja, Belgia), w wieku ok. 60 lat, \u015bw. Pepin z Landen<\/strong> [franc. P\u00c3\u00a9pin de Landen<\/em>], zw. te\u017c Pepinem Starszym [P\u00c3\u00a9pin l\u2019Ancien<\/em>, P\u00c3\u00a9pin le Vieux<\/em>], majordom frankijskiej Austrazji w epoce Merowing\u00f3w: Chlotara II (kt\u00f3rego wraz ze \u015bw. Arnulfem z Metzu osadzi\u0142 w 613 roku na tronie), Dagoberta I i Sigeberta III; dziadek Pepina z Heristalu i protoplasta Karoling\u00f3w; jako \u015bwi\u0119ty czczony najpierw w Brabancji.<\/p>

80 lat temu, 24 lutego<\/strong> 1935 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Rzymie Jean de Viguerie<\/strong>, historyk i eseista, specjalizuj\u0105cy si\u0119 w dziejach XVIII wieku i Ko\u015bcio\u0142a w tej epoce; profesor (obecnie emerytowany i honorowy) Uniwersytetu Lille III, przewodnicz\u0105cy Francuskiego Stowarzyszenia Historii Idei i Historii Religii; od 2001 cz\u0142onek Acad\u00c3\u00a9mie des Jeux floraux (okcyt. Acad\u00c3\u00a8mia dels J\u00f2cs Florals), wskrzeszaj\u0105cej \u015bredniowieczne konkursy poetyckie trubadur\u00f3w; laureat Nagrody Akademii Francuskiej (1974), Renesansu (1987) i Hugona Kapeta (2003); monarchista i tradycjonalista katolicki; analityk mit\u00f3w rewolucyjnych, na czele z mitem \u201eobywatela\u201d (citoyen<\/em>), jako parodii i substytutu chrze\u015bcija\u0144stwa; szczeg\u00f3lne poruszenie wywo\u0142a\u0142a jego ksi\u0105\u017cka Dwie Ojczyzny, esej historyczny o idei ojczyzny we Francji<\/em> (1998), w kt\u00f3rej zaatakowa\u0142 \u201enacjonalizm integralny\u201d Ch. Maurrasa i Action fran\u00c3\u00a7aise jako, jego zdaniem niekompatybilny z tradycyjnym rozumieniem ojczyzny we Francji kapety\u0144skiej, uwik\u0142any za\u015b – mimo deklarowanej kontrrewolucyjno\u015bci – w szowinistyczny, ideologiczny i laicki \u201epatriotyzm rewolucyjny\u201d.<\/p>

50 lat temu, 25 lutego<\/strong> 1965 roku, zmar\u0142 we Florencji, w wieku 85 lat, Guido Manacorda<\/strong>, pisarz, my\u015bliciel religijny, filolog, t\u0142umacz i bibliograf; na pocz\u0105tku wieku XX pracowa\u0142 jako bibliotekarz uniwersytecki (Katania, Piza, Messyna); w 1908 roku za\u0142o\u017cy\u0142 przegl\u0105d \u201eStudi di filologia moderna\u201d; w 1913 zosta\u0142 mianowany profesorem nadzwyczajnym literatury niemieckiej na Uniwersytecie Neapolita\u0144skim (od 1919 – zwyczajnym), lecz prac\u0119 uniwersyteck\u0105 w latach 1915-1918 przerwa\u0142 mu udzia\u0142 w wojnie (walczy\u0142 nad Piaw\u0105, w bitwie pod Vittorio Veneto i nale\u017ca\u0142 do oddzia\u0142u, kt\u00f3ry zdoby\u0142 Triest); w latach 1920-1927 redagowa\u0142 seri\u0119 \u201eBiblioteca Sansoniana stranieri\u201d, dla kt\u00f3rej sam przet\u0142umaczy\u0142 ca\u0142y korpus dramatyczny Ryszarda Wagnera oraz Elegie<\/em> Goethego (p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c Fausta<\/em>); aktywny w promocji kultury w\u0142oskiej za granic\u0105 (Niemcy, Francja, kraje skandynawskie), otwiera\u0142 pierwsz\u0105 wystaw\u0119 ksi\u0105\u017cki i prasy w\u0142oskiej w Warszawie; wychowany w tradycji idealistycznej (G. Gentile), po wojnie prze\u017cy\u0142 kryzys duchowy, wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 poszukiwaniem \u201enowej mistyki\u201d, lecz zako\u0144czony nawr\u00f3ceniem (1927) na katolicyzm, czego pierwszym owocem by\u0142 \u201edrama sacro\u201d Pawe\u0142 z Tarsu<\/em>; od 1929 roku wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 z G. Papinim i P. Bargellinim florencki o\u015brodek kultury katolickiej i antyidealistycznej wok\u00f3\u0142 czasopisma \u201eFrontespizio\u201d [\u201eFasada\u201d], opowiadaj\u0105cy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c za pojednaniem (conciliazione<\/em>) katolicyzmu z faszyzmem; przyjmowany cz\u0119sto przez B. Mussoliniego, wykorzystywa\u0142 te spotkania do wskazywania Duce<\/em> b\u0142\u0119d\u00f3w rasizmu hitlerowskiego; pr\u00f3bowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c (jako poufny \u0142\u0105cznik papie\u017ca Piusa XI) wp\u0142ywa\u0107 na powstrzymanie prze\u015bladowa\u0144 katolik\u00f3w w III Rzeszy; w reakcji na pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 Bolszewizm<\/em>, b\u0119d\u0105c\u0105 prezentacj\u0105 antykomunizmu faszystowskiego w kontra\u015bcie do narodowego socjalizmu; pomimo i\u017c nie pe\u0142ni\u0142 \u017cadnych funkcji oficjalnych we W\u0142oskiej Republice Spo\u0142ecznej, zosta\u0142 w 1946 roku pozbawiony katedry przez komisj\u0119 ds. czystki (epurazione<\/em>) personelu uniwersyteckiego; odt\u0105d wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z florenckim wydawnictwem Fussi i po\u015bwi\u0119ca\u0142 si\u0119 pracy pisarskiej.<\/p>

5 lat temu, 25 lutego<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Pau (Akwitania), w wieku 55 lat, Jean-Claude Valla<\/strong>, dziennikarz, publicysta i historyk; w m\u0142odo\u015bci cz\u0142onek Federacji Student\u00f3w Nacjonalistycznych (FEN) i wsp\u00f3\u0142pracownik Europe-Action, nast\u0119pnie jeden z g\u0142\u00f3wnych animator\u00f3w Nowej Prawicy (Nouvelle droite<\/em>), jako wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (1968) GRECE (Groupement de recherche et d\u2019\u00c3\u00a9tudes pour la civilization europ\u00c3\u00a9enne) i jej sekretarz generalny w latach 1973-1978, dyrektor wydawnictwa Copernic (1976-1978), redaktor naczelny kwartalnika \u201e\u00c3\u2030l\u00c3\u00a9ments\u201d (1973-1978) oraz pierwszy redaktor \u201eFigaro Magazine\u201d (1978-1980); wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eValeurs actuelles\u201d (1970-1973), \u201eMagazine Hebdo\u201d (1983-1985) i miesi\u0119cznika \u201eMarianne\u201d (1985-1986); po wyst\u0105pieniu z GRECE (1986) redaktor tygodnika \u201eMinute\u201d (1993-99) oraz (od 2002) wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eLa Nouvelle revue d\u2019histoire\u201d Dominique\u2019a Vennera. Autor biografii narodowych rewolucjonist\u00f3w (Ledesma Ramos, Valois, Doriot), a tak\u017ce prac na temat kolaboracji socjalist\u00f3w i \u017byd\u00f3w z hitleryzmem.<\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d marzec<\/h2>

200 lat temu, 8 marca<\/strong> 1815 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Segeletz (obecnie Wusterhausen, Brandenburgia) (Friedrich Wilhelm) Hermann Wagener<\/strong>, prawnik, dziennikarz, publicysta i polityk konserwatywny; monarchista, za\u0142o\u017cyciel (1848) i redaktor organu \u201estaropruskich\u201d konserwatyst\u00f3w \u201eNeue Preu\u00c3\u0178ische Zeitung\u201d, zwanego te\u017c (od \u0179elaznego Krzy\u017ca w winiecie) \u201eKreuzzeitung\u201d; wyznaniowo cz\u0142onek Zboru Katolicko-Apostolskiego (Katholisch-apostolische Gemeinden); 1861-1872 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel i dzia\u0142acz Pruskiego Towarzystwa Ludowego; 1867-1871 pose\u0142 do Pruskiej Izby Reprezentant\u00f3w, a nast\u0119pnie do Reichstagu Rzeszy; wr\u00f3g liberalizmu, bur\u017cuazji i \u017cydostwa, propagator konserwatyzmu chrze\u015bcija\u0144sko-spo\u0142ecznego, g\u0142osz\u0105cy konieczno\u015b\u0107 \u201espo\u0142ecznego papie\u017ca\u201d i \u201espo\u0142ecznego cesarza\u201d (konsultant Bismarcka w ustawodawstwie socjalnym), autor oficjalnego programu (1876) Niemieckiej Partii Konserwatywnej; zmar\u0142 w 1889 roku.<\/p>

125 lat temu, 8 marca<\/strong> 1890 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Trewirze (Nadrenia-Palatynat), w rodzinie arystokratycznej, Oswald von Nell-Breuning SJ<\/strong>, katolicki teolog oraz filozof i etyk spo\u0142eczny; w 1911 roku wst\u0105pi\u0142 do zakonu jezuit\u00f3w, a w 1921 otrzyma\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie; doktoryzowa\u0142 si\u0119 w 1928 roku, po czym zosta\u0142 profesorem teologii moralnej, prawa ko\u015bcielnego i nauk spo\u0142ecznych jezuickiej Wy\u017cszej Szko\u0142y Filozoficzno-Teologicznej we Frankfurcie nad Menem; jako teoretyk katolickiej nauki spo\u0142ecznej (nazywany jej \u201enestorem\u201d) zdefiniowa\u0142 jej podstawowe zasady: personalizmu, solidarno\u015bci i pomocniczo\u015bci; papie\u017c Pius XI powierzy\u0142 mu zredagowanie swojej encykliki spo\u0142ecznej Quadragesimo anno<\/em> (1931); w III Rzeszy by\u0142 obj\u0119ty od 1936 roku zakazem publikacji; po II wojnie \u015bwiatowej wyk\u0142ada\u0142 etyk\u0119 gospodarcz\u0105 i spo\u0142eczn\u0105 na Uniwersytecie Goethego we Frankfurcie (od 1956 by\u0142 profesorem honorowym); by\u0142 cz\u0142onkiem Katolickiej Akademii Bawarskiej oraz laureatem Nagrody Romana Guardiniego; zmar\u0142 w 102 roku \u017cycia w 1991 roku.<\/p>

10 lat temu, 12 marca<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Kordobie (Argentyna), w wieku 86 lat (ur. 4 XI 1918), (Julio) Guido Soaje Ramos<\/strong>, filozof; profesor Uniwersytetu Narodowego w Mendozie, Argenty\u0144skiego Papieskiego Uniwersytetu Katolickiego, Uniwersytetu Katolickiego w Valparaiso (Chile) i Uniwersytetu Rio Grande del Sul (Brazylia), za\u0142o\u017cyciel i prezes Instytutu Filozofii Praktycznej w Buenos Aires, wsp\u00f3\u0142pracownik pism \u201eEthos\u201d, \u201eSapientia\u201d, \u201ePhilosophica\u201d, \u201eVerbo\u201d i \u201eRevista de Filosof\u00c3\u00ada Pr\u00e1ctica\u201d, wsp\u00f3\u0142organizator Pierwszego Narodowego Kongresu Filozoficznego w 1949 roku; zajmowa\u0142 si\u0119 filozofi\u0105 prawa, etyk\u0105 i filozofi\u0105 spo\u0142eczn\u0105; tomista i tradycjonalista (karlista), wierny JKW Sykstusowi Henrykowi Burbon-Parma.<\/p>

1450 lat temu, 13 marca<\/strong> 565 roku, zmar\u0142 w Konstantynopolu, w wieku oko\u0142o 60 lat, Belizariusz<\/strong> [gr. \u00ce\u2019\u00ce\u00b5\u00ce\u00bb\u00ce\u00b9\u00cf\u0192\u00ce\u00ac\u00cf\u0081\u00ce\u00b9\u00ce\u00bf\u00cf\u201a<\/em>; \u0142ac. (Flavius) Belisarius<\/em>], w\u00f3dz bizantyjski; z pochodzenia by\u0142 prawdopodobnie zromanizowanym Germanem lub Trakiem, urodzonym na terenie dzisiejszej Bu\u0142garii; podczas wojny z Persj\u0105 mianowany przez cesarza Justyniana I Wielkiego wodzem naczelnym na Wschodzie (magister militum per Orientem<\/em>), gdzie walczy\u0142 ze zmiennym szcz\u0119\u015bciem, a nast\u0119pnie (532) st\u0142umi\u0142 plebejskie powstanie Nika w Konstantynopolu;\u00a0w 533 roku na polecenie cesarza przeprawi\u0142 si\u0119 do Afryki, gdzie zaj\u0105\u0142 Kartagin\u0119, pokona\u0142 kr\u00f3la Wandal\u00f3w i zaj\u0105\u0142 ich pa\u0144stwo; w 535 wyl\u0105dowa\u0142 na Sycylii, a nast\u0119pnie w Italii, gdzie zdoby\u0142 Neapol i bez walki zaj\u0105\u0142 Rzym, a wreszcie Rawenn\u0119, bior\u0105c do niewoli kr\u00f3la Ostrogot\u00f3w Witigisa, jednak wskutek intryg dworskich utraci\u0142 na pewien czas dow\u00f3dztwo i nie dano mu odby\u0107 triumfu; w 559 roku obroni\u0142 jeszcze Konstantynopol przed Hunami; jego sekretarzem by\u0142 s\u0142ynny historyk Prokopiusz z Cezarei; opowie\u015bci o jego o\u015blepieniu i zmuszeniu do \u017cebractwa s\u0105 legend\u0105.<\/p>

250 lat temu, 14 marca<\/strong> 1765 roku, zmar\u0142a w Tarnowie, w wieku ok. 67-70 lat, El\u017cbieta Dru\u017cbacka<\/strong>, poetka, zwana \u201es\u0142owia\u0144sk\u0105 Safon\u0105\u201d i \u201eMuz\u0105 sarmack\u0105\u201d; by\u0142a c\u00f3rk\u0105 szlachcica Kowalskiego z Wielkopolski, starann\u0105 edukacj\u0119 odebra\u0142a na dworze kasztelanowej krakowskiej El\u017cbiety z Lubomirskich Sieniawskiej; ok. 1720 roku po\u015blubi\u0142a skarbnika \u017cydaczowskiego Kazimierza Dru\u017cbickiego, z kt\u00f3rym mia\u0142a dwie c\u00f3rki; po \u015bmierci m\u0119\u017ca osiad\u0142a w tarnowskim klasztorze si\u00f3str bernardynek, gdzie zmar\u0142a; jej poezja liryczna i epicka (w tym pierwszy polski poemat opisowy), wydana za jej \u017cycia cz\u0119\u015bciowo przez braci Za\u0142uskich (bpa J\u00f3zefa Andrzeja i bpa Andrzeja Stanis\u0142awa) nale\u017cy do szczytowych osi\u0105gni\u0119\u0107 p\u00f3\u017anego baroku, zw\u0142aszcza tw\u00f3rczo\u015bci religijnej.<\/p>

60 lat temu, 15 marca<\/strong> 1955 roku, zmar\u0142 w Pary\u017cu, w wieku 89 lat (ur. 1 I 1866), Ernest<\/strong>-Antoine-Aim\u00c3\u00a9-L\u00c3\u00a9on Seilli\u00c3\u00a8re<\/strong>, bar. (papieski) de Laborde, eseista, krytyk literacki i publicysta; wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eJournal des D\u00c3\u00a9bats\u201d, \u201eCorrespondant\u201d, \u201eLa Revue des deux mondes\u201d; nieub\u0142agany krytyk \u201eimperializmu demokratycznego\u201d, romantyzmu (\u201eimperializmu irracjonalnego\u201d), russoizmu, kwietyzmu, pangermanizmu, freudyzmu (\u201epsychologii imperialistycznej\u201d) i narodowego socjalizmu; od 1914 roku cz\u0142onek Akademii Nauk Moralnych i Politycznych (od 1935 jej sekretarz do\u017cywotni), 14 II 1946 wybrany do Akademii Francuskiej (fotel 15).<\/p>

5 lat temu, 17 maja<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Waszyngtonie, w wieku 79 lat (ur. 21 V 1930), George A<\/strong>(ndrew). Panichas<\/strong>, potomek imigrant\u00f3w greckich, krytyk literacki, historyk i teoretyk tradycjonalistycznego konserwatyzmu; w latach 1962-1992 profesor anglistyki Uniwersytetu Maryland, wyk\u0142adowca Szko\u0142y Teologicznej Greckiego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego w Brookline (Mass.); nast\u0119pca (od 1984 do 2007) Russella A. Kirka jako wydawca i redaktor kwartalnika \u201eModern Age\u201d.<\/p>

40 lat temu, 20 marca<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w St. Gallen (Szwajcaria), w wieku 66 lat (ur. 23 VI 1908), Jakub Henryk Burbo\u0144ski<\/strong> [franc. Jacques-L\u00c3\u00a9opold-Isabelin-Henri-Alexandre-Albert-Alphonse-Victor-Acace-Pierre-Paul-Marie de Bourbon<\/em>; hiszp. D. Jaime Leopoldo Isabelino Enrique Alejandro Alberto Alfonso V\u00c3\u00adctor Acacio Pedro Pablo Mar\u00c3\u00ada de Borb\u00f3n y Battenberg<\/em>], infant Hiszpanii, ksi\u0105\u017c\u0119 Segowii i Toledo, diuk Andegawenii; drugi syn \u201ekonstytucyjnego\u201d kr\u00f3la de facto<\/em> Hiszpanii 1886-1931 \u00abAlfonsa XIII\u00bb, a od 1936 prawowitego kr\u00f3la Francji i Nawarry Alfonsa I, oraz Wiktorii Eugenii Battenberg; z powodu kalectwa (by\u0142 g\u0142uchoniemy, co jednak nie przeszkodzi\u0142o mu opanowa\u0107 kilku j\u0119zyk\u00f3w) zosta\u0142 zmuszony do zrzeczenia si\u0119 sukcesji hiszpa\u0144skiej (do kt\u00f3rej zreszt\u0105 linia ta, jako uzurpatorska, i tak nie mia\u0142a prawa) na rzecz swojego m\u0142odszego brata, Jana hr. Barcelony (ojca \u00abJana Karola I\u00bb i dziadka \u00abFilipa VI\u00bb); z chwil\u0105 \u015bmierci swego ojca (28 II 1941) sta\u0142 si\u0119 G\u0142ow\u0105 Domu Burbo\u0144skiego oraz prawowitym kr\u00f3lem Francji i Nawarry, oficjalnie afirmuj\u0105c swoje prawa 20 VII 1946; przyj\u0105\u0142 imi\u0119 Henryka VI<\/strong>, chocia\u017c wed\u0142ug francuskiego prawa zwyczajowego winien by\u0107 Jakubem II<\/strong>, oficjalne dokumenty podpisywa\u0142 jednak jako Jacques-Henri<\/em>; swoim oficjalnym reprezentantem we Francji mianowa\u0142 ks. de Bauffremont; od 1952 roku corocznie przewodniczy\u0142 uroczysto\u015bciom \u017ca\u0142obnym w Pary\u017cu w rocznic\u0119 zamordowania Ludwika XVI (21 stycznia); w 1964 roku przybra\u0142 tak\u017ce tytu\u0142 ksi\u0119cia Madrytu, podnosz\u0105c tym samym pretensje do tronu hiszpa\u0144skiego w sukcesji karlistowskiej, lecz w 1969 roku zrzek\u0142 si\u0119 ich w telegramie do gen. F. Franco na rzecz Juana Carlosa; ojciec Alfonsa II (1936-1989) i dziadek Ludwika XX (ur. 1974).<\/p>

125 lat temu, 22 marca<\/strong> 1890 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Dobrowie k. Bia\u0142ogardu, a 70 lat temu, 9 kwietnia 1945 roku zmar\u0142 w Berlinie, w wieku 55 lat, Ewald <\/strong>Albert Friedrich Karl Leopold Arnold von Kleist-Schmenzin<\/strong>, niemiecki polityk konserwatywny i monarchista; pochodzi\u0142 z pruskiej rodziny junkierskiej i uko\u0144czy\u0142 prawo; w okresie Republiki Weimarskiej wst\u0105pi\u0142 do konserwatywno-nacjonalistycznej Niemieckiej Narodowej Partii Ludowej (DNVP); bra\u0142 udzia\u0142 w dwu pr\u00f3bach zamachu stanu: monarchistycznym puczu Kappa (1920) i puczu monachijskim (1923); w 1932 roku opublikowa\u0142 broszur\u0119 o narodowym socjalizmie jako zagro\u017ceniu dla pa\u0144stwa; po doj\u015bciu A. Hitlera do w\u0142adzy wyst\u0105pi\u0142 z DNVP, zosta\u0142 natomiast cz\u0142onkiem antyre\u017cimowego ruchu ewangelickiego pn. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Wyznaj\u0105cy (Bekennende Kirche); w 1938 roku sondowa\u0142 w Londynie (jako sekretny wys\u0142annik adm. W. Canarisa i gen. L. Becka) opini\u0119 rz\u0105du brytyjskiego na temat ewentualnego zamachu stanu w Niemczech, maj\u0105cego zapobiec wybuchowi wojny; z cywilno-wojskow\u0105 konspiracj\u0105 antyhitlerowsk\u0105 w czasie wojny kontaktowa\u0142 si\u0119 poprzez swojego syna Ewalda-Heinricha (1922-2013), kt\u00f3ry mia\u0142 zabi\u0107 Hitlera w samob\u00f3jczym zamachu, do kt\u00f3rego nie dosz\u0142o z powodu ci\u0105g\u0142ego przesuwania przez F\u00fchrera terminu demonstracji, maj\u0105cej by\u0107 do tego okazj\u0105; aresztowany wraz z synem nazajutrz po niepowodzeniu zamachu p\u0142k. hr. von Stauffenberga z 20 VII 1944; syn, z powodu braku dowod\u00f3w zosta\u0142 wypuszczony, lecz ojca skazano na \u015bmier\u0107 i zgilotynowano w wi\u0119zieniu Pl\u00f6tzenzee.<\/p>

90 lat temu, 22 marca<\/strong> 1925 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Gniewie Wojciech Ziembi\u0144ski<\/strong>, dzia\u0142acz niepodleg\u0142o\u015bciowy, pi\u0142sudczyk; w czasie II wojny \u015bwiatowej cz\u0142onek podziemnych organizacji \u201ePobudka\u201d i \u201eWalka\u201d, aresztowany przez Niemc\u00f3w i osadzony w obozie pracy w Karlsruhe, w 1945 przedosta\u0142 si\u0119 do Anglii i zosta\u0142 najm\u0142odszym \u017co\u0142nierzem PSZ na Zachodzie; w 1947 wr\u00f3ci\u0142 do kraju; po studiach prawniczych pracowa\u0142 jako redaktor techniczny w SW \u201eCzytelnik\u201d; dzia\u0142acz warszawskiego KIK i Klubu Krzywego Ko\u0142a; aresztowany na cztery miesi\u0105ce w 1965, a w 1971 skazany na rok z warunkowym zawieszeniem za wyk\u0142ady dla harcerzy o wschodniej granicy Polski (\u201eproces piski o Traktat Ryski\u201d); inicjator licznych uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105cych wielkich Polak\u00f3w i tradycj\u0119 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105; kronikarz polskiego czynu zbrojnego wszystkich formacji, z powodu uwielbienia dla Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego nazywany \u017cartobliwie \u201eKasztank\u0105\u201d; cz\u0142onek KOR, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (1977) i rzecznik Ruchu Obrony Praw Cz\u0142owieka i Obywatela oraz wsp\u00f3\u0142redaktor jego pisma \u201eOpinia\u201d; po roz\u0142amie w ROPCiO za\u0142o\u017cy\u0142 Komitet Porozumienia na rzecz Samostanowienia Narodu; skazany na trzy miesi\u0105ce pozbawienia wolno\u015bci za zorganizowanie obchod\u00f3w \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci 11 XI 1979; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (1981) Klub\u00f3w S\u0142u\u017cby Niepodleg\u0142o\u015bci; w stanie wojennym poszukiwany listem go\u0144czym, schwytany w kwietniu 1982 i przetrzymywany w areszcie przez siedem miesi\u0119cy; kontynuowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ramach Kongresu Solidarno\u015bci Narodu, na kt\u00f3rego bazie w 1989 zorganizowa\u0142 Stronnictwo Wierno\u015bci Rzeczypospolitej – KSN; przeciwnik \u201eokr\u0105g\u0142ego sto\u0142u\u201d i \u201eMagdalenki\u201d; w latach 1991-2000 sta\u0142 na czele rady Fundacji Poleg\u0142ym i Pomordowanym na Wschodzie oraz Polskiej Fundacji Katy\u0144skiej; kawaler Krzy\u017ca Wielkiego OOP; zmar\u0142 w 2001 roku.<\/p>

10 lat temu, 22 marca<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Madrycie, w wieku 84 lat (ur. 21 II 1921), Antonio Mill\u00e1n-Puelles<\/strong>, filozof i eseista; od 1951 profesor filozofii fundamentalnej na Uniwersytecie Centralnym w Madrycie (po zmianie nazwy uczelni w 1976 roku na Complutense – metafizyki), a tak\u017ce w Instytucie Cervantesa; od 1964 r\u00f3wnie\u017c wicerektor Instytutu Pedagogiki w Radzie Najwy\u017cszej Bada\u0144 Naukowych (CSIS); cz\u0142onek Kr\u00f3lewskiej Akademii Nauk Moralnych i Politycznych; w filozofii \u0142\u0105czy\u0142 tradycj\u0119 arystotelesowsko-tomistyczn\u0105 (w kt\u00f3r\u0105 wprowadza\u0142 go promotor jego tezy doktorskiej Leopoldo E. Palacios) z fenomenologi\u0105 (ukszta\u0142towa\u0142a go lektura Bada\u0144 logicznych<\/em> E. Husserla), rozwijaj\u0105c g\u0142\u00f3wnie takie tematy jak: byt idealny, relacja mi\u0119dzy metafizyk\u0105 a logik\u0105 oraz mi\u0119dzy subiektywno\u015bci\u0105 a \u015bwiadomo\u015bci\u0105, metodologia w filozofii analitycznej, problem wolno\u015bci, filozofia spo\u0142eczna; cz\u0142onek Opus Dei; monarchista, cz\u0142onek Rady Prywatnej Jana hr. Barcelony, powo\u0142any przez gen. F. Franco do grona wychowawc\u00f3w Jana Karola Burbo\u0144skiego; laureat Narodowej Nagrody Literackiej Francisco Franco (1961), Nagrody Juana Marcha (1966), Narodowej Nagrody Bada\u0144 Filozoficznych (1976) oraz Nagrody Aletheia<\/em> Mi\u0119dzynarodowej Akademii Filozofii w Liechtensteinie.<\/p>

30 lat temu, 23 marca<\/strong> 1985 roku, zmar\u0142 w Linzu, w wieku 67 lat (ur. 12 I 1918) Georg Reichsritter<\/em> von Gaupp-Berghausen<\/strong>, \u017co\u0142nierz i polityk; absolwent Theresianum, oficer austriacki, a w czasie II wojny \u015bwiatowej major Wehrmachtu (odznaczony Krzy\u017cem \u0179elaznym); po wojnie uczestnik chrze\u015bcija\u0144sko-monarchistycznego Ruchu Zachodniego (Abendl\u00c3\u00a4ndischen Bewegung), wsp\u00f3\u0142wydawca przegl\u0105du \u201eNeue Abendland\u201d oraz sekretarz generalny Akademii Zachodniej (Abendl\u00c3\u00a4ndischen Akademie), nast\u0119pnie Europejskiego Centrum Dokumentacji i Informacji (CEDI) z siedzib\u0105 w Madrycie i pod patronatem\u00a0prawowitego cesarza austriackiego, kr\u00f3la W\u0119gier i Czech Ottona von Habsburga; od 1968 prezes Towarzystwa na rzecz Studi\u00f3w Polityczno-Strategicznych, interesuj\u0105cego si\u0119 zw\u0142aszcza wzmacnianiem relacji pomi\u0119dzy Europ\u0105 a Iberoameryk\u0105.<\/p>

250 lat temu, 27 marca<\/strong> 1765 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Monachium Franz Xavier <\/strong>Benedikt von Baader<\/strong>, filozof, teozof i my\u015bliciel polityczny; uko\u0144czy\u0142 medycyn\u0119 i by\u0142 r\u00f3wnie\u017c czynnym zawodowo in\u017cynierem g\u00f3rnictwa (za zas\u0142ugi w tej dziedzinie uzyska\u0142 nobilitacj\u0119); od 1826 roku zajmowa\u0142 katedr\u0119 filozofii i teologii spekulatywnej na Uniwersytecie Monachijskim; by\u0142 pod wp\u0142ywem nieortodoksyjnej mistyki Jakuba B\u00f6hme i Mistrza Eckharta (B\u00f3g dla niego jest nie substancj\u0105, lecz wiecznie trwaj\u0105cym procesem i aktywno\u015bci\u0105, samou\u015bwiadamiaj\u0105cym sobie swoj\u0105 Troisto\u015b\u0107 w boskiej wiedzy, nazywanej Ternar<\/em>), a tak\u017ce g\u0142osi\u0142 idee ekumeniczne, co spowodowa\u0142o odebranie mu prawa do wyk\u0142adania filozofii religii; te same idee sta\u0142y u podstaw jego wizji \u015awi\u0119tego Przymierza (monarch\u00f3w katolickiej Austrii, protestanckich Prus i prawos\u0142awnej Rosji), za kt\u00f3rego czo\u0142owego ideologa uchodzi, zw\u0142aszcza z powodu wp\u0142ywu, jaki wywiera\u0142 na sk\u0142onnego do mistycyzmu cesarza Rosji Aleksandra I; postulowa\u0142 odbudowanie spo\u0142ecze\u0144stwa korporacyjnego z\u0142o\u017conego z trzech stan\u00f3w: nauczycieli (Lehrstand<\/em>), czyli duchowie\u0144stwa, obro\u0144c\u00f3w (Wehrstand<\/em>), czyli szlachty, oraz \u017cywicieli (N\u00c3\u00a4hrstand<\/em>), czyli ludu, jako antidotum na \u201enajgorsz\u0105 posta\u0107 demokracji\u201d, czyli plebejsko\u015b\u0107<\/em> ludzi interesu; w p\u00f3\u017aniejszym okresie dostrzeg\u0142 tak\u017ce proletariat, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142oby w\u0142\u0105czy\u0107 (po uprzednim wychowaniu go przez ksi\u0119\u017cy w funkcji spo\u0142ecznego \u201ediakonatu\u201d) do reprezentacji stanowej, jako \u201estan czwarty\u201d; wszystko to \u0142\u0105cznie czyni\u0142o go jednym z g\u0142\u00f3wnych przedstawicieli konserwatyzmu romantycznego w XIX-wiecznych Niemczech; zmar\u0142 w 1841 roku.<\/p>

60 lat temu, 27 marca<\/strong> 1955 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Reggio di Calabria Attilio Meliad\u00f2<\/strong>, filozof; doktoryzowa\u0142 si\u0119 na Uniwersytecie Fryderyka II w Neapolu; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel i wiceprzewodnicz\u0105cy w\u0142oskiego stowarzyszenia filozofii stosowanej \u201ePhilosopolis\u201d; dyrektor Biblioteki Komunalnej w Palizzi (Kalabria); jeden z czo\u0142owych wsp\u00f3\u0142czesnych reprezentant\u00f3w metapolityki w (zapocz\u0105tkowanym przez S. Panunzia i P. Sien\u0119) nurcie \u201ewiedzy \u015bwi\u0119tej\u201d, unifikuj\u0105cej filozofi\u0119 praktyczn\u0105, teologi\u0119 i eschatologi\u0119.<\/p>

75 lat temu, 28 marca<\/strong> 1940 roku, zmar\u0142 w San Sebastian (Kraj Bask\u00f3w), w wieku 66 lat (ur. 8 V 1873), Jos\u00c3\u00a9 Mar\u00c3\u00ada Salaverr\u00c3\u00ada<\/strong> (lub Salaberr\u00c3\u00ada) e Ipenza, eseista, reporta\u017cysta, biograf, powie\u015bciopisarz i dramaturg; w m\u0142odo\u015bci zwi\u0105zany z liberalno-nacjonalistycznym \u201eregeneracjonizmem\u201d (wsp\u00f3\u0142pracownik dziennika \u201eEl Imparcial\u201d), b\u0119d\u0105cy r\u00f3wnie\u017c pod wp\u0142ywem filozofii Nietzschego; od 1911 roku mieszka\u0142 w Argentynie, redaguj\u0105c w Buenos Aires dziennik \u201eLa Naci\u00f3n\u201d oraz wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z \u201eRevista de las Espa\u00c3\u00b1as\u201d (\u201ePrzegl\u0105d Hiszpanij\u201d); w wieku dojrza\u0142ym przeszed\u0142 na pozycje tradycjonalistyczne, wykazuj\u0105c od lat 30. r\u00f3wnie\u017c sympatie do faszyzmu (w specyficznie hiszpa\u0144skiej odmianie falangizmu); wr\u00f3ci\u0142 do Hiszpanii po zwyci\u0119stwie obozu narodowego w wojnie domowej; jednym z jego ostatnich tekst\u00f3w by\u0142 artyku\u0142 w falangistowskim \u201eVertice\u201d (\u201eWierzcho\u0142ek\u201d), opiewaj\u0105cy Defilad\u0119 Zwyci\u0119stwa w Madrycie.<\/p>

200 lat temu, 29 marca<\/strong> 1815 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Walencji Antonio Aparisi y Guijarro<\/strong>, prawnik, polityk, publicysta, poeta i dramaturg; w 1843 roku za\u0142o\u017cy\u0142 przegl\u0105d \u201eLa Restauraci\u00f3n\u201d, a w 1855 \u201eEl Pensamiento\u201d, w kt\u00f3rych zwalcza\u0142 demokracj\u0119, liberalizm i krauzyzm – m\u0119tn\u0105, panenteistyczn\u0105 filozofi\u0119 K.Ch.F. Krausego, zaszczepion\u0105 w Hiszpanii przez J. Sanz del R\u00c3\u00ado (\u201erozum o\u015bwiecony przez wiar\u0119 nazywa si\u0119 \u015bw. Tomasz z Akwinu, rozum wrogi wierze nazywa si\u0119 Fryderyk Krause\u201d) oraz broni\u0142 \u015bwieckiej w\u0142adzy papie\u017ca; wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca grupy neocat\u00f3licos<\/em>, nawi\u0105zuj\u0105cej do ultramonta\u0144skiej i kontrrewolucyjnej my\u015bli J. Donoso Cortesa; od 1858 roku deputowany do Kortez\u00f3w, ponownie od 1865; broni\u0142 prawdziwego porz\u0105dku i prawdziwej wolno\u015bci, a nie \u201eporz\u0105dku panuj\u0105cego w Warszawie i wolno\u015bci Dantona\u201d; do 1868 roku znajdowa\u0142 si\u0119 wraz z innymi neocat\u00f3licos<\/em> (C. Nocedal, G. Tejado, F. Navarro Villoslada) na skrajnej prawicy establishmentowej Partii Umiarkowanej (Moderado), lecz po upadku \u00abIzabeli II\u00bb, przeszed\u0142 wraz z nimi do obozu karlistowskiego; po rewolucji wrze\u015bniowej (1868) wyemigrowa\u0142 do Pary\u017ca, gdzie zorganizowa\u0142 Dyrektoriat G\u0142\u00f3wny karlistowskiej Wsp\u00f3lnoty Katolicko-Monarchicznej (Comuni\u00f3n Cat\u00f3lico-Mon\u00e1rquica); uczestniczy\u0142 w konferencji karlist\u00f3w w Vevey (1870), gdzie podj\u0119to decyzj\u0119 o przygotowywaniu powstania zbrojnego w obronie praw Karola VII (Don Carlosa), staj\u0105c si\u0119 te\u017c g\u0142\u00f3wnym publicystycznym szermierzem legitymizmu; w tym samym roku zosta\u0142 przyj\u0119ty na audiencji prywatnej przez papie\u017ca b\u0142. Piusa IX; po powrocie do Hiszpanii zosta\u0142 wybrany senatorem z baskijskiej prowincji Guip\u00c3\u00bazcoa; zmar\u0142 8 XI 1872, w trakcie wyg\u0142aszania mowy w Senacie.<\/p>

15 lat temu, 29 marca<\/strong> 2000 roku, zmar\u0142 w mie\u015bcie Meksyk, w wieku 89 lat (ur. 18 V 1910), Salvador Abascal<\/strong> Infante, bojownik narodowo-katolicki, przyw\u00f3dca i teoretyk synarchizmu, historyk i wydawca; pochodzi\u0142 z rodziny ziemia\u0144skiej i prawnik\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych od pokole\u0144 Ko\u015bcio\u0142owi; dzia\u0142acz konspiracji katolickiej (Legion\/Baza) przeciwko re\u017cimowi maso\u0144sko-socjalistycznemu i organizator grup samoobrony przeciwko \u201eczerwonym koszulom\u201d gubernatora (ostatniego stanu, w kt\u00f3rym obowi\u0105zywa\u0142 ca\u0142kowity zakaz kultu katolickiego) Tabasco, T. Garrida Canabala; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (23 V 1937) i autor nazwy Narodowy Zwi\u0105zek Synarchistyczny (Uni\u00f3n Nacional Sinarquista; UNS); trzeci Jefe Nacional<\/em> UNS od 6 VIII 1940 do 13 XII 1941; pod jego charyzmatycznym przyw\u00f3dztwem UNS osi\u0105gn\u0105\u0142 apogeum swojego rozwoju, skupiaj\u0105c ponad p\u00f3\u0142 miliona umundurowanych i zdyscyplinowanych cz\u0142onk\u00f3w; pod koniec 1941 roku zrezygnowa\u0142 z kierowania ruchem, aby osobi\u015bcie kierowa\u0107 koloni\u0105 synarchist\u00f3w Mar\u00c3\u00ada Auxiliadora<\/em> na pustkowiu w Dolnej Kalifornii, pomy\u015blan\u0105 jako laboratorium Pa\u0144stwa Synarchicznego; powr\u00f3ci\u0142 do stolicy na wezwanie prymasa, aby rozwi\u0105za\u0107 narastaj\u0105cy konflikt w UNS; reprezentuj\u0105c kierunek bezkompromisowy wobec panuj\u0105cego re\u017cimu i antyameryka\u0144ski, star\u0142 si\u0119 z nowym Jefe Nacional<\/em>, ugodowym M. Torresem Bueno, kt\u00f3ry w IV 1944 wykluczy\u0142 go z UNS; po roz\u0142amie w UNS nie udzieli\u0142 te\u017c jednoznacznego poparcia bli\u017cszemu jego przekonaniom, \u201edysydenckiemu\u201d od\u0142amowi synarchizmu UNS-CAC; po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 ca\u0142kowicie dzia\u0142alno\u015bci pisarskiej, wydawniczej (Editorial Jus\/Tradici\u00f3n) i redakcyjnej (miesi\u0119cznik \u201eLa Hoja de Combate\u201d); obok Rumuna C.Z. Codreanu najbardziej niezwyk\u0142a posta\u0107 radykalnej prawicy w XX wieku: \u201epasjonat, geniusz, mistyk, mesjanista, szaleniec, wizjoner, katolik ultra, chrze\u015bcijanin apokaliptyczny, krzy\u017cowiec, konkwistador, cz\u0142owiek spalaj\u0105cy si\u0119 w dzia\u0142aniu\u201d.<\/p>

675 lat temu, 31 marca<\/strong> 1340 roku, zmar\u0142 w Moskwie, w wieku ok. 52 lat, Iwan I Kalita<\/strong> (\u00d0\u02dc\u00d0\u00b2\u00d0\u00b0\u00d0\u00bd \u00ce\u2122 \u00d0\u201d\u00d0\u00b0\u00d0\u00bd\u00d0\u00b8\u00d0\u00bb\u00d0\u00be\u00d0\u00b2\u00d0\u00b8\u00d1\u2021 \u00d0\u0161\u00d0\u00b0\u00d0\u00bb\u00d0\u00b8\u00d1\u201a\u00d0\u00b0<\/em>), w\u0142adca ruski; wnuk \u015bw. Aleksandra Newskiego, syn ksi\u0119cia Moskwy Daniela i m\u0142odszy brat ksi\u0119cia Jerzego Moskiewskiego; od 1325 roku ksi\u0105\u017c\u0119 Moskwy, a od 1328 r\u00f3wnie\u017c wielki ksi\u0105\u017c\u0119 w\u0142odzimierski; uzyska\u0142 od Tatar\u00f3w zgod\u0119 (jar\u0142yk) na prawo zbierania podatk\u00f3w z ca\u0142ej Rusi (st\u0105d jego przydomek, oznaczaj\u0105cy sakiewk\u0119); po\u017cyczaj\u0105c innym ksi\u0105\u017c\u0119tom pieni\u0105dze pod zastaw terytori\u00f3w, znacznie powi\u0119kszy\u0142 obszar ksi\u0119stwa moskiewskiego, rozpoczynaj\u0105c tym samym \u201ezbieranie ziem ruskich\u201d bez dra\u017cnienia Tatar\u00f3w; wybudowa\u0142 Kreml, otaczaj\u0105c go d\u0119bow\u0105 palisad\u0105, oraz ufundowa\u0142 kamienny Sob\u00f3r Za\u015bni\u0119cia Matki Bo\u017cej; za jego panowania Moskwa sta\u0142a si\u0119 tak\u017ce siedzib\u0105 prawos\u0142awnego metropolity; by\u0142 w\u0142adc\u0105 pobo\u017cnym, pracowitym, spokojnym i \u0142askawym; kanonizowany przez Cerkiew Rosyjsk\u0105.<\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d kwiecie\u0144<\/h2>

200 lat temu, 1 kwietnia<\/strong> 1815 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Sch\u00f6nhausen (Saksonia-Anhalt) Otto<\/strong> Eduard Leopold von Bismarck<\/strong>-Sch\u00f6nhausen, od 1865 hrabia (Graf<\/em>), a od 1871 ksi\u0105\u017c\u0119 (F\u00fcrst<\/em>) von Bismarck-Sch\u00f6nhausen, od 1890 ksi\u0105\u017c\u0119 (Herzog<\/em>) von Lauenburg, m\u0105\u017c stanu, zwany \u0179elaznym Kanclerzem<\/em> (Eiserne Kanzler<\/em>); pochodzi\u0142 z pruskiej rodziny junkierskiej; maj\u0105c w m\u0142odo\u015bci za mentor\u00f3w braci Gerlach\u00f3w (Ludwika i Leopolda), g\u0142\u00f3wnych reprezentant\u00f3w \u201estaropruskiego\u201d konserwatyzmu chrze\u015bcija\u0144skiego i legitymistycznego, zajmowa\u0142 w\u00f3wczas (jako pose\u0142 do Sejmu Pruskiego i do parlamentu frankfurckiego w okresie rewolucji 1848-1849) pozycje ultrakonserwatywne; os\u0142ab\u0142y one dopiero pod wp\u0142ywem fascynacji zr\u0119czno\u015bci\u0105 polityczn\u0105 francuskiego ksi\u0119cia-prezydenta, a w ko\u0144cu cesarza, Ludwika Napoleona Bonaparte; odt\u0105d pozosta\u0142a mu tylko \u201edynastyczna, m\u0119ska wierno\u015b\u0107\u201d dla Domu Hohenzollern\u00f3w, bez respektowania prawowito\u015bci innych dynastii; w latach 50. by\u0142 pos\u0142em Prus w Petersburgu (przez pewien czas waha\u0142 si\u0119, czy nie przyj\u0105\u0107 propozycji przej\u015bcia w s\u0142u\u017cb\u0119 cara); w 1862 roku nowy kr\u00f3l Wilhelm I powo\u0142a\u0142 go na urz\u0105d premiera Prus; \u201ebosk\u0105 niespodziank\u0105\u201d by\u0142 dla\u0144 wybuch powstania styczniowego w Kr\u00f3lestwie Polskim, niwecz\u0105cy polityk\u0119 margrabiego Wielopolskiego i umo\u017cliwiaj\u0105cy mu odbudowanie sojuszu Prus z Rosj\u0105 (konwencja Alvenslebena); przyj\u0105\u0142 \u201ema\u0142oniemiecki\u201d (czyli antyhabsburski i antyaustriacki) wariant jednoczenia Niemiec \u201ekrwi\u0105 i \u017celazem\u201d; w 1864 roku wydar\u0142 Danii Szleswig-Holsztyn, a w 1866 rozgromi\u0142 pod Sadow\u0105 Austri\u0119, co umo\u017cliwi\u0142o mu rozwi\u0105zanie Zwi\u0105zku Niemieckiego (tym samym wykluczenie domeny Habsburg\u00f3w z Niemiec), likwidacj\u0119 Kr\u00f3lestwa Hanoweru (i panowania tam dynastii welfickiej) oraz utworzenie Zwi\u0105zku P\u00f3\u0142nocnoniemieckiego pod dyktatem Prus; uwie\u0144czeniem jego d\u0105\u017ce\u0144 by\u0142o – po sprowokowaniu Napoleona III do wypowiedzenia wojny (depesza z Ems) i rozgromieniu Francji w wojnie 1870 roku – utworzenie (18 I 1871) Cesarstwa Niemieckiego (Deutsches Kaiserreich<\/em>), zwanego te\u017c (II) Rzesz\u0105, z Wilhelmem I jako cesarzem niemieckim (Deutschen Kaiser<\/em>) i z Bismarckiem jako kanclerzem Rzeszy (Reichskanzler<\/em>), formalnie zachowuj\u0105cego w ramach pa\u0144stwa zwi\u0105zkowego historyczne kr\u00f3lestwa i ksi\u0119stwa oraz ich dynast\u00f3w, lecz pozbawionych suwerenno\u015bci; w latach 1871-1878 prowadzi\u0142 zaci\u0119t\u0105 walk\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em katolickim, nazwan\u0105 \u201ewalk\u0105 o kultur\u0119\u201d (Kulturkampf<\/em>), w kt\u00f3rej nie waha\u0142 si\u0119 zawrze\u0107 sojuszu z parti\u0105 narodowo-liberaln\u0105, i kt\u00f3ra \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z germanizacj\u0105 zaboru pruskiego; apogeum jego powodzenia by\u0142 europejski Kongres Berli\u0144ski, na kt\u00f3rym odbudowany zosta\u0142 beznadziejny dla sprawy polskiej \u201esojusz trzech cesarzy\u201d; w polityce wewn\u0119trznej ustawowe zwalczanie ruchu socjalistycznego \u0142\u0105czy\u0142 z reformami spo\u0142ecznymi (emerytury, obowi\u0105zkowe ubezpieczenia) w duchu konserwatyzmu socjalnego; jego upadek w 1890 roku by\u0142 skutkiem niech\u0119tnego nastawienia do\u0144 nowego cesarza Wilhelma II; zmar\u0142 w 1898 roku.<\/p>

60 lat temu, 1 kwietnia<\/strong> 1955 roku, zmar\u0142 w Rzymie, w wieku 68 lat (ur. 3 II 1887), Silvio D\u2019Amico<\/strong>, krytyk teatralny, historyk i teoretyk teatru; wychowanek jezuit\u00f3w; kierownik katedry historii teatru w Kr\u00f3lewskiej Szkole Recytacji \u201eEleonora Duse\u201d (od 1934 – Akademii Narodowej Sztuki Dramatycznej, kt\u00f3ra obecnie nosi jego imi\u0119); 1937-1943 redaktor \u201eRivista italiana del Dramma\u201d; nacjonalista ze szko\u0142y E. Corradiniego, redaktor rubryki teatralnej w dzienniku \u201eL\u2019Idea Nazionale\u201d (od 1925 do 1940 – \u201eLa Tribuna\u201d) oraz w \u201eGiornale d\u2019Italia\u201d i \u201eTempo\u201d; redaktor dzia\u0142u teatralnego w Enciclopedia Italiana<\/em> i w Enciclopedia dello Spettacolo<\/em>.<\/p>

40 lat temu, 1 kwietnia<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w Paderborn (Nadrenia P\u0142n.-Westfalia), w wieku 82 lat (ur. 23 IX 1892), abp Lorenz kard. Jaeger<\/strong>; \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie przyj\u0105\u0142 w 1922 roku; z archidiecezj\u0105 Paderborn zwi\u0105zany niemal ca\u0142e \u017cycie, jako duszpasterz i pedagog; podczas II wojny \u015bwiatowej kapelan wojskowy; 10 VIII 1941 mianowany arcybiskupem Paderborn; w styczniu 1956 papie\u017c Pius XII obdarzy\u0142 go godno\u015bci\u0105 asystenta tronu papieskiego; 22 II 1965 wyniesiony do godno\u015bci kardyna\u0142a-prezbitera; we wrze\u015bniu 1973 zrezygnowa\u0142 z rz\u0105dzenia archidiecezj\u0105; monarchista, kurator konserwatywno-chrze\u015bcija\u0144skiej Akademii Zachodniej (Abendl\u00c3\u00a4ndische Akademie).<\/p>

375 lat temu, 2 kwietnia<\/strong> 1640 roku, zmar\u0142 w Warszawie, w wieku 45 lat (ur. 24 II 1595), Maciej Kazimierz Sarbiewski SJ<\/strong> (\u0142ac. Mathias Casimirus Sarbievius<\/em>) h. Prawdzic, nowo\u0142aci\u0144ski poeta \u015bwiatowej s\u0142awy, nazywany Horatius Sarmaticus<\/em> i Horatius Christianus<\/em>, teoretyk barokowego konceptyzmu, doktor filozofii i teologii, nadworny kaznodzieja kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa IV; \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie otrzyma\u0142 w 1623 roku; profesor teologii i retoryki w Akademii Wile\u0144skiej i w jezuickim kolegium w Po\u0142ocku; od papie\u017ca Urbana VIII otrzyma\u0142, jako poeta laureatus<\/em>, laur poetycki (z\u0142oty naszyjnik z medalem Ojca \u015awi\u0119tego), a luksusowa edycja jego Lyricorum libri IV<\/em> w Antwerpii ozdobiona zosta\u0142a miedziorytami Rubensa; jako teoretyk poezji ujmowa\u0142 poet\u0119 jako tworz\u0105cego na wz\u00f3r Boga (instar Dei<\/em>) dzie\u0142o b\u0119d\u0105ce bytem \u201ejakby na nowo stworzonym\u201d (quasi de novo crean<\/em>) oraz akcentowa\u0142 moc poetyck\u0105 oksymoronu i paradoksu, czyli \u201ezgodnej niezgodno\u015bci\u201d (concors discordia<\/em>); zmar\u0142 nagle, w trakcie kazania w ko\u015bciele \u015bw. Jana Chrzciciela (p\u00f3\u017aniejsza Bazylika Archikatedralna).<\/p>

100 lat temu, 2 kwietnia<\/strong> 1915 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Arcos de la Frotera k. Kadyksu Antonio Molle Lazo<\/strong>, karlistowski m\u0119czennik Chrystusa; od 16 roku \u017cycia dzia\u0142acz M\u0142odzie\u017cy Tradycjonalistycznej; z chwil\u0105 wybuchu powstania w lipcu 1936 roku, wraz ze swoimi bra\u0107mi (starszym i m\u0142odszym) wst\u0105pi\u0142 do Tercio de Requet\u00c3\u00a9s de Nuestra Se\u00c3\u00b1ora de la Merced; 18 lipca bra\u0142 udzia\u0142 w obronie Pe\u00c3\u00b1aflor przed Czerwonymi, dostaj\u0105c si\u0119 do niewoli; 10 sierpnia zosta\u0142 poddany sadystycznym torturom: okaleczano jego cia\u0142o stopniowo, za ka\u017cdym razem, gdy pozbawiano go kolejnej cz\u0119\u015bci cia\u0142a, obiecywano jednocze\u015bnie darowanie mu \u017cycia, je\u015bli wyrzeknie si\u0119 Chrystusa lub wzniesie okrzyk: \u201e\u015amier\u0107 religii!\u201d albo \u201eNiech \u017cyje Rosja!\u201d, na co on – dop\u00f3ki nie obci\u0119to mu j\u0119zyka – odpowiada\u0142 \u201eNiech \u017cyje Chrystus Kr\u00f3l!\u201d lub \u201eNiech \u017cyje Hiszpania!\u201d, za\u015b ostatnie jego s\u0142owa brzmia\u0142y: \u201eMnie zabijecie, ale Chrystus zwyci\u0119\u017cy\u201d (Me matar\u00c3\u00a9is, pero Cristo triunfar\u00e1<\/em>); ostatecznie rozstrzelano go w pozycji ukrzy\u017cowanej.<\/p>

10 lat temu, 2 kwietnia<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Watykanie \u015bw. Jan Pawe\u0142 II<\/strong> (Ioannes Paulus Secundus<\/em>, w\u0142a\u015bc. Karol J\u00f3zef Wojty\u0142a), od 16 X 1978 roku 264. papie\u017c \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego; beatyfikowany 1 V 2011, kanonizowany 27 IV 2014.<\/p>

5 lat temu, 2 kwietnia<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Pary\u017cu, w wieku 83 lat (ur. 12 VI 1926) ksi\u0105\u017c\u0119 Edward Lobkowicz<\/strong> (Prince Edouard de Lobkowicz<\/em>); potomek belgijskiego odga\u0142\u0119zienia czeskiego rodu arystokratycznego; kawaler Suwerennego Rycerskiego Zakonu Szpitalnik\u00f3w \u015bw. Jana Jerozolimskiego z Rodos i z Malty, ambasador Zakonu w Libanie; od 1959 roku m\u0105\u017c ksi\u0119\u017cniczki Franciszki z Burbon\u00f3w Parme\u0144skich, c\u00f3rki kr\u00f3la Hiszpanii de iure<\/em> Ksawerego I i siostry jego nast\u0119pcy, ksi\u0119cia Sykstusa Henryka.<\/p>

150 lat temu, 4 kwietnia<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Ni\u017cnym Nowogrodzie Zdzis\u0142aw ks. Lubomirski<\/strong> h. Szreniawa bez Krzy\u017ca; syn Jana Tadeusza i Marii z Zamoyskich; od 1904 wiceprezes, a od 1908 prezes Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynno\u015bci, w 1905 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel stronnictwa Sp\u00f3jnia Narodowa, od 3 VIII 1914 faktyczny kierownik (jako prezes Sekcji Og\u00f3lnej) Komitetu Obywatelskiego m. Warszawy, cz\u0142onek Komitetu Narodowego Polskiego i Mi\u0119dzypartyjnego Ko\u0142a Politycznego, po wkroczeniu Niemc\u00f3w do Warszawy prezes (od VII 1915) Centralnego Komitetu Obywatelskiego, po wyborach samorz\u0105dowych 16 VII 1916 – prezydent Warszawy, od 27 X 1917 cz\u0142onek Rady Regencyjnej Kr\u00f3lestwa Polskiego (wraz z abp. Aleksandrem Kakowskim i J\u00f3zefem hr. Ostrowskim), inicjator i wsp\u00f3\u0142autor jej manifestu z 7 X 1918 proklamuj\u0105cego niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski, 10 XI 1918 wita\u0142 w imieniu RR powracaj\u0105cego z Magdeburga brygadiera J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, kt\u00f3remu 14 XI 1918 przekaza\u0142 pe\u0142ni\u0119 w\u0142adzy wraz z rozwi\u0105zaniem RR; po zamachu majowym (1926) jeden z kandydat\u00f3w Pi\u0142sudskiego na prezydenta RP, 1928-1935 senator z ramienia BBWR, 1935-1938 senator – nominat prezydenta RP, wiceprezes Polskiej Organizacji Zachowawczej Pracy Pa\u0144stwowej, 1931-1935 – prezes Rady Naczelnej Organizacji Ziemia\u0144skich; zmar\u0142 w 1943 roku (w nast\u0119pstwie obra\u017ce\u0144 doznanych podczas przes\u0142ucha\u0144 w wi\u0119zieniu Gestapo).<\/p>

250 lat temu, 6 kwietnia<\/strong> 1765 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Turynie Karol Feliks Sabaudzki<\/strong> (Carlo Felice Giuseppe Maria di Savoia<\/em>); pi\u0105ty syn (jedenaste dziecko) kr\u00f3la Sardynii Wiktora Amadeusza III, m\u0142odszy brat Karola Emanuela IV i Wiktora Emanuela I; w latach 1796-1802 i 1814-1817 wicekr\u00f3l Sardynii, od 1802 nast\u0119pca tronu, od 1815 ksi\u0105\u017c\u0119 Genui; od abdykacji Wiktora Emanuela I (11 III 1821) kr\u00f3l Sardynii (ukoronowany 25 IV), ksi\u0105\u017c\u0119 Sabaudii, Piemontu i Aosty oraz stra\u017cnik \u015awi\u0119tego Ca\u0142unu; panowanie musia\u0142 rozpocz\u0105\u0107 od st\u0142umienia karbonarskiej rewolucji w Piemoncie; zdecydowany konserwatysta i legitymista przeciwstawiaj\u0105cy si\u0119 ruchom liberalno-maso\u0144skim; zmar\u0142 w 1831 roku.<\/p>

30 lat temu, 7 kwietnia<\/strong> 1985 roku, zmar\u0142 w Plettenbergu (Westfalia), w wieku 96 lat (ur. 11 VII 1888), Carl Schmitt<\/strong>, filozof pa\u0144stwa i prawa, teolog polityczny, konserwatysta decyzjonistyczny, teoretyk autorytaryzmu; syn katolickiego przedsi\u0119biorcy (w rodzinie by\u0142o trzech ksi\u0119\u017cy, sam Carl m\u00f3wi\u0142, \u017ce jest katolikiem tak samo, jak drzewo jest zielone, ale z powodu bigamii zaci\u0105gn\u0105\u0142 ekskomunik\u0119); studiowa\u0142 prawo w Berlinie, Monachium i (niemieckim w\u00f3wczas) Strasburgu; po habilitacji w 1926 roku profesor uniwersytet\u00f3w w Monachium, Greiswaldzie, Bonn (gdzie przyja\u017ani\u0142 si\u0119 ze swoim p\u00f3\u017aniejszym oponentem Erikiem Petersonem), Kolonii i (od 1933) Berlinie; oponent pozytywizmu prawnego, normatywizmu i \u201eczystej teorii prawa\u201d H. Kelsena, sprowadzaj\u0105cej poj\u0119cie pa\u0144stwa do norm prawnych, a tak\u017ce liberalizmu (uwa\u017canego przeze\u0144 za \u201eantypolityk\u0119\u201d); zwi\u0105zany lu\u017ano z ruchem rewolucji konserwatywnej; w 1932 roku proponowa\u0142 prezydentowi P. Hindenburgowi i kanclerzowi K. von Schleicherowi wprowadzenie stanu wyj\u0105tkowego celem zniszczenia obu partii rewolucyjnych: komunistycznej i narodowosocjalistycznej; 1 maja 1933 wst\u0105pi\u0142 do NSDAP, usprawiedliwiaj\u0105cy odt\u0105d r\u00f3\u017cne posuni\u0119cia re\u017cimu hitlerowskiego, mianowany te\u017c prezesem Zwi\u0105zku Prawnik\u00f3w Narodowosocjalistycznych, mimo to w 1936 roku oskar\u017cony przez organ SS \u201eDas Schwarze Korps\u201d o bycie oportunist\u0105, pozornym antysemit\u0105, a przede wszystkim katolikiem i pozbawiony wszystkich funkcji publicznych z wyj\u0105tkiem profesury w Berlinie; po wojnie wi\u0119ziony ponad rok przez okupant\u00f3w ameryka\u0144skich oraz pozbawiony prawa nauczania, a mimo to zyskuj\u0105cy stopniowo intelektualny wp\u0142yw nie do przecenienia (nie tylko na konserwatyst\u00f3w); w 1962 roku wyk\u0142ada\u0142 we frankistowskiej Hiszpanii; pomimo niegodnego zachowania w pierwszych latach III Rzeszy jeden z najwi\u0119kszych my\u015blicieli politycznych XX wieku: teoretyk polityczno\u015bci, dyktatury, suwerenno\u015bci, \u201epolitycznego partyzanta\u201d, \u201enomosu ziemi\u201d, a przede wszystkim polityczny teolog – fideista, dla kt\u00f3rego najwa\u017cniejszym pytaniem by\u0142o istnienie katechona, powstrzymuj\u0105cego Antychrysta.<\/p>

10 lat temu, 8 kwietnia<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Pary\u017cu, w wieku 84 lat (ur. 11 III 1921), Marcel Cl\u00c3\u00a9ment<\/strong>, katolicki filozof, eseista, dziennikarz i wydawca; od 1948 do 1962 profesor filozofii spo\u0142ecznej na uniwersytecie w Montrealu (Kanada, Queb\u00c3\u00a9c), a nast\u0119pnie profesor filozofii moralnej i politycznej w Instytucie Filozofii Por\u00f3wnawczej (IPC) w Pary\u017cu, kt\u00f3rego by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem wraz ze swoim bratem Andrzejem; od 1962 do 1998 wydawca i redaktor dwumiesi\u0119cznika katolickiego \u201eL\u2019Homme nouveau\u201d; specjalizowa\u0142 si\u0119 w nauce spo\u0142ecznej Ko\u015bcio\u0142a, korporacjonizmie i teorii dobra wsp\u00f3lnego; umiarkowany tradycjonalista, staraj\u0105cy si\u0119 oddzia\u0142ywa\u0107 na bardziej konserwatywne kr\u0119gi duchowie\u0144stwa; bliski mistyczce i stygmatyczce Marcie Robin; komandor Orderu \u015awi\u0119tego Grzegorza Wielkiego.<\/p>

150 lat temu, 10 kwietnia<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Karsach Ma\u0142ych na Kielecczy\u017anie W\u0142adys\u0142aw Leopold <\/strong>Saryusz-Jaworski<\/strong> h. Jelita, prawnik i polityk, najwybitniejszy polski reprezentant tzw. konserwatyzmu prawniczego; po uko\u0144czeniu (1888) prawa na UJ, uzupe\u0142nia\u0142 studia w Berlinie i w Pary\u017cu; w 1891 roku habilitowa\u0142 si\u0119, a w 1899 zosta\u0142 profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem II Katedry Prawa Cywilnego na UJ; profesorem zwyczajnym zosta\u0142 w 1905, a w 1910 obj\u0105\u0142 Katedr\u0119 Prawa Cywilnego, Nauki Administracji i Prawa Administracyjnego; od 1920 by\u0142 cz\u0142onkiem-korespondentem, a od 1928 cz\u0142onkiem zwyczajnym PAU; by\u0142 r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (od 1921 – korespondentem, do 1929 – zwyczajnym); politycznie od m\u0142odo\u015bci zwi\u0105zany z krakowskimi \u201esta\u0144czykami\u201d, w 1895 roku by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Klubu Konserwatywnego, a w 1907 – Stronnictwa Prawicy Narodowej; z ramienia \u201epartii krakowskiej\u201d pe\u0142ni\u0142 mandat poselski do galicyjskiego Sejmu Krajowego (1901-1914) i do austriackiej Rady Pa\u0144stwa (1911-1918); wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca \u201eBloku Namiestnikowskiego\u201d (koalicji konserwatyst\u00f3w i ludowc\u00f3w), niech\u0119tny narodowej demokracji (polemizowa\u0142 z Upadkiem my\u015bli konserwatywnej w Polsce<\/em> R. Dmowskiego); w 1914 roku zosta\u0142 wiceprezesem (faktycznie pe\u0142ni\u0105c rol\u0119 kierownicz\u0105) Naczelnego Komitetu Narodowego, pr\u00f3buj\u0105cego realizowa\u0107 \u201eaustro-polsk\u0105\u201d koncepcj\u0119 drogi do niepodleg\u0142o\u015bci oraz sprawuj\u0105cego polityczny patronat nad Legionami Polskimi; w 1917 roku zosta\u0142 cz\u0142onkiem Komisji Sejmowo-Konstytucyjnej Tymczasowej Rady Stanu Kr\u00f3lestwa Polskiego; w II Rzeczpospolitej, nie pe\u0142ni\u0105c ju\u017c \u017cadnych oficjalnych funkcji, by\u0142 do \u015bmierci jednym z g\u0142\u00f3wnych autorytet\u00f3w \u201epartii krakowskiej\u201d i publicyst\u00f3w \u201eCzasu\u201d; przed 1926 roku zwolennik gen. W. Sikorskiego, po przewrocie majowym opowiada\u0142 si\u0119 za wsp\u00f3\u0142prac\u0105 konserwatyst\u00f3w z rz\u0105dami marsza\u0142ka J. Pi\u0142sudskiego; by\u0142 autorem projektu kodeksu agrarnego; jako teoretyk jurysprudencji wychodzi\u0142 od Kelsenowskiego normatywizmu oraz od poj\u0119cia pa\u0144stwa jako bytu idealnego, istniej\u0105cego jako porz\u0105dek prawny (a nie od narodu, kt\u00f3ry z prawniczego punktu widzenia jest \u201efikcj\u0105 personifikacyjn\u0105\u201d), pr\u00f3buj\u0105c jednak uzgodni\u0107 go z \u201eromantyzmem prawniczym\u201d (okre\u015blaj\u0105c tym mianem znany mu ju\u017c decyzjonizm C. Schmitta); twierdzi\u0142, \u017ce ustawodawca nie jest zobowi\u0105zany podawa\u0107 w tek\u015bcie ustawy aksjologicznego \u017ar\u00f3d\u0142a stanowionych przez siebie norm prawnych, poniewa\u017c ustawa nie jest teori\u0105 ani postulatem, lecz norm\u0105, czyli \u201epo\u0142\u0105czeniem dwu zda\u0144, okre\u015blaj\u0105cych pewne sytuacje za pomoc\u0105 przymusu\u201d, musi jednak faktycznie posiada\u0107 takie oparcie, w pierwszym rz\u0119dzie dla \u201enormy podstawowej\u201d, z kt\u00f3rej wyprowadzane s\u0105 pozosta\u0142e; za tak\u0105 norm\u0119 podstawow\u0105 dla ustroju pa\u0144stwa polskiego uzna\u0142 w swoim Projekcie Konstytucji<\/em> z 1928 roku \u201emoralno\u015b\u0107 absolutn\u0105\u201d, czyli \u201emoralno\u015b\u0107 Chrystusow\u0105\u201d, kt\u00f3rej urzeczywistnianiem w porz\u0105dku prawno-politycznym obarczy\u0142 Prezydenta Rzeczypospolitej, uznaj\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce aby prezydent m\u00f3g\u0142 faktycznie wykonywa\u0107 sw\u0105 w\u0142adz\u0119 pod\u0142ug tej moralno\u015bci, nie mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zany jak\u0105kolwiek inn\u0105 norm\u0105; odrzucaj\u0105c tak\u017ce \u201eMonteskiuszowski\u201d tr\u00f3jpodzia\u0142 w\u0142adz (i opart\u0105 na nim konstytucj\u0119 marcow\u0105), jako nierealistyczny i b\u0142\u0119dny, bo sprzeczny z istotn\u0105 jednolito\u015bci\u0105 oraz niepodzielno\u015bci\u0105 w\u0142adzy, wprowadzi\u0142 nowatorski podzia\u0142 organ\u00f3w pa\u0144stwa na urzeczywistniaj\u0105ce porz\u0105dek prawny stanowi\u0105cy pa\u0144stwo (kt\u00f3rymi s\u0105 prezydent, rz\u0105d i samorz\u0105dy) oraz kontroluj\u0105ce owo urzeczywistnianie (czyli dwuizbowy sejm, s\u0105downictwo administracyjne, kontrola finansowa, trybuna\u0142 konstytucyjny i s\u0105dy powszechne), do czego jeszcze dochodzi obywatel (jednostka), poj\u0119ty te\u017c jako organ pa\u0144stwa, jednocze\u015bnie urzeczywistniaj\u0105cy i kontroluj\u0105cy, poprzez akty wyborcze, prawo petycji i prawo stowarzyszania si\u0119; interesowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce mesjanizmem filozoficznym i metapolityk\u0105 J.M. Hoene Wro\u0144skiego; jego dewiz\u0105 by\u0142o: \u201eDaj nam, Panie, rz\u0105d silny i trwa\u0142y, ale niech to b\u0119dzie rz\u0105d z Twojej \u0142aski\u201d; kawaler (po\u015bmiertnie) Krzy\u017ca Komandorskiego OOP; zmar\u0142 w 1930 roku; wybitnym prawnikiem by\u0142 r\u00f3wnie\u017c jego syn Iwo (1898-1959), a ekonomist\u0105 – wnuk W\u0142adys\u0142aw (ur. 1929); og\u00f3\u0142em cztery pokolenia rodu Jaworskich osi\u0105gn\u0119\u0142y do dzi\u015b profesorski szczebel kariery akademickiej.<\/p>

10 lat temu, 13 kwietnia<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Warszawie, w wieku 94 lat (ur. 18 IX 1910), mjr Mieczys\u0142aw <\/strong>Ursyn-Pruszy\u0144ski<\/strong> h. Rawicz, publicysta i eseista historyczny, mecenas kultury, \u017co\u0142nierz; m\u0142odszy brat Ksawerego Pruszy\u0144skiego (1907-1950); dzia\u0142acz pi\u0142sudczykowskiej My\u015bli Mocarstwowej na UJ, a od 1933 og\u00f3lnopolski prezes tej organizacji; publicysta \u201eCzasu\u201d oraz neokonserwatywnego (\u201eimperialnego\u201d) \u201eBuntu M\u0142odych\u201d\/\u201ePolityki\u201d; w 1938 doktoryzowa\u0142 si\u0119 na UJ; w czasie II wojny \u015bwiatowej walczy\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej (bitwa pod Kockiem), w Narwiku i w Tobruku; by\u0142 nawigatorem w 305 Dywizjonie Bombowym Ziemi Wielkopolskiej im. Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, wykonuj\u0105c 47 lot\u00f3w bojowych nad terytorium Rzeszy; po powrocie do kraju zaj\u0105\u0142 si\u0119 doradztwem ekonomicznym; w 1980 ustanowi\u0142 nagrod\u0119 publicystyczn\u0105 im. Adolfa Boche\u0144skiego, a w 1988 – Wieczyst\u0105 Fundacj\u0119 im. Ksawerego i Mieczys\u0142awa Pruszy\u0144skich; fundator nagrody polskiego PEN Clubu im. Ksawerego Pruszy\u0144skiego, pomys\u0142odawca i sponsor W\u0142asnych Funduszy Stypendialnych w UJ.<\/p>

100 lat temu, 14 kwietnia<\/strong> 1915 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Barcelonie \u00c3\u0081lvaro d\u2019Ors<\/strong> y P\u00c3\u00a9rez-Peix, historyk i teoretyk jurysprudencji, \u015bwiatowej s\u0142awy romanista, znawca prawa rzymskiego w Egipcie, wizygockiego, foralnego, kanonicznego i cywilnego, tradycjonalistyczny filozof polityki; syn tr\u00f3jj\u0119zycznego (katalo\u0144skiego, kastylijskiego i francuskiego) pisarza i filozofa oraz promotora frankistowskiej polityki kulturalnej Eugenia d\u2019Orsa y Roviry (1881-1954) i rze\u017abiarki Mar\u00c3\u00adi P\u00c3\u00a9rez-Peix; uczestnik Krucjaty 1936-1939 w szeregach karlistowskich requet\u00c3\u00a9s<\/em>; po wojnie kierownik Katedry Prawa Rzymskiego na uniwersytetach w Grenadzie (1943-1945), Santiago de Compostelli (1945-1960) i Nawaryjskim (1961-1993; od 2004 profesor honorowy), profesor wizytuj\u0105cy uczelni w\u0142oskich, portugalskich i niemieckich; cz\u0142onek licznych akademii i towarzystw naukowych hiszpa\u0144skich, francuskich, w\u0142oskich, niemieckich i argenty\u0144skich; doktor h.c. uniwersytet\u00f3w w Tuluzie, Coimbrze i Rzymie (La Sapienza); kawaler wielu order\u00f3w, w tym Krzy\u017ca Alfonsa X M\u0105drego i Wielkiego Krzy\u017ca \u015bw. Rajmunda de Pe\u00c3\u00b1afort; karlista – doradca kr\u00f3la de iure<\/em> Ksawerego I (D. Javier de Borb\u00f3n-Parma), lecz nietypowy, bo r\u00f3wnie\u017c schmittianin (i osobisty przyjaciel Carla Schmitta), rozwijaj\u0105cy zw\u0142aszcza temat \u201ewroga publicznego\u201d i \u201ewielkich przestrzeni\u201d; akcentowa\u0142 fundamentaln\u0105 sprzeczno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy monarchi\u0105 a demokracj\u0105; zmar\u0142 w 2004 roku.<\/p>

600 lat temu, 15 kwietnia<\/strong> 1415 roku, zmar\u0142 w okolicach Konstancji, w wieku ok. 65 lat, Manuel <\/strong>(Emmanuel) Chryzoloras<\/strong> [\u00ce\u0153\u00ce\u00b1\u00ce\u00bd\u00ce\u00bf\u00cf\u2026\u00e1\u00bd\u00b4\u00ce\u00bb \u00ce\u00a7\u00cf\u0081\u00cf\u2026\u00cf\u0192\u00ce\u00bf\u00ce\u00bb\u00cf\u2030\u00cf\u0081\u00e1\u00be\u00b6\u00cf\u201a] filolog, t\u0142umacz, filozof i dyplomata; urodzi\u0142 si\u0119 w Konstantynopolu w rodzinie spokrewnionej z Paleologami; w 1390 odby\u0142 pierwsz\u0105 podr\u00f3\u017c na Zach\u00f3d (do Italii i Anglii) jako cz\u0142onek poselstwa cesarza Manuela II, po raz kolejny w 1394 do W\u0142och, prosz\u0105c o odsiecz przeciwko oblegaj\u0105cemu Konstantynopol su\u0142tanowi Bajazetowi I; od 1396 przebywa\u0142, na zaproszenia Coluccia Salutatiego, we Florencji, \u201ezakontraktowany\u201d na pi\u0119\u0107 lat jako nauczyciel greki; skr\u00f3ci\u0142 ten pobyt w 1400, niemniej wykszta\u0142ci\u0142 pierwsze pokolenie w\u0142oskich hellenist\u00f3w; w nast\u0119pnych latach dzieli\u0142 czas mi\u0119dzy pobyty w Konstantynopolu a kolejne podr\u00f3\u017ce do W\u0142och, Anglii i Francji; opracowa\u0142 podstawy gramatyki greckiej i prze\u0142o\u017cy\u0142 na \u0142acin\u0119 Odysej\u0119<\/em> oraz Politej\u0119<\/em> Platona; studiowa\u0142 pisma \u015bw. Katarzyny z Sieny, przet\u0142umaczy\u0142 na grek\u0119 msza\u0142 dominika\u0144ski (w 1406 otrzyma\u0142 pozwolenie na sprawowanie liturgii w j\u0119zyku greckim w tym rycie) oraz napisa\u0142 po grecku traktat w obronie filioque<\/em>; w 1408 by\u0142 pos\u0142em papie\u017ca Grzegorza XII do cesarza Manuela; od 1410 by\u0142 na dworze piza\u0144skiego antypapie\u017ca Jana XXII, a w 1413 wraz z nominowanymi przez niego kardyna\u0142ami uczestniczy\u0142 w poselstwie do cesarza Zygmunta Luksemburczyka w sprawie wyboru miejsca planowanego soboru, maj\u0105cego po\u0142o\u017cy\u0107 kres schizmie zachodniej; zmar\u0142 w drodze na sob\u00f3r w Konstancji, na kt\u00f3rym mia\u0142 reprezentowa\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 grecki.<\/p>

500 lat temu, 15 kwietnia<\/strong> 1515 roku, zmar\u0142 w Krakowie Miko\u0142aj Kamieniecki<\/strong> h. Pilawa, w\u00f3dz, pierwszy w historii wojska polskiego hetman wielki koronny; pochodzi\u0142 z magnackiego rodu, wywodz\u0105cego si\u0119 od podkanclerzego koronnego (za W\u0142adys\u0142awa II Jagie\u0142\u0142y) Klemensa Moskarzewskiego, a sam umocni\u0142 pot\u0119g\u0119 rodu, \u017ceni\u0105c si\u0119 z Ann\u0105 Tarnowsk\u0105 z Melsztyna; od 1484 roku pozostawa\u0142 w s\u0142u\u017cbie kolejnych kr\u00f3l\u00f3w z dynastii Jagiellon\u00f3w (Kazimierz IV Jagiello\u0144czyk, Jan I Olbracht, Aleksander I); w 1495 zosta\u0142 starost\u0105 generalnym krakowskim, w 1501 kasztelanem sandomierskim, w 1503 hetmanem wielkim koronnym, w 1505 wojewod\u0105 sandomierskim i w 1507 wojewod\u0105 krakowskim; prowadzi\u0142 wiele wypraw przeciwko Tatarom i hospodarom Mo\u0142dawii, zwyci\u0119\u017caj\u0105c wojska Stefana Wielkiego w bitwie pod Chocimiem (4 X 1509); jego najwi\u0119kszym triumfem (dzielonym z hetmanem wielkim litewskim Konstantym ks. Ostrogskim) by\u0142o pokonanie Tatar\u00f3w w bitwie pod \u0141opusznem (28 IV 1512), gdzie maj\u0105c 5000 kawalerii, wyci\u0105\u0142 w pie\u0144 24 tysi\u0105ce Po\u0142a\u0144c\u00f3w, odbijaj\u0105c przy tym kilkana\u015bcie tysi\u0119cy os\u00f3b wzi\u0119tych w jasyr; zosta\u0142 pochowany w katedrze wawelskiej.<\/p>

125 lat temu, 20 kwietnia<\/strong> 1890 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Trois-Rivi\u00c3\u00a8res (Quebec) Maurice<\/strong> Le Noblet Duplessis<\/strong>, frankofo\u0144ski prawnik i polityk katolicki w Kanadzie, dwukrotny premier Quebeku; od 1933 roku lider Konserwatywnej Partii Quebeku, a od 1935 – Unii Narodowej, powsta\u0142ej z jej po\u0142\u0105czenia z Akcj\u0105 Narodowo-Liberaln\u0105; w 1936 roku zosta\u0142 po raz pierwszy premierem, wprowadzaj\u0105c m.in. tak zwane prawo k\u0142\u00f3dkowe (loi du cadenas<\/em>), zezwalaj\u0105ce policji na zajmowanie posesji, w kt\u00f3rych drukowano bibu\u0142\u0119 komunistyczn\u0105; utraci\u0142 w\u0142adz\u0119 w 1939 z powodu odej\u015bcia cz\u0119\u015bci polityk\u00f3w ANL, lecz powr\u00f3ci\u0142 na fotel premiera w 1944, zajmuj\u0105c go a\u017c do \u015bmierci; w polityce gospodarczej (pe\u0142nej sukces\u00f3w) \u0142\u0105czy\u0142 liberalizm ekonomiczny z konserwatyzmem spo\u0142ecznym; Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu zapewni\u0142 wp\u0142yw na system edukacyjny, broni\u0142 rodziny i tradycyjnych zasad moralnych, zwalcza\u0142 wolnomy\u015blicielstwo, lecz r\u00f3wnie\u017c lewicuj\u0105cy kler (doprowadzi\u0142 nawet do wys\u0142ania na emerytur\u0119 popieraj\u0105cego strajkuj\u0105cych abpa Montrealu); znienawidzony przez libera\u0142\u00f3w, nazywaj\u0105cych jego rz\u0105dy \u201eciemnogrodem\u201d (la Grande<\/em> noirceur<\/em>); wielki obro\u0144ca autonomii Quebeku, w 1948 doprowadzi\u0142 do usuni\u0119cia z jego flagi brytyjskiego Union Jack<\/em> i zast\u0105pienia go burbo\u0144skimi liliami (fleur-de-lys<\/em>); zmar\u0142 w 1959 roku.<\/p>

70 lat temu, w nocy z 23<\/strong> na 24 kwietnia<\/strong> 1945 roku, zgin\u0105\u0142 w Berlinie, w wieku 43 lat (ur. 22 III 1902), Karl Ludwig bar. (Freiherr<\/em>) von und zu Guttenberg<\/strong>, prawnik, historyk i publicysta; monarchista katolicki; potomek rycerskiego rodu z Frankonii, odnotowywanego w dokumentach ju\u017c w po\u0142owie XII wieku i obdarowanego tytu\u0142em baron\u00f3w \u015awi\u0119tego Cesarstwa w XVIII wieku (nast\u0119pnie Bawarii); w 1931 roku za\u0142o\u017cy\u0142 Arbeitsstelle f\u00fcr konservatives Schrifftum i jego organ prasowy: \u201eDie Monarchie – Zeitschrift f\u00fcr deutsche Tradition\u201d, kt\u00f3ry po ustanowieniu re\u017cimu narodowosocjalistycznego musia\u0142 zmieni\u0107 nazw\u0119 na \u201eWei\u00c3\u0178en Bl\u00c3\u00a4tter – Monatsschrift f\u00fcr Geschichte, Tradition und Staat\u201d, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego skupi\u0142a si\u0119 czo\u0142\u00f3wka pisarzy monarchistycznych \u00f3wczesnych Niemiec (W. Bergengruen, J. Klepper, U. von Hassell, P. Fechter, R. Schneider i in.), lecz ostatecznie zamkni\u0119tego przez w\u0142adze w 1943 roku; od 1941 roku pracownik Abwehry, jednocze\u015bnie zwi\u0105zany z opozycyjnym Ko\u0142em z Krzy\u017cowej (Kreiseuer Kreis); aresztowany po zamachu na Hitlera z 20 VII 1944; wielokrotnie torturowany, nie obci\u0105\u017cy\u0142 \u017cadnego z uczestnik\u00f3w konspiracji; zamordowany przez esesmana Kurta Stawizkiego, na rozkaz szefa Gestapo – Heinricha M\u00fcllera.<\/p>

70 lat temu, 26 kwietnia<\/strong> 1945 roku, zmar\u0142 w Metten (Dolna Bawaria), w wieku 71 lat (ur. 15 V 1873), Paw\u0142o Skoropadski<\/strong> (\u00d0\u0178\u00d0\u00b0\u00d0\u00b2\u00d0\u00bb\u00d0\u00be \u00d0\u00a1\u00d0\u00ba\u00d0\u00be\u00d1\u20ac\u00d0\u00be\u00d0\u00bf\u00d0\u00b0\u00d0\u00b4\u00d1\u0081\u00d1\u0152\u00d0\u00ba\u00d0\u00b8\u00d0\u00b9<\/em>), hetman Ukrainy; oficer armii carskiej, uczestnik wojny rosyjsko-japo\u0144skiej 1904-1905, w 1905 roku adiutant generalny cara Miko\u0142aja II, od 1912 genera\u0142-major; w czasie I wojny \u015bwiatowej dowodzi\u0142 m.in. 1. kawaleryjsk\u0105 dywizj\u0105 gwardii i 34 korpusem armijnym; w 1916 roku awansowany do stopnia genera\u0142a-lejtnanta; w pa\u017adzierniku 1917 roku wybrany naczelnym atamanem Wolnego Kozactwa, broni\u0105cego do kwietnia 1918 roku Ukrainy przed bolszewikami; 29 IV 1918, w porozumieniu z dow\u00f3dztwem niemieckich wojsk okupacyjnych na Ukrainie, obali\u0142 tzw. Ukrai\u0144sk\u0105 Republik\u0119 Ludow\u0105 i proklamowa\u0142 Pa\u0144stwo Ukrai\u0144skie (\u00d0\u00a3\u00d0\u00ba\u00d1\u20ac\u00d0\u00b0\u00d1\u2014\u00d0\u00bd\u00d1\u0081\u00d1\u0152\u00d0\u00ba\u00d0\u00b0 \u00d0\u201d\u00d0\u00b5\u00d1\u20ac\u00d0\u00b6\u00d0\u00b0\u00d0\u00b2\u00d0\u00b0<\/em>), obwo\u0142uj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie hetmanem (formalnie wybranym na Og\u00f3lnoukrai\u0144skim Zje\u017adzie W\u0142o\u015bcia\u0144skim); wspierali go g\u0142\u00f3wnie (nieliczni) ukrai\u0144scy konserwaty\u015bci; powo\u0142a\u0142 Bibliotek\u0119 Narodow\u0105, Ukrai\u0144sk\u0105 Akademi\u0119 Nauk, dwa uniwersytety (w Kijowie i Kamie\u0144cu Podolskim), G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Sztuki i Kultury Narodowej, Oper\u0119 Narodow\u0105, Teatr Pa\u0144stwowy i Orkiestr\u0119 Pa\u0144stwow\u0105; pozbawiony oparcia wskutek wycofywania si\u0119 wojsk tzw. Ober-Ostu po zawarciu zawieszenia broni (11 XI 1918) na froncie zachodnim, zosta\u0142 14 XII 1918 obalony przez socjaldemokrat\u0119 Symona Petlur\u0119 i korpusu Strzelc\u00f3w Siczowych; uda\u0142o mu si\u0119 przedosta\u0107 do Niemiec, gdzie patronowa\u0142 dzia\u0142alno\u015bci monarchistycznego Ukrai\u0144skiego Wolnego Kozactwa; w 1921 roku wst\u0105pi\u0142 tak\u017ce do Ukrai\u0144skiego Zwi\u0105zku W\u0142o\u015bcian Pa\u0144stwowc\u00f3w (USChD), za\u0142o\u017conego przez g\u0142\u00f3wnego teoretyka ukrai\u0144skiego monarchizmu, Wac\u0142awa Lipi\u0144skiego (Wjaczes\u0142aw \u0141ypynsky, 1882-1931), kt\u00f3re da\u0142o pocz\u0105tek emigracyjnemu ruchowi hetma\u0144c\u00f3w – skoropadczyk\u00f3w (od 1934 roku – Zwi\u0105zek Pa\u0144stwowc\u00f3w Hetma\u0144skich); zmar\u0142 w wyniku ran odniesionych podczas alianckiego bombardowania.<\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d maj<\/h2>

40 lat temu, 6 maja<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w Wiedniu, w wieku 83 lat (ur. 29 III 1892), abp J\u00f3zsef kard. Mindszenty<\/strong> (w\u0142a\u015bc. J\u00f3zsef Pehm), S\u0142uga Bo\u017cy Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, monarchista, niez\u0142omny obro\u0144ca wiary katolickiej i narodu w\u0119gierskiego przed faszyzmem i komunizmem; wy\u015bwi\u0119cony w 1915 roku, ju\u017c cztery lata p\u00f3\u017aniej znalaz\u0142 si\u0119 po raz pierwszy w wi\u0119zieniu, podczas \u017cydo-komunistycznego re\u017cimu (\u201eW\u0119gierska Republika Rad\u201d) B\u00c3\u00a9li Kuhna; w 1924 mianowany opatem tytularnym klasztoru Porn\u00f3, a w 1937 pra\u0142atem papieskim; w 1941 roku zmieni\u0142 rodowe nazwisko na oznaczaj\u0105ce zarazem nazw\u0119 rodzinnej miejscowo\u015bci i uroczysto\u015b\u0107 Wszystkich \u015awi\u0119tych (w\u0119g. Mindszent<\/em>); w marcu 1944 roku zosta\u0142 biskupem Veszpr\u00c3\u00a9m – jego konsekracja nast\u0105pi\u0142a 10 dni po zaj\u0119ciu W\u0119gier przez armi\u0119 niemieck\u0105; poszukiwany przez Gestapo za udzielanie pomocy uchod\u017acom polskim, zosta\u0142 uwi\u0119ziony, lecz zwolniony w lipcu, po interwencji regenta, adm. M. Horthy\u2019ego; ponownie uwi\u0119ziony w listopadzie (wraz z trzema by\u0142ymi premierami i wielu innymi osobisto\u015bciami) po ustanowieniu pod auspicjami III Rzeszy re\u017cimu faszystowskich strza\u0142okrzy\u017cowc\u00f3w, przez kt\u00f3rych (z powodu sprzeciwu wobec deportacji \u017byd\u00f3w do Auschwitz-Birkenau) zosta\u0142 oskar\u017cony o zdrad\u0119; uwolniony w kwietniu 1945, w pa\u017adzierniku tego\u017c roku zosta\u0142 mianowany przez papie\u017ca Piusa XII arcybiskupem metropolit\u0105 Ostrzyhomia (Esztergom), tym samym za\u015b prymasem W\u0119gier, a w lutym 1946 – wyniesiony do godno\u015bci kardynalskiej; po sowietyzacji W\u0119gier, kt\u00f3rej przeciwstawia\u0142 si\u0119 z ca\u0142\u0105 moc\u0105, aresztowany 28 grudnia 1948, oskar\u017cony o zdrad\u0119 stanu i antypa\u0144stwow\u0105 konspiracj\u0119; poddany przez 39 dni okrutnym torturom oraz dzia\u0142aniu narkotyk\u00f3w, kt\u00f3re skutkowa\u0142y obci\u0105\u017caj\u0105cymi samooskar\u017ceniami, w 1949 roku zosta\u0142 skazany w procesie \u201epokazowym\u201d na do\u017cywocie, oficjalnie za sprzeciwianie si\u0119 wprowadzeniu republiki i nacjonalizacji szk\u00f3\u0142 katolickich (papie\u017c Pius XII na\u0142o\u017cy\u0142 ekskomunik\u0119 na wszystkich jego oprawc\u00f3w); uwolniony podczas powstania narodowego w pa\u017adzierniku 1956, popar\u0142 publicznie (przez radio) powsta\u0144c\u00f3w oraz rz\u0105d I. Nagy\u2019ego, kt\u00f3ry przeszed\u0142 na stron\u0119 narodu; po st\u0142umieniu w listopadzie powstania przez armi\u0119 sowieck\u0105 og\u0142oszony kontrrewolucjonist\u0105 przez kolaboracyjny rz\u0105d J. K\u00e1d\u00e1ra, uzyska\u0142 azyl w ambasadzie ameryka\u0144skiej, w kt\u00f3rej sp\u0119dzi\u0142 15 lat; pomimo wielu nacisk\u00f3w z Watykanu (od lat 60.), nigdy nie godzi\u0142 si\u0119 na rezygnacj\u0119 z urz\u0119du biskupiego i godno\u015bci prymasa w zamian za mo\u017cno\u015b\u0107 wyjazdu za granic\u0119; ostatecznie pad\u0142 ofiar\u0105 watyka\u0144skiej Ostpolitik<\/em> za czas\u00f3w Paw\u0142a VI i zmuszony do opuszczenia W\u0119gier; w 1973 roku pozbawiono go urz\u0119du arcybiskupiego i godno\u015bci prymasa; r\u00f3wnie\u017c i potem by\u0142 szykanowany z powodu nieprzestrzegania na\u0142o\u017conego na\u0144 zakazu publikacji i odbywania podr\u00f3\u017cy do diaspory w\u0119gierskiej na r\u00f3\u017cnych kontynentach; jego szcz\u0105tki spocz\u0119\u0142y w ojczy\u017anie – zgodnie z jego \u017cyczeniem – dopiero wtedy (1991), gdy \u201egwiazda moskiewskiej bezbo\u017cno\u015bci znik\u0142a z nieba Maryi i \u015bw. Stefana\u201d; w 1996 roku zosta\u0142 otwarty jego proces beatyfikacyjny.<\/p>

10 lat temu, 6 maja<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Westbury (Long Island), w wieku 86 lat (ur. 11 X 1918), ks. Gommar<\/strong> A. DePauw<\/strong>, rzymskokatolicki duchowny, pionier ruchu tradycjonalistycznego; urodzony w Belgii, uko\u0144czy\u0142 studia humanistyczne, filozoficzne i teologiczne; w kampanii 1940 roku s\u0142u\u017cy\u0142 jako lekarz – ochotnik w belgijskim regimencie piechoty i dosta\u0142 si\u0119 do niewoli pod Dunkierk\u0105; po ucieczce z obozu jenieckiego uko\u0144czy\u0142 seminarium i zosta\u0142 wy\u015bwi\u0119cony na prezbitera (1942) jako najm\u0142odszy w\u00f3wczas kap\u0142an na \u015bwiecie (za specjalnym zezwoleniem papie\u017ca Piusa XII); by\u0142 kapelanem belgijskiego ruchu oporu, a w 1944\/45 – polskiej 1. Dywizji Pancernej gen. S. Maczka; po wojnie kontynuowa\u0142 studia w Lowanium, w zakresie prawa kanonicznego, teologii moralnej i historii Ko\u015bcio\u0142a; w 1949 roku zamieszka\u0142 przy swojej rodzinie w Stanach Zjednoczonych; by\u0142 wikariuszem w kilku parafiach nowojorskich (na Manhattanie i w Bronxie), kontynuuj\u0105c te\u017c studia na Ameryka\u0144skim Uniwersytecie Katolickim w Waszyngtonie, uwie\u0144czone doktoratem z prawa kanonicznego w 1953 roku; od 1952 do 1963 wyk\u0142ada\u0142 prawo kanoniczne w seminarium w Emmitsburgu (Maryland); w 1955 zosta\u0142 inkardynowany do diecezji Ghent w archidiecezji Baltimore; w tym samym roku uzyska\u0142 te\u017c obywatelstwo ameryka\u0144skie; wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wieloma czasopismami teologicznymi i z katolickimi encyklopediami; w czasie Soboru Watyka\u0144skiego II s\u0142u\u017cy\u0142 jak peritus<\/em> swojemu biskupowi, otrzyma\u0142 tak\u017ce od papie\u017ca Paw\u0142a VI godno\u015b\u0107 pra\u0142ata domowego; pod koniec soboru popad\u0142 w konflikt z abpem Baltimore, kard. L. Shenanem, odno\u015bnie do aplikacji nauczania soborowego oraz kwestii liturgicznych; z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem abpa Nowego Jorku, kard. F. Spellmana, za\u0142o\u017cy\u0142 w styczniu 1965 roku Katolicki Ruch Tradycjonalistyczny (Catholic Traditionalist Movement) na obszarze stanu Nowy Jork, uzyskuj\u0105c jednocze\u015bnie zgod\u0119 (kt\u00f3r\u0105 rok p\u00f3\u017aniej kard. Shenan uzna\u0142 za niewa\u017cn\u0105) na transfer inkardynacji do w\u0142oskiej diecezji Tivoli; w tym okresie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 blisko z abp. A. kard. Ottavianim; w 1968 roku za\u0142o\u017cy\u0142 tradycjonalistyczn\u0105 kaplic\u0119 Ave Maria w Westbury, gdzie \u017cy\u0142 i pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 liturgiczn\u0105 a\u017c do \u015bmierci, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c tak\u017ce z licznymi pismami oraz propaguj\u0105c Tradycj\u0119 katolick\u0105 w radio i nagraniach wideo.<\/p>

250 lat temu, 9 maja<\/strong> 1765 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Curi\u00c3\u00a8res (Aveyron, Midi-Pyr\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9es) bp Denis<\/strong>-Antoine-Luc hr. (comte<\/em>) Frayssinous<\/strong>, duchowny katolicki, orator, pisarz i polityk; wy\u015bwi\u0119cony w 1789 roku, podczas Terroru sprawowa\u0142 pos\u0142ug\u0119 kap\u0142a\u0144sk\u0105 w podziemiu; od 1800 roku naucza\u0142 teologii w paryskim seminarium \u015bw. Sulpicjusza, wyg\u0142aszaj\u0105c tak\u017ce cykl konferencji (zakazanych przez Napoleona po uwi\u0119zieniu przeze\u0144 papie\u017ca Piusa VII w 1809 i opublikowanych dopiero w 1825) na temat Obrony chrze\u015bcija\u0144stwa<\/em>; w listopadzie 1821 mianowany pierwszym kapelanem kr\u00f3la Ludwika XVIII, a w kwietniu 1822 – przez papie\u017ca Piusa VII – biskupem in partibus infidelium<\/em> Hermopolis; w tym samym roku kr\u00f3l mianowa\u0142 go szefem wychowania publicznego (z tytu\u0142em Wielkiego Mistrza Uniwersytetu) i parem Francji z tytu\u0142em hrabiego; r\u00f3wnie\u017c w 1822 roku zosta\u0142 wybrany do Akademii Francuskiej (fotel 3); od 1824 do 1828 by\u0142 ministrem ds. ko\u015bcielnych i wychowania publicznego w ultrasowskim rz\u0105dzie J. hr. de Vill\u00c3\u00a8le\u2019a i przez nast\u0119pny rok w gabinecie J.-B. wicehr. de Martignaca; wierny legitymista, po obaleniu prawowitego kr\u00f3la Karola X uda\u0142 si\u0119 wraz z nim na wygnanie do Pragi i zosta\u0142 wychowawc\u0105 diuka de Bordeaux (p\u00f3\u017aniejszego Henryka V); w 1838 powr\u00f3ci\u0142 do Francji, gdzie zmar\u0142 w 1841 roku.<\/p>

50 lat temu, 9 maja<\/strong> 1965 roku, zmar\u0142 w Wiedniu, w wieku 62 lat (ur. 2 X 1902) Leopold Figl<\/strong>, polityk katolicki; pochodzi\u0142 z rodziny ch\u0142opskiej w Dolnej Austrii, z wykszta\u0142cenia by\u0142 in\u017cynierem rolnictwa; w 1933 roku sta\u0142 na czele Zwi\u0105zku Ch\u0142opskiego (Bauernbund<\/em>), kt\u00f3ry wspar\u0142 \u201ekonserwatywn\u0105 rewolucj\u0119\u201d kanclerza Engelberta Dollfu\u00c3\u0178a; w chrze\u015bcija\u0144skim pa\u0144stwie autorytarnym (1934-1938) by\u0142 cz\u0142onkiem rady federalnej ds. polityki ekonomicznej; po Anschlussie<\/em> Austrii zosta\u0142 deportowany do obozu koncentracyjnego w Dachau; zwolniony w 1943 roku, zosta\u0142 ponownie aresztowany w 1944 i uwi\u0119ziony w Mauthausen, a w lutym 1945 skazany w Wiedniu \u201eza zdrad\u0119\u201d na kar\u0119 \u015bmierci, kt\u00f3rej wykonanie jednak odroczono; ze wzgl\u0119du na jego antyhitlerowsk\u0105 postaw\u0119 sowieckie w\u0142adze okupacyjne same prosi\u0142y go o wej\u015bcie do administracji cywilnej (jako tymczasowego gubernatora Dolnej Austrii); na bazie Bauernbundu zacz\u0105\u0142 organizowa\u0107 (w kwietniu 1945) Austriack\u0105 Parti\u0119 Ludow\u0105 (\u00c3\u2013VP); po wygranych przez ni\u0105 w grudniu 1948 roku wyborach zosta\u0142 pierwszym powojennym kanclerzem federalnym Austrii, pozostaj\u0105c na tym urz\u0119dzie do 1953 roku; w kolejnym rz\u0105dzie, swojego kolegi partyjnego Juliusa Raaba, sprawowa\u0142 urz\u0105d ministra spraw zagranicznych; w tej roli m\u00f3g\u0142 og\u0142osi\u0107 z balkonu Pa\u0142acu Belwederskiego: \u201eAustria jest wolna!\u201d, po podpisaniu (15 V 1955) traktatu przywracaj\u0105cego Austrii suwerenno\u015b\u0107 i wycofaniu wojsk okupacyjnych; w latach 1959-1962 by\u0142 przewodnicz\u0105cym Rady Narodowej – izby ni\u017cszej parlamentu, a od 1962 do \u015bmierci – premierem Dolnej Austrii; kawaler Wielkiego Krzy\u017ca Orderu Piusa IX.<\/p>

25 lat temu, 10 maja<\/strong> 1990 roku, zmar\u0142 w Covington (Luizjana), w wieku 73 lat (ur. 28 V 1916), Walker Percy<\/strong>, powie\u015bciopisarz i semiotyk; urodzony w rodzinie protestanckiej (prezbiteria\u0144skiej) z Alabamy, przez szereg lat by\u0142 faktycznie agnostykiem, lecz ostatecznie, w 1947 roku, nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 (wraz z \u017con\u0105) na katolicyzm, a na trzy miesi\u0105ce przed \u015bmierci\u0105 zosta\u0142 \u015bwieckim oblatem benedykty\u0144skim; zwi\u0105zany g\u0142\u0119boko z konserwatywn\u0105 tradycj\u0105 Po\u0142udnia (Southern Tradition<\/em>), by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem (1987) Zwi\u0105zku Pisarzy Po\u0142udnia (Fellowship of Southern Writers) w Chattanooga (Tennessee); jego specjalno\u015bci\u0105 by\u0142 gatunek powie\u015bci filozoficznej, w duchu egzystencjalizmu (najwi\u0119kszy wp\u0142yw wywarli na niego Kierkegaard, Dostojewski i Faulkner); za powie\u015b\u0107 Kinoman<\/em> (The Moviegoer<\/em>, 1961) otrzyma\u0142 Narodow\u0105 Nagrod\u0119 Literack\u0105 (National Book Award<\/em>), a w 1989 roku Laetare Medal<\/em> od Uniwersytetu Notre Dame w Indianie za tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u201eobrazuj\u0105c\u0105 idea\u0142y chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d; wyk\u0142ada\u0142 na Uniwersytecie Loyoli w Nowym Orleanie; zosta\u0142 pochowany w benedykty\u0144skim opactwie \u015aw. J\u00f3zefa w Luizjanie.<\/p>

100 lat temu, 12 maja<\/strong> 1915 roku, zmar\u0142 w La Garnache (Wandea), w wieku 78 lat (ur. 15 VI 1836), L\u00c3\u00a9on-Armand<\/strong>-Charles de Baudry d\u2019Asson<\/strong>, markiz papieski, polityk rojalistyczny; deputowany w latach 1876-1915 z ramienia monarchistycznej Unii Prawic (Union des droites) do jej rozpadu po ralliement<\/em> (1893), p\u00f3\u017aniej niezale\u017cny; obro\u0144ca katolicyzmu, usi\u0142owa\u0142 doprowadzi\u0107 do uniewa\u017cnienia prawa rozwodowego, wyst\u0119powa\u0142 w obronie wyp\u0119dzanych kongregacji zakonnych oraz przeciwko prawu o separacji pa\u0144stwa od Ko\u015bcio\u0142a (1905); sprzeciwia\u0142 si\u0119 amnestii dla komunard\u00f3w (1879) i zg\u0142osi\u0142 projekt pozbawienia \u017byd\u00f3w obywatelstwa francuskiego (1895); jego rojalistyczn\u0105 wierno\u015b\u0107 kontynuowali – jako deputowani b\u0105d\u017a senatorowie z Wandei – syn Armand (1862-1945) i wnuk Armand Quentin (1910-1998).<\/p>

80 lat temu, 12 maja<\/strong> 1935 roku, zmar\u0142 w Warszawie, w wieku 67 lat (ur. 5 XII 1867), J\u00f3zef<\/strong> Klemens Pi\u0142sudski<\/strong> h. Pi\u0142sudski (Ko\u015bciesza), w\u00f3dz i m\u0105\u017c stanu, pierwszy marsza\u0142ek Polski; pochodzi\u0142 ze staro\u017cytnej i skoligaconej szlachty litewskiej, lecz w XIX wieku zubo\u017ca\u0142ej wskutek konfiskat carskich; od 1892 roku (do wybuchu I wojny \u015bwiatowej) dzia\u0142acz i przyw\u00f3dca niepodleg\u0142o\u015bciowego nurtu Polskiej Partii Socjalistycznej; organizator i przyw\u00f3dca organizacji paramilitarnych w Galicji (Zwi\u0105zek Walki Czynnej, Zwi\u0105zek Strzelecki) i inicjator na ich bazie Legion\u00f3w Polskich (komendant I Brygady); od 11 XI 1918 W\u00f3dz Naczelny Wojsk Polskich, a od 22 XI 1918 (faktyczn\u0105 w\u0142adze zwierzchni\u0105 sprawowa\u0142 od 14 XI) Tymczasowy Naczelnik Pa\u0144stwa; zatwierdzony przez Sejm Ustawodawczy 20 II 1919 jako Naczelnik Pa\u0144stwa (do 14 XII 1922); w 1923 wycofa\u0142 si\u0119 z \u017cycia politycznego; po dokonanym przez siebie przewrocie majowym (12-15 V 1926), wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na urz\u0105d prezydenta, wyboru nie przyj\u0105\u0142; odt\u0105d do \u015bmierci dyktator de facto<\/em>, formalnie sprawuj\u0105cy funkcj\u0119 Generalnego Inspektora Si\u0142 Zbrojnych oraz urz\u0105d ministra spraw wojskowych we wszystkich gabinetach; dwukrotnie (2 X 1926 – 27 VI 1928, 25 VIII – 4 XII 1930) stawa\u0142 tak\u017ce na czele rz\u0105du.<\/p>

10 lat temu, 12 maja<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Westerham (Kent), w wieku 96 lat (ur. 24 I 1909), Martin Lings<\/strong>, znany tak\u017ce jako Abu Bakr Siraj ad-Din, pisarz i my\u015bliciel ze \u201eszko\u0142y tradycjonalistycznej\u201d (\u201eperenialistycznej\u201d) R. Gu\u00c3\u00a9nona; pochodzi\u0142 z rodziny protestanckiej; uko\u0144czy\u0142 studia literaturoznawcze w Oksfordzie (w Magdalen College przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z C.S. Lewisem – w\u00f3wczas jeszcze agnostykiem); na pocz\u0105tku lat 30. wyk\u0142ada\u0142 histori\u0119 Anglosas\u00f3w na Uniwersytecie Witolda Wielkiego w Kownie; w 1938 roku pozna\u0142 Frithjofa Schuona, a rok p\u00f3\u017aniej wyjecha\u0142 do Egiptu i zosta\u0142 asystentem Gu\u00c3\u00a9nona oraz wyk\u0142ada\u0142 anglistyk\u0119 na uniwersytecie w Kairze; w 1940 przeszed\u0142 na islam i zosta\u0142 inicjowany do sufizmu (Alaviyya); po powrocie (1952) do Wielkiej Brytanii doktoryzowa\u0142 si\u0119 w Szkole Orientalistyki przy Uniwersytecie Londy\u0144skim, a nast\u0119pnie pracowa\u0142 w British Museum i wreszcie w British Library; pr\u00f3cz studi\u00f3w sufickich w swoich badaniach koncentrowa\u0142 si\u0119 na tw\u00f3rczo\u015bci Szekspira, a zw\u0142aszcza jego duchowo\u015bci; niekt\u00f3re jego ksi\u0105\u017cki by\u0142y opatrzone przedmow\u0105 ksi\u0119cia Karola Windsora.<\/p>

125 lat temu, 15 maja<\/strong> 1890 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Suchej Beskidzkiej Ferdynand Goetel<\/strong>, prozaik, dramaturg, scenarzysta, publicysta, dzia\u0142acz kulturalny, spo\u0142eczny i polityczny, taternik; pi\u0142sudczyk; m\u0142odszy brat geologa, paleontologa i taternika Walerego Goetla (1889-1972); studiowa\u0142 architektur\u0119 w Wiedniu, w Galicji by\u0142 cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku Strzeleckiego, od 1912 roku mieszka\u0142 w Warszawie; jako poddany austriacki, deportowany przez Rosjan po wybuchu I wojny \u015bwiatowej do Turkiestanu; w czasie rewolucji bolszewickiej wybrany do Rady Delegat\u00f3w Robotniczych i \u0179o\u0142nierskich oraz wcielony do Armii Czerwonej; w 1920 roku uda\u0142o mu si\u0119 uciec – wraz z \u017con\u0105 i c\u00f3reczk\u0105 – od bolszewik\u00f3w i przez Iran, Indie i Angli\u0119 powr\u00f3ci\u0107 (1921) do Polski, co opisa\u0142 w swojej pierwszej powie\u015bci Przez p\u0142on\u0105cy Wsch\u00f3d<\/em>; jego szczytowym osi\u0105gni\u0119ciem literackim by\u0142a druga po Pa\u0142ubie<\/em> K. Irzykowskiego polska powie\u015b\u0107 autotematyczna Z dnia na dzie\u0144<\/em> (1926); opr\u00f3cz literatury zaj\u0105\u0142 si\u0119 te\u017c dziennikarstwem, b\u0119d\u0105c redaktorem naczelnym \u201ePrzegl\u0105du Sportowego\u201d (1922-1925), nast\u0119pnie pi\u0142sudczykowskiego \u201eKuriera Porannego\u201d i miesi\u0119cznika \u201eNaoko\u0142o \u015awiata\u201d; w latach 1926-1935 by\u0142 prezesem polskiego PEN-Clubu, a w latach 1933-39 – Zwi\u0105zku Zawodowego Literat\u00f3w Polskich; otrzyma\u0142 Z\u0142oty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury, a w 1935 roku zosta\u0142 jej cz\u0142onkiem; by\u0142 pomys\u0142odawc\u0105 nazwy Obozu Zjednoczenia Narodowego, a jako teoretyk polskiego autorytaryzmu inspirowa\u0142 si\u0119 w\u0142oskim faszyzmem (Pod znakiem faszyzmu<\/em>, 1938); we wrze\u015bniu 1939 roku zosta\u0142 kierownikiem sekcji propagandy Obywatelskiego Komitetu Pomocy Ludno\u015bci Warszawy, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z prezydentem miasta S. Starzy\u0144skim, kt\u00f3remu pisa\u0142 przem\u00f3wienia radiowe; pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 by\u0142 wsp\u00f3\u0142organizatorem kuchni dla literat\u00f3w; w latach 1943-1944 redagowa\u0142 wraz z Wiliamem Horzyc\u0105 podziemne pismo kulturalne \u201eNurt\u201d (ukaza\u0142o si\u0119 9 numer\u00f3w), zwi\u0105zane z pi\u0142sudczykowskim Obozem Polski Walcz\u0105cej; za wiedz\u0105 Delegatury Rz\u0105du RP na Kraj wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w delegacji Czerwonego Krzy\u017ca, kt\u00f3ra na zaproszenie Niemc\u00f3w bada\u0142a groby katy\u0144skie; jako jeden z niewygodnych \u015bwiadk\u00f3w, by\u0142 \u015bcigany przez w\u0142adze sowieckie i ich komunistyczn\u0105 agentur\u0119 w Polsce listem go\u0144czym oraz oskar\u017cony o kolaboracj\u0119 z Niemcami; ukrywa\u0142 si\u0119 w jednym z krakowskich klasztor\u00f3w, lecz wytropiony i zdradzony przez Adama Wa\u017cyka (w\u0142a\u015bc. Wagmana), musia\u0142 ratowa\u0107 si\u0119 ucieczk\u0105 na Zach\u00f3d z fa\u0142szywym paszportem holenderskim; przez Czechy i Bawari\u0119 dotar\u0142 do II Korpusu Polskiego we W\u0142oszech, kt\u00f3rego zosta\u0142 oficerem prasowym; od 1946 roku mieszka\u0142 w Londynie, publikuj\u0105c w \u201eWiadomo\u015bciach\u201d oraz w paryskiej \u201eKulturze\u201d; ostatnie lata by\u0142 ociemnia\u0142y z powodu jaskry, mimo to nadal dyktowa\u0142 swoje teksty; w PRL jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 by\u0142a obj\u0119ta ca\u0142kowitym \u201ezapisem\u201d, a ksi\u0105\u017cki wycofano z bibliotek; zmar\u0142 w 1960 roku; w 1989 zarz\u0105d polskiego PEN-Clubu stwierdzi\u0142 ca\u0142kowit\u0105 bezpodstawno\u015b\u0107 zarzut\u00f3w wobec niego o kolaboracj\u0119, a w 2003 roku jego prochy zosta\u0142y sprowadzone do Polski i z\u0142o\u017cone na P\u0119ksowym Brzysku w Zakopanem.<\/p>

70 lat temu, 15 maja<\/strong> 1945 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w ambasadzie portugalskiej w Bernie szwajcarskim ksi\u0105\u017c\u0119 Edward Pius de Braganza <\/strong>[Dom Duarte Pio Jo\u00c3\u00a3o Miguel Gabriel Rafael de Bragan\u00c3\u00a7a<\/em>], syn kr\u00f3la de iure<\/em> Portugalii Edwarda II (Dom Duarte Nuno<\/em>) i kr\u00f3lowej Marii Franciszki de Orl\u00c3\u00a9ans e Bragan\u00c3\u00a7a, chrze\u015bniak papie\u017ca Piusa XII, ksi\u0105\u017c\u0119 kr\u00f3lewski (Pr\u00c3\u00adncipe Real<\/em>) Portugalii i 24. ksi\u0105\u017c\u0119 (duque<\/em>) de Bragan\u00c3\u00a7a, od \u015bmierci swojego ojca (24 XII 1976) kr\u00f3l de iure<\/em> Portugalii i Algavre Edward III<\/strong>.<\/p>

275 lat temu, 18 maja<\/strong> 1740 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Norton (Massachusetts) Daniel Leonard<\/strong>, prawnik i publicysta; uko\u0144czy\u0142 prawo na Harvardzie; z chwil\u0105 wybuchu kryzysu rewolucyjnego sta\u0142 si\u0119 jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych postaci \u015brodowiska lojalist\u00f3w (resp<\/em>. ameryka\u0144skich rojalist\u00f3w i torys\u00f3w), wiernych Koronie Brytyjskiej; w tym duchu opublikowa\u0142 w latach 1774-1775 cykl artyku\u0142\u00f3w w \u201eMassachusetts Gazette\u201d, jako \u201eMassachusettensis\u201d (w imieniu niepodleg\u0142o\u015bciowc\u00f3w odpowiada\u0142 mu w \u201eBoston Gazette\u201d, jako \u201eNovanglus\u201d, John Adams); wraz z Brytyjczykami ewakuowa\u0142 si\u0119 z Bostonu w 1776 roku, a jego dobra zosta\u0142y skonfiskowane; od 1782 do 1806 by\u0142 przewodnicz\u0105cym s\u0105du na Bermudach; nast\u0119pnie zamiesza\u0142 w Londynie, gdzie zmar\u0142 w 1829 roku, prawdopodobnie pope\u0142niaj\u0105c samob\u00f3jstwo.<\/p>

40 lat temu, 20 maja<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w Sewilli, w wieku 80 lat (ur. 10 VIII 1894), Manuel <\/strong>Jos\u00c3\u00a9 Fal Conde<\/strong>, ksi\u0105\u017c\u0119 (duque<\/em>) de Quintillo, grand Hiszpanii, kawaler Orderu Wygnanej Prawowito\u015bci; prawnik, publicysta i polityk tradycjonalistyczny; \u017carliwy katolik, przyst\u0119puj\u0105cy codziennie do komunii \u015bw., w 1930 roku wst\u0105pi\u0142 do Partii Katolicko-Narodowej, zwanej te\u017c potocznie \u201eintegrystyczn\u0105\u201d, skupiaj\u0105cej secesjonist\u00f3w z partii karlistowskiej, kt\u00f3rzy w 1888 roku odseparowali si\u0119 od sprawy dynastycznej; rok p\u00f3\u017aniej doprowadzi\u0142 do zako\u0144czenia trwaj\u0105cego od p\u00f3\u0142 wieku roz\u0142amu w obozie tradycjonalistycznym i powrotu \u201eintegryst\u00f3w\u201d do karlistowskiej Wsp\u00f3lnoty Tradycjonalistycznej (Comuni\u00f3n Tradicionalista<\/em>); w kr\u00f3tkim czasie region Andaluzji Zachodniej uczyni\u0142 jednym z najsilniejszych bastion\u00f3w karlizmu (dotychczas tu praktycznie nieobecnego); w sierpniu 1932 roku wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w nieudanym puczu antyrepublika\u0144skim gen. J. Sanjurjo, co zako\u0144czy\u0142o si\u0119 jego trzymiesi\u0119cznym uwi\u0119zieniem (podczas pobytu w wi\u0119zieniu \u201enawr\u00f3ci\u0142\u201d na karlizm p\u0142k. J.E. Varel\u0119, p\u00f3\u017aniejszego szefa requet\u00c3\u00a9s<\/em>); w listopadzie 1933 zosta\u0142 szefem Wsp\u00f3lnoty w ca\u0142ej Andaluzji, a w 1934 kr\u00f3l de iure<\/em> Alfons Karol I mianowa\u0142 go sekretarzem kr\u00f3lewskim i sekretarzem generalnym Wsp\u00f3lnoty; w tym samym roku dokona\u0142 wielkiej demonstracji si\u0142y karlizmu andaluzyjskiego (tzw. Acto de Quintillo); w 1935 roku stan\u0105\u0142 na czele Wsp\u00f3lnoty jako szef-delegat kr\u00f3la (nominacj\u0119 t\u0119 potwierdzi\u0142 po \u015bmierci Alfonsa Karola I w sierpniu 1936, regent Don Javier de Borb\u00f3n-Parma); zaocznie skazany na kar\u0119 \u015bmierci, by\u0142 jednym z najbardziej energicznych organizator\u00f3w powstania przeciwko re\u017cimowi Frontu Ludowego w 1936 roku (kieruj\u0105cym przygotowaniami z wygnania w Portugalii); po jego wybuchu przyby\u0142 natychmiast do Nawarry, tworz\u0105c Kr\u00f3lewsk\u0105 Akademi\u0119 Wojskow\u0105 w Pampelunie; po ultimatum gen. F. Franco – rozstrzelanie albo emigracja – musia\u0142 ponownie wyjecha\u0107 do Portugalii; zdecydowanie przeciwstawi\u0142 si\u0119 te\u017c dekretowi o \u201ezjednoczeniu\u201d (unificaci\u00f3n<\/em>) wszystkich formacji powsta\u0144czych w monopartyjn\u0105 Falang\u0119 Tradycjonalistyczn\u0105 (odrzucaj\u0105c te\u017c oferowane mu miejsce w jej Radzie Narodowej), co oznacza\u0142o likwidacj\u0119 struktur Wsp\u00f3lnoty i krok w kierunku ustroju totalitarnego; napisa\u0142 modlitewnik (Devocionario del Requet\u00c3\u00a9<\/em>) dla karlist\u00f3w; w marcu 1939 roku otrzyma\u0142 zezwolenie na powr\u00f3t do kraju, co wykorzysta\u0142 do wystosowania apelu do Franco o natychmiastowe przywr\u00f3cenie monarchii tradycyjnej z ksi\u0119ciem Ksawerym jako kr\u00f3lem; w 1941 roku wyda\u0142 karlistom zakaz wst\u0119powania do B\u0142\u0119kitnej Dywizji (jednocze\u015bnie przekaza\u0142 poufnie W. Churchillowi odpowied\u017a wykluczaj\u0105c\u0105 kategorycznie ewentualno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy z partyzantk\u0105 komunistyczn\u0105 nawet w wypadku inwazji Niemiec na Hiszpani\u0119 i jej okupacji), w nast\u0119pstwie czego zosta\u0142 zes\u0142any na Minork\u0119 (wed\u0142ug \u015bwiadectwa dow\u00f3dcy konwoju planowano go pod drodze zabi\u0107 w upozorowanym wypadku); uwolniony w 1945 roku, zacz\u0105\u0142 odbudowywa\u0107 struktury Wsp\u00f3lnoty – nielegalne, lecz w zasadzie tolerowane, powo\u0142uj\u0105c te\u017c w 1947 jej Rad\u0119 Narodow\u0105; wraz z innymi przyw\u00f3dcami karlizmu zorganizowa\u0142 akt proklamacji Don Javiera Ksawerym I w trakcie Mi\u0119dzynarodowego Kongresu Eucharystycznego w Barcelonie (30-31 V 1952); po 20 latach kierowania Wsp\u00f3lnot\u0105, 11 VIII 1955 zrezygnowa\u0142 z kierownictwa, aby da\u0107 szans\u0119 zwolennikom pol\u00c3\u00adtica posibilista<\/em> wobec frankizmu, wycofuj\u0105c si\u0119 w og\u00f3le z \u017cycia publicznego.<\/p>

10 lat temu, 25 maja<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Neapolu, w wieku 77 lat (ur. 28 I 1928), Silvio Vitale<\/strong>, prawnik (cywilista), publicysta i polityk; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (1950) i pierwszy przewodnicz\u0105cy organizacji studenckiej W\u0142oskiego Ruchu Spo\u0142ecznego (MSI) – Front Uniwersytecki Akcji Narodowej (FUAN); w nast\u0119pstwie roz\u0142amu w MSI (1954) przyst\u0105pi\u0142 w 1956 roku do za\u0142o\u017conego przez Pino Rauti stowarzyszenia polityczno-kulturalnego Centrum Studyjne Nowego \u0141adu (Centro Studi Ordine Nuovo), skupiaj\u0105cego \u201espirytualistyczny\u201d nurt prawicy, inspiruj\u0105cy si\u0119 tradycjonalizmem \u201eintegralnym\u201d J. Evoli; po odkryciu z kolei rdzennej tradycji neapolita\u0144skiej, dzi\u0119ki poznaniu hiszpa\u0144skiego karlisty F. Eliasa de Tejady i lekturze jego Neapolu hiszpa\u0144skiego<\/em>, zosta\u0142 legitymist\u0105 burbo\u0144skim (Kr\u00f3lestwa Obojga Sycylii) oraz za\u0142o\u017cy\u0142 (1960) neapolita\u0144ski przegl\u0105d tradycjonalistyczny<\/em> \u201eL\u2019Alfiere\u201d (\u201eHerold\u201d), kt\u00f3ry redagowa\u0142 do \u015bmierci; powr\u00f3ci\u0142 jednocze\u015bnie do MSI, zostaj\u0105c radc\u0105 regionalnym partii w Kampanii przez dwie kadencje; od czerwca 1988 do lipca 1989 by\u0142 deputowanym do Parlamentu Europejskiego z listy MSI – Prawica Narodowa, w Grupie Prawicy Europejskiej; w 1995 roku wycofa\u0142 si\u0119 z \u017cycia politycznego, po\u015bwi\u0119caj\u0105c si\u0119 odt\u0105d wy\u0142\u0105cznie tradycjonalistycznej akcji kulturalnej.<\/p>

60 lat temu, 26 maja<\/strong> 1955 roku, zmar\u0142 w Rzymie, w wieku 77 lat (ur. 15 I 1878), Maurizio Maraviglia<\/strong>, prawnik, publicysta i polityk; w m\u0142odo\u015bci (do 1906) cz\u0142onek partii socjalistycznej; po zwrocie na prawo sta\u0142 si\u0119 jedn\u0105 z czo\u0142owych postaci w\u0142oskiego nacjonalizmu, jako wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (1910) i cz\u0142onek Komitetu Centralnego W\u0142oskiego Stowarzyszenia Nacjonalistycznego (ANI) oraz wsp\u00f3\u0142dyrektor (obok E. Corradiniego i L. Federzoniego) tygodnika \u201eL\u2019Idea Nazionale\u201d; w czasie I wojny \u015bwiatowej walczy\u0142 jako ochotnik artylerzysta, za co otrzyma\u0142 Krzy\u017c Wojenny; po 1918 roku wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z miesi\u0119cznikiem \u201ePolitica\u201d, redagowanym przez F. Coppol\u0119 i A. Rocco, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 zw\u0142aszcza w walk\u0119 z masoneri\u0105 i bolszewizmem; w 1923 roku by\u0142 cz\u0142onkiem delegacji nacjonalist\u00f3w negocjuj\u0105cej warunki fuzji ANI z parti\u0105 faszystowsk\u0105; od 1924 do 1939 piastowa\u0142 mandat deputowanego z Kalabrii-Lukanii, a w 1939 roku zosta\u0142 senatorem – nominatem kr\u00f3lewskim; od 1938 roku by\u0142 r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkiem Wielkiej Rady Faszystowskiej; wyk\u0142ada\u0142 na presti\u017cowym (za\u0142o\u017conym w 1308) uniwersytecie w Perugii; po wojnie zosta\u0142 postawiony przed specjalnym trybuna\u0142em do os\u0105dzenia faszyzmu, lecz ostatecznie uniewinniony w 1948 roku.<\/p>

90 lat temu, 30 maja<\/strong> 1925 roku, zmar\u0142 w Berlinie, w wieku 49 lat (ur. 23 IV 1876), Arthur Moeller van der Bruck<\/strong>, historyk kultury i pisarz polityczny, jeden z animator\u00f3w \u201eRewolucji Konserwatywnej\u201d w Niemczech; studiowa\u0142 literatur\u0119 i filozofi\u0119 w Berlinie, Pary\u017cu i we W\u0142oszech; najwi\u0119kszy wp\u0142yw wywarli na\u0144 Nietzsche i Dostojewski; by\u0142 apologet\u0105 \u201estylu pruskiego\u201d oraz wrogiem demokracji parlamentarnej i liberalizmu; cywilizacji komunizmu oraz ameryka\u0144skiemu kapitalizmowi przeciwstawia\u0142 antyimperialistyczn\u0105 filozofi\u0119 pa\u0144stwa narodowego i sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej; w ruchu rewolucyjno-konserwatywnym reprezentowa\u0142 umiarkowany nurt \u201em\u0142odokonserwatyst\u00f3w\u201d (Jungkonservativen<\/em>); wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Klubu Czerwcowego (Juniklub) oraz Niemieckiego Klubu Pan\u00f3w (Deutscher Herrenklub); w swojej ostatniej ksi\u0105\u017cce z 1923 roku stworzy\u0142 symbol Trzeciej Rzeszy (Das Dritte Reich<\/em>) – przej\u0119ty p\u00f3\u017aniej przez ruch hitlerowski, kt\u00f3rym Moeller pogardza\u0142 jako \u201eprymitywnie proletariackim\u201d, a samego Hitlera (z kt\u00f3rym spotka\u0142 si\u0119 raz) nazwa\u0142 \u201ezbrodniczym imbecylem\u201d; wskutek rozstroju nerwowego odebra\u0142 sobie \u017cycie.<\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d czerwiec<\/h2>

200 lat temu, 1 czerwca<\/strong> 1815 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Salzburgu ksi\u0105\u017c\u0119 Otton Wittelsbach [Otto Friedrich Ludwig von Wittelsbach<\/em>], drugi syn kr\u00f3la Bawarii Ludwika I; w wyniku ustale\u0144 konferencji londy\u0144skiej od 27 V 1832 pierwszy kr\u00f3l Grecji nowo\u017cytnej pod imieniem Otton I<\/strong> [gr. \u00ce\u0152\u00ce\u00b8\u00cf\u2030\u00ce\u00bd]; niepopularny z powodu odmowy przej\u015bcia z katolicyzmu na prawos\u0142awie, otaczania si\u0119 ministrami przyby\u0142ymi wraz z nim z Bawarii, nak\u0142adania wysokich podatk\u00f3w (dla odbudowy i rozbudowy Aten) oraz niech\u0119ci do nadania konstytucji (wymuszonej na nim w drodze zamachu stanu w 1843); obalony i zdetronizowany w wyniku puczu wojskowego 23 X 1862; zmar\u0142 w Bambergu w 1867 roku.<\/p>

75 lat temu, 2 czerwca<\/strong> 1940 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Psichiko k. Aten ksi\u0105\u017c\u0119 Konstantyn [Konstantinos<\/em>; gr. \u00ce\u0161\u00cf\u2030\u00ce\u00bd\u00cf\u0192\u00cf\u201e\u00ce\u00b1\u00ce\u00bd\u00cf\u201e\u00ce\u00af\u00ce\u00bd\u00ce\u00bf\u00cf\u201a<\/em>] Gl\u00fccksburg, syn kr\u00f3la Hellen\u00f3w Paw\u0142a I; jako nast\u0119pca tronu zdoby\u0142 z\u0142oty medal w \u017ceglarstwie na Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie; od 6 III 1964 kr\u00f3l Hellen\u00f3w Konstantyn II<\/strong>; pierwsze lata jego panowania wype\u0142ni\u0142 konflikt o zwierzchnictwo nad armi\u0105 z socjalistycznym premierem G. Papandreu; po prawicowym zamachu stanu \u201eczarnych pu\u0142kownik\u00f3w\u201d (kwiecie\u0144 1967) zosta\u0142 przez nich pozostawiony na tronie, lecz gdy sam podj\u0105\u0142 pr\u00f3b\u0119 kontrzamachu w grudniu tego\u017c roku, zosta\u0142 zmuszony do wyjazdu z Grecji, a w 1973 roku zdetronizowany w nast\u0119pstwie zniesienia monarchii w referendum; do 2009 roku mieszka\u0142 w Londynie; z emigracji powr\u00f3ci\u0142 w 2013, zamieszkuj\u0105c w Porto Heli, lecz jako osoba prywatna.<\/p>

50 lat temu, 4 czerwca<\/strong> 1965 roku, zmar\u0142 w Walencji, w wieku 76 lat (ur. 18 VI 1888), Melchor Ferrer <\/strong>Dalmau, historyk i dziennikarz; Katalo\u0144czyk z rodziny tradycyjnie karlistowskiej, sam od m\u0142odo\u015bci zwi\u0105za\u0142 si\u0119 ze Wsp\u00f3lnot\u0105 Tradycjonalistyczn\u0105 (Comuni\u00f3n Tradicionalista); uko\u0144czy\u0142 Instytut Barcelo\u0144ski i Szko\u0142\u0119 In\u017cynier\u00f3w Przemys\u0142owych i W\u0142\u00f3kienniczych; w czasie I wojny \u015bwiatowej zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do francuskiej Legii Cudzoziemskiej; podczas pobytu we Francji pozna\u0142 tak\u017ce Ch. Maurrasa; kontakty z tradycjonalistami rumu\u0144skimi przynios\u0142y mu Krzy\u017c Korony Rumu\u0144skiej; by\u0142 sekretarzem kr\u00f3la z prawa Jakuba III (D. Jaime III de Borb\u00f3n y Borb\u00f3n) do jego \u015bmierci (1931); redaktor czasopism \u201eReacci\u00f3\u201d i \u201eLa Protesta\u201d (straci\u0142 koncesj\u0119 na wykonywanie zawodu dziennikarza wskutek odmowy przyst\u0105pienia do frankistowskiej monopartii); w 1941 roku zainaugurowa\u0142 wraz z D. Tejero i J.F. Acedo monumentaln\u0105 (w 30 tomach), dokumentaln\u0105 Histori\u0119 tradycjonalizmu hiszpa\u0144skiego<\/em>, opracowywan\u0105 przeze\u0144 od lat 50. samodzielnie i doprowadzon\u0105 do 1939 roku; od kr\u00f3la z prawa Ksawerego I (D. Javier de Borb\u00f3n-Parma) otrzyma\u0142 Order Wygnanej Prawowito\u015bci; \u201ekarlista czysty\u201d (puro<\/em>), reprezentuj\u0105cy przez ca\u0142e \u017cycie nieska\u017con\u0105 niczym \u201eortodoksj\u0119\u201d tradycjonalistyczno-legitymistyczn\u0105.<\/p>

125 lat temu, 7 czerwca<\/strong> 1890 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Hamburgu Erik Peterson<\/strong> Grandjean, teolog i historyk pierwotnego chrze\u015bcija\u0144stwa; pochodzi\u0142 z protestanckiej rodziny kupieckiej (ojciec pochodzenia szwedzkiego, matka z francuskich hugenot\u00f3w); studiowa\u0142 teologi\u0119 ewangelick\u0105 w Strasburgu, Getyndze (gdzie si\u0119 doktoryzowa\u0142) i innych uniwersytetach; pracuj\u0105c nad zjawiskiem aklamacji, odkry\u0142 polityczno-prawny charakter j\u0119zyka Nowego Testamentu<\/em>; w latach 1921-1924 wyk\u0142ada\u0142 jako docent prywatny archeologi\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 na uniwersytecie w Getyndze: jako reprezentant teologii dialektycznej (akcentuj\u0105cej w chrze\u015bcija\u0144stwie decyzj\u0119 egzystencjaln\u0105) \u015bciera\u0142 si\u0119 z teologi\u0105 liberaln\u0105; w 1925 otrzyma\u0142 Katedr\u0119 Historii Ko\u015bcio\u0142a Staro\u017cytnego i Nowego Testamentu na Wydziale Teologii Ewangelickiej uniwersytetu w Bonn, gdzie zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z wyk\u0142adowc\u0105 prawa konstytucyjnego Carlem Schmittem; p\u0142odna wymiana my\u015bli pomi\u0119dzy obu uczonymi pog\u0142\u0119bi\u0142a jego narastaj\u0105cy rozd\u017awi\u0119k z protestantyzmem w og\u00f3le; w tym okresie pojawia si\u0119 tak\u017ce jego g\u0142\u00f3wna figura my\u015blowa \u201ezastrze\u017cenia eschatologicznego\u201d (czyli stania pod znakiem ko\u0144ca) wszystkich rzeczy tego \u015bwiata; w X 1930 rezygnuje z funkcji dziekana i profesora teologii ewangelickiej, a w przeddzie\u0144 Wigilii 1930 roku przyst\u0119puje w Bazylice \u015bw. Piotra w Rzymie do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego; po konwersji rozpoczyna studia z teologii katolickiej w Monachium, a po o\u017cenku z W\u0142oszk\u0105 zamieszkuje w Rzymie, gdzie (dopiero) w 1947 otrzymuje profesur\u0119 nadzwyczajn\u0105 w Papieskim Instytucie Archeologii Chrze\u015bcija\u0144skiej; w opublikowanym w 1935 Monoteizmie jako problemie politycznym<\/em> wykazuje niezgodno\u015b\u0107 \u201emonoteizmu politycznego\u201d z dogmatem trynitarnym, rozszerzaj\u0105c wszelako (bezzasadnie) pora\u017ck\u0119 teologii imperialnej Euzebiusza z Cezarei na \u201ewykluczenie\u201d wszelkiej teologii politycznej z obszaru ortodoksji; atakuje tym samym Schmitta, kt\u00f3rego oskar\u017ca odt\u0105d o odst\u0119pstwo – r\u00f3wnie\u017c z powodu oportunizmu tego\u017c wobec III Rzeszy; usuni\u0119ty w 1936 z honorowej profesury w Bonn, otrzymuje j\u0105 z powrotem w 1946; po wojnie pisze wiele hase\u0142 do watyka\u0144skiej Encyklopedii Katolickiej<\/em>, a w 1951 po raz pierwszy odwiedza Niemcy; atakuje pa\u0144stwo liberalne i nacjonalizm jako sprzeczne z uniwersalizmem chrze\u015bcija\u0144skim; w 1960 otrzymuje doktoraty honoris causa<\/em> uniwersytet\u00f3w w Bonn oraz w Monachium; umiera tego samego roku w Hamburgu; papie\u017c Benedykt XVI oznajmi\u0142 w 2005 roku, \u017ce lektura Traktat\u00f3w teologicznych<\/em> Petersona w 1951 mia\u0142a prze\u0142omowe znaczenie w jego rozwoju intelektualnym.<\/p>

100 lat temu, 7 czerwca<\/strong> 1915 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Limie Alberto Wagner de Reyna<\/strong>, dyplomata, historyk stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, prawnik, filozof, powie\u015bciopisarz i t\u0142umacz; uko\u0144czy\u0142 prawo i filozofi\u0119 na Papieskim Uniwersytecie Katolickim w Limie; by\u0142 sekretarzem generalnym peruwia\u0144skiego MSZ oraz ambasadorem przy UNESCO, w Grecji, RFN, Kolumbii, Jugos\u0142awii i Francji; cz\u0142onek Peruwia\u0144skiego Towarzystwa Filozoficznego, Peruwia\u0144skiej Akademii J\u0119zykowej oraz Papieskiej Rady Kultury; w filozofii by\u0142 pod wp\u0142ywem R. Guardiniego i M. Heideggera, reprezentuj\u0105c nurt egzystencjalizmu chrze\u015bcija\u0144skiego, obro\u0144ca tradycyjnej liturgii i katolickiej nauki o pa\u0144stwie oraz karlista; zmar\u0142 w 2006 roku.<\/p>

375 lat temu, 9 czerwca<\/strong> 1640 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Wiedniu arcyksi\u0105\u017c\u0119 Leopold Habsburg [Leopold Ignaz Joseph Balthazar Felician von Habsburg<\/em>], drugi syn cesarza rzymsko-niemieckiego Ferdynanda III i Marii Anny Hiszpa\u0144skiej (c\u00f3rki Filipa III); od 1655 by\u0142 kr\u00f3lem-koregentem W\u0119gier, a od 1656 – Czech; po \u015bmierci ojca (1657) odziedziczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c tytu\u0142 arcyksi\u0119cia Austrii i inne tytu\u0142y posiadane przez r\u00f3d Habsburg\u00f3w; 18 lipca 1658 we Frankfurcie wybrany przez elektor\u00f3w Rzeszy \u015bwi\u0119tym cesarzem rzymskim (rzymsko-niemieckim) i kr\u00f3lem Niemiec (\u201ekr\u00f3lem Rzymian\u201d) jako Leopold I<\/strong>; by\u0142 ostatnim w dziejach \u015awi\u0119tego Cesarstwa cesarzem, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 osobi\u015bcie (w 1664) na obradach Sejmu Rzeszy w Ratyzbonie, w 1692 nada\u0142 za\u015b godno\u015b\u0107 elektora Rzeszy ksi\u0119ciu Hanoweru – Ernestowi Augustowi z dynastii Welf\u00f3w, powi\u0119kszaj\u0105c tym samym liczb\u0119 elektor\u00f3w do dziewi\u0119ciu; w polityce religijnej wyda\u0142 (1691) postanowienie (Explanatio Leopoldina<\/em>), zezwalaj\u0105ce protestantom na sprawowanie kultu prywatnego w domach pod warunkiem uczestniczenia w publicznych \u015bwi\u0119tach katolickich (administratorzy protestanccy mieli by\u0107 mianowani przez cesarza i podlega\u0107 biskupom katolickim), a w 1701 wyda\u0142 edykt uznaj\u0105cy biskup\u00f3w unickich za przedstawicieli narodu rumu\u0144skiego, daj\u0105cy im prawo zasiadania w sejmie Ksi\u0119stwa Siedmiogrodu; za\u0142o\u017cy\u0142 uniwersytet w Innsbrucku (1677) i we Wroc\u0142awiu (Akademia Leopoldina – 1702); by\u0142 bardzo muzykalny, sam komponuj\u0105c msze (2), oratoria (12), requiem (5), suity baletowe (17) oraz wsp\u00f3\u0142komponuj\u0105c opery (wzni\u00f3s\u0142 te\u017c w Wiedniu teatr operowy, najbardziej znamienity na p\u00f3\u0142noc od Alp); w polityce zagranicznej wspiera\u0142 Rzeczpospolit\u0105 Polsko-Litewsk\u0105 oraz Dani\u0119 w walce ze Szwecj\u0105 i Siedmiogrodem w II wojnie p\u00f3\u0142nocnej (wojska cesarskie wyzwoli\u0142y w 1657 Krak\u00f3w i Pozna\u0144); za jego panowania dosz\u0142o do najwi\u0119kszego w historii bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia Austrii, Cesarstwa i ca\u0142ego chrze\u015bcija\u0144stwa, kiedy w 1683 roku armia imperium osma\u0144skiego pod wodz\u0105 wielkiego wezyra Kara Mustafa Paszy stan\u0119\u0142a pod Wiedniem; decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 w ocaleniu podczas walnej bitwy 12 IX 1683 odegra\u0142y wojska polskie pod wodz\u0105 kr\u00f3la Jana III Sobieskiego (kt\u00f3rego cesarz uprzednio b\u0142aga\u0142 o odsiecz, lecz po zwyci\u0119stwie nie okaza\u0142 wdzi\u0119czno\u015bci); zwyci\u0119stwo to pozwoli\u0142o przej\u015b\u0107 do antytureckiej ofensywy Ligi \u015awi\u0119tej (utworzonej w 1684 z udzia\u0142em Austrii, Rzeczypospolitej, Wenecji i Pa\u0144stwa Ko\u015bcielnego, do kt\u00f3rej w 1686 przyst\u0105pi\u0142a tak\u017ce Rosja): po zwyci\u0119stwie nad Mohaczem (1687) sejm w\u0119gierski przyzna\u0142 Habsburgom prawo dziedziczenia tronu w\u0119gierskiego, znosz\u0105c te\u017c prawo szlachty w\u0119gierskiej do rokoszu, w 1690 opanowany za\u015b zosta\u0142 Siedmiogr\u00f3d, kt\u00f3rego Leopold zosta\u0142 ksi\u0119ciem; po zwyci\u0119stwie ksi\u0119cia Eugeniusza Sabaudzkiego pod Zent\u0105 (1697) Turcy zostali ostatecznie wyparci z W\u0119gier, co usankcjonowa\u0142 pok\u00f3j kar\u0142owicki (1699); mniej powodzenia mia\u0142 Leopold I (i utworzona w 1686 Liga Augsburska) w zmaganiach na zachodzie z Francj\u0105 Ludwika XIV, r\u00f3wnie\u017c podczas hiszpa\u0144skiej wojny sukcesyjnej (1700-1713), kiedy to cesarz usi\u0142owa\u0142 osadzi\u0107 na tronie w Madrycie swojego m\u0142odszego syna, arcyks. Karola (wbrew kastylijskiemu prawu sukcesyjnemu, obowi\u0105zuj\u0105cemu \u00f3wcze\u015bnie w Hiszpanii, kt\u00f3re w razie wyga\u015bni\u0119cia g\u0142\u00f3wnej linii m\u0119skiej dawa\u0142o preferencj\u0119 najbli\u017cszemu potomkowi ostatniego monarchy w linii \u017ce\u0144skiej przed m\u0119skimi reprezentantami linii kolateralnych); zmar\u0142 w 1705 roku.<\/p>

825 lat temu, 10 czerwca 1190<\/strong> roku, uton\u0105\u0142 w rzece Salef (Anatolia, Turcja), w wieku ok. 68 lat, Fryderyk I Rudobrody<\/strong> [Friedrich I. Barbarossa<\/em>] z dynastii Hohenstauf\u00f3w, syn ksi\u0119cia Szwabii – Fryderyka II Jednookiego (brata kr\u00f3la Niemiec Konrada III) i ksi\u0119\u017cniczki Judyty, c\u00f3rki ksi\u0119cia Bawarii – Henryka IX Czarnego z rodu Welf\u00f3w; od 1147 roku ksi\u0105\u017c\u0119 Szwabii (jako Fryderyk III), od 1152 wybrany kr\u00f3l Niemiec, od 1154 (do 1186) r\u00f3wnie\u017c kr\u00f3l W\u0142och; 18 VI 1155 ukoronowany przez papie\u017ca Hadriana IV na \u015bwi\u0119tego cesarza rzymskiego; w dokumentach jego kancelarii pojawi\u0142a si\u0119 (w 1157) po raz pierwszy oficjalna nazwa \u201e\u015awi\u0119te Cesarstwo\u201d (Sacrum Imperium; Heilige Kaisertum\/Reich), natomiast rok p\u00f3\u017aniej musia\u0142 przyzwoli\u0107 (na Sejmie Rzeszy) na dzielenie ksi\u0119stw Rzeszy wed\u0142ug regu\u0142 patrymonialnych, co przyczyni\u0142o si\u0119 do jej rozdrobnienia feudalnego; w swoim panowaniu nawi\u0105zywa\u0142 do naj\u015bwietniejszych wzor\u00f3w teologii imperialnej Justyniana Wielkiego i Karola Wielkiego (do kt\u00f3rego kanonizacji przez swojego antypapie\u017ca doprowadzi\u0142); w 1157 roku interweniowa\u0142 w Polsce na rzecz prawowitego ksi\u0119cia seniora W\u0142adys\u0142awa II, wygnanego przez opozycj\u0119 mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w i m\u0142odszych braci, lecz zadowoli\u0142 si\u0119 ho\u0142dem z\u0142o\u017conym mu przez Boles\u0142awa IV K\u0119dzierzawego w Krzyszkowie oraz kontrybucj\u0105; ze zmiennym powodzeniem zmaga\u0142 si\u0119 z protonacjonalistycznym buntem miast p\u00f3\u0142nocnow\u0142oskich, kt\u00f3re zawi\u0105za\u0142y (1167) Lig\u0119 Lombardzk\u0105, lecz mimo kl\u0119ski w bitwie pod Legnano (1176), kiedy s\u0105dzono nawet, \u017ce zgin\u0105\u0142, zdo\u0142a\u0142 przywr\u00f3ci\u0107 swoje zwierzchnictwo, godz\u0105c si\u0119 wszelako na autonomi\u0119 municypaln\u0105; z kolei konflikt z legatem papieskim, a p\u00f3\u017aniejszym papie\u017cem Aleksandrem III, roszcz\u0105cym sobie traktowanie korony cesarskiej jako \u201ebeneficjum\u201d (tym samym za\u015b cesarza jako papieskiego lennika) zako\u0144czy\u0142 si\u0119 upokorzeniem cesarza przed papie\u017cem w Wenecji (1177); po upadku Jerozolimy (1187) zorganizowa\u0142 III krucjat\u0119 do Ziemi \u015awi\u0119tej, kt\u00f3ra wyruszy\u0142a w 1189 (wzi\u0119li w niej udzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c – sk\u0142\u00f3ceni ze sob\u0105 – kr\u00f3l Francji Filip II August i kr\u00f3l Anglii Ryszard I Lwie Serce), lecz w jej trakcie zgin\u0105\u0142 tragicznie (k\u0105pi\u0105c si\u0119 w rzece albo upadaj\u0105c do niej wraz z koniem); posta\u0107 archetypiczna w tradycji imperialnej, owiana legend\u0105, i\u017c nie uton\u0105\u0142, lecz wraz ze swoimi sze\u015bciu rycerzami \u015bpi skamienia\u0142y w jaskini w g\u00f3rach Kyffh\u00c3\u00a4user w Turyngii i obudzi si\u0119, gdy jego ruda broda owinie si\u0119 trzykrotnie wok\u00f3\u0142 sto\u0142u, aby przywr\u00f3ci\u0107 chwa\u0142\u0119 Cesarstwa; wybitn\u0105 postaci\u0105 by\u0142a r\u00f3wnie\u017c jego druga \u017cona, cesarzowa Beatrycze I Burgundzka (1145-1184), protektorka kultury dworskiej i obyczaju rycerskiego.<\/p>

5 lat temu, 10 czerwca<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Pescarze (Abruzja), w wieku 92 lat (ur. 16 V 1918), Silvano Panunzio<\/strong>, filozof, my\u015bliciel religijny, mistyk i badacz symboli, teoretyk metapolityki, civis catholicus<\/em> Rzymu, Wiecznego Miasta; jego ojcem by\u0142 Sergio Panunzio (1886-1944), promotor w\u0142oskiej \u201erewolucji konserwatywnej\u201d i teoretyk jurysprudencji faszystowskiej, sprzeciwiaj\u0105cy si\u0119 jednak sojuszowi z III Rzesz\u0105 i \u201eustawom rasowym\u201d; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel w 1956 roku (wraz z katolickimi neogibelinami: Attilio Mordinim i Primo Sien\u0105) Przymierza Micha\u0142a Archanio\u0142a, stanowi\u0105cego front duchowego oporu przeciwko chadeckiej \u201ekatolewicy\u201d, oraz (1976) pisma \u201eMetapolitica. Rivista di Studi Universali\u201d; w studiowaniu \u201emetafizyki Ewangelii wiecznej\u201d pod\u0105\u017ca\u0142 \u015bladami wielkich mistyk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich, Stary Testament<\/em> i j\u0119zyk hebrajski studiowa\u0142 pod kierunkiem (nawr\u00f3conego i ochrzczonego przez papie\u017ca Piusa XII) b. rabina Rzymu Eugenia Zolli, w badaniach nad tradycjami orientalnymi korzysta\u0142 z dorobku szko\u0142y \u201eperenialistycznej\u201d (R. Gu\u00c3\u00a9non); \u201echrze\u015bcija\u0144ski gnostyk\u201d i \u201ekatolicki evolianista\u201d, inicjator i g\u0142\u00f3wny przedstawiciel \u201emetapolityki sakralnej\u201d jako nauki syntetycznej, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy metafizyk\u0119 (nauk\u0119 o zasadach), polityk\u0119 (nauk\u0119 o \u015brodkach) i eschatologi\u0119 (nauk\u0119 o celach ostatecznych), jak r\u00f3wnie\u017c Wsch\u00f3d i Zach\u00f3d, kontemplacj\u0119 i dzia\u0142anie, byt i powinno\u015b\u0107, a inaczej m\u00f3wi\u0105c: \u201emetafizyki stosowanej\u201d, kt\u00f3ra na polityce dokonuje \u201eoperacji estetycznej\u201d, podnosz\u0105cej j\u0105 do godno\u015bci \u201eszlachetnego dzia\u0142ania\u201d (recte \u00e1gere<\/em>) i \u201emy\u015bli w dzia\u0142aniu\u201d, chroni\u0105c j\u0105 przed pogr\u0105\u017ceniem si\u0119 w \u201epuszczy kryptopolityki\u201d, czyli w\u0142adzy tajnych towarzystw, pozostaj\u0105cych w s\u0142u\u017cbie oligarchii finansowych, korumpuj\u0105cych \u015bwiat wsp\u00f3\u0142czesny poprzez niweluj\u0105c\u0105 ideologi\u0119 praw cz\u0142owieka, homogenizacj\u0119 kulturow\u0105, wyw\u0142aszczenia, globalizacj\u0119 \u015brodk\u00f3w komunikowania i handlu, New Age <\/em>i fa\u0142szywy ekumenizm; w perspektywie eschatologicznej metapolityka to \u015brodek niezb\u0119dny do pokonania \u201elucyferycznej pokusy nowoczesno\u015bci\u201d oraz tworzenie cywilizacji powszechnej pod\u0142ug praw Opatrzno\u015bci Boskiej i przygotowywanie ludzi do stawania si\u0119 obywatelami Niebios; dwoma sta\u0142ymi punktami odniesienia dla metapolityki s\u0105 Dwa S\u0142o\u0144ca: Imperium i Ko\u015bci\u00f3\u0142, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rych wszystko kr\u0105\u017cy na podobie\u0144stwo satelit\u00f3w w hierarchii mi\u0142o\u015bci.<\/p>

30 lat temu, 12 czerwca<\/strong> 1985 roku, zmar\u0142 w Getyndze, w wieku 92 lat (ur. 4 IX 1892), Helmuth Plessner<\/strong>, filozof i socjolog; pochodzi\u0142 z rodziny \u017cydowskiej; studiowa\u0142 najpierw medycyn\u0119 i zoologi\u0119, a nast\u0119pnie filozofi\u0119 pod kierunkiem W. Windelbanda i E. Husserla oraz socjologi\u0119 u M. Webera; w 1920 roku habilitowa\u0142 si\u0119, a od 1924 by\u0142 profesorem uniwersytetu w Kolonii; jako \u201enie-aryjczyk\u201d, pozbawiony prawa wyk\u0142adania po ustanowieniu re\u017cimu narodowosocjalistycznego, przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Groningen w Holandii, gdzie w 1943 roku zosta\u0142 uwi\u0119ziony przez okupacyjne w\u0142adze niemieckie; od 1952 roku (do emerytury w 1962) kierowa\u0142 Instytutem Socjologii w Getyndze (w roku akademickim 1960\/61 by\u0142 te\u017c rektorem tamtejszego uniwersytetu); w latach 1953-1959 prezes Niemieckiego Towarzystwa Socjologicznego; przedstawiciel neokantowskiej szko\u0142y bade\u0144skiej oraz wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca (obok E. Cassirera, M. Schelera i A. Gehlena) antropologii filozoficznej, bazuj\u0105cej na odkryciach nauk biologicznych i rozpoczynaj\u0105cej badanie conditio humana<\/em> od analizy faktu, i\u017c cia\u0142a organiczne (w przeciwie\u0144stwie do nieorganicznych) mog\u0105 odnosi\u0107 si\u0119 do swoich granic w spos\u00f3b zale\u017cny od stopnia ich organizacji, co mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jako ich \u201epozycjonalno\u015b\u0107\u201d; na tej podstawie mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 hierarchi\u0119 istot \u017cywych, w kt\u00f3rej cz\u0142owiek, inaczej ni\u017c ro\u015blina i zwierz\u0119, mo\u017ce \u201eprze\u017cywa\u0107 siebie\u201d, posiada wi\u0119c zdolno\u015b\u0107 dystansowania si\u0119 do siebie – obiektywizacji siebie niejako \u201ez zewn\u0105trz\u201d; t\u0119 unikaln\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 cz\u0142owieka (refleksyjno\u015b\u0107) mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jako jego \u201eeks-centryczno\u015b\u0107\u201d, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce cz\u0142owiek staje si\u0119 \u201e\u0142a\u0144cuchem wieloznacznej otwarto\u015bci\u201d, nadaj\u0105cym sens swoim zachowaniom; jednocze\u015bnie cz\u0142owiek zna granic\u0119 swojej otwarto\u015bci, to znaczy wie, \u017ce jest niezg\u0142\u0119bialny, co uprawnia do m\u00f3wienia, \u017ce istota ludzka to homo absconditus<\/em>; cz\u0142owiek jest tak\u017ce moc\u0105 (Macht<\/em>), si\u0142\u0105, zdolno\u015bci\u0105 do\u2026, w\u0142adz\u0105 – w obu znaczeniach: jako istota zdolna do urzeczywistniania samego siebie (cz\u0142owiek jako \u201emiejsce tw\u00f3rcze\u201d) i w\u0142adza w sensie politycznym, rozumianym egzystencjalnie (tak samo, jak u C. Schmitta, nazywaj\u0105cego Plessnera \u201epierwszym filozofem nowo\u017cytnym, kt\u00f3ry stara\u0142 si\u0119 wypracowa\u0107 antropologi\u0119 polityczn\u0105 na wielk\u0105 skal\u0119\u201d); antropologiczne uj\u0119cie polityki uzyskuje wgl\u0105d w \u201etajemnicze przeznaczenie istoty ludzkiej\u201d i ods\u0142ania racje prowadzenia polityki w og\u00f3le; bagatelizowanie polityki prowadzi natomiast do obni\u017cenia jej poziomu i opanowanie \u017cycia publicznego przez \u201echorob\u0119 patronatu partyjnego\u201d i zepchni\u0119cie intelektualist\u00f3w w sfer\u0119 politycznej bezodpowiedzialno\u015bci (\u201ewolno\u015bci b\u0142aze\u0144skiej\u201d); diagnoza ta poci\u0105ga za sob\u0105 krytyk\u0119 spo\u0142ecznego i politycznego radykalizmu, bazuj\u0105cego na przeciwstawieniu moralizatorstwa realnej polityce, aktywizmu – umiarowi i rozwadze, dialektyki serca – rozumowi, \u201eautentyczno\u015bci\u201d i \u201eszczero\u015bci\u201d (spo\u0142ecze\u0144stwo zbudowane na absolutnej szczero\u015bci by\u0142oby nieludzkie) – misternej i skomplikowanej strukturze konwencji i r\u00f3l spo\u0142ecznych, w kt\u00f3rych ludzie postrzegaj\u0105 si\u0119 i do\u015bwiadczaj\u0105 wzajemnie, i kt\u00f3re zak\u0142adaj\u0105 spo\u0142eczny dystans jako najbardziej elementarny fakt egzystencjalny, tote\u017c cywilizacja, kultura, historia, tradycja, sztuka, polityka i spo\u0142ecze\u0144stwo okre\u015blaj\u0105 sfer\u0119 wzajemnych publicznych relacji opartych na presti\u017cu, ceremonii, takcie i dyplomacji (homo politicus et socialis est<\/em>).<\/p>

150 lat temu, 13 czerwca<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Sandymount (obecnie dzielnica Dublina) William Butler Yeats<\/strong>, poeta, dramaturg, prozaik i eseista irlandzki (tworz\u0105cy w j\u0119zyku angielskim); obok Eliota i Pounda najwi\u0119kszy angloj\u0119zyczny poeta XX wieku (laureat literackiej Nagrody Nobla w 1923 roku), symbolista i neoromantyk, wskrzesiciel mitologii celtyckiej, reprezentant Literackiego Odrodzenia Irlandzkiego (Irish Literary Revival<\/em>) i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Abbey Theatre; w latach 1922-1925 senator Wolnego Pa\u0144stwa Irlandzkiego; formalnie protestant, lecz teozof, ezoteryk i okultysta, cz\u0142onek Tajemnego Stowarzyszenia Z\u0142otej Jutrzenki (Hermetic Order of the Golden Dawn), b\u0119d\u0105cy r\u00f3wnie\u017c pod wp\u0142ywem buddyzmu i Upaniszad<\/em>; irlandzki nacjonalista odrzucaj\u0105cy jednak metody rewolucyjne, arystokratyczny elitarysta gardz\u0105cy demokracj\u0105, sympatyk Mussoliniego i (pod koniec \u017cycia) \u201eB\u0142\u0119kitnych Koszul\u201d (Blueshirts<\/em>) gen. Eoina O\u2019Duffy; zmar\u0142 w 1939 roku.<\/p>

125 lat temu, 13 czerwca<\/strong> 1890 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Radomiu Aleksander D\u0119bski<\/strong>, prawnik i polityk narodowy; uko\u0144czy\u0142 prawo na Uniwersytecie Kijowskim; od 1915 roku cz\u0142onek Ligi Narodowej; w latach 1925-1926 wojewoda wo\u0142y\u0144ski, a 1928-1930 – pose\u0142 na Sejm; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel i przewodnicz\u0105cy (1926-1933) Wydzia\u0142u Wykonawczego Obozu Wielkiej Polski; we wrze\u015bniu 1930 uwi\u0119ziony w twierdzy brzeskiej; w latach 1935-1939 cz\u0142onek Komitetu G\u0142\u00f3wnego Stronnictwa Narodowego; w czasie okupacji niemieckiej przedstawiciel SN w Politycznym Komitecie Porozumiewawczym; aresztowany przez Niemc\u00f3w w czerwcu 1941 i rozstrzelany w Poznaniu w styczniu 1942 roku.<\/p>

60 lat temu, 14 czerwca<\/strong> 1955 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Rzymie Massimo Introvigne<\/strong>, socjolog prawa i religii, publicysta katolicki; uko\u0144czy\u0142 Instytut Spo\u0142eczny w Turynie i filozofi\u0119 na Uniwersytecie Papieskim Gregorianum w Rzymie; od 1972 roku przez 35 lat by\u0142 zwi\u0105zany (jako wiceprzewodnicz\u0105cy) z Sojuszem Katolickim (Alleanza Cattolica), znajduj\u0105cym si\u0119 pod wp\u0142ywem kontrrewolucyjnej my\u015bli P. Corr\u00c3\u00aaa de Oliveiry (kt\u00f3remu po\u015bwi\u0119ci\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119); za\u0142o\u017cyciel (1988) i dyrektor O\u015brodka Bada\u0144 Nowych Religii (CENSUR); wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (1999) think tanku Res Publica, wspieraj\u0105cego Lud Wolno\u015bci (Il Popolo della Libert\u00c3\u00a0) S. Berlusconiego i cz\u0142onek Rady Krajowej wchodz\u0105cej w sk\u0142ad tej koalicji postchadeckiej Unii Centrum (Unione di Centro); od 2012 roku kierownik Obserwatorium Wolno\u015bci Religijnej przy w\u0142oskim MSZ; od 2013 wyk\u0142adowca socjologii ruch\u00f3w religijnych na Salezja\u0144skim Uniwersytecie Papieskim w Turynie; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel przegl\u0105du informacji i formacji apologetycznej \u201eIl Timone\u201d [\u201eSter\u201d]; w swoich publikacjach zajmowa\u0142 si\u0119 m.in. sektami quasi-chrze\u015bcija\u0144skimi, mormonami, gnostycyzmem, ruchem Hare Kriszna, scjentologi\u0105, magi\u0105, wampiryzmem i satanizmem; znany w Polsce z t\u0142umacze\u0144 ksi\u0105\u017ckowych i z publikacji na portalu PCh24.pl.<\/p>

90 lat temu, 16 czerwca<\/strong> 1925 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Pary\u017cu Jean<\/strong> Bruno Wladimir Fran\u00c3\u00a7ois de Paule Lef\u00c3\u00a8vre d\u2019Ormesson<\/strong>, powie\u015bciopisarz, publicysta i filozof; potomek starej rodziny z mieszcza\u0144skiej \u201eszlachty togi\u201d (noblesse de robe<\/em>), notowanej ju\u017c w 1420 roku i maj\u0105cej w rodzie wielu wy\u017cszych urz\u0119dnik\u00f3w kr\u00f3lewskich, dyplomat\u00f3w, pisarzy, akademik\u00f3w, a tak\u017ce kompozytor\u00f3w i muzyk\u00f3w (cho\u0107 nie nale\u017cy do linii obdarzonej tytu\u0142em markiza, kurtuazyjnie jest tytu\u0142owany hrabi\u0105); syn i bratanek dyplomat\u00f3w, matka pochodzi\u0142a z katolicko-monarchistycznej rodziny zwi\u0105zanej z Action Fran\u00c3\u00a7aise; uko\u0144czy\u0142 literatur\u0119 i histori\u0119, a nast\u0119pnie filozofi\u0119 (pod kierunkiem strukturalistycznego marksisty L. Althussera) w \u00c3\u2030cole normale sup\u00c3\u00a9rieure; w latach 1952-1971 redagowa\u0142 przegl\u0105d humanistyczny \u201eDiog\u00c3\u00a8ne\u201d, od 1974 do 1977 by\u0142 dyrektorem generalnym dziennika \u201eLe Figaro\u201d (p\u00f3\u017aniej jego sta\u0142ym komentatorem), a od 1983 recenzentem literackim \u201eLe Figaro Magazine\u201d; od 1973 roku cz\u0142onek Akademii Francuskiej (fotel 12); jego dwoma arcydzie\u0142ami s\u0105: imaginacyjna Chwa\u0142a Cesarstwa<\/em> (1971) i osnuta na tle dziej\u00f3w Francji od wypraw krzy\u017cowych, na po\u0142y imaginacyjna saga rodzinna Z \u0142aski Boga<\/em> (1974); umiarkowany konserwatysta, gaullista (ale \u201eeuropejski\u201d), okre\u015blaj\u0105cy si\u0119 jako \u201ecz\u0142owiek prawicy\u201d, ale bliski niekt\u00f3rym ideom lewicy (zw\u0142aszcza cywilizacyjnemu post\u0119powi, zdradzonemu przez lewic\u0119 pod wp\u0142ywem ekologist\u00f3w).<\/p>

20 lat temu, 20 czerwca<\/strong> 1995 roku, zmar\u0142 w Pary\u017cu, w wieku 84 lat (ur. 8 IV 1911), E.M. Cioran<\/strong> (w\u0142a\u015bc. Emil Mihai Cioran), eseista, aforysta i diarysta, teoretyk nihilizmu; urodzi\u0142 si\u0119 w Siedmiogrodzie jako syn prawos\u0142awnego duchownego; studiowa\u0142 filozofi\u0119 na uniwersytecie w Bukareszcie, gdzie wraz z innymi uczniami (M. Eliade, E. Ionesco, C. Noica) charyzmatycznego wyk\u0142adowcy, Nae Ionescu, tworzy\u0142 \u201epot\u0119\u017cn\u0105 gromadk\u0119\u201d najznakomitszego pokolenia intelektualist\u00f3w rumu\u0144skich, tworz\u0105cych klub dyskusyjny Axa (\u201eO\u015b\u201d), afiliowany do narodowo-radykalnego Legionu Micha\u0142a Archanio\u0142a pod wodza charyzmatycznego Corneliu Z. Codreanu; za pierwsz\u0105, napisan\u0105 w 22. roku \u017cycia ksi\u0105\u017ck\u0119 Na szczytach rozpaczy <\/em>otrzyma\u0142 nagrod\u0119 literack\u0105 kr\u00f3la Karola II; w 1937 roku prze\u017cy\u0142 kryzys religijny i wyjecha\u0142 na studia doktoranckie do Pary\u017ca, gdzie pozosta\u0142 ju\u017c do ko\u0144ca \u017cycia, pisz\u0105c odt\u0105d po francusku; pomimo \u015bwiatowej s\u0142awy \u017cy\u0142 niezwykle skromnie, a przez ostatnie lata \u017cycia cierpia\u0142 na chorob\u0119 Alzheimera; jego perfekcyjna stylistycznie tw\u00f3rczo\u015b\u0107 by\u0142a manifestacj\u0105 najskrajniejszego pesymizmu i poczucia bezsensu egzystencji – cierpienie by\u0142o dla niego osnow\u0105 bytu, a \u015bwiat jawi\u0142 mu si\u0119 jako nieudany tw\u00f3r z\u0142ego demiurga; pogardza\u0142 \u201etyrani\u0105 historii\u201d, terrorystycznymi ideologiami, wulgarno\u015bci\u0105 demokracji oraz mia\u0142ko\u015bci\u0105 liberalizmu; Zach\u00f3d by\u0142 dla niego \u201ezgnilizn\u0105, kt\u00f3ra \u0142adnie pachnie, uperfumowanym trupem\u201d; jego nihilizm by\u0142 heroiczny, a niewiara (\u201enie-teizm\u201d, jak podkre\u015bla\u0142, nie za\u015b \u201eateizm\u201d) nieustannie poszukuj\u0105ca absolutu; mierzi\u0142o go chrze\u015bcija\u0144stwo zantropomorfizowane, zmodernizowane i dopasowane do liberalnej hipokryzji (\u201eJak\u017ce czci\u0107 Boga \u00bbpost\u0119powego\u00ab, Boga skrojonego wed\u0142ug ostatniej mody?\u201d), ale zachowa\u0142 fascynacj\u0119 irracjonaln\u0105, m\u0119cze\u0144sk\u0105, \u201eciemn\u0105\u201d stron\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwa i r\u00f3wnie \u201eciemn\u0105\u201d my\u015bl\u0105 reakcyjn\u0105 J. de Maistre\u2019a; zdemaskowany w ko\u0144cu przez tropicieli antysemityzmu, nie tylko odm\u00f3wi\u0142 pokajania si\u0119 za m\u0142odzie\u0144czy faszyzm, ale broni\u0142 \u201ekrwawych m\u0119czennik\u00f3w\u201d z Ruchu Legionowego jako tych, kt\u00f3rzy \u201eodkupili grzechy ojczyzny swoim ob\u0142\u0119dem\u201d.<\/p>

725 lat temu, 23 czerwca<\/strong> 1290 roku, zmar\u0142 we Wroc\u0142awiu, w wieku 32 lub 33 lat, Henryk IV Prawy (Probus)<\/strong>, ksi\u0105\u017c\u0119 wroc\u0142awski i krakowski z dynastii Piast\u00f3w, prawnuk Henryka I Brodatego, wnuk Henryka II Pobo\u017cnego, syn Henryka III Bia\u0142ego; od 1266 roku ksi\u0105\u017c\u0119 wroc\u0142awski; z powodu jego ma\u0142oletnio\u015bci regencj\u0119 wykonywa\u0142 jego stryj W\u0142adys\u0142aw, abp Salzburga, a od 1270 – kr\u00f3l Czech Przemys\u0142 Ottokar II, na kt\u00f3rego dworze otrzyma\u0142 staranne wykszta\u0142cenie w duchu kultury rycerskiej; by\u0142 zwyci\u0119zc\u0105 w turnieju rycerskim i minnesingerem<\/em> uk\u0142adaj\u0105cym pie\u015bni w j\u0119zyku \u015brednio-wysoko-niemieckim; uznany za pe\u0142noletniego obj\u0105\u0142 samodzielne rz\u0105dy w 1273; pozosta\u0142 wierny sojusznikowi czeskiemu nawet po jego kl\u0119sce i mimo ofiarowywania mu przez Rudolfa I Habsburga tytu\u0142u ksi\u0119cia Rzeszy w zamian za odst\u0119pstwo od sojuszu z Czechami (uzyska\u0142 jednak od Rudolfa Ziemi\u0119 K\u0142odzk\u0105); w 1277 roku zosta\u0142 porwany przez swojego stryja Boles\u0142awa II Rogatk\u0119, ksi\u0119cia legnickiego, domagaj\u0105cego si\u0119 trzeciej cz\u0119\u015bci terytorium ksi\u0119stwa wroc\u0142awskiego jako spadku nale\u017cnego mu po braciach; mimo wsparcia Przemys\u0142a II wielkopolskiego i Henryka III G\u0142ogowczyka, wolno\u015b\u0107 odzyska\u0142 dopiero pod koniec roku i za cen\u0119 oddania Rogatce jednej sz\u00f3stej ksi\u0119stwa oraz okupu; na zje\u017adzie w Wiedniu w 1280 roku, gdzie sondowa\u0142 mo\u017cno\u015b\u0107 uzyskania korony kr\u00f3lewskiej, z\u0142o\u017cy\u0142 ho\u0142d lenny kr\u00f3lowi Rzymian (Niemiec) Rudolfowi I; pr\u00f3bowa\u0142 narzuci\u0107 swoj\u0105 supremacj\u0119 ksi\u0105\u017c\u0119tom \u015bl\u0105skim, wi\u0119\u017c\u0105c ich na zje\u017adzie w Baryczy (1280), oraz opanowa\u0107 Krak\u00f3w; w latach 1282-1287 pozostawa\u0142 tak\u017ce w konflikcie (o pod\u0142o\u017cu ekonomicznym) z bpem wroc\u0142awskim Tomaszem (kt\u00f3ry w 1284 ob\u0142o\u017cy\u0142 go kl\u0105tw\u0105); popad\u0142 te\u017c w bigami\u0119, odsy\u0142aj\u0105c pierwsz\u0105 \u017con\u0119 (Konstancj\u0119?) ojcu (ksi\u0119ciu opolskiemu) i po\u015blubiaj\u0105c Matyld\u0119 Brandenbursk\u0105; po bezpotomnej \u015bmierci (30 IX 1288) ksi\u0119cia krakowsko-sandomierskiego Leszka II Czarnego podj\u0105\u0142 rywalizacj\u0119 z ksi\u0119ciem p\u0142ockim Boles\u0142awem II (a nast\u0119pnie jego przyrodnim bratem W\u0142adys\u0142awem I \u0141okietkiem, ksi\u0119ciem brzeskim i sieradzkim) o tron krakowski; pomimo kl\u0119sk w bitwach pod Siewierzem i Ska\u0142\u0105 zdo\u0142a\u0142 ostatecznie opanowa\u0107 Krak\u00f3w w sierpniu 1289; wg Kroniki Ottokara<\/em> podczas modlitwy w katedrze wawelskiej otrzyma\u0142 znak zinterpretowany jako wola Boga, aby zosta\u0142 kr\u00f3lem Polski, w nast\u0119pstwie czego wys\u0142ano poselstwo do papie\u017ca z pro\u015bb\u0105 o zdj\u0119cie z niego kl\u0105twy (co nast\u0105pi\u0142o po roku) i zgod\u0119 na koronacj\u0119; zmar\u0142 z pewno\u015bci\u0105 otruty, lecz nie wiadomo, czy prawdziwa jest rozpowszechniona wersja, \u017ce przez medyka, kt\u00f3rego brat legista obawia\u0142 si\u0119 konsekwencji defraudacji przeze\u0144 funduszy przeznaczonych dla papiestwa; wed\u0142ug przekaz\u00f3w (przez niekt\u00f3rych historyk\u00f3w kwestionowanych) sporz\u0105dzi\u0142 testament polityczny, na kt\u00f3rego mocy tron krakowski mia\u0142 obj\u0105\u0107 ksi\u0105\u017c\u0119 wielkopolski Przemys\u0142 II, a wroc\u0142awski – Henryk III G\u0142ogowczyk, natomiast w razie bezpotomnej \u015bmierci kt\u00f3rego\u015b z nich ich dzielnice mia\u0142y przej\u015b\u0107 na drugiego (co mo\u017cna interpretowa\u0107 jako \u015bwiadome d\u0105\u017cenie do zjednoczenia Polski).<\/p>

80 lat temu, 23 czerwca<\/strong> 1935 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Londynie Miko\u0142aj<\/strong> Dymitriewicz hr. To\u0142stoj-Mi\u0142os\u0142awski<\/strong> (\u00d0\u00d0\u00b8\u00d0\u00ba\u00d0\u00be\u00d0\u00bb\u00d0\u00b0\u00d0\u00b9 \u00d0\u201d\u00d0\u00bc\u00d0\u00b8\u00d1\u201a\u00d1\u20ac\u00d0\u00b8\u00d0\u00b5\u00d0\u00b2\u00d0\u00b8\u00d1\u2021 \u00d0\u00a2\u00d0\u00be\u00d0\u00bb\u00d1\u0081\u00d1\u201a\u00d0\u00be\u00d0\u00b9-\u00d0\u0153\u00d0\u00b8\u00d0\u00bb\u00d0\u00be\u00d1\u0081\u00d0\u00bb\u00d0\u00b0\u00d0\u00b2\u00d1\u0081\u00d0\u00ba\u00d0\u00b8\u00d0\u00b9<\/em>; Count Nikolai Dmitrievich Tolstoy-Miloslavsky<\/em>), historyk i dzia\u0142acz monarchistyczny; potomek i g\u0142owa najstarszej linii rodu To\u0142stoj\u00f3w, wywodz\u0105cej si\u0119 od Iwana A. To\u0142stoja (1644-1713), od 1987 roku kanclerz (chancellor<\/em>) – za\u0142o\u017conej w 1943 roku – Mi\u0119dzynarodowej Ligi Monarchistycznej (International Monarchist League), a w jej ramach – Rosyjskiej Ligi Monarchistycznej; r\u00f3wnie\u017c jeden z dziewi\u0119ciorga wiceprzewodnicz\u0105cych jakobickiego – za\u0142o\u017conego w 1926 roku – Kr\u00f3lewskiego Towarzystwa Stuartowskiego i Ligi Rojalistycznej (The Royal Stuart Society and Royalist League); cz\u0142onek Konserwatywnego Klubu Poniedzia\u0142kowego (Conservative Monday Club) i kilkukrotny kandydat eurosceptycznej UKIP w wyborach parlamentarnych; cz\u0142onek Kr\u00f3lewskiego Towarzystwa Literackiego (Royal Society of Literature); badacz mitologii celtyckiej i legend arturia\u0144skich oraz historii wsp\u00f3\u0142czesnej (ofiar Ja\u0142ty i titoizmu w Jugos\u0142awii).<\/p>

10 lat temu, 27 czerwca<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Memphis (Tennessee), w wieku 88 lat (ur. 17 XI 1916), Shelby<\/strong> Dade Foote<\/strong>, Jr., historyk i powie\u015bciopisarz; geograficzne i kulturowe korzenie w Delcie Missisipi uczyni\u0142y go piewc\u0105 ziemia\u0144skiej tradycji Starego Po\u0142udnia i historykiem wojny domowej; weteranem Konfederacji by\u0142 jego pradziadek Hezekiah William Foote (1813-1899); babka by\u0142a \u017cydowsk\u0105 emigrantk\u0105 z Wiednia; zgodnie z tradycj\u0105 rodzinn\u0105 wyznaniowo by\u0142 episkopalist\u0105; uko\u0144czy\u0142 Uniwersytet P\u00f3\u0142nocnej Karoliny w Chanel Hill, gdzie by\u0142 inicjowany do bractwa Alpha Tau Omega; w czasie II wojny \u015bwiatowej s\u0142u\u017cy\u0142 w marynarce; w 1994 roku zosta\u0142 przyj\u0119ty do Ameryka\u0144skiej Akademii Sztuk i Literatury; konserwatyst\u0105 by\u0142 r\u00f3wnie\u017c w zwyczajach – nigdy nie u\u017cywa\u0142 maszyny do pisania, pisz\u0105c zawsze pi\u00f3rem wiecznym ze stal\u00f3wk\u0105.<\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d lipiec<\/h2>

175 lat temu, 2 lipca<\/strong> 1840 roku, zmar\u0142 w Rzymie, w wieku 33 lat (ur. 26 III 1807), S\u0142uga Bo\u017cy Bogdan<\/strong> Teodor Ja\u0144ski<\/strong>, inicjator Zgromadzenia Zmartwychwstania Pa\u0144skiego (CR); studiowa\u0142 prawo, ekonomi\u0119 i filozofi\u0119 na Kr\u00f3lewskim Uniwersytecie Warszawskim, a w 1828 roku wygra\u0142 konkurs na profesora Instytutu Politechnicznego i otrzyma\u0142 stypendium na podr\u00f3\u017c naukow\u0105 po Europie; w Pary\u017cu zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z socjalistyczn\u0105 sekt\u0105 sensymonist\u00f3w, a po upadku powstania listopadowego (by\u0142 korespondentem prasowym Rz\u0105du Narodowego) pozosta\u0142 na emigracji; w 1832 roku zerwa\u0142 z sensymonistami, a dwa lata p\u00f3\u017aniej odby\u0142 spowied\u017a generaln\u0105 i przyj\u0105\u0142 pierwsz\u0105 Komuni\u0119 \u015bw.; odt\u0105d – jako pierwszy jawny pokutnik emigracji – po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 apostolatowi w\u015br\u00f3d emigrant\u00f3w, przesi\u0105kni\u0119tych w lwiej cz\u0119\u015bci ideami liberalno-maso\u0144skimi i rewolucyjnymi; w grudniu 1834 za\u0142o\u017cy\u0142 wraz z A. Mickiewiczem stowarzyszenie Braci Zjednoczonych, po jego rozpadzie – bractwo S\u0142u\u017cba Narodowa, a w 1836 – tzw. Domek Ja\u0144skiego; w 1837 roku wys\u0142a\u0142 do Rzymu z zadaniem za\u0142o\u017cenia nowego domu i zdobycia wykszta\u0142cenia teologicznego dwu swoich uczni\u00f3w (r\u00f3wnie\u017c nawr\u00f3conych rewolucjonist\u00f3w): P. Semenenk\u0119 i H. Kajsiewicza, kt\u00f3rzy ju\u017c po jego \u015bmierci, w 1842 roku, za\u0142o\u017cyli zakon Zmartwychwsta\u0144c\u00f3w; w 2006 roku \u00f3wczesny ordynariusz p\u0142ocki – bp Stanis\u0142aw Wielgus – zainaugurowa\u0142 jego proces beatyfikacyjny (diecezjalna faza procesu zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w 2008).<\/p>

80 lat temu, 3 lipca<\/strong> 1935 roku, zmar\u0142 w \u0141opuch\u00f3wku k. Poznania, w wieku 85 lat (ur. 30 IX 1849), Micha\u0142<\/strong> Hieronim Bobrzy\u0144ski<\/strong>, historyk, publicysta i polityk konserwatywny; pochodzi\u0142 z mieszcza\u0144skiego patrycjatu Krakowa, zi\u0119\u0107 Hipolita Cegielskiego; uko\u0144czy\u0142 prawo na UJ, gdzie si\u0119 doktoryzowa\u0142 (1872) i habilitowa\u0142 (1874); nast\u0119pnie kontynuowa\u0142 studia w Berlinie i Strasburgu; maj\u0105c 28 lat (w 1877), zosta\u0142 profesorem historii prawa polskiego i niemieckiego na UJ; od 1878 roku cz\u0142onek Akademii Umiej\u0119tno\u015bci, od 1880 cz\u0142onek honorowy Pozna\u0144skiego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk, od 1893 honorowy profesor Uniwersytetu Lwowskiego; by\u0142 tak\u017ce dyrektorem Krajowego Archiwum Akt\u00f3w Grodzkich i Ziemskich w Krakowie; dzie\u0142em swego \u017cycia – Dziejami Polski w zarysie<\/em> (1877), wielokrotnie potem wznawianymi i uzupe\u0142nianymi – stan\u0105\u0142 w szeregu wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w krakowskiej szko\u0142y historycznej, wyra\u017caj\u0105cej najdobitniej jej g\u0142\u00f3wn\u0105 tez\u0119, \u017ce przyczyn\u0105 upadku Rzeczypospolitej by\u0142a jej \u201eanomalia ustrojowa\u201d na tle rozwoju nowo\u017cytnej Europy, czyli brak absolutyzmu monarszego, silnej w\u0142adzy centralnej oraz administracji, przy czym w przeciwie\u0144stwie do jej starszych przedstawicieli (J. Szujski, ks. W. Kalinka) nie uwzgl\u0119dnia\u0142 w historiozofii czynnika religijno-prowidencjalistycznego, za co by\u0142 przez nich krytykowany i pos\u0105dzany nawet o makiawelizm i statolatri\u0119 (osobi\u015bcie by\u0142 jednak \u017carliwym katolikiem, czytaj\u0105cym Bibli\u0119 wy\u0142\u0105cznie w greckim oryginale, a jako zarz\u0105dca Galicji prowadzi\u0142 polityk\u0119 proko\u015bcieln\u0105); w swojej dzia\u0142alno\u015bci politycznej od pocz\u0105tku zwi\u0105zany by\u0142 z konserwatywn\u0105 \u201eparti\u0105 krakowsk\u0105\u201d (tzw. Sta\u0144czycy), staj\u0105c si\u0119 od lat 90. XIX wieku jej faktycznym przyw\u00f3dc\u0105; od 1885 roku by\u0142 pos\u0142em do Sejmu Krajowego we Lwowie i do austriackiej Rady Pa\u0144stwa w Wiedniu; jako wiceprezydent (formalnym prezydentem by\u0142 z urz\u0119du namiestnik Galicji i Lodomerii) Rady Szkolnej Krajowej w latach 1891-1902 po\u0142o\u017cy\u0142 wielkie zas\u0142ugi dla rozbudowania i podwy\u017cszenia poziomu edukacji; po zamordowaniu (1908) przez ukrai\u0144skiego terroryst\u0119 Andrzeja hr. Potockiego zosta\u0142 namiestnikiem Galicji (do 1913) i stara\u0142 si\u0119 kontynuowa\u0107 jego polityk\u0119 szukania ugody z Ukrai\u0144cami; na tym tle popad\u0142 w konflikt z Narodow\u0105 Demokracj\u0105 oraz ze zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 do niej konserwatystami wschodniogalicyjskimi (tzw. Podolacy); szukaj\u0105c przeciwwagi dla opozycji, zbudowa\u0142 tzw. Blok Namiestnikowski wraz z roz\u0142amow\u0105 frakcj\u0105 PSL – Jana Stapi\u0144skiego; jako namiestnik rozci\u0105gn\u0105\u0142 tak\u017ce parasol ochronny nad p\u00f3\u0142jawn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 paramilitarn\u0105 J. Pi\u0142sudskiego i jego towarzyszy; w okresie I wojny \u015bwiatowej reprezentowa\u0142 (jako wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel i przyw\u00f3dca Ligi Pa\u0144stwowo\u015bci Polskiej w 1915) tzw. orientacj\u0119 austro-polsk\u0105, czyli d\u0105\u017cenie do przekszta\u0142cenia dualistycznej Monarchii Austro-W\u0119gierskiej w trialistyczn\u0105, kt\u00f3rej trzecim cz\u0142onem mia\u0142oby by\u0107 Kr\u00f3lestwo Polskie utworzone z Galicji oraz b. Kr\u00f3lestwa Kongresowego; w 1917 roku zosta\u0142 austriackim ministrem ds. Galicji, lecz jego polityka (i rozwi\u0105zanie austro-polskie) leg\u0142a w gruzach po Traktacie Brzeskim; jako cz\u0142onek Komisji Konstytucyjnej powo\u0142anej przez Rad\u0119 Regencyjn\u0105 Kr\u00f3lestwa Polskiego, a nast\u0119pnie kierownik Ankiety Konstytucyjnej przy prezydencie ministr\u00f3w J.I. Paderewskim przeszed\u0142 w projektach ustrojowych g\u0142adko od modelu monarchii konstytucyjnej do republiki prezydenckiej; jego statokratyczna koncepcja uwzgl\u0119dnia\u0142a zawsze tak\u017ce umiarkowany parlamentaryzm, pluralizm partyjny oraz rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy konstytucyjn\u0105 demokracj\u0105 a ochlokracj\u0105, czyli rz\u0105dami mot\u0142ochu; surowo pot\u0119pi\u0142 zamach majowy J. Pi\u0142sudskiego i pomimo permanentnego antagonizmu z endecj\u0105 (kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca\u0142 za stronnictwo najszkodliwsze dla sprawy polskiej) pozwoli\u0142 jej wysun\u0105\u0107 demonstracyjnie swoj\u0105 kontrkandydatur\u0119 przeciwko Marsza\u0142kowi na urz\u0105d prezydenta RP; z tego samego powodu nie aprobowa\u0142 podj\u0119tej przez jego syna Jana (1882-1951) pr\u00f3by politycznej konsolidacji konserwatyst\u00f3w w ramach obozu sanacyjnego, lecz nie dezawuowa\u0142 jej publicznie i zamilk\u0142, wycofuj\u0105c si\u0119 do \u017cycia prywatnego, kt\u00f3rego reszt\u0119 sp\u0119dzi\u0142 w Wielkopolsce; kawaler Krzy\u017ca Komandorskiego z Gwiazd\u0105 OOP.<\/p>

5 lat temu, 4 lipca<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Zapopan (Jalisco, Meksyk), w wieku 94 lat (ur. 10 I 1916), Antonio Lea\u00c3\u00b1o<\/strong> \u00c3\u0081lvarez del Castillo, prawnik i aktywista tradycjonalistyczno-katolicki; pochodzi\u0142 z zamo\u017cnej rodziny hacenderos<\/em>; wychowanek marian\u00f3w i jezuit\u00f3w; w latach 30. zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z kontynuuj\u0105cym ducha cristiady<\/em> konspiracyjnym ruchem Tecos<\/em> [\u201ePuchacze\u201d], zostaj\u0105c jego subjefe<\/em>; wraz ze swoim bratem \u00c3\u0081ngelem (1913-1951) zainaugurowa\u0142 ruch, kt\u00f3ry za cen\u0119 wielu ofiar (demonstrant\u00f3w zastrzelonych przez policj\u0119 i wojsko) wywalczy\u0142 w 1935 roku pierwsz\u0105 prywatn\u0105 i katolick\u0105 uczelni\u0119 wy\u017csz\u0105 w Meksyku – Uniwersytet Autonomiczny Guadalajary, kt\u00f3rego by\u0142 rektorem do\u017cywotnim; jako przyw\u00f3dca Tecos<\/em> przy\u0142\u0105czy\u0142 w latach 50. ten ruch do og\u00f3lnokrajowej konspiracji katolickiej oraz antyjudeomaso\u0144skiej pn. El Yunque<\/em> [\u201eKowad\u0142o\u201d], za\u0142o\u017conej przez Ramona Plat\u0119 Moreno (1935-1979), lecz zachowuj\u0105c autonomi\u0119 Tecos<\/em> wzgl\u0119dem centrali jako El Yunque de Occidente<\/em>; w zwi\u0105zku z przyj\u0119ciem przez Tecos<\/em> pozycji sedewakantystycznej po Vaticanum II<\/em> sta\u0142 si\u0119 stron\u0105 bratob\u00f3jczej wojny w \u0142onie yunquistas<\/em>, trwaj\u0105cej do lat 80. i zako\u0144czonej pojednaniem z abpem Gudalajary, Juanem kard. Sandovalem, z kt\u00f3rym wsp\u00f3lnie doprowadzili do kanonizacji 25 m\u0119czennik\u00f3w cristiady<\/em>, beatyfikacji b\u0142. Anakleta Gonzaleza Floresa oraz utworzenia Centro de Estudios Cristeros jego imienia.<\/p>

90 lat temu, 5 lipca<\/strong> 1925 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Chemill\u00c3\u00a9-sur-D\u00c3\u00aame (Turenia) Jean Raspail<\/strong>, pisarz, podr\u00f3\u017cnik i odkrywca; pochodzi z rodziny wielkiej bur\u017cuazji (jego pradziadek Fran\u00c3\u00a7ois Raspail w 1848 roku by\u0142 wnioskodawc\u0105 ustanowienia g\u0142osowania powszechnego we Francji); sam jest gor\u0105cym rojalist\u0105, inicjatorem uroczysto\u015bci \u017ca\u0142obnych Francji Kr\u00f3lewskiej w rocznic\u0119 (21 stycznia) zamordowania Ludwika XVI; nie opowiada si\u0119 jednoznacznie po stronie \u017cadnej opcji dynastycznej, lecz akcentuje sakralny wymiar \u201emistyki kr\u00f3lewskiej\u201d (\u201e\u015bwiecki kr\u00f3l – kto\u015b taki nie istnieje\u201d); jest tak\u017ce konsulem honorowym Kr\u00f3lestwa Patagonii, kt\u00f3rego histori\u0119 opisa\u0142 w powie\u015bci Ja, Antoni de Tounens, kr\u00f3l Patagonii<\/em> (1981), za co otrzyma\u0142 Wielk\u0105 Nagrod\u0119 Powie\u015bciow\u0105 Akademii Francuskiej; po\u015br\u00f3d licznych innych nagr\u00f3d jest laureatem Nagrody Chateaubrianda (1986) i Literackiej Nagrody Wartburga (2009); z wielu podr\u00f3\u017cy, jakie odby\u0142 do niemal wszystkich zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata, najd\u0142u\u017csz\u0105 by\u0142a trwaj\u0105ca prawie rok wycieczka samochodem z Ziemi Ognistej na Alask\u0119; po opublikowaniu w 2004 roku w \u201eLe Figaro\u201d artyku\u0142u Ojczyzna zdradzona przez Republik\u0119<\/em>, w kt\u00f3rej napi\u0119tnowa\u0142 polityk\u0119 imigracyjn\u0105, zosta\u0142 oskar\u017cony przez LICRA o \u201eprowokowanie nienawi\u015bci rasowej\u201d, lecz uniewinniony przez s\u0105d; z jego dzie\u0142 powie\u015bciowych i reporta\u017cy do najwa\u017cniejszych nale\u017c\u0105: proroczy, katastroficzny Ob\u00f3z \u015bwi\u0119tych<\/em> (1977), Oczy Ireny<\/em> (1984), Siedmiu je\u017ad\u017ac\u00f3w\u2026<\/em> (1993), Pier\u015bcie\u0144 Rybaka<\/em> (1995) oraz dylogia rojalistyczna Sire<\/em> (1990) i Kr\u00f3l zza morza<\/em> (2000).<\/p>

40 lat temu, 10 lipca<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w opactwie w Nunraw (Szkocja), w wieku 85 lat (ur. 22 VIII 1889), Peter Frederick<\/strong> Charles Anson OSB<\/strong>, duchowny, historyk Ko\u015bcio\u0142a i architektury; najstarszy syn admira\u0142a Charlesa Ansona (1859-1940), jego pradziadkiem po k\u0105dzieli by\u0142 te\u017c admira\u0142 Horatio Nelson; jako cz\u0142onek anglika\u0144skiej wsp\u00f3lnoty benedykty\u0144skiej (imi\u0119 zakonne: Ryszard) w Caldey Island (za\u0142o\u017conej w 1906 roku przez Aelreda Carlyle\u2019a OSB) w 1913 roku powr\u00f3ci\u0142 do jedno\u015bci z Rzymem, po\u015bwi\u0119caj\u0105c si\u0119 odt\u0105d apostolatowi, zw\u0142aszcza jako fundator nakierowanego na marynarzy Statku Apostolskiego (jak pisa\u0142, jego dwiema mi\u0142o\u015bciami by\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 i morze), a tak\u017ce pisarstwu; cz\u0142onek Ligi Dystrybucjonist\u00f3w H. Belloca i G.K. Chestertona; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (1943) Mi\u0119dzynarodowej Ligi Monarchistycznej (IML); w 1960 roku powr\u00f3ci\u0142 do \u017cycia monastycznego; w 1966 roku zosta\u0142 rycerzem papieskiego Orderu \u015bw. Grzegorza Wielkiego.<\/p>

150 lat temu, 11 lipca<\/strong> 1865 roku, zmar\u0142 w Krakowie, w wieku 59 lat (ur. 6 XII 1805), Walery Wielog\u0142owski<\/strong> h. Staryko\u0144, dzia\u0142acz spo\u0142eczny i polityczny, ksi\u0119garz, wydawca i publicysta; pochodzi\u0142 z zamo\u017cnej rodziny ziemia\u0144skiej (spokrewnionej z Badenimi) – syn senatora Kr\u00f3lestwa Polskiego i prezesa Senatu Rz\u0105dz\u0105cego Wolnego Miasta Krak\u00f3w, Kaspra Wielog\u0142owskiego; w wojnie polsko-rosyjskiej 1831 roku dos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 stopnia majora Wojska Polskiego i Virtuti Militari; po kl\u0119sce konspirowa\u0142 w Stowarzyszeniu Ludu Polskiego, a nast\u0119pnie, w latach 1836-1848 przebywa\u0142 na emigracji we Francji, gdzie znalaz\u0142 si\u0119 w zasi\u0119gu apostolatu B. Ja\u0144skiego i ostatecznie, po nawr\u00f3ceniu, sta\u0142 si\u0119 \u201ebratem zewn\u0119trznym\u201d Zakonu Zmartwychwsta\u0144c\u00f3w oraz ultramontaninem; w 1848 roku wr\u00f3ci\u0142 do Krakowa, gdzie za\u0142o\u017cy\u0142 Ksi\u0119garni\u0119 i Wydawnictwo Dzie\u0142 Katolickich, Naukowych i Rolniczych, kt\u00f3rych kolporta\u017c po niskich cenach obejmowa\u0142 wszystkie zabory; w 1854 roku zainicjowa\u0142 tak\u017ce Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych i pe\u0142ni\u0142 do \u015bmierci funkcj\u0119 jego sekretarza; by\u0142 cz\u0142onkiem Rady Miejskiej Krakowa oraz pos\u0142em na Sejm Krajowy we Lwowie; w latach 60. wydawa\u0142 pismo \u201eOgnisko\u201d, w kt\u00f3rym jako antidotum na desperackie zrywy powsta\u0144cze propagowa\u0142 prac\u0119 organiczn\u0105 (\u201ebo Polsk\u0119 nie wykonspirowa\u0107, ale wypracowa\u0107 trzeba\u201d) i panslawizm.<\/p>

425 lat temu, 13 lipca<\/strong> 1590 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Rzymie, w starej, szlacheckiej rodzinie, Emilio Bonaventura Altieri; obroni\u0142 doktorat obojga praw (kanonicznego i cywilnego) i w 1624 roku przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie; jako dyplomata papieski pracowa\u0142 m.in. w nuncjaturze w Polsce; w 1627 roku zosta\u0142em biskupem Camerino, by\u0142 r\u00f3wnie\u017c gubernatorem Loreto i wizytatorem apostolskim ca\u0142ego Pa\u0144stwa Ko\u015bcielnego; w latach 1644-1652 by\u0142 nuncjuszem w Neapolu; kilkakrotnie wzbrania\u0142 si\u0119 przed nominacj\u0105 kardynalsk\u0105, lecz ostatecznie otrzyma\u0142 kapelusz od Klemensa IX tu\u017c przed jego \u015bmierci\u0105 w 1669 roku; po d\u0142ugim, pi\u0119ciomiesi\u0119cznym konklawe zosta\u0142 wybrany 29 IV 1670 – jako kandydat kompromisowy Habsburg\u00f3w i Burbon\u00f3w – 239. papie\u017cem \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego, przybieraj\u0105c imi\u0119 Klemensa X<\/strong> [Clemens Decimus<\/em>]; ukoronowany 11 V 1670; g\u0142\u00f3wn\u0105 trosk\u0105 jego pontyfikatu by\u0142o zbudowanie koalicji kr\u00f3lestw chrze\u015bcija\u0144skich przeciwko zagro\u017ceniu tureckiemu (wspar\u0142 finansowo hetmana Jana Sobieskiego przed bitw\u0105 pod Chocimiem); beatyfikowa\u0142 m.in. Jana od Krzy\u017ca i papie\u017ca Piusa V; zmar\u0142 w 1676 roku.<\/p>

1000 lat temu, 15 lipca<\/strong> 1015 roku, zmar\u0142 w drodze do Nowogrodu, w wieku oko\u0142o 55 lat, \u015bw. W\u0142odzimierz I Wielki<\/strong> [norm. Valdemar<\/em>; ukr. \u00d0\u2019\u00d0\u00be\u00d0\u00bb\u00d0\u00be\u00d0\u00b4\u00d0\u00b8\u00d0\u00bc\u00d0\u00b8\u00d1\u20ac \u00d0\u2019\u00d0\u00b5\u00d0\u00bb\u00d0\u00b8\u00d0\u00ba\u00d0\u00b8\u00d0\u00b9<\/em>], knia\u017a ruski z wareskiej (skandynawskiej) dynastii Rurykowicz\u00f3w; najm\u0142odszy syn kniazia Rusi Kijowskiej \u015awiatos\u0142awa I; w podziale ojcowizny otrzyma\u0142 najpierw (969) Nowogr\u00f3d Wielki, kt\u00f3ry w 977 utraci\u0142, lecz w 978 odzyska\u0142, podbijaj\u0105c tak\u017ce Po\u0142ock i Smole\u0144sk oraz (po zamordowaniu starszego, przyrodniego brata Jarope\u0142ka I) opanowa\u0142 te\u017c Kij\u00f3w, zostaj\u0105c wielkim ksi\u0119ciem (Gardarki<\/em>) kijowskim; w 981 roku zagarn\u0105\u0142 polskie (\u201elackie\u201d) Grody Czerwie\u0144skie (odzyskane w 1018 roku przez Boles\u0142awa I Chrobrego); zmusi\u0142 do uleg\u0142o\u015bci Wiatycz\u00f3w (982) i Radymicz\u00f3w (984) oraz pokona\u0142 Jad\u017awing\u00f3w (983); w 988 roku przyj\u0105\u0142 chrzest w Chersonezie, otrzymuj\u0105c tak\u017ce za \u017con\u0119 siostr\u0119 cesarza Bizancjum Bazylego II Bu\u0142garob\u00f3jcy, Ann\u0119 Porfirogenetk\u0119; dot\u0105d okrutny i rozpustny (mia\u0142 kilkana\u015bcie \u017con i podobno 800 konkubin), po nawr\u00f3ceniu sta\u0142 si\u0119 w\u0142adc\u0105 mi\u0142osiernym, popieraj\u0105cym ewangelizacj\u0119 i wykorzeniaj\u0105cym poga\u0144stwo (w\u0142asnor\u0119cznie wrzuci\u0142 pos\u0105g Peruna do Dniepru); zbudowa\u0142 pierwsz\u0105 kamienn\u0105 cerkiew na Rusi i za\u0142o\u017cy\u0142 pierwsz\u0105 szko\u0142\u0119; przez ostatnie lata panowania musia\u0142 zmaga\u0107 si\u0119 z k\u0142\u00f3tliwymi dwunastoma synami; jest czczony i przez prawos\u0142awnych, i przez grekokatolik\u00f3w.<\/p>

70 lat temu, 17 lipca<\/strong> 1945 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Londynie (w eksterytorialnym na czas jego narodzin hotelu Claridge, aby m\u00f3g\u0142 przyj\u015b\u0107 na \u015bwiat, zgodnie z konstytucj\u0105, na ziemi jugos\u0142owia\u0144skiej) Aleksander Karadziordziewicz<\/strong> [serb. \u00d0\u0090\u00d0\u00bb\u00d0\u00b5\u00d0\u00ba\u00d1\u0081\u00d0\u00b0\u00d0\u00bd\u00d0\u00b4\u00d0\u00b0\u00d1\u20ac \u00d0\u0161\u00d0\u00b0\u00d1\u20ac\u00d0\u00b0\u00d1\u2019\u00d0\u00be\u00d1\u20ac\u00d1\u2019\u00d0\u00b5\u00d0\u00b2\u00d0\u00b8\u00d1\u203a<\/em>], jedyne dziecko i nast\u0119pca tronu kr\u00f3la Jugos\u0142awii Piotra II oraz Aleksandry Greckiej; zmuszony do pozostania na emigracji wskutek opanowania Jugos\u0142awii przez komunist\u00f3w i og\u0142oszenia jej republik\u0105, a tak\u017ce pozbawienia obywatelstwa oraz konfiskaty maj\u0105tku, odby\u0142 studia wojskowe w USA i Wielkiej Brytanii, a w latach 1966-1972 s\u0142u\u017cy\u0142 w marynarce brytyjskiej; od \u015bmierci swego ojca (3 XI 1970) kr\u00f3l de iure<\/em> Serbii (b. Jugos\u0142awii) Aleksander II<\/strong> (u\u017cywa oficjalnie tytu\u0142u ksi\u0119cia koronnego Serbii i Jugos\u0142awii); po upadku S. Milo\u0161evicia (2000) otrzyma\u0142 zezwolenie na powr\u00f3t do ojczyzny i zwr\u00f3cono mu dwa pa\u0142ace kr\u00f3lewskie; jest popierany przez parti\u0119 Vuka Dra\u0161kovicia (Serbski Ruch Odnowy).<\/p>

1375 lat temu, 18 lipca<\/strong> 640 roku, zmar\u0142 w okolicach Remirmontu (Wogezy), w wieku oko\u0142o 58-60 lat, \u015bw. Arnulf<\/strong> z Metzu<\/strong> [Saint<\/em> Arnoul de Metz<\/em>], w Polsce zwany Arnoldem Piwowarskim, frankijski mo\u017cny i duchowny, protoplasta rodu Arnulfing\u00f3w, zwanych te\u017c (od zi\u0119cia jego syna) Pepinidami, a p\u00f3\u017aniej Karolingami; rycerz na dworze austrazyjskiego kr\u00f3la Teudeberta II; wraz z majordomem Austrazji Pepinem (Starszym) z Landen przyczyni\u0142 si\u0119 do wyniesienia na tron (613) Chlotara II i zjednoczenia pa\u0144stw frankijskich pod jego ber\u0142em; gdy jego \u017cona (\u015bw. Doda) wybra\u0142a \u017cycie zakonne (614), chcia\u0142 r\u00f3wnie\u017c wst\u0105pi\u0107 do klasztoru, lecz zosta\u0142 obwo\u0142any biskupem Metzu; s\u0142yn\u0105\u0142 z krzepko\u015bci, podnosz\u0105c z \u0142atwo\u015bci\u0105 wozy drabiniaste i beczki z piwem, a tak\u017ce z cudownego rozmno\u017cenia piwa (jest patronem piwowar\u00f3w); w 629 roku zrezygnowa\u0142 z biskupstwa i osiad\u0142 jako pustelnik w lesie w po\u0142udniowych Wogezach, zajmuj\u0105c si\u0119 te\u017c piel\u0119gnowaniem tr\u0119dowatych i chorych.<\/p>

70 lat temu, 18 lipca<\/strong> 1945 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Lizbonie Joaquim Maria<\/strong> Botelho de Sousa Cymbron<\/strong>, prawnik i publicysta; za\u0142o\u017cyciel i przyw\u00f3dca Portugalskiego Ruchu Legitymistycznego (Movimento Legitimista Portugu\u00c3\u00aas), katolicki monarchista-miguelista, przyjaciel i sojusznik hiszpa\u0144skich karlist\u00f3w, tradycjonalista, autor Manifestu Kontrrewolucyjnego<\/em>, kt\u00f3ry jako remedium na globalistyczn\u0105 \u201eWie\u017c\u0119 Babel\u201d, k\u0142amstwo demokracji i fa\u0142szywy dylemat \u201elewica – prawica\u201d wskazuje powr\u00f3t do \u0142adu tradycyjnego, czyli katolickiej monarchii tradycyjnej.<\/p>

150 lat temu, 20 lipca<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w San Miniatello k. Florencji Enrico Corradini<\/strong>, dramaturg, powie\u015bciopisarz, publicysta i polityk, tw\u00f3rca w\u0142oskiego nacjonalizmu integralnego; uko\u0144czy\u0142 studia filologiczne, w 1896 roku za\u0142o\u017cy\u0142 we Florencji czasopismo literackie \u201eIl Marzocco\u201d, z programem antypozytywistycznym i symbolistycznym, a w 1903 przegl\u0105d kulturalno-polityczny \u201eIl Regno\u201d [\u201eKr\u00f3lestwo\u201d]; jego wczesna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 by\u0142a typow\u0105 dla epoki fin-de-si\u00c3\u00a8cle<\/em>\u2019u ekspresj\u0105 nietzscheanizmu, neoromantycznego estetyzmu i dekadenckiego modernizmu w stylu G. D\u2019Annunzia, od kt\u00f3rego wszelako przej\u0105\u0142 tak\u017ce apoteoz\u0119 staro\u017cytnego Rzymu i pragnienie wielko\u015bci W\u0142och, kt\u00f3remu da\u0142 upust zw\u0142aszcza w pi\u0119cioaktowej tragedii Juliusz Cezar<\/em> (1902); skupiaj\u0105c izolowane dot\u0105d grupy z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w, doprowadzi\u0142 w 1910 roku do I Kongresu Nacjonalistycznego we Florencji, na kt\u00f3rym zosta\u0142o utworzone W\u0142oskie Stowarzyszenie Nacjonalistyczne (Associazione Nazionalista Italiana); jako teoretyk i przyw\u00f3dca ANI wni\u00f3s\u0142 decyduj\u0105cy wk\u0142ad w ostateczne przezwyci\u0119\u017cenie przez nacjonalizm XIX-wiecznego nacjonalitaryzmu o charakterze demoliberalnym, \u201einternacjonalistycznym\u201d i antyklerykalnym; nacjonalizm w jego uj\u0119ciu odrzuca \u201ek\u0142amstwo demokratyczne, k\u0142amstwo socjalistyczne i k\u0142amstwo komunistyczne\u201d, parlamentaryzm, partie polityczne (\u201ekoczuj\u0105ce bandy\u201d), pacyfizm, a tak\u017ce pozytywizm, racjonalizm i materializm zatruwaj\u0105ce umys\u0142y W\u0142och\u00f3w wskutek narzuconego przez libera\u0142\u00f3w modelu edukacyjnego; pozytywnie nacjonalizm jest spirytualizmem, ucz\u0105cym po\u015bwi\u0119cenia w s\u0142u\u017cbie \u201e\u015bwi\u0119tej osoby Ojczyzny\u201d i dla stworzenia Imperium; opowiada\u0142 si\u0119 za monarchi\u0105 (nie fasadow\u0105, lecz realn\u0105) i korporacjonizmem; wcze\u015bniej \u201epoganizuj\u0105cy\u201d, oko\u0142o 1911 roku okre\u015bli\u0142 si\u0119 te\u017c jako wierz\u0105cy i praktykuj\u0105cy katolik, nadal jednak rozr\u00f3\u017cniaj\u0105c pomi\u0119dzy \u201echrystianizmem\u201d (przesyconym semityzmem i egalitaryzmem) a katolicyzmem uniwersalnym, rzymskim i \u0142aci\u0144skim; w 1911 roku przeprowadzi\u0142 kampani\u0119 prasow\u0105 na rzecz wojny z Turcj\u0105 celem skolonizowania Libii; na \u0142amach za\u0142o\u017conego wraz z A. Rocco i L. Federzonim tygodnika (w 1914 przekszta\u0142conego w dziennik) \u201eL\u2019Idea Nazionale\u201d prezentowa\u0142 wytrwale program imperialistyczny, kolonialny i ekspansjonistyczny, wzywaj\u0105c te\u017c now\u0105 bur\u017cuazj\u0119 narodow\u0105 do stania si\u0119 now\u0105 arystokracj\u0105, pod kt\u00f3rej przyw\u00f3dztwem W\u0142ochy przestan\u0105 by\u0107 \u201enarodem proletariackim\u201d; w czasie I wojny \u015bwiatowej by\u0142 pocz\u0105tkowo zwolennikiem wype\u0142nienia zobowi\u0105za\u0144 sojuszniczych W\u0142och wobec pa\u0144stw centralnych, p\u00f3\u017aniej jednak zmieni\u0142 zdanie i zaakceptowa\u0142 udzia\u0142 w wojnie po stronie Ententy; w 1919 roku popar\u0142 wypraw\u0119 D\u2019Annunzia na Fiume i zach\u0119ca\u0142 go do \u201emarszu na Rzym\u201d; po conquista dello Stato<\/em> B. Mussoliniego wyrazi\u0142 zgod\u0119 na \u201efuzj\u0119\u201d ANI z parti\u0105 faszystowsk\u0105; 1 III 1923 zosta\u0142 mianowany przez Wiktora Emanuela III senatorem Kr\u00f3lestwa; do 1928 by\u0142 tak\u017ce ministrem stanu w rz\u0105dzie Mussoliniego oraz (I 1925 – XII 1929) cz\u0142onkiem Wielkiej Rady Faszystowskiej; zna\u0142 i utrzymywa\u0142 za\u017cy\u0142e kontakty z narodowcami polskimi (S. Kozicki, R. Dmowski, W. Jab\u0142onowski), a jego g\u0142\u00f3wna praca – Jedno\u015b\u0107 i pot\u0119ga narod\u00f3w<\/em> – zosta\u0142a przet\u0142umaczona przez J. Zdzitowieckiego i wydana (1937) w bibliotece Awangardy Pa\u0144stwa Narodowego; pod koniec \u017cycia by\u0142 rozczarowany rezultatami faszyzmu, ale nie wyra\u017ca\u0142 tego publicznie; zmar\u0142 w 1931 roku i zosta\u0142 pochowany w narodowym panteonie we florenckiej Bazylice \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca, obok cenotafu Dantego oraz grobowc\u00f3w Micha\u0142a Anio\u0142a, Machiavellego, Galileusza, Rossiniego i innych wielkich tw\u00f3rc\u00f3w.<\/p>

5 lat temu, 20 lipca<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Richmond (Wirginia, USA), w wieku 89 lat (ur. 26 VI 1921), Thomas <\/strong>Steven Molnar<\/strong> (w\u0142a\u015bc. Moln\u00e1r Tam\u00e1s Istv\u00e1n), historyk idei i filozof, katolicki tradycjonalista i legitymista habsburski; urodzi\u0142 si\u0119 w Budapeszcie, ale jego rodzina pochodzi\u0142a z Siedmiogrodu, utraconego przez W\u0119gry na mocy zb\u00f3jeckiego traktatu w Trianon; w 1940 roku wyjecha\u0142 na studia do Lowanium w Belgii, gdzie zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z katolick\u0105 konspiracj\u0105 antyhitlerowsk\u0105, w nast\u0119pstwie czego zosta\u0142 osadzony w obozie w Buchenwaldzie, a p\u00f3\u017aniej w Dachau; po sp\u0119dzeniu kilku lat powojennych w Pary\u017cu, w 1949 wyjecha\u0142 do USA, gdzie uzyska\u0142 doktorat z filozofii na Columbia University; w latach 1957-1967 wyk\u0142ada\u0142 literatur\u0119 francusk\u0105 i powszechn\u0105 w Brooklyn College (City University of NY), nast\u0119pnie histori\u0119 kultury europejskiej w Long Island University; wraz ze swoim rodakiem J.A. Lukacsem patronowa\u0142 \u015brodowisku tzw. paleokonserwatyst\u00f3w z \u201eChronicles\u201d, by\u0142 te\u017c wsp\u00f3\u0142pracownikiem kwartalnika \u201eModern Age\u201d R. Kirka, katolickiego \u201eTriumph\u201d L. Brent Bozella oraz \u201eNational Review\u201d W.F. Buckleya, ostatecznie jednak doszed\u0142 do wniosku, \u017ce dla konserwatyzmu Ameryka stanowi ug\u00f3r nie do zaorania; w kulturze i mentalno\u015bci ameryka\u0144skiej razi\u0142 go egalitaryzm, pragmatyzm, ekonomizm, konformizm, demoliberalizm, brzydzi\u0142 si\u0119 te\u017c purytanizmem; mimo sp\u0119dzenia wi\u0119kszo\u015bci \u017cycia w Ameryce pozosta\u0142 W\u0119grem i uniwersalnym Europejczykiem, stra\u017cnikiem katolicko-monarchicznej Europa Sacra<\/em>; wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z pismami francuskimi (\u201eItin\u00c3\u00a9raires\u201d J. Madirana, \u201eAspects de la France\u201d, \u201eCatholica\u201d B. Dumonta), hiszpa\u0144skimi (\u201eVerbo\u201d) i niemieckimi (monachijski \u201eCritic\u00f3n\u201d); po wyzwoleniu si\u0119 W\u0119gier spod dominacji sowieckiej otrzyma\u0142 katedr\u0119 filozofii religii na Uniwersytecie Budapeszte\u0144skim i na Uniwersytecie Katolickim P\u00c3\u00a9tera P\u00e1zm\u00e1ny\u2019ego; w 1995 zosta\u0142 wybrany do W\u0119gierskiej Akademii Sztuk, w 2000 otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Istv\u00e1na Sz\u00c3\u00a9chenyi, a w 2002 Nagrod\u0119 Kulturaln\u0105 \u015bw. Stefana; by\u0142 jednym z najwi\u0119kszych teoretyk\u00f3w (i historyk\u00f3w zarazem) katolickiej kontrrewolucji w XX wieku; spo\u015br\u00f3d \u201erodzin\u201d duchowych prawicy jego forma mentis<\/em> stanowi\u0142a tradycja francuskiej my\u015bli reakcyjnej, od J. de Maistre\u2019a po Ch. Maurrasa i G. Bernanosa; zdruzgotany rewolucj\u0105 soborow\u0105 okazywa\u0142 sympati\u0119 dla dzie\u0142a abpa M. Lefebvre\u2019a, wskazuj\u0105c tak\u017ce wcze\u015bniejsze, zawieraj\u0105ce ziarna p\u00f3\u017aniejszej kapitulacji, \u201estrategie przystosowawcze\u201d hierarchii ko\u015bcielnej do \u201educha czas\u00f3w nowych\u201d, kt\u00f3re otworzy\u0142y \u015bluzy, przez kt\u00f3re \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 posoborowy\u201d wpu\u015bci\u0142 do swego wn\u0119trza ducha \u201ebur\u017cuazyjnego\u201d na Zachodzie, a socjalistycznego na Wschodzie, porzucaj\u0105c jednocze\u015bnie swoich kontrrewolucyjnych obro\u0144c\u00f3w; wierny klasycznemu rozumieniu polityki katolickiej, poddawa\u0142 druzgoc\u0105cej krytyce ideologi\u0119 \u201epa\u0144stwa \u015bwieckiego\u201d oraz \u201epokus\u0119 immanentyzacji Boga\u201d; przypominaj\u0105c, i\u017c polityka i \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 stanowi\u0105 \u201ebli\u017aniacze si\u0142y\u201d, wskazywa\u0142 katastrofalne skutki \u015bredniowiecznych spor\u00f3w \u201e\u015awi\u0105tyni\u201d (papiestwa) i \u201ePa\u0142acu\u201d (cesarstwa), na kt\u00f3rych skorzysta\u0142o jedynie bur\u017cuazyjne \u201eSpo\u0142ecze\u0144stwo Obywatelskie\u201d, dokonuj\u0105ce sekularystycznej rewolucji, rodz\u0105cej \u201ekr\u00f3lestwo techniki\u201d.<\/p>

75 lat temu, 22 lipca<\/strong> 1940 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Pau (Akwitania) Sykstus Henryk <\/strong>Hugon Franciszek Ksawery Burbon-Parma<\/strong>, infant Hiszpanii, ksi\u0105\u017c\u0119 (duque<\/em>) Aranjuezu, ksi\u0105\u017c\u0119-regent Parmy i Piacenzy (hiszp. S.A.R. Don Sixto Enrique Hugo Francisco Javier de Borb\u00f3n-Parma y Bourbon-Busset<\/em>; w\u0142. Sisto Enrico Ugo Francesco Saverio di Borbone-Parma<\/em>; franc. Sixte-Henri-Hugues-Fran\u00c3\u00a7ois-Xavier de Bourbon-Parme<\/em>), m\u0142odszy syn ks. Franciszka Ksawerego Burbon-Parma (1889-1977), \u00f3wczesnego regenta Wsp\u00f3lnoty Tradycjonalistycznej, p\u00f3\u017aniej kr\u00f3la de iure<\/em> Hiszpanii Ksawerego I oraz ksi\u0119\u017cnej Marii Magdaleny Bourbon-Busset (1898-1984); edukacj\u0119 i formacj\u0119 otrzyma\u0142 w szko\u0142ach lasalian\u00f3w, benedyktyn\u00f3w i marian\u00f3w, uko\u0144czy\u0142 studia prawnicze, filologiczne (klasyczne i wsp\u00f3\u0142czesne) oraz finanse; pod przybranym nazwiskiem \u201eEnrique Aranjuez\u201d zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 w 1965 roku do 1. Bandery (Tercio<\/em>) hiszpa\u0144skiej Legii Cudzoziemskiej, lecz 2 maja, po z\u0142o\u017ceniu \u015blubowania na sztandar Hiszpanii i odkryciu jego to\u017csamo\u015bci zosta\u0142 wydalony z legionu i z terytorium Hiszpanii; nast\u0119pnie walczy\u0142 jako ochotnik w portugalskich si\u0142ach zbrojnych, broni\u0105c Angoli i Mozambiku przed agresj\u0105 komunistyczn\u0105; po zdradzie idea\u0142\u00f3w karlizmu przez jego starszego brata, Karola Hugona (1930-2010), stan\u0105\u0142 na czele Wsp\u00f3lnoty Tradycjonalistycznej, kt\u00f3ra pod jego dow\u00f3dztwem i przy wsparciu ugrupowa\u0144 frankistowskich (Hiszpa\u0144ski Zwi\u0105zek Narodowy, Nowa Si\u0142a) oraz prawicowych ochotnik\u00f3w z Argentyny, Francji, W\u0142och i Niemiec stoczy\u0142a 9 V 1976 ostatni\u0105 bitw\u0119 w historii karlizmu (sixtinos<\/em> contra hugonotos<\/em>), broni\u0105c dost\u0119pu do sanktuarium w Irache pod Montejurr\u0105 czerwonej mi\u0119dzynarod\u00f3wce, zaproszonej tam przez jego brata socjalist\u0119, i k\u0142ad\u0105c trupem dw\u00f3ch \u201ekarlomaoist\u00f3w\u201d; w czerwcu 1988 roku, jako jedyny ksi\u0105\u017c\u0119 chrze\u015bcija\u0144ski na \u015bwiecie, wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w ceremonii konsekracji czterech biskup\u00f3w dla FSSPX przez abpa M. Lefebvre\u2019a i bpa A. de Castro Mayera; w obronie Tradycji katolickiej kierowa\u0142 tak\u017ce listy otwarte do papie\u017cy Jana Paw\u0142a II (2003) i Benedykta XVI (2005, 2006); w styczniu 2001 roku, podczas podr\u00f3\u017cy po Ameryce Roma\u0144skiej, cudem uszed\u0142 z \u017cyciem z ci\u0119\u017ckiego wypadku samochodowego; mimo inwalidztwa nie zaniecha\u0142 aktywno\u015bci, lecz wzm\u00f3g\u0142 j\u0105 jeszcze, odbywaj\u0105c regularne podr\u00f3\u017ce do Ameryki Po\u0142udniowej, Afryki P\u00f3\u0142nocnej i na Bliski Wsch\u00f3d jako organizator akcji charytatywnych na rzecz ofiar ameryka\u0144skich agresji, poszukuj\u0105c tak\u017ce sojusznik\u00f3w politycznych przeciwko ameryka\u0144skiej dominacji w \u015bwiecie; wspiera\u0142 francuski Front Narodowy, dop\u00f3ki na jego czele sta\u0142 J.-M. Le Pen; jego sta\u0142\u0105 rezydencj\u0105 jest pa\u0142ac w Ligni\u00c3\u00a8res we Francji, gdzie odbywaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce uniwersytety letnie Action Fran\u00c3\u00a7aise; w 2001 roku powo\u0142a\u0142 sw\u00f3j Sekretariat Polityczny, na kt\u00f3rego czele stan\u0105\u0142 karlistowski my\u015bliciel, prof. Rafael Gambra (1920-2004), po \u015bmierci tego\u017c – prof. Miguel Ayuso (ur. 1961), a od 2010 – prof. Jos\u00c3\u00a9 Miguel Gambra (ur. 1950); w 2005 roku kierowa\u0142 w Hiszpanii akcj\u0105 przeciwko \u201eKonstytucji Europejskiej\u201d; jako prawowity dziedzic koron las Espa\u00c3\u00b1as<\/em> nosi imi\u0119 Henryka V<\/strong> (lub Sykstusa Henryka I), lecz na co dzie\u0144 u\u017cywa jedynie tytu\u0142u regenta Wsp\u00f3lnoty Tradycjonalistycznej (Comuni\u00f3n Tradicionalista<\/em>) oraz \u201eChor\u0105\u017cego Tradycji\u201d (el Abanderado de la Tradici\u00f3n<\/em>); w 2009 roku wystosowa\u0142 list do swoich bratank\u00f3w, Karola Ksawerego i Jakuba, wzywaj\u0105c ich do uznania 5 zasad legitymizmu hiszpa\u0144skiego oraz odbycia formacji pod jego kierunkiem, po kt\u00f3rej m\u00f3g\u0142by przekaza\u0107 im pe\u0142ni\u0119 praw i zobowi\u0105za\u0144 dynastii prawowitej (leg\u00c3\u00adtima<\/em>); wobec zignorowania tego listu przez adresat\u00f3w oraz bezdzietno\u015bci kr\u00f3la, jego aktualnymi sukcesorami, zgodnie z prawem semisalickim, s\u0105: jego siostra Franciszka (ur. 1928) i jej najstarszy syn, ks. Karol Henryk Lobkowicz (ur. 1964); jako cz\u0142onek Domu Kapety\u0144skiego zajmuje r\u00f3wnie\u017c 43. pozycj\u0119 w porz\u0105dku sukcesji korony francuskiej.<\/p>

900 lat temu, 24 lipca<\/strong> 1115 roku, zmar\u0142a w Bondeno di Roncore (Emilia-Romania), w wieku ok. 69 lat (ur. 1046), Matylda z Canossy<\/strong> (\u0142ac. Mathildis<\/em>, w\u0142. Matilde di Canossa<\/em>), Matylda Toska\u0144ska (Matilde di Toscana<\/em>), margrabina (margravio<\/em>) Canossy, Toskanii i ksi\u0119\u017cna (duchessa<\/em>) Spoleto; c\u00f3rka ksi\u0119cia Bonifacego III z Toskanii i ksi\u0119\u017cnej Lotaryngii, Beatrycze, \u017cona Gotfryda III(IV) z Lotaryngii – w 1070 lub 1071 uzyska\u0142a repudium<\/em> od ma\u0142\u017ce\u0144stwa i zacz\u0119\u0142a zarz\u0105dza\u0107 Toskani\u0105 samodzielnie; by\u0142a znana ze swej waleczno\u015bci, dowodz\u0105c osobi\u015bcie w bitwach, pono\u0107 z mieczem ojca w d\u0142oni; w sporze o inwestytur\u0119 popar\u0142a papie\u017ca \u015bw. Grzegorza VII Hildebranda i to pod jej zamkiem w Canossie cesarz (\u015bci\u015blej: dopiero in spe<\/em>) i kr\u00f3l Henryk IV pokutowa\u0142 w styczniu 1077 przez trzy dni boso, aby uzyska\u0107 zdj\u0119cie kl\u0105twy; na staro\u015b\u0107 wst\u0105pi\u0142a do klasztoru benedykty\u0144skiego; tu\u017c przed \u015bmierci\u0105 przyzna\u0142a Florencji status miasta.<\/p>

650 lat temu, 27 lipca<\/strong> 1365 roku, zmar\u0142 w Mediolanie, w wieku 25 lat (ur. 1 XI 1339), Rudolf IV Za\u0142o\u017cyciel<\/strong> (Rudolph IV. der Stifter<\/em>) z dynastii Habsburg\u00f3w, prawnuk i wnuk kr\u00f3l\u00f3w Niemiec (Rudolfa I i Albrechta I), syn ksi\u0119cia Austrii Albrechta II Kulawego, od 1357 roku w\u00f3jt Alzacji, od 20 lipca 1358 roku ksi\u0105\u017c\u0119 (Herzog<\/em>) Austrii i Karyntii; jego panowanie wype\u0142ni\u0142a rywalizacja z cesarzem Karolem IV (Luksemburskim) o pozycj\u0119 w Rzeszy, w kt\u00f3rej ucieka\u0142 si\u0119 do preparowania pseudohistorycznych dokument\u00f3w i uzurpowania sobie r\u00f3\u017cnych tytu\u0142\u00f3w, zako\u0144czona niepowodzeniem (nie uzyska\u0142 godno\u015bci elektora, utraci\u0142 w\u00f3jtostwo Alzacji i musia\u0142 zrezygnowa\u0107 z pos\u0142ugiwania si\u0119 tytu\u0142em arcyksi\u0105\u017c\u0119cym, uzyska\u0142 jedynie w lenno Tyrol); sukcesem zako\u0144czy\u0142y si\u0119 natomiast jego starania w Kurii Rzymskiej o erygowanie uniwersytetu w Wiedniu (1365), co dotychczas by\u0142o przywilejem cesarzy i kr\u00f3l\u00f3w; rozpocz\u0105\u0142 tak\u017ce przebudow\u0119 wiede\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Szczepana (st\u0105d pochodzi jego przydomek Fundator<\/em>) i podniesienie go do rangi kolegiaty; w 1364 roku zawar\u0142 ze swoimi bra\u0107mi umow\u0119 rodow\u0105, kt\u00f3ra gwarantowa\u0142a niepodzielno\u015b\u0107 ich ziemi oraz nadrz\u0119dn\u0105 pozycj\u0119 najstarszemu; zmar\u0142 w 1365 roku.<\/p>

50 lat temu, 30 lipca<\/strong> 1965 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Weronie PierLuigi Zoccatelli<\/strong>, socjolog i eseista katolicki; w m\u0142odo\u015bci by\u0142 muzykiem rockowym, graj\u0105cym w kapelach inspiruj\u0105cych si\u0119 doktryn\u0105 Alesteira Crowleya, po nawr\u00f3ceniu zosta\u0142 dzia\u0142aczem tradycjonalistycznego Sojuszu Katolickiego (Alleanza Cattolica); wicedyrektor Centrum Studi\u00f3w nad Nowymi Religiami (CENSUR), wsp\u00f3\u0142redaktor (z Massimo Introvigne) Encyklopedii Religii we W\u0142oszech<\/em>; specjalizuje si\u0119 w studiach nad ezoteryzmem, gnoz\u0105, hermetyzmem, satanizmem, symbolizmem religijnym oraz psychologi\u0105 religii.<\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d sierpie\u0144<\/h2>

150 lat temu, 2 sierpnia<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Dayton (Ohio) Irving Babbitt<\/strong>, filozof, krytyk literacki, filozof kultury, pedagog i t\u0142umacz (z sanskrytu i pali), absolwent (1889) i (od 1912) profesor (literatury francuskiej) Harvardu, cz\u0142onek (od 1921) Ameryka\u0144skiej Akademii Sztuk i Nauk; inicjator \u201eNowego Humanizmu\u201d (w istocie klasycznego), przeciwstawionego humanitaryzmowi, krytyk sentymentalnego russoizmu, romantyzmu, indywidualizmu, demokracji, utylitaryzmu i naturalizmu; \u201eekumeniczny\u201d obro\u0144ca religii (osobi\u015bcie bliski duchowo\u015bci buddyjskiej); polityczny (zainspirowany Arystotelesem i E. Burke\u2019em) i kulturowy konserwatysta (zaprzyja\u017aniony z konserwatyst\u0105 pesymistycznym P.E. More\u2019em), kt\u00f3ry wywar\u0142 wielki wp\u0142yw zw\u0142aszcza na T.S. Eliota; zmar\u0142 w 1933 roku.<\/p>

90 lat temu, 2 sierpnia<\/strong> 1925 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Mercedes (BA, Argentyna) gen. Jorge Rafael Videla<\/strong> Redondo; pochodzi\u0142 z rodziny o tradycjach wojskowych i sam wst\u0105pi\u0142 do armii (korpus piechoty) w wieku 19 lat; w latach 1960-1962 komendant Akademii Wojskowej; stopie\u0144 genera\u0142a brygadiera uzyska\u0142 w 1971 (genera\u0142a porucznika w 1975); od 1974 g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy argenty\u0144skich si\u0142 zbrojnych; w marcu 1976 stan\u0105\u0142 na czele junty wojskowej, kt\u00f3ra obali\u0142a prezydent Isabel Mart\u00c3\u00adnez de Per\u00f3n, niezdoln\u0105 poradzi\u0107 sobie z anarchi\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i szalej\u0105cym terrorem lewicowych boj\u00f3wek r\u00f3\u017cnej ma\u015bci, wymierzonym zw\u0142aszcza w intelektualist\u00f3w i dzia\u0142aczy katolickich; od 29 marca 1976 formalnie (43) prezydent Republiki; kierowa\u0142 Procesem Reorganizacji Narodowej, tocz\u0105c bezwzgl\u0119dn\u0105 walk\u0119 z si\u0142ami wywrotowymi, nazywan\u0105 przez przeciwnik\u00f3w \u201ebrudn\u0105 wojn\u0105\u201d (guerra sucia<\/em>); ust\u0105pi\u0142 ze stanowiska 29 marca 1981 na rzecz gen. Roberta Violi; po tzw. przywr\u00f3ceniu demokracji aresztowany i wielokrotnie s\u0105dzony pod tymi samymi zarzutami oraz dwukrotnie (1983, 2010) skazany na do\u017cywocie; zmar\u0142 w wi\u0119zieniu w 2013 roku.<\/p>

725 lat temu, 4 sierpnia<\/strong> 1290 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Wiedniu Leopold I S\u0142awny<\/strong> [Leopold I. der Glorw\u00fcrdige<\/em>], ksi\u0105\u017c\u0119 Austrii z dynastii Habsburg\u00f3w; syn Albrechta I, kr\u00f3la Niemiec i kr\u00f3la Rzymian, zamordowanego w 1308 przez swojego bratanka, Jana Ojcob\u00f3jc\u0119 (Parricida<\/em>), oraz El\u017cbiety Tyrolskiej; otrzyma\u0142 imi\u0119 nawi\u0105zuj\u0105ce do dynastii Battenberg\u00f3w, pierwszych w\u0142adc\u00f3w Austrii; po \u015bmierci ojca zosta\u0142 wsp\u00f3\u0142rz\u0105dc\u0105 Austrii wraz ze swoim starszym bratem, Fryderykiem III Pi\u0119knym; d\u0105\u017cy\u0142 do zdemaskowania i ukarania mordercy ojca (ob\u0142o\u017conego kl\u0105tw\u0105 Rzeszy przez Henryka VII i ostatecznie zmar\u0142ego jako pokutuj\u0105cy mnich) we wsp\u00f3\u0142pracy z Luksemburgami; uczestniczy\u0142 w wyprawie do W\u0142och cesarza Henryka VII; po jego nag\u0142ej \u015bmierci popar\u0142 wyb\u00f3r swego brata Fryderyka na kr\u00f3la Niemiec przeciwko Ludwikowi IV Bawarskiemu, lecz sp\u00f3\u017ani\u0142 si\u0119 na pole rozstrzygaj\u0105cej bitwy pod M\u00fcldorf (1322), po kt\u00f3rej Fryderyk dosta\u0142 si\u0119 do niewoli; zmar\u0142 wkr\u00f3tce po pojednaniu si\u0119 kr\u00f3la i antykr\u00f3la, w 1326 roku; jego (i ksi\u0119\u017cniczki sabaudzkiej Katarzyny) c\u00f3rka Agnieszka zosta\u0142a \u017con\u0105 ksi\u0119cia \u015bwidnickiego, Bolka II Ma\u0142ego.<\/p>

75 lat temu, 5 sierpnia<\/strong> 1940 roku, urodzi\u0142 si\u0119 we Florencji Franco Cardini<\/strong>, historyk i eseista; absolwent i profesor Uniwersytetu Florenckiego oraz uniwersytetu w Bari i Szko\u0142y Wy\u017cszej Studi\u00f3w Historycznych w San Marino; za\u0142o\u017cyciel przegl\u0105du \u201ePercorsi\u201d [\u201eDrogi\u201d], wsp\u00f3\u0142pracownik dziennika \u201eAvvenire\u201d [\u201ePrzysz\u0142o\u015b\u0107\u201d] i cz\u0142onek komitetu naukowego przegl\u0105du \u201eEurasia\u201d; \u015bwiatowej s\u0142awy badacz \u015bredniowiecza, a zw\u0142aszcza historii krucjat (nazywanych przez niego \u201ezbrojnymi pielgrzymkami\u201d), zakon\u00f3w rycerskich i stosunk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144sko-islamskich; w m\u0142odo\u015bci cz\u0142onek W\u0142oskiego Ruchu Spo\u0142ecznego i M\u0142odej Europy Jeana Thiriarta; obecnie odrzuca etykiet\u0119 \u201eprawica\u201d ze wzgl\u0119du na jej zwi\u0105zek z liberalizmem (\u201eliberyzmem\u201d), atlantyzmem i \u201eturbokapitalistycznym\u201d Antychrystem, lecz okre\u015bla si\u0119 jako tradycjonalista i katolik, kt\u00f3ry wszelako nie chce, aby Ko\u015bci\u00f3\u0142 postrzega\u0107 tylko jako ostoj\u0119 \u201eporz\u0105dku ustanowionego\u201d i konformizmu \u201edobrze-my\u015bl\u0105cych\u201d; wr\u00f3g imperializmu ameryka\u0144skiego (uczestnik \u201eruchu oporu\u201d przeciwko inwazjom na Afganistan i Irak); laureat wielu nagr\u00f3d naukowych i literackich, w tym Nagrody Scanno (2007).<\/p>

125 lat temu, 11 sierpnia<\/strong> 1890 roku, zmar\u0142 w Edgbaston (Birmingham), w wieku 89 lat (ur. 21 lutego 1801), b\u0142. Jan Henryk<\/strong> [John Henry] kard. Newman COr<\/strong>, duchowny, teolog, filozof, apologeta, powie\u015bciopisarz i poeta, konwertyta z anglikanizmu; pochodzi\u0142 z zamo\u017cnej rodziny anglika\u0144skiej i w 1816 prze\u017cy\u0142 \u201ereligijne przebudzenie\u201d w duchu \u201eewangelicyzmu\u201d; po studiach w Oksfordzie (Trinity College) przyj\u0105\u0142 (1825) \u015bwi\u0119cenia anglika\u0144skie, a w 1828 zosta\u0142 proboszczem ko\u015bcio\u0142a uniwersyteckiego St Mary\u2019s; swoimi kazaniami i publikacjami (Tracts<\/em>) da\u0142 pocz\u0105tek – wraz z Johnem Keble\u2019em (1792-1866) i Edwardem Puseyem (1800-1882) – anglokatolickiemu Ruchowi Oksfordzkiemu (zwanemu tak\u017ce \u201etraktarianami\u201d), k\u0142ad\u0105cemu nacisk na apostolski i sakramentalny charakter Ko\u015bcio\u0142a oraz powracaj\u0105cemu do katolickiej tradycji liturgicznej; pocz\u0105tkowo by\u0142 zwolennikiem tzw. via media<\/em> mi\u0119dzy katolicyzmem rzymskim a protestantyzmem, lecz ju\u017c od 1841 dochodzi\u0142 do przekonania, \u017ce jedynym prawdziwym i apostolskim Ko\u015bcio\u0142em jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rzymski; ostatecznie konwertowa\u0142 na katolicyzm w 1845, a 30 maja 1847 przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie w Ko\u015bciele katolickim, wst\u0119puj\u0105c r\u00f3wnie\u017c do zakonu oratorian (filipin\u00f3w) i zak\u0142adaj\u0105c z upowa\u017cnienia papie\u017ca b\u0142. Piusa IX pierwsze oratoria w Anglii; od 1851 organizowa\u0142 katolicki uniwersytet w Dublinie, a po rezygnacji ze stanowiska rektora (1858) zaj\u0105\u0142 si\u0119 organizowaniem szk\u00f3\u0142 oratoria\u0144skich w Anglii; w 1879 papie\u017c Leon XIII wyni\u00f3s\u0142 go do godno\u015bci kardynalskiej; beatyfikowany 19 wrze\u015bnia 2010 przez papie\u017ca Benedykta XVI; jego najwa\u017cniejszym wk\u0142adem w my\u015bl katolick\u0105 jest teologiczna koncepcja rozwoju doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej (przez jej g\u0142\u0119bsze zrozumienie przy niezmienno\u015bci dogmatu) oraz filozoficzna koncepcja bezpo\u015bredniego prze\u015bwiadczenia (assent<\/em>) wiary i jego przewagi nad logicznym dowodem; w polityce zwolennik torysowskiego konserwatyzmu.<\/p>

60 lat temu, 12 sierpnia<\/strong> 1955 roku, zmar\u0142 w Zurychu, w wieku 80 lat (ur. 6 czerwca 1875), Paul Thomas Mann<\/strong>, prozaik i eseista, jeden z najwybitniejszych powie\u015bciopisarzy XX wieku, laureat Nagrody Goethego oraz literackiej Nagrody Nobla (1929); pochodzi\u0142 z mieszcza\u0144skiego, lutera\u0144skiego patrycjatu hanzeatyckiego miasta Lubeka, kt\u00f3rego piewc\u0105 by\u0142 w swojej pierwszej powie\u015bci Buddenbrokowie<\/em> (1900); w pierwszej fazie \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci by\u0142 monarchist\u0105 i konserwatyst\u0105 oraz krytykiem demokracji i liberalizmu: w monumentalnym eseju Rozwa\u017cania cz\u0142owieka apolitycznego<\/em> (1918) zapocz\u0105tkowa\u0142 nurt Rewolucji Konserwatywnej w Niemczech; pocz\u0105wszy od lat 20. zmienia\u0142 pogl\u0105dy, przechodz\u0105c na pozycje demoliberalne i \u201emieszcza\u0144skiego humanizmu\u201d; na wie\u015b\u0107 o przej\u0119ciu w\u0142adzy przez A. Hitlera pozosta\u0142 na emigracji, mieszkaj\u0105c zrazu w Szwajcarii, a w 1937 przyjmuj\u0105c obywatelstwo czechos\u0142owackie; nast\u0119pnie przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do USA; zamieszka\u0142 najpierw w Princeton, gdzie wyk\u0142ada\u0142 na uniwersytecie, a nast\u0119pnie w Kalifornii; w czasie II wojny \u015bwiatowej udziela\u0142 si\u0119 propagandowo na falach ameryka\u0144skiego radia i pod koniec wojny uzyska\u0142 ameryka\u0144skie obywatelstwo; od 1952 mieszka\u0142 ponownie w Szwajcarii.<\/p>

975 lat temu, 14 sierpnia<\/strong> 1040 roku, zgin\u0105\u0142, w wieku niespe\u0142na 39 lat (ur. 15? sierpnia 1001), Duncan I<\/strong> [gael. Donnchad mac Crinain<\/em>; wsp\u00f3\u0142cz. gael. Donnchadh mac Crionain<\/em>] z dynastii Dunkeld\u00f3w, od 1034 kr\u00f3l Szkot\u00f3w (kr\u00f3l Alby); wnuk i nast\u0119pca Malkolma II, ojciec Malkolma III; zgin\u0105\u0142 zabity w potyczce przez mormaora Moray, Makbeta, bohatera tragedii W. Shakespeare\u2019a.<\/p>

150 lat temu, 14 sierpnia<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Sankt-Petersburgu Dymitr<\/strong> Mere\u017ckowski<\/strong>, Dmitrij Siergiejewicz Mierie\u017ckowski [ros. \u00d0\u201d\u00d0\u00bc\u00d0\u00b8\u00d1\u201a\u00d1\u20ac\u00d0\u00b8\u00d0\u00b9 \u00d0\u00a1\u00d0\u00b5\u00d1\u20ac\u00d0\u00b3\u00d0\u00b5\u00d0\u00b5\u00d0\u00b2\u00d0\u00b8\u00d1\u2021 \u00d0\u0153\u00d0\u00b5\u00d1\u20ac\u00d0\u00b5\u00d0\u00b6\u00d0\u00ba\u00d0\u00be\u00d0\u00b2\u00d1\u0081\u00d0\u00ba\u00d0\u00b8\u00d0\u00b9], poeta, dramaturg, powie\u015bciopisarz, krytyk literacki, my\u015bliciel religijny i t\u0142umacz; symbolista i jeden z najwybitniejszych reprezentant\u00f3w Srebrnego Wieku w literaturze rosyjskiej; syn wysokiego urz\u0119dnika carskiego, brat biologa i botanika Konstantina Mierie\u017ckowskiego, m\u0105\u017c poetki Zinaidy Gippius (1869-1945); uko\u0144czy\u0142 wydzia\u0142 historyczno-filologiczny Uniwersytetu Petersburskiego; przedstawiciel rosyjskiego renesansu religijnego (\u201enowej \u015bwiadomo\u015bci religijnej\u201d), podkre\u015blaj\u0105cy konieczno\u015b\u0107 hellenizacji chrze\u015bcija\u0144stwa, tj. wzbogacenia go o zmys\u0142 estetyczny; w 1900 za\u0142o\u017cy\u0142 wraz z Wasilijem Rozanowem (1856-1919) Stowarzyszenie Religijno-Filozoficzne; zwolennik monarchii konstytucyjnej i cz\u0142onek liberalnej Partii Konstytucyjno-Demokratycznej (\u201ekadet\u00f3w\u201d); jako nieprzejednany wr\u00f3g bolszewizmu – w kt\u00f3rym widzia\u0142 \u201ekr\u00f3lestwo Antychrysta\u201d – po rewolucji musia\u0142 (wraz z \u017con\u0105) ratowa\u0107 si\u0119 ucieczk\u0105, najpierw do Polski, gdzie dzia\u0142a\u0142 w Rosyjskim Komitecie Narodowym (g\u0142osz\u0105c, i\u017c \u201eoswobodzi\u0107 Rosj\u0119 mo\u017ce tylko ona sama\u201d, lecz \u201eze sztandarami polskimi powinien zjednoczy\u0107 si\u0119 sztandar rosyjski, a wojsko rosyjskie – z polskim\u201d), p\u00f3\u017aniej za\u015b do Pary\u017ca, gdzie kontynuowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 antybolszewick\u0105; zmar\u0142 tam\u017ce w 1941 roku.<\/p>

250 lat temu, 18 sierpnia<\/strong> 1765 roku zmar\u0142 w Innsbrucku, w wieku 56 lat (ur. 8 grudnia 1708), Franciszek I<\/strong> Stefan Lotary\u0144ski<\/strong> [niem. Franz I. Stephan von Lothringen<\/em>], cesarz rzymsko-niemiecki; syn ksi\u0119cia Lotaryngii, Leopolda I J\u00f3zefa z dynastii Lorraine-Vaud\u00c3\u00a9mont; od 1729 do 1737 ksi\u0105\u017c\u0119 Lotaryngii (utraci\u0142 tron na rzecz Stanis\u0142awa Leszczy\u0144skiego w wyniku polskiej wojny sukcesyjnej) jako Franciszek III oraz (do \u015bmierci) ksi\u0105\u017c\u0119 Cieszyna; w 1736 po\u015blubi\u0142 c\u00f3rk\u0119 cesarza rzymsko-niemieckiego Karola I, arcyksi\u0119\u017cniczk\u0119 Mari\u0119 Teres\u0119 Habsbur\u017cank\u0119, otrzymuj\u0105c tak\u017ce (w rekompensacie za zrzeczenie si\u0119 Lotaryngii i po wyga\u015bni\u0119ciu dynastii Medyceusz\u00f3w) wielkie ksi\u0119stwo Toskanii; w wyniku wojny o sukcesj\u0119 austriack\u0105 (1740-1748) wybrany 13 wrze\u015bnia 1745 na cesarza \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego jako wsp\u00f3\u0142w\u0142adca (koregent) swojej ma\u0142\u017conki Marii Teresy, z kt\u00f3r\u0105 zapocz\u0105tkowa\u0142 dynasti\u0119 habsbursko-lotary\u0144sk\u0105 (Habsburg-Lothringen) i mia\u0142 16 dzieci, w tym dw\u00f3ch cesarzy (J\u00f3zefa II i Leopolda II) i dwie kr\u00f3lowe-ma\u0142\u017conki (Mari\u0119 Karolin\u0119, kr\u00f3low\u0105 Neapolu i Sycylii oraz Mari\u0119 Antonin\u0119, kr\u00f3low\u0105 Francji i Nawarry); przeszed\u0142 do historii jako mecenas sztuki.<\/p>

60 lat temu, 18 sierpnia<\/strong> 1955 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Villeneuve-sur-Lot (Garonna, Akwitania) Daniel<\/strong> Boudet de Montplaisir<\/strong>, historyk, publicysta i wysoki funkcjonariusz publiczny; sekretarz generalny telewizji Antenne 2 (1986-1988), dyrektor generalny Syndykatu Regionalnej Prasy Codziennej (1988-1992), radca w gabinetach N. Sarkozy\u2019ego i \u00c3\u2030. Balladura (1993-1995), wiceprezes Radio-France (1995-1998), urz\u0119dnik biura studi\u00f3w podatkowych Zgromadzenia Narodowego (1999-2003), przewodnicz\u0105cy rz\u0105dowej agencji ds. naziemnej telewizji cyfrowej TNT (2003-2005), szef biura studi\u00f3w ekonomicznych Zgromadzenia Narodowego (2006-2013), obecnie urlopowany, zamieszka\u0142 w Montrealu (Qu\u00c3\u00a9bec); wsp\u00f3\u0142pracownik hiszpa\u0144skiego Centrum Studi\u00f3w Historycznych; rojalista-legitymista, publikuj\u0105cy regularnie na stronie legitymistycznej Vexilla Galliae<\/em>, biograf Henryka V (hr. de Chambord) oraz biograf i przyjaciel Ludwika XX (diuka Andegawenii).<\/p>

850 lat temu, 21 sierpnia<\/strong> 1165 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Gonesse (\u00c3\u017dle-de-France) Filip Kapetyng [Philippe Cap\u00c3\u00a9tien<\/em>], jedyny syn kr\u00f3la Francji Ludwika VII M\u0142odego i jego trzeciej \u017cony, Adeli (w\u0142a\u015bc. Alix\/Alice<\/em>) z Szampanii, zw. te\u017c Adel\u0105 z Blois; jako z dawna wyt\u0119skniony dziedzic korony w dzieci\u0144stwie mia\u0142 przydomek \u201eBo\u017cydar\u201d (Dieudonn\u00c3\u00a9<\/em>); by\u0142 ostatnim w historii Francji w\u0142adc\u0105 koronowanym (1 listopada 1179) za \u017cycia ojca (associatio in regem<\/em>) i b\u0119d\u0105cym formalnie jego koregentem; faktyczn\u0105 w\u0142adz\u0119 obj\u0105\u0142 18 wrze\u015bnia 1180, panuj\u0105c odt\u0105d ponad 42 lata jako Filip II August<\/strong> [Philippe II Auguste<\/em>] – cesarsko-rzymskie imi\u0119 \u201eAugust\u201d nada\u0142 mu jako przydomek w 1185 kronikarz Rigord po powi\u0119kszeniu domeny kr\u00f3lewskiej o Artois, Valois, Amiens i cz\u0119\u015b\u0107 Vermandois wskutek traktatu z Boves; inny kronikarz, Wilhelm Le Breton, nada\u0142 mu przydomek \u201eWielkoduszny\u201d (le Magnanime<\/em>), lecz w tradycji przyj\u0105\u0142 si\u0119 ten pierwszy; jednocze\u015bnie by\u0142 pierwszym w\u0142adc\u0105 kr\u00f3lestwa, kt\u00f3ry zaniecha\u0142 (sporadycznie od 1190, a oficjalnie od 1204) u\u017cywania tytulatury \u201ekr\u00f3l Frank\u00f3w\u201d (rex Francorum<\/em>), przyjmuj\u0105c feudaln\u0105 tytulatur\u0119 \u201ekr\u00f3la Francji\u201d (rex Franciae<\/em>\/roi de France<\/em>), utwierdzaj\u0105c tak\u017ce ostatecznie zasad\u0119 nieprzerwanej sukcesji korony francuskiej wed\u0142ug primogenitury m\u0119skiej w miejsce archaicznych rudyment\u00f3w elekcyjno\u015bci; tym samym r\u00f3wnie\u017c Kr\u00f3lestwo Frank\u00f3w (Regnum Francorum<\/em>) sta\u0142o si\u0119 Kr\u00f3lestwem Francji (Royaume de France<\/em>); jego panowanie by\u0142o nie tylko jednym z najd\u0142u\u017cszych w historii Francji, ale i najwybitniejszych: kr\u00f3l powi\u0119kszy\u0142 r\u00f3\u017cnymi sposobami czterokrotnie powierzchni\u0119 domeny kr\u00f3lewskiej (czyli zwierzchnictwa bezpo\u015bredniego, a nie poprzez wasali), wypieraj\u0105c nieomal tak\u017ce z kontynentu swoich nominalnych wasali Plantagenet\u00f3w (b\u0119d\u0105cych jednocze\u015bnie kr\u00f3lami Anglii); stworzy\u0142 zr\u0119by administracji, ustanawiaj\u0105c urz\u0119dy bajlif\u00f3w i prewot\u00f3w; za jego czas\u00f3w nast\u0105pi\u0142 tak\u017ce wielki rozw\u00f3j demograficzny, gospodarczy, zar\u00f3wno w rolnictwie (zwi\u0119kszenie area\u0142u ziemi uprawnej, wprowadzenie tr\u00f3jpol\u00f3wki, powstanie du\u017cych wsi), jak w rzemio\u015ble i handlu (miasta Flandrii), a tak\u017ce kulturalny (literatura rycerska, oficjalne za\u0142o\u017cenie Sorbony w 1210); kr\u00f3l przyczyni\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lno\u015bci do rozwoju Pary\u017ca, buduj\u0105c Luwr, Hale, liczne szpitale, otaczaj\u0105c miasto murami obronnymi oraz wytyczaj\u0105c i brukuj\u0105c g\u0142\u00f3wne ulice; wraz z cesarzem Fryderykiem I Rudobrodym oraz kr\u00f3lem Anglii Ryszardem Lwie Serce stan\u0105\u0142 na czele III wyprawy krzy\u017cowej (1190-1191) do Ziemi \u015awi\u0119tej i wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w obl\u0119\u017ceniu Akki (musia\u0142 jednak powr\u00f3ci\u0107 wskutek zapadni\u0119cia na dyzenteri\u0119), w 1209 wspiera\u0142 (og\u0142oszon\u0105 przez papie\u017ca Innocentego III) krucjat\u0119 przeciwko albigensom (katarom) na po\u0142udniu Francji; uwie\u0144czeniem jego triumf\u00f3w by\u0142o zwyci\u0119stwo nad cesarzem Ottonem IV Welfem oraz jego sojusznikami: kr\u00f3lem Anglii Janem bez Ziemi i hrabi\u0105 Flandrii Ferdynandem Portugalskim w bitwie pod Bouvines (27 lipca 1214), sta\u0142 si\u0119 z t\u0105 chwil\u0105 najpot\u0119\u017cniejszym w\u0142adc\u0105 Europy; w rycerskim ge\u015bcie kaza\u0142 naprawi\u0107 z\u0142amane skrzyd\u0142o or\u0142a cesarskiego, a nast\u0119pnie odes\u0142a\u0142 go Ottonowi; zmar\u0142 w 1223 roku.<\/p>

150 lat temu, 24 sierpnia<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Sigmaringen (Badenia-Wirtembergia) ksi\u0105\u017c\u0119 (Prinz<\/em>) Ferdynand Wiktor Albert Mejnard Hohenzollern-Sigmaringen [Ferdinand Viktor Albert Meinardi von Hohenzollern-Sigmaringen<\/em>], syn ksi\u0119cia Leopolda i bratanek ksi\u0119cia (domnitor<\/em>), a nast\u0119pnie (od 1881) pierwszego kr\u00f3la Rumunii, Karola I; w m\u0142odo\u015bci by\u0142 zaprzyja\u017aniony z oficerem CK armii austriackiej, Tadeuszem Rozwadowskim; w 1899 zosta\u0142 wyznaczony na nast\u0119pc\u0119 tronu, otrzymuj\u0105c tytu\u0142 ksi\u0119cia Rumunii; z chwil\u0105 \u015bmierci Karola I (10 pa\u017adziernika 1914) zosta\u0142 kr\u00f3lem Rumun\u00f3w (rege al Rom\u00c3\u00a2niei<\/em>) jako Ferdynand I Rumu\u0144ski<\/strong> [rum. Ferdinand I al Rom\u00c3\u00a2niei<\/em>]; od pocz\u0105tku I wojny \u015bwiatowej politycznie sk\u0142ania\u0142 si\u0119 ku Entencie, lecz do wojny wprowadzi\u0142 Rumuni\u0119 dopiero w sierpniu 1916, obejmuj\u0105c jednocze\u015bnie osobi\u015bcie dowodzenie armi\u0105, kt\u00f3ra jednak ponosi\u0142a nieustanne kl\u0119ski, a w listopadzie 1916 w r\u0119ce armii niemieckiej wpad\u0142 nawet Bukareszt; po wycofaniu si\u0119 z wojny dotychczasowego sojusznika rosyjskiego, rz\u0105d rumu\u0144ski zosta\u0142 zmuszony do zawarcia z pa\u0144stwami centralnymi traktatu pokojowego (7 maja 1918), trac\u0105c Dobrud\u017c\u0119 i pas ziemi wok\u00f3\u0142 Siedmiogrodu, lecz kr\u00f3l wstrzymywa\u0142 si\u0119 z jego ratyfikacj\u0105, czekaj\u0105c na rozw\u00f3j wypadk\u00f3w; gdy kl\u0119ska Niemiec sta\u0142a si\u0119 oczywista, nakaza\u0142 rz\u0105dowi denonsowanie pokoju i postawi\u0142 24-godzinne ultimatum wojskom niemieckim okupuj\u0105cym Rumuni\u0119; w rezultacie Rumunia jako cz\u0142onek zwyci\u0119skiej koalicji otrzyma\u0142a ogromny przyrost terytorialny, g\u0142\u00f3wnie kosztem W\u0119gier (Siedmiogr\u00f3d); w pa\u017adzierniku 1921 (po uprzednim zawarciu 3 marca 1921 konwencji o przymierzu odpornym mi\u0119dzy Rumuni\u0105 a RP) przyjmowa\u0142 wizyt\u0119 Naczelnika Pa\u0144stwa, marsz. J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, oraz zosta\u0142 odznaczony Orderem Or\u0142a Bia\u0142ego; w 1923 rewizytowa\u0142 (wraz z \u017con\u0105, kr\u00f3low\u0105 Mari\u0105) Polsk\u0119 na zaproszenie prezydenta RP Stanis\u0142awa Wojciechowskiego i otrzyma\u0142 Krzy\u017c Wielki Orderu Virtuti Militari, a oficjalnym adiutantem pary kr\u00f3lewskiej by\u0142 gen. Rozwadowski; zmar\u0142 w 1927 roku.<\/p>

10 lat temu, 24 sierpnia<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Swansea (Walia), w wieku 78 lat (ur. 6 wrze\u015bnia 1926), Maurice<\/strong> John Cowling<\/strong>, historyk i my\u015bliciel polityczny; pochodzi\u0142 z ni\u017cszej klasy \u015bredniej; studiowa\u0142, a nast\u0119pnie przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia wyk\u0142ada\u0142 w Cambridge (Jesus College); od 1943 do 1947 s\u0142u\u017cy\u0142 w armii (na Dalekim Wschodzie), w regimencie piechoty, opuszczaj\u0105c s\u0142u\u017cb\u0119 w stopniu kapitana (po latach, jako historyk – i \u201eimperialistyczny izolacjonista\u201d – ocenia\u0142 krytycznie udzia\u0142 Wielkiej Brytanii w tej \u201eliberalnej wojnie, kt\u00f3ra korzy\u015b\u0107 przynios\u0142a wy\u0142\u0105cznie Sowietom i Amerykanom\u201d); z przekona\u0144 \u201ecyniczny konserwatysta, kt\u00f3ry nigdy nie mia\u0142 cienia entuzjazmu dla retoryki post\u0119pu, cnoty i ulepszania \u015bwiata\u201d; nieugi\u0119ty krytyk libera\u0142\u00f3w (zw\u0142aszcza \u201emoralnego totalitarysty\u201d J.S. Milla), tworz\u0105cych system polityczny, kt\u00f3rego broni\u0105 w ten sam spos\u00f3b, co absoluty\u015bci – nieust\u0119pliwie i doktrynersko, za legitymowalny uwa\u017caj\u0105c tylko ustr\u00f3j oparty na powszechnym i r\u00f3wnym prawie wyborczym, wielopartyjno\u015bci i kadencyjno\u015bci; libera\u0142owie delegalizuj\u0105 partie uwa\u017cane przez nich za faszystowskie, tote\u017c g\u0142osz\u0105c wolno\u015b\u0107, faktycznie zapewniaj\u0105 j\u0105 tylko sobie i tym, kt\u00f3rzy maj\u0105 pogl\u0105dy do nich podobne; za\u0142o\u017cyciel i intelektualny przyw\u00f3dca tzw. Szko\u0142y Peterhouse (nazwanej tak od college\u2019u w Cambridge, gdzie wyk\u0142ada\u0142), kt\u00f3ra postawi\u0142a sobie za cel odrodzenie klasycznej, czyli wolnej od nalecia\u0142o\u015bci liberalnych, filozofii politycznej konserwatyzmu, a kt\u00f3rej manifestem by\u0142y zredagowane przeze\u0144 Eseje konserwatywne <\/em>(1978); mentor i protektor Rogera Scrutona, w Partii Konserwatywnej by\u0142 natomiast Powellite<\/em> (tzn. popiera\u0142 nacjonalistyczny nurt, kt\u00f3rego przyw\u00f3dc\u0105 by\u0142 Enoch Powell); konserwatyzm pojmowa\u0142 przede wszystkim jako \u201enegacj\u0119 ideologii\u201d, przywi\u0105zanie do konkretu, uformowanych przez wieki obyczaj\u00f3w, wspomnie\u0144, tradycji, form wsp\u00f3\u0142\u017cycia, odr\u0119bno\u015bci lokalnych, a tak\u017ce jako \u201enaturalny\u201d rojalizm; na tle bardzo zsekularyzowanej wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie my\u015bli brytyjskiej wyr\u00f3\u017cnia\u0142o go przywi\u0105zanie do szczeg\u00f3lnej wi\u0119zi \u0142\u0105cz\u0105cej \u201eTron\u201d z \u201eO\u0142tarzem\u201d (w wersji narodowego, anglika\u0144skiego Established Church<\/em>) oraz polityki z religi\u0105; oskar\u017caj\u0105c laickich intelektualist\u00f3w o niszczenie tej wi\u0119zi, jak r\u00f3wnie\u017c o dechrystianizacj\u0119 kultury wsp\u00f3\u0142czesnej, sam te\u017c by\u0142 obiektem ostrych atak\u00f3w jako \u201eekscentryczny\u201d i \u201eniebezpieczny\u201d reakcjonista; wrogo\u015b\u0107 kulturalnego establishmentu zaskarbi\u0142 sobie tak\u017ce otwarcie wyra\u017canym sprzeciwem wobec \u201epompatycznej i teatralnej \u017cydowsko\u015bci\u201d oraz \u201ehisterii wok\u00f3\u0142 Holocaustu\u201d.<\/p>

425 lat temu, 27 sierpnia<\/strong> 1590 roku, zmar\u0142 w Rzymie, w wieku 68 lat (ur. 13 grudnia 1521), Sykstus V<\/strong> [Xystus Quintus<\/em>; w\u0142a\u015bc. Felice Piergentile vel<\/em> Felice Peretti di Montalti OFMConv], duchowny i teolog, 227. papie\u017c \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego; pochodzi\u0142 z biednej rodziny ch\u0142opskiej, wychowany przez wuja – franciszkanina konwentualnego, sam wst\u0105pi\u0142 do Zakonu Braci Mniejszych w 1533; studiowa\u0142 na uniwersytetach w Bolonii i Ferrarze, uzyskuj\u0105c w 1548 doktorat ze \u015bw. teologii; w 1547 otrzyma\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie; w latach 1557-1560 by\u0142 inkwizytorem generalnym w Wenecji, a w 1566 zosta\u0142 wikariuszem generalnym zakonu franciszkan\u00f3w, otrzymuj\u0105c jednocze\u015bnie sakr\u0119 biskupi\u0105; 17 maja 1570 papie\u017c \u015bw. Pius V mianowa\u0142 go kardyna\u0142em; w latach 1571-1577 by\u0142 biskupem Fermo; w Kurii Rzymskiej pracowa\u0142 w dwu kongregacjach: ds. Biskup\u00f3w i Indeksu; po \u015bmierci Grzegorza XIII wybrany jednog\u0142o\u015bnie na papie\u017ca 24 kwietnia 1585; jego stosunkowo kr\u00f3tki pontyfikat by\u0142 wybitny pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem: papie\u017c kontynuowa\u0142 energicznie reformy zalecone przez Sob\u00f3r Trydencki; zreformowa\u0142 Kuri\u0119 Rzymsk\u0105, tworz\u0105c 15 kongregacji (w tym Kongregacj\u0119 Obrz\u0119d\u00f3w, maj\u0105c\u0105 strzec czysto\u015bci liturgii), oraz Kolegium Kardynalskie, ustalaj\u0105c maksymaln\u0105 liczb\u0119 kardyna\u0142\u00f3w na 70 (6 kardyna\u0142\u00f3w biskup\u00f3w, 50 kardyna\u0142\u00f3w prezbiter\u00f3w i 14 kardyna\u0142\u00f3w diakon\u00f3w) – czego przestrzegano do 1958; jego zas\u0142ug\u0105 by\u0142o wydanie dobrego tekstu Septuaginty<\/em>, nie zyska\u0142a natomiast uznania jego redakcja Wulgaty<\/em>; og\u0142osi\u0142 Doktorem Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Bonawentur\u0119; w nadziei na krucjat\u0119 antytureck\u0105 i wyzwolenie W\u0119gier wspiera\u0142 Stefana Batorego i Zygmunta III Waz\u0119; na Zachodzie wspiera\u0142 hiszpa\u0144skiego kr\u00f3la Filipa II oraz Lig\u0119 Katolick\u0105 we Francji, karci\u0142 natomiast cesarza Rudolfa II za pob\u0142a\u017cliwo\u015b\u0107 dla protestanckich heretyk\u00f3w; ustanowi\u0142 dodatkowe trybuna\u0142y inkwizycyjne, bezwzgl\u0119dnie rozprawi\u0142 si\u0119 z przest\u0119pczo\u015bci\u0105 w Pa\u0144stwie Ko\u015bcielnym, wysy\u0142aj\u0105c na szubienice nawet niegodnych mnich\u00f3w i ich kochanki, czym zyska\u0142 sobie przydomek \u201e\u017celaznego papie\u017ca\u201d; uporz\u0105dkowa\u0142 finanse Watykanu, upi\u0119kszy\u0142 Rzym, przebudowuj\u0105c Pa\u0142ac Latera\u0144ski oraz rozbudowuj\u0105c Watykan i Kwiryna\u0142; uko\u0144czy\u0142 kopu\u0142\u0119 Bazyliki \u015bw. Piotra (wg projektu Micha\u0142a Anio\u0142a), wystawi\u0142 nowy gmach dla Biblioteki Watyka\u0144skiej, po\u0142o\u017cy\u0142 fundament pod Schody Hiszpa\u0144skie, po\u0142\u0105czy\u0142 szerokimi traktami wszystkie cztery bazyliki; restaurowa\u0142 Kolumn\u0119 Trajana i Kolumn\u0119 Antonina, po\u015bwi\u0119caj\u0105c je \u015bw. \u015bw. Piotrowi i Paw\u0142owi.<\/p>

40 lat temu, 27 sierpnia<\/strong> (prawdopodobnie) 1975 roku, zosta\u0142 zamordowany w Addis Abebie, w wieku 83 lat (ur. 23 lipca 1892), Hajle Syllasje I<\/strong> [vel<\/em> Hajle Selasje I, Haile Selassie I – w j\u0119zyku gyyz (dawnym etiop. literackim, obecnie jedynie liturgicznym) \u201ePot\u0119ga Tr\u00f3jcy\u201d], ostatni cesarz (negus negast<\/em>) Etiopii ze staro\u017cytnej dynastii salomo\u0144skiej, panuj\u0105cy de facto<\/em> w latach 1930-1936 i 1941-1974 – w pe\u0142nej tytulaturze: \u201eCesarz Hajle Syllasje, Zwyci\u0119ski Lew Plemienia Judy, Wybraniec Bo\u017cy, Kr\u00f3l Kr\u00f3l\u00f3w Etiopii\u201d; gyyz – girm\u00c4\u0081w\u00c4\u00ab <\/em>\u00e1\u00b8\u00b3<\/em>ad\u00c4\u0081m\u00c4\u0081w\u00c4\u00ab \u2018a<\/em>\u00e1\u00b9\u00a3<\/em>\u00c4\u201c <\/em>\u00e1\u00b8\u00ab<\/em>\u00c4\u0081yl\u00c4\u201c \u015bill\u00c4\u0081s\u00c4\u201c, m\u00c5\u008d\u2018\u00c4\u0081 \u2018anbass\u00c4\u0081 za\u2019imnaggada y\u00c4\u00abh\u00c5\u00abda nig\u00c5\u00absa nagast za\u2018\u00c4\u00abty\u00c5\u008d<\/em>\u00e1\u00b9\u2014\u00e1\u00b9\u2014<\/em>y\u00c4\u0081, siy\u00c5\u00abma \u2018igz\u00c4\u00ab\u2018a\u2019bih\u00c4\u201cr<\/em>; amharski – Gu\u00c3\u00a4rmawi Q\u00c3\u00a4damawi Hayl\u00c3\u00a4 Sellass\u00c3\u00a9, negus\u00c3\u00a4 n\u00c3\u00a4g\u00c3\u00a4st z\u00c3\u00a4\u2018Ityopya, moa anbessa z\u00c3\u00a4\u2018emn\u00c3\u00a4g\u00c3\u00a4d\u00c3\u00a4 yehuda, seyum Egziabh\u00c3\u00a9r<\/em>; urodzi\u0142 si\u0119 jako ras<\/em> (ksi\u0105\u017c\u0119, w amharskim dos\u0142. \u201eg\u0142owa\u201d) Teferi Mekonnyn (vel<\/em> Tafari Makonnen), syn rasa<\/em> Uelde Mikaela Mekonnyna, gubernatora prowincji Harer, prawnuk Sahle Syllasje (\u201e\u0141aska Bo\u017ca\u201d), kr\u00f3la Szeua 1813-1847; po detronizacji w 1916 przez Etiopski Sejm Szlachecki (na wniosek Etiopskiego Ko\u015bcio\u0142a Ortodoksyjnego – najwi\u0119kszego z przedchalcedo\u0144skich ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich, zachowuj\u0105cego r\u00f3wnie\u017c szabat i obrzezanie oraz wielk\u0105 liczb\u0119 post\u00f3w) cesarza Ijasu V, sprzyjaj\u0105cego mahometanom i podejrzewanego o sekretn\u0105 apostazj\u0119 i przej\u015bcie\u00a0na islam, zacz\u0105\u0142 sprawowa\u0107 faktyczn\u0105 w\u0142adz\u0119, jako namaszczony nast\u0119pca tronu, Ras Teferi (\u201eKsi\u0105\u017c\u0119 Straszliwy\u201d), nast\u0119pnie regent i premier, wreszcie kr\u00f3l, w imieniu wyniesionej na tron cesarski c\u00f3rki cesarza (1889-1913) Menelika II – zjednoczyciela Etiopii, kt\u00f3ry zakaza\u0142 handlu niewolnikami oraz odpar\u0142 napa\u015b\u0107 W\u0142och, pokonuj\u0105c ich pod Adu\u0105 (1896) – o imieniu Zeuditu; po formalnym wst\u0105pieniu na tron cesarski zakaza\u0142 ca\u0142kowicie niewolnictwa oraz oktrojowa\u0142 konstytucj\u0119, utrzymuj\u0105c\u0105 jednak pe\u0142ni\u0119 suwerennej w\u0142adzy monarchy; po napa\u015bci faszystowskich W\u0142och w 1935 i zaj\u0119ciu przez nich ca\u0142kowicie kraju, musia\u0142 uchodzi\u0107 na emigracj\u0119 (do Wielkiej Brytanii), gdzie powo\u0142a\u0142 rz\u0105d emigracyjny; powszechn\u0105 sympati\u0119 i szacunek wzbudza\u0142a jego mikroskopijna sylwetka w pelerynie i z parasolem w d\u0142oni, gdy ko\u0142ata\u0142 o pomoc dla swojej okupowanej ojczyzny; powr\u00f3ci\u0142 na tron w 1941, po wyparciu wojsk w\u0142oskich z Etiopii przez Brytyjczyk\u00f3w; na arenie mi\u0119dzynarodowej prowadzi\u0142 polityk\u0119 prozachodni\u0105, a jednocze\u015bnie aktywn\u0105, niezale\u017cn\u0105 i przeciwstawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 rewolucyjnym ruchom wywrotowym w Afryce; w 1963 przewodniczy\u0142 w Addis Abebie konferencji za\u0142o\u017cycielskiej Organizacji Jedno\u015bci Afryka\u0144skiej, a w 1971 reprezentowa\u0142 Etiopi\u0119 na obchodach 2500-lecia Cesarstwa Perskiego w Teheranie, b\u0119d\u0105cym jednym z najwi\u0119kszych w historii zgromadze\u0144 monarch\u00f3w; modernizowa\u0142 kraj gospodarczo i popiera\u0142 edukacj\u0119, zachowuj\u0105c jednocze\u015bnie tradycyjny ustr\u00f3j polityczny i spo\u0142eczny oraz prastary i wyrafinowany rytua\u0142 w\u0142adzy; znienawidzony przez Moskw\u0119 i b\u0119d\u0105cy przeszkod\u0105 w jej planach skomunizowania Afryki, zosta\u0142 we wrze\u015bniu 1974 obalony wskutek puczu p\u0142k. Mengystu Hajle Marjama (zwanego \u201eczarnym Stalinem\u201d; w 2008 skazanego zaocznie na kar\u0119 \u015bmierci za zbrodnie ludob\u00f3jstwa), wspieranego przez komunist\u00f3w; po ustanowieniu przez nich (przy pomocy sowieckich, kuba\u0144skich, bu\u0142garskich, NRD-owskich i PRL-owskich \u201edoradc\u00f3w\u201d) krwawego re\u017cimu marksistowskiego (ponad milion ofiar \u015bmiertelnych), by\u0142 wi\u0119ziony oraz maltretowany fizycznie i psychicznie; s\u0105 podawane r\u00f3\u017cne wersje dotycz\u0105ce sposobu jego zam\u0119czenia (wg urz\u0119dowego komunikatu zmar\u0142 wskutek nieudanej operacji prostaty), a nawet czasu – niekt\u00f3re wersje m\u00f3wi\u0105, \u017ce ju\u017c kilka dni po zamachu uduszono go poduszk\u0105; zw\u0142oki prawdopodobnie utopiono w pa\u0142acowej latrynie, sk\u0105d ekshumowano je w 2000 i pogrzebano wg obrz\u0105dku ko\u015bcielnego; przez synkretyczny ruch rastafarian uwa\u017cany by\u0142 za jednego z mesjasz\u00f3w oraz wcielonego Boga o imieniu Jah, kt\u00f3ry przyszed\u0142 na ziemi\u0119, aby zaprowadzi\u0107 tysi\u0105cletni pok\u00f3j – sam jednak, jako gorliwy chrze\u015bcijanin obrz\u0105dku etiopskiego, odcina\u0142 si\u0119 oficjalnie od tej millenarystycznej sekty; \u015bwiatow\u0105 s\u0142aw\u0119 zyska\u0142 niestety tak\u017ce dotycz\u0105cy go paszkwil pt. Cesarz<\/em> autorstwa znanego konfabulanta (z niewiadomych powod\u00f3w nazywanego reporta\u017cyst\u0105) i agenta wywiadu PRL, Ryszarda Kapu\u015bci\u0144skiego; opr\u00f3cz posiadania wielkiej liczby innych order\u00f3w z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w by\u0142 r\u00f3wnie\u017c kawalerem Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego, nadanego mu w 1930 roku.<\/p>

80 lat temu, 28 sierpnia<\/strong> 1935 roku, zmar\u0142 w Rzymie, w wieku 59 lat (ur. 9 wrze\u015bnia 1875), Alfredo Rocco<\/strong>, prawnik, publicysta i polityk; pochodzi\u0142 z Neapolu i by\u0142 synem in\u017cyniera, kt\u00f3rego wszyscy czterej synowie zostali wybitnymi prawnikami; specjalizowa\u0142 si\u0119 najpierw w prawie handlowym i gospodarczym (wyk\u0142adaj\u0105c kolejno na uniwersytetach w Urbino i Macerata, Parmie, Padwie i – od 1925 – La Sapienza w Rzymie, kt\u00f3rego by\u0142 rektorem przez ostatnie trzy lata swego \u017cycia), p\u00f3\u017aniej za\u015b w prawie karnym; politycznie po 1910 zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z za\u0142o\u017conym z inicjatywy Enrico Corradiniego W\u0142oskim Towarzystwem Nacjonalistycznym (ANI) i od jego III Kongresu w Mediolanie (1914) zosta\u0142 g\u0142\u00f3wnym (obok L. Federzoniego) przyw\u00f3dc\u0105 w\u0142oskich nacjonalist\u00f3w, formu\u0142uj\u0105c r\u00f3wnie\u017c program \u201enacjonalizmu gospodarczego\u201d w opozycji do doktryn materialistycznych: liberalizmu i socjalizmu; w teorii pa\u0144stwa sk\u0142ania\u0142 si\u0119 ku konserwatyzmowi, inspiruj\u0105c si\u0119 zw\u0142aszcza my\u015bl\u0105 kontrrewolucjonist\u00f3w francuskich (Bonald, de Maistre, Renan, Taine, Bourget, Maurras); w 1921 zosta\u0142 wybrany do Izby Deputowanych, a w latach 1924-1925 by\u0142 te\u017c jej przewodnicz\u0105cym; po fuzji (1923) nacjonalist\u00f3w z parti\u0105 faszystowsk\u0105 zosta\u0142 najbardziej wp\u0142ywowym nacjonalist\u0105 w re\u017cimie faszystowskim, pe\u0142ni\u0105c urz\u0105d ministra sprawiedliwo\u015bci w latach 1925-1932; na tym urz\u0119dzie opracowa\u0142 i wprowadzi\u0142 w \u017cycie wszystkie podstawowe akty ustrojowe pa\u0144stwa faszystowskiego, od Karty Pracy (Carta del Lavoro<\/em>) po Kodeks Karny; w imieniu pa\u0144stwa w\u0142oskiego podpisywa\u0142 tak\u017ce (1929) Uk\u0142ady Latera\u0144skie ze Stolic\u0105 \u015awi\u0119t\u0105; jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 prawotw\u00f3rcza st\u0119pia\u0142a w powa\u017cnym stopniu totalitarne aspekty jurysprudencji i praktyki faszystowskiej, albowiem jego koncepcja sprawiedliwo\u015bci nawi\u0105zywa\u0142a do organicyzmu \u015bredniowiecznych teorii pax <\/em>i ordo<\/em>, uznaj\u0105c za cel pa\u0144stwa zapewnienie pokoju spo\u0142ecznego pomi\u0119dzy wszystkimi klasami, poprzez przyznanie ka\u017cdemu stanowi tego, co mu nale\u017cne; jako \u201eplato\u0144ski filozof na dworze tyrana w Syrakuzach\u201d uzna\u0142, \u017ce pa\u0144stwo rz\u0105dzone autorytarnie stanowi dogodn\u0105 os\u0142on\u0119 dla przeprowadzenia zasad maj\u0105cych w ostateczno\u015bci wie\u015b\u0107 do organicznego pa\u0144stwa korporacyjnego, opartego na sprawiedliwo\u015bci \u201erozdzielczej\u201d w rozumieniu tomistycznym; w 1932 zosta\u0142 jednak odsuni\u0119ty od w\u0142adzy i (w 1934) mianowany \u201ena os\u0142od\u0119\u201d senatorem kr\u00f3lewskim.<\/p>

200 lat temu, 29 sierpnia<\/strong> 1815 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Mons (Hainaut, Walonia) Charles<\/strong> Henri Xavier P\u00c3\u00a9rin<\/strong>, prawnik, ekonomista i my\u015bliciel spo\u0142eczny, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca i g\u0142\u00f3wny przedstawiciel kierunku zw. paternalizmem (patronalizmem) w katolicyzmie spo\u0142ecznym; potomek oficera francuskiego z epoki Ludwika XIV; jego przodkowie znale\u017ali si\u0119 na emigracji w Belgii w czasie rewolucji francuskiej i przekazali mu kontrrewolucyjn\u0105 dewiz\u0119 Ex recto decus<\/em> (\u201ehonor przez prawo\u015b\u0107\u201d); w gimnazjum uzyska\u0142 wszechstronne wykszta\u0142cenie klasyczne, dzi\u0119ki kt\u00f3remu m\u00f3g\u0142 czyta\u0107 ulubionych tragik\u00f3w greckich i Ewangelie<\/em> w oryginale; uko\u0144czy\u0142 uniwersytet katolicki w Lowanium, uzyskuj\u0105c doktorat z prawa, a nast\u0119pnie rozpocz\u0105\u0142 praktyk\u0119 adwokack\u0105 w Brukseli; ju\u017c podczas studi\u00f3w pozna\u0142 francuskiego prekursora katolicyzmu spo\u0142ecznego, Charlesa hr. de Coux (konsultanta dwu encyklik Grzegorza XVI: Mirari vos<\/em> z 1832 i Singulari nos<\/em> z 1834, pot\u0119piaj\u0105cych liberalne idee ks. Lamennaisa), wezwanego do obj\u0119cia katedry na uniwersytecie katolickim w Malines (p\u00f3\u017aniej przeniesionego do Lowanium), kt\u00f3ry wywar\u0142 na niego wielki wp\u0142yw, a po jego powrocie do Pary\u017ca, aby obj\u0105\u0107 redakcj\u0119 \u201eL\u2019Univers\u201d, zaj\u0105\u0142 po nim katedr\u0119 prawa publicznego i ekonomii politycznej; mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0119 przynios\u0142a mu publikacja w 1861 dzie\u0142a O bogactwie w spo\u0142ecze\u0144stwach chrze\u015bcija\u0144skich<\/em>; w 1869 zosta\u0142 przyj\u0119ty do Francuskiej Akademii Nauk Moralnych i Politycznych; jego reputacj\u0119 pogorszy\u0142 jednak konflikt z prymasem Belgii, abpem Victorem-Auguste\u2019em kard. Dechampsem, wskutek czego musia\u0142 w 1881 zrezygnowa\u0107 z profesury w Lowanium; swoj\u0105 aktywno\u015b\u0107 kontynuowa\u0142 jako uczestnik katolickich kongres\u00f3w spo\u0142ecznych w Angers, Chartres, Reims i Grenoble; jego g\u0142\u00f3wn\u0105 intencj\u0105 i sednem doktryny by\u0142o znalezienie w ekonomii rozwi\u0105zania unikaj\u0105cego obu skrajnych b\u0142\u0119d\u00f3w: konsumerystycznego (jouisseur<\/em>) liberalizmu i materialistycznego socjalizmu; odrzuca\u0142 jednak ca\u0142kowicie interwencjonizm pa\u0144stwowy, stoj\u0105c na stanowisku, i\u017c rozwi\u0105zanie kwestii spo\u0142ecznej opiera si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na gruncie cnoty mi\u0142osierdzia; jego my\u015bl kontynuowa\u0142a tzw. Szko\u0142a z Angers (A. de Mun, bp Ch.-\u00c3\u2030. Freppel), lecz ostatecznie papie\u017c Leon XIII w encyklice Rerum novarum<\/em> (1891) przychyli\u0142 si\u0119 do stanowiska Szko\u0142y z Li\u00c3\u00a8ge (L. Harmel, R. de La Tour du Pin), dopuszczaj\u0105cej ograniczony interwencjonizm i dowarto\u015bciowuj\u0105cej na gruncie spo\u0142ecznym cnot\u0119 sprawiedliwo\u015bci; zmar\u0142 w 1905 roku.<\/p>

40 lat temu, 29 sierpnia<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w Dublinie, w wieku 92 lat (ur. 14 pa\u017adziernika 1882), \u00c3\u2030amon de Valera<\/strong> [gael. \u00c3\u2030amonn de Bhail\u00c3\u00a9ara<\/em>], ojciec niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa irlandzkiego, katolicki m\u0105\u017c stanu; urodzi\u0142 si\u0119 w Nowym Jorku, jako syn emigrant\u00f3w, Irlandki i Hiszpana z Kuby, po \u015bmierci ojca (1893) jego wuj zabra\u0142 go do Irlandii, gdzie wychowanek uko\u0144czy\u0142 uniwersytet i zosta\u0142 nauczycielem matematyki; w 1908 wst\u0105pi\u0142 do Ligi Gaelickiej, a w 1913 do paramilitarnej organizacji Irlandzcy Ochotnicy (\u00d3glaigh na h\u00c3\u2030ireann<\/em>) – od 1919 wsp\u00f3\u0142tworz\u0105cej Irlandzk\u0105 Armi\u0119 Republika\u0144sk\u0105 (IRA); jako jeden z przyw\u00f3dc\u00f3w nieudanego powstania wielkanocnego (1916), zosta\u0142 skazany przez brytyjskich okupant\u00f3w na \u015bmier\u0107 (wyrok zamieniono na do\u017cywocie); uwolniony po amnestii w 1917, zosta\u0142 tak\u017ce wybrany do parlamentu brytyjskiego jako reprezentant partii Sinn F\u00c3\u00a9in<\/em> (\u201eMy Sami\u201d); w 1918 zosta\u0142 ponownie aresztowany i internowany w Anglii, sk\u0105d rok p\u00f3\u017aniej uciek\u0142 i po przybyciu do Irlandii zosta\u0142 wybrany przez parlament irlandzki (D\u00e1il \u00c3\u2030ireann<\/em>) jego przewodnicz\u0105cym; w sierpniu 1921 przeforsowa\u0142 poprawk\u0119 do konstytucji Republiki Irlandzkiej z 1919, proklamowanej jednostronnie 21 stycznia 1919, kt\u00f3ra podnios\u0142a go do rangi prezydenta pa\u0144stwa (ignoruj\u0105c urz\u0105d gubernatora generalnego, reprezentuj\u0105cego \u201ekr\u00f3la\u201d Wielkiej Brytanii); sprzeciwi\u0142 si\u0119 traktatowi pokojowemu zawartemu w 1921 z Brytyjczykami przez ugodowe skrzyd\u0142o IRA (Michael Collins, Arthur Griffith), tworz\u0105cemu Wolne Pa\u0144stwo Irlandzkie (Saorst\u00e1t \u00c3\u2030ireann<\/em>) – bez sze\u015bciu hrabstw p\u00f3\u0142nocnych i w unii personalnej z Wielk\u0105 Brytani\u0105 jako jej dominium; ust\u0105pi\u0142 ze stanowiska prezydenta, z\u0142o\u017cy\u0142 mandat poselski i wszcz\u0105\u0142 wojn\u0119 domow\u0105 (w kt\u00f3rej wyniku zgin\u0105\u0142 w zasadzce m.in. jego rywal Collins); po jej przegraniu znalaz\u0142 si\u0119 ponownie na rok w wi\u0119zieniu; po wyst\u0105pieniu z Sinn F\u00c3\u00a9in<\/em>, kt\u00f3ra nie popar\u0142a jego wniosku w sprawie zniesienia przysi\u0119gi na wierno\u015b\u0107 Koronie brytyjskiej, za\u0142o\u017cy\u0142 w 1926 republika\u0144sk\u0105 parti\u0119 Fianna F\u00e1il<\/em> (\u201e\u0179o\u0142nierze Losu\u201d), kt\u00f3rej przewodzi\u0142 do 1959 i z kt\u00f3rej zosta\u0142 w 1927 pos\u0142em do parlamentu; po jej zwyci\u0119stwie w wyborach powszechnych w 1932 (potwierdzonych kolejnymi wygranymi w 1933, 1938, 1943 i 1944) zosta\u0142 szefem rz\u0105du (przewodnicz\u0105cym Rady Wykonawczej) i jednocze\u015bnie ministrem spraw zagranicznych; w 1932 przewodniczy\u0142 te\u017c Radzie Ligi Narod\u00f3w; konsekwentnie d\u0105\u017cy\u0142 do obalenia traktatu z 1921; wykorzystuj\u0105c zamieszanie zwi\u0105zane z abdykacj\u0105 \u201eEdwarda VIII\u201d (1936), doprowadzi\u0142 do ustawowego zniesienia przysi\u0119gi na wierno\u015b\u0107 oraz urz\u0119du gubernatora generalnego; w 1937 doprowadzi\u0142 do przyj\u0119cia nowej konstytucji (Bunreacht na h\u00c3\u2030ireann<\/em>), kt\u00f3ra zmienia\u0142a nazw\u0119 pa\u0144stwa na Irlandia (\u00c3\u2030ire<\/em>), ustanawia\u0142a urz\u0105d prezydenta (bez formalnego proklamowania republiki, co nast\u0105pi\u0142o dopiero w 1949, po ostatecznym oficjalnym zerwaniu wszelkich wi\u0119z\u00f3w z Wielk\u0105 Brytani\u0105, gdy de Valera by\u0142 w opozycji) oraz nadawa\u0142a uroczy\u015bcie pa\u0144stwu charakter katolicki, z inwokacj\u0105 do Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej, \u201eod kt\u00f3rej pochodzi wszelka w\u0142adza\u201d i \u201epokornie uznaj\u0105c wszelkie nasze obowi\u0105zki wobec Naszego Pana Jezusa Chrystusa\u201d w preambule, cho\u0107 jednocze\u015bnie demokratyczny; sam de Valera sta\u0142 si\u0119 odt\u0105d premierem (taoiseach<\/em>); w czasie II wojny \u015bwiatowej prowadzi\u0142 polityk\u0119 \u015bcis\u0142ej neutralno\u015bci, nie ulegaj\u0105c ani naciskom niemieckim, ani brytyjskim; w 1948 przegra\u0142 po raz pierwszy wybory, lecz powr\u00f3ci\u0142 do w\u0142adzy (na urz\u0105d premiera) w 1951, a nast\u0119pnie w 1957; w 1959 roku zosta\u0142 prezydentem Irlandii (Uachtar\u00e1n na h\u00c3\u2030ireann<\/em>), sprawuj\u0105c ten urz\u0105d przez dwie kadencje; kiedy odchodzi\u0142 na emerytur\u0119 (1973), by\u0142 najstarsz\u0105 g\u0142ow\u0105 pa\u0144stwa na \u015bwiecie (maj\u0105c pod 90 lat); w 1962 otrzyma\u0142 od papie\u017ca Jana XXIII insygnia Orderu Najwy\u017cszego Chrystusa (nadawanego wy\u0142\u0105cznie g\u0142owom pa\u0144stw).<\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d wrzesie\u0144<\/h2>

300 lat temu, 1 wrze\u015bnia<\/strong> 1715 roku, zmar\u0142 w Wersalu, w wieku 76 lat (ur. 5 IX 1638), Ludwik XIV<\/strong> Wielki<\/strong> [Louis XIV le Grand<\/em>], zw. te\u017c Kr\u00f3lem S\u0142o\u0144ce <\/strong>(le Roi Soleil<\/em>), syn kr\u00f3la Ludwika XIII i kr\u00f3lowej Anny Austriackiej, od 14 V 1643 kr\u00f3l Francji i Nawarry; koronowany w Reims 7 VI 1654, rz\u0105dy osobiste (bez mianowania pierwszego ministra) rozpocz\u0105\u0142 (po \u015bmierci kard. Mazarina) w 1661, wydaj\u0105c 14 edykt\u00f3w reguluj\u0105cych funkcjonowanie pa\u0144stwa we wszystkich dziedzinach; jego najd\u0142u\u017csze (72 lata) w historii Europy panowanie, znaczone zwyci\u0119stwami w licznych wojnach (z Hiszpani\u0105, Holandi\u0105, Angli\u0105, Brandenburgi\u0105 i cesarstwem), powi\u0119kszaj\u0105cych znacznie terytorium Francji (m.in. o Lotaryngi\u0119, Alzacj\u0119, Franche-Comt\u00c3\u00a9 i p\u0142d. Niderlandy hiszpa\u0144skie), w tym o posiad\u0142o\u015bci zamorskie (Haiti, Tobago, Luizjana), oraz rozkwitem kultury (klasycystyczny Grand Si\u00c3\u00a8cle<\/em>), stanowi apogeum absolutyzmu monarchicznego (na\u015bladowany powszechnie archetyp monarchy absolutnego), gallikanizmu oraz mocarstwowej chwa\u0142y (gloire<\/em>) Francji i presti\u017cu francuskiej kultury i j\u0119zyka w \u015bwiecie.<\/p>

175 lat temu, 3 wrze\u015bnia<\/strong> 1840 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Este k. Padwy ks.<\/strong> Pietro Balan<\/strong>, duchowny katolicki, historyk i dziennikarz; uko\u0144czy\u0142 seminarium w Padwie, a nast\u0119pnie (1862) zosta\u0142 jego profesorem; w 1865 za\u0142o\u017cy\u0142 w Wenecji periodyk \u201eLa Libert\u00c3\u00a0 Cattolica\u201d, a w 1867 w Modenie \u201eDiritto Cattolico\u201d; w 1879 zosta\u0142 prze\u0142o\u017conym Archiwum Watyka\u0144skiego; w 1881 otrzyma\u0142 godno\u015b\u0107 szambelana i osobistego pra\u0142ata papie\u017ca Leona XIII; by\u0142 r\u00f3wnie\u017c kawalerem Cesarsko-Austriackiego Orderu Franciszka J\u00f3zefa; jako historyk specjalizowa\u0142 si\u0119 w dziejach \u015bredniowiecza oraz reformacji, zw\u0142aszcza lutera\u0144skiej; przyczyni\u0142 si\u0119 te\u017c do demitologizacji rzekomego racjonalisty Giordana Bruno; jako publicysta by\u0142 nieugi\u0119tym obro\u0144c\u0105 papiestwa, a wrogiem rewolucji i liberalizmu; zmar\u0142 w 1893 roku.<\/p>

70 lat temu, 4 wrze\u015bnia<\/strong> 1945 roku, zmar\u0142 w Makowie Podhala\u0144skim, w wieku 81 lat (ur. 10 II 1864), Witold<\/strong> Leon ksi\u0105\u017c\u0119 Czartoryski<\/strong> h. Czartoryski, polityk konserwatywny (zwi\u0105zany z \u201ePodolakami\u201d), dzia\u0142acz spo\u0142eczny i gospodarczy, dendrolog; za\u0142o\u017cyciel (1906) Towarzystwa K\u00f3\u0142ek Ziemian, pose\u0142 do Sejmu Galicyjskiego (1908-1914), od 1913 dziedziczny cz\u0142onek austriackiej Izby Pan\u00f3w; w 1918 mianowany przez Rad\u0119 Regencyjn\u0105 Kr\u00f3lestwa Polskiego komisarzem ds. Galicji; ju\u017c przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 zbli\u017cy\u0142 si\u0119 (na tle kwestii ukrai\u0144skiej) do endecji i w latach 1922-1930 by\u0142 senatorem RP I i II kadencji z ramienia Zwi\u0105zku Ludowo-Narodowego; wsp\u00f3\u0142wydawca dziennik\u00f3w \u201eRzeczpospolita\u201d i \u201eWarszawianka\u201d; bardzo religijny, by\u0142 cz\u0142onkiem Sodalicji Maria\u0144skiej i dzia\u0142aczem Akcji Katolickiej; jednym z jego dwana\u015bciorga dzieci by\u0142 b\u0142. m\u0119czennik Ko\u015bcio\u0142a o. Micha\u0142 Czartoryski OP (z urodzenia Jan Franciszek ks. Czartoryski, 1897-1944), kapelan AK, rozstrzelany przez Niemc\u00f3w w szpitalu wraz z rannymi i chorymi, kt\u00f3rych nie chcia\u0142 opu\u015bci\u0107.<\/p>

75 lat temu, 5 wrze\u015bnia<\/strong> 1940 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Pradze Vlastimil Podrack\u00c3\u00bd<\/strong>, konserwatywny my\u015bliciel i publicysta; syn legionisty czechos\u0142owackiego, skazanego w 1949 przez re\u017cim komunistyczny na 23 lata wi\u0119zienia (amnestionowanego w 1960); w latach 60. studiowa\u0142 w Wy\u017cszej Szkole Technicznej w Brnie; w 1968 (i ponownie od 1990) by\u0142 cz\u0142onkiem Klubu Zaanga\u017cowanych Bezpartyjnych; do \u201eaksamitnej rewolucji\u201d musia\u0142 utrzymywa\u0107 si\u0119 z pracy fizycznej; w 2005 wst\u0105pi\u0142 do Partii Konserwatywnej (Konzervativn\u00c3\u00ad strana), a rok p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 cz\u0142onkiem jej kierownictwa; jest sta\u0142ym wsp\u00f3\u0142pracownikiem miesi\u0119cznika \u201eN\u00e1rodn\u00c3\u00ad my\u0161lenka\u201d [\u201eMy\u015bl Narodowa\u201d], blogerem dziennika \u201eLidov\u00c3\u00a9 noviny\u201d oraz EUport\u00e1l; swoj\u0105 teori\u0119 polityczn\u0105 okre\u015bla mianem \u201eponadczasowego humanizmu\u201d (Timeless Humanism<\/em>).<\/p>

100 lat temu, 6 wrze\u015bnia<\/strong> 1915 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Monachium Franz Josef Strau\u00c3\u0178<\/strong>, polityk konserwatywno-katolicki; w latach 1935-1939 studiowa\u0142 germanistyk\u0119, histori\u0119 i ekonomi\u0119 na Uniwersytecie Ludwika Maksymiliana; podczas II wojny \u015bwiatowej s\u0142u\u017cy\u0142 w Wehrmachcie na froncie wschodnim w randze porucznika artylerii przeciwlotniczej; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (1945), a od 1961 przewodnicz\u0105cy bawarskiej Unii Chrze\u015bcija\u0144sko-Spo\u0142ecznej (CSU), federalny minister ds. specjalnych (1953-1955), ds. energii nuklearnej (1955-1956), obrony (1956-1962) i finans\u00f3w (1966-1969), organizator Bundeswehry; od 1978 do \u015bmierci premier Wolnego Pa\u0144stwa Bawarii; krytykowa\u0142 Ostpolitik<\/em> socjaldemokratycznego kanclerza W. Brandta; w swojej wizji unifikacji kontynentu opowiada\u0142 si\u0119 za Stanami Zjednoczonymi Europy; by\u0142 najbardziej znienawidzonym przez lewic\u0119 i media (\u201eDer Spiegel\u201d) politykiem niemieckim po wojnie; zmar\u0142 w 1988 w nast\u0119pstwie wypadku samochodowego.<\/p>

60 lat temu, 6 wrze\u015bnia<\/strong> 1955 roku, zmar\u0142 w Ferri\u00c3\u00a8res-en-G\u00c3\u00a2tinais (Centrum Doliny Loary), w wieku 83 lat (ur. 26 I 1872), Maurice Pujo<\/strong>, publicysta, dramaturg i dzia\u0142acz monarchistyczno-narodowy; w m\u0142odo\u015bci by\u0142 lewicuj\u0105cym republikaninem (zwi\u0105zanym z Uni\u0105 na rzecz Akcji Moralnej) i fascynowa\u0142 si\u0119 wagneryzmem; na pozycje nacjonalistyczne przeszed\u0142 z powodu \u201esprawy Dreyfusa\u201d bronionego przez wrog\u00f3w armii i Ko\u015bcio\u0142a; 8 IV 1898 za\u0142o\u017cy\u0142 – wraz z filozofem Henrim Vaugeois (1864-1916) antydreyfusowski Komitet Akcji Francuskiej (Comit\u00c3\u00a9 d\u2019Action fran\u00c3\u00a7aise), kt\u00f3ry dzia\u0142alno\u015b\u0107 publiczn\u0105 rozpocz\u0105\u0142 w 1899, ju\u017c po przyst\u0105pieniu do AF Charlesa Maurrasa, kt\u00f3ry przekona\u0142 nacjonalist\u00f3w-republikan\u00f3w do programu restauracji monarchii (Pujo oko\u0142o 1900); 16 XI 1908 za\u0142o\u017cy\u0142 \u201ezbrojne rami\u0119\u201d AF (formalnie: \u201egazeciarze kr\u00f3lewscy\u201d), czyli Camelots du Roi<\/em>, i zosta\u0142 jego pierwszym szefem; od 1940 czwarty i ostatni szef Ligi Akcji Francuskiej (Ligue d\u2019Action fran\u00c3\u00a7aise); w czerwcu 1944 aresztowany przez Gestapo, lecz uwolniony miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej po interwencji marsz. Philippe\u2019a Petaina; 8 IX 1944 aresztowany ponownie (wraz z Ch. Maurrasem), ju\u017c po \u201ewyzwoleniu\u201d, na rozkaz komunistycznego komisarza Republiki i osadzony w tej samej twierdzy Montluc; 27 I 1945 skazany, za \u201edokonywanie czynno\u015bci natury szkodliwej dla obrony narodowej\u201d na pi\u0119\u0107 lat wi\u0119zienia i utrat\u0119 praw publicznych (Maurras w tym samym procesie otrzyma\u0142 do\u017cywocie); wyrok odbywa\u0142 w ci\u0119\u017ckim wi\u0119zieniu Riom w Puy-de-D\u00c3\u00b4me, a nast\u0119pnie w Clairvaux; warunkowo zwolniony w pa\u017adzierniku 1947; od 1951 redagowa\u0142 tygodnik \u201eAspects de la France\u201d, b\u0119d\u0105cy kontynuacj\u0105 dziennika \u201eL\u2019Action Fran\u00c3\u00a7aise\u201d (ten tytu\u0142 by\u0142 obj\u0119ty interdyktem); przygotowywa\u0142 odbudowanie struktury Action fran\u00c3\u00a7aise, kt\u00f3ra formalnie odrodzi\u0142a si\u0119 tu\u017c po jego \u015bmierci, pod nazw\u0105 Restauracja Narodowa – Centrum Propagandy Rojalistycznej i Akcji Francuskiej; ojciec Pierre\u2019a Pujo (1929-2007), redaktora \u201eAspects de la France\u201d od 1966 i szefa AF (RN) od 1977 roku.<\/p>

70 lat temu, 13 wrze\u015bnia<\/strong> 1945 roku, urodzi\u0142 si\u0119 Xavier Martin<\/strong>, historyk idei politycznych, profesor uniwersytet\u00f3w w Nancy i Angers (obecnie emerytowany), jako profesor wizytuj\u0105cy wyk\u0142ada\u0142 m.in. w Polsce; wsp\u00f3\u0142autor Czarnej ksi\u0119gi rewolucji francuskiej<\/em>; za dzie\u0142o Francja zniszczona<\/em> otrzyma\u0142 w 2011 Nagrod\u0119 Renesansu; jako badacz instytucji Ancien r\u00c3\u00a9gime<\/em>\u2019u, rewolucji i epoki napoleo\u0144skiej koncentruje si\u0119 na o\u015bwieceniowej i rewolucyjnej koncepcji cz\u0142owieka, w rezultacie czego dochodzi do wniosku, \u017ce antropologia o\u015bwieceniowych les philosophes<\/em>, aktor\u00f3w rewolucji oraz Kodeksu Napoleona<\/em> opiera si\u0119 na koncepcji cz\u0142owieka-maszyny i sensacjonisty, reaguj\u0105cego wy\u0142\u0105cznie na bod\u017ace zmys\u0142owe, materialisty, utylitarysty i egoisty; jego zdaniem w czasie rewolucji koncepcja ta s\u0142u\u017cy\u0142a rozwini\u0119ciu polityki terroru.<\/p>

10 lat temu, 14 wrze\u015bnia<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Bourdeilles (Akwitania), w wieku 72 lat (ur. 7 XI 1932), Vladimir Volkoff<\/strong> [W\u0142adimir Niko\u0142ajewicz Wo\u0142kow, ros. \u00d0\u2019\u00d0\u00bb\u00d0\u00b0\u00d0\u00b4\u00d0\u00b8\u00d0\u00bc\u00d0\u00b8\u00d1\u20ac \u00d0\u00d0\u00b8\u00d0\u00ba\u00d0\u00be\u00d0\u00bb\u00d0\u00b0\u00d0\u00b5\u00d0\u00b2\u00d0\u00b8\u00d1\u2021 \u00d0\u2019\u00d0\u00be\u00d0\u00bb\u00d0\u00ba\u00d0\u00be\u00d0\u00b2<\/em>], pisarz; pochodzi\u0142 z rodziny (pochodzenia tatarskiego) nale\u017c\u0105cej do \u201ebia\u0142ej\u201d emigracji rosyjskiej (by\u0142 te\u017c ciotecznym wnukiem Piotra Czajkowskiego) i mimo naturalizacji we Francji zachowa\u0142 wszystkie jej idea\u0142y oraz rosyjsk\u0105, monarchistyczn\u0105 i prawos\u0142awn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107; uko\u0144czy\u0142 studia klasyczne na Sorbonie i otrzyma\u0142 doktorat z filozofii na belgijskim uniwersytecie w Li\u00c3\u00a8ge, po czym naucza\u0142 j\u0119zyka angielskiego w kolegium jezuickim w Amiens; w latach 1966-1977 mieszka\u0142 w USA i wyk\u0142ada\u0142 literatur\u0119 francusk\u0105 oraz rosyjsk\u0105; do\u015bwiadczenia zdobyte podczas s\u0142u\u017cby we francuskim wywiadzie podczas wojny algierskiej oraz kontakty z szefem francuskiej agencji wywiadu i kontrwywiadu (SDECE) za prezydentur G. Pompidou i V. Giscarda d\u2019Estaing – Alexandre\u2019em hr. de Marenches – wykorzysta\u0142 najpierw w powie\u015bciach szpiegowskich (w kt\u00f3rych wykreowa\u0142 posta\u0107 podporucznika Langelota) i w pracach z dziedziny teorii dezinformacji i propagandy, a niekt\u00f3re ze stosowanych przez niego poj\u0119\u0107 (wsporniki<\/em>, pud\u0142a rezonansowe<\/em>, grupa docelowa<\/em>) nale\u017c\u0105 do klasyki tej dyscypliny; nast\u0119pnie za\u015b w (znakomitej) beletrystyce, z kt\u00f3rej lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0105 thrillery polityczne (acz pisa\u0142 tak\u017ce powie\u015bci dla dzieci i fantastyczno-naukowe, sztuki teatralne i wiersze), umocowane w prawdziwej empirii (w tym w biografii domowej), a jednocze\u015bnie maj\u0105ce wymiar metafizyczny i wr\u0119cz eschatologiczny; jego duchowo\u015b\u0107 kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 zw\u0142aszcza pod wp\u0142ywem lektur o. Sergiusza Bu\u0142gakowa; r\u00f3wnie\u017c jego monarchizm mia\u0142 wymiar mistyczny i uczuciowy (w\u0142adca jako pomazaniec, ojciec, w\u00f3dz i poeta); jak ma\u0142o kto, uplastyczni\u0142 demoniczn\u0105 groz\u0119 sowieckiego komunizmu (i jego s\u0142u\u017cb specjalnych), nie szcz\u0119dz\u0105c tak\u017ce krytyki demoliberalnej rusofobii; po upadku ZSSR z uznaniem ocenia\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prezydenta W. Putina; otrzyma\u0142 nagrody: Juliusza Verne\u2019a (1963, za powie\u015b\u0107 Metro do piek\u0142a<\/em>), Chateaubrianda (1979, za powie\u015b\u0107 Werbunek<\/em>, sprzedan\u0105 w nak\u0142adzie 100\u00a0000 egzemplarzy) oraz Wielk\u0105 Nagrod\u0119 Powie\u015bciow\u0105 Akademii Francuskiej (1982, za powie\u015b\u0107 Monta\u017c<\/em>, po kt\u00f3rej \u017cydowski dziennikarz Pierre Joffroy [w\u0142a\u015bc. Maurice Weil] oskar\u017cy\u0142 go o bycie faszyst\u0105 oraz anty\u017cydowskim i antymuzu\u0142ma\u0144skim rasist\u0105, lecz zosta\u0142 skazany za znies\u0142awienie w wytoczonym mu przez Volkoffa procesie); w Polsce jego najwybitniejsze powie\u015bci wyda\u0142 Klub Ksi\u0105\u017cki Katolickiej.<\/p>

70 lat temu, 15 wrze\u015bnia<\/strong> 1945 roku, zmar\u0142 w Menton (Prowansja), w wieku 68 lat (ur. 22 IX 1876), Andr\u00c3\u00a9<\/strong>-Pierre-Gabriel-Am\u00c3\u00a9d\u00c3\u00a9e Tardieu<\/strong>, polityk, dyplomata i publicysta; absolwent elitarnego Liceum Condorceta i \u00c3\u2030cole normale sup\u00c3\u00a9rieure; redaktor dzia\u0142u zagranicznego w dzienniku \u201eLe Temps\u201d i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (z Georgesem Mandelem) konserwatywnego \u201eL\u2019Echo National\u201d; od 1914 do 1924 (ponownie w latach 1926-1936) deputowany z ramienia Sojuszu Demokratycznego (Alliance d\u00c3\u00a9mocratique); jako polityk zdecydowanie antyniemiecki wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 zar\u00f3wno z radyka\u0142em Georgesem Clemenceau, jak i konserwatyst\u0105 Raymondem Poincare\u2019em (uwa\u017canym za jego nast\u0119pc\u0119); trzykrotny (XI 1929 – II 1930, III-XII 1930, II-V 1932) premier Francji; do 1934 by\u0142 typowym reprezentantem republika\u0144skiej \u201ecentroprawicy\u201d, lecz od krwawej rozprawy re\u017cimu z manifestacj\u0105 lig prawicowych na Concorde (6 II 1934) zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 przeciwko establishmentowi: wzywa\u0142 do zerwania z systemem parlamentarnym jako zgubnym dla interes\u00f3w narodu oraz przyznania szefowi rz\u0105du prawa rozwi\u0105zania Izby Deputowanych; po doj\u015bciu do w\u0142adzy Frontu Ludowego jeszcze bardziej zradykalizowa\u0142 si\u0119, nawo\u0142uj\u0105c do zerwania z dziedzictwem o\u015bwiecenia i rewolucji oraz uwolnienia \u201euwi\u0119zionego suwerena\u201d; nawi\u0105za\u0142 te\u017c wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z antysystemowym tygodnikiem prawicy narodowej \u201eGringoire\u201d; od tego czasu wypad\u0142 poza burt\u0119 oficjalnego \u017cycia politycznego, jedynie Charles Maurras czyni\u0142 sobie iluzje, \u017ce Tardieu oka\u017ce si\u0119 wymarzonym przeze\u0144 \u201efrancuskim Monckiem\u201d, kt\u00f3ry (jak \u00f3w cromwellowski genera\u0142) obali republik\u0119 i przywo\u0142a na tron kr\u00f3la; udar m\u00f3zgu, kt\u00f3rego dozna\u0142 w 1939, i w jego nast\u0119pstwie parali\u017c wyeliminowa\u0142y go zupe\u0142nie z \u017cycia publicznego.<\/p>

25 lat temu, 16 wrze\u015bnia<\/strong> 1990 roku, zmar\u0142 w Luarca (Asturia), w wieku 77 lat (ur. 7 lub 13 XI 1913), Jes\u00c3\u00bas Evaristo Casariego y Fern\u00e1ndez<\/strong>-Noriega, powie\u015bciopisarz, publicysta, historyk i politolog; potomek arystokratycznego rodu konkwistador\u00f3w (jego XVI-wieczny przodek by\u0142 gubernatorem Florydy); teoretyk tradycjonalizmu i legitymizmu; za\u0142o\u017cyciel (1932) M\u0142odzie\u017cy Karlistowskiej (Juventud Carlista) w Madrycie i felietonista integrystycznego \u201eEl Siglo Futuro\u201d [\u201ePrzysz\u0142y Wiek\u201d]; za czas\u00f3w II Republiki wielokrotnie aresztowany; w okresie Krucjaty kapitan requet\u00c3\u00a9s<\/em> (uczestnik obrony Oviedo); po wojnie organizator i profesor (1942-1948) Wydzia\u0142u Nauk Politycznych na Uniwersytecie Madryckim, w latach 1939-1945 redaktor naczelny dziennika kombatant\u00f3w \u201eEl Alc\u00e1zar\u201d i korespondent monarchistycznego \u201eABC\u201d w Ameryce Po\u0142udniowej, nast\u0119pnie profesor prawa politycznego na uniwersytecie w Oviedo; od 1978 prezes Kr\u00f3lewskiego Instytutu Studi\u00f3w Asturyjskich i inicjator Wielkiej Encyklopedii Asturyjskiej<\/em>; po upadku frankizmu wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wiern\u0105 jego zasadom Now\u0105 Si\u0142\u0105 (Fuerza Nueva) Blasa Pi\u00c3\u00b1ara; protektor odbudowanej w 1986 Tradycjonalistycznej Wsp\u00f3lnoty Karlistowskiej (CTC), wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eAcci\u00f3n Carlista\u201d i \u201eAportes\u201d.<\/p>

350 lat temu, 17 wrze\u015bnia<\/strong> 1665 roku, zmar\u0142 w Madrycie, w wieku 60 lat (ur. 8 IV 1605), Filip IV Habsburg<\/strong> [Felipe IV Habsburgo<\/em>], kr\u00f3l Hiszpanij (Kastylii, Leonu, Aragonii, Nawarry etc. etc.), (do 1640 i jako Filip III) Portugalii i (jako Filip III) Neapolu i Sycylii, zwany \u201eKr\u00f3lem Planet\u0105\u201d (El Rey Planeta<\/em>); syn i nast\u0119pca Filipa III oraz Ma\u0142gorzaty Austriackiej (Styryjskiej), siostry cesarza Ferdynanda II i dw\u00f3ch kolejnych \u017con Zygmunta III Wazy (Anny i Konstancji); trony odziedziczy\u0142 31 III 1621; jego d\u0142ugoletnim faworytem politycznym by\u0142 hrabia-ksi\u0105\u017c\u0119 (conde-duque<\/em>) Olivares (Gaspar de Guzm\u00e1n), a pod koniec \u017cycia wielki wp\u0142yw mia\u0142a na niego mistyczka, S\u0142u\u017cebnica Bo\u017ca Maria z Argedy; pocz\u0105tek jego panowania by\u0142 politycznie pomy\u015blny, wskutek zdobycia w 1625 niderlandzkiej Bredy (potraktowanej niezwykle wielkodusznie), lecz dalsze lata przynios\u0142y kl\u0119ski, znacz\u0105c zmierzch Monarchii Hiszpa\u0144skiej: utrata Portugalii (1640), bunt w Katalonii (1640), wsparty przez Francuz\u00f3w, kt\u00f3rzy przej\u015bciowo (do 1652) zdobyli Barcelon\u0119, kl\u0119ska w bitwie z Francuzami pod Rocroi (1643), utrata Roussilon i Artois w pokoju pirenejskim (1659), utrata Jamajki na rzecz Anglik\u00f3w (1665), na co na\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 dotkliwy kryzys gospodarczy, spowodowany (paradoksalnie) nadmiern\u0105 ilo\u015bci\u0105 srebra i z\u0142ota w obiegu; \u00f3w drugi z \u201eHabsburg\u00f3w mniejszych\u201d (minores<\/em>) by\u0142 jednak wielkim mecenasem kultury, kt\u00f3ra za jego panowania prze\u017cywa\u0142a apogeum Z\u0142otego Wieku (Siglo de Oro<\/em>), w stylistycznej fazie baroku, zw\u0142aszcza na polu teatru (w ostatniej fazie tw\u00f3rczo\u015bci Lope de Vega oraz Pedro Calder\u00f3n de la Barca, Tirso de Molina), malarstwa (Diego Vel\u00e1zquez, Francisco de Zurbar\u00e1n, Jusepe de Ribera, Bartolom\u00c3\u00a9 Murillo) i architektury (pa\u0142ac Buen Retiro); sam przet\u0142umaczy\u0142 na kastylijski dzie\u0142o historyczne Francesco Guicciardiniego.<\/p>

250 lat temu, 18 wrze\u015bnia<\/strong> 1765 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Belluno k. Wenecji, w rodzinie szlacheckiej, Bartolomeo Alberto Cappellari EC<\/strong>; kiedy mia\u0142 18 lat, wst\u0105pi\u0142 do zakonu kamedu\u0142\u00f3w (imi\u0119 zakonne: Mauro), a w 1787 otrzyma\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie; po \u015bmierci (1799) uwi\u0119zionego przez Bonapartego i wywiezionego do Francji papie\u017ca Piusa VI opublikowa\u0142 kontrrewolucyjne dzie\u0142o Triumf Stolicy \u015awi\u0119tej i Ko\u015bcio\u0142a nad nowatorami<\/em>, kt\u00f3re doda\u0142o otuchy kardyna\u0142om do zwo\u0142ania konklawe (w Wenecji) i dokonania wyboru nowego papie\u017ca (Piusa VII); w 1805 zosta\u0142 opatem klasztoru \u015bw. Grzegorza na Monte Celio w Rzymie, a w 1823 wikariuszem generalnym kamedu\u0142\u00f3w, dwukrotnie natomiast odm\u00f3wi\u0142 obj\u0119cia biskupstwa; 21 III 1825 zosta\u0142 kreowany przez papie\u017ca Leona XII kardyna\u0142em in pectore<\/em> – nominacj\u0119 og\u0142oszono rok p\u00f3\u017aniej, mianuj\u0105c go jednocze\u015bnie cz\u0142onkiem (a nast\u0119pnie prefektem) Kongregacji Rozkrzewiania Wiary oraz kilku innych kongregacji; po dwumiesi\u0119cznym konklawe oraz z poparciem ultrakonserwatywnego stronnictwa zelanti i kanclerza Austrii, ksi\u0119cia Metternicha, zosta\u0142 6 II 1831 wybrany 254. papie\u017cem \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego; przybra\u0142 imi\u0119 Grzegorza XVI<\/strong> [Gregorius Sextus Decimus<\/em>]; poniewa\u017c w chwili wyboru nie by\u0142 biskupem, zosta\u0142 jednocze\u015bnie konsekrowany i intronizowany; przez ca\u0142y pontyfikat zachowa\u0142 skromno\u015b\u0107 mnicha zakonu o wyj\u0105tkowo surowej regule; by\u0142 najbardziej reakcyjnym i kontrrewolucyjnym papie\u017cem w XIX wieku: wspiera\u0142 monarchie \u015awi\u0119tego Przymierza, prawowitych w\u0142adc\u00f3w pa\u0144stw w\u0142oskich przeciwko nacjonalizmowi oraz (dyskrecjonalnie) legitymistycznych kr\u00f3l\u00f3w de iure<\/em> Hiszpanii i Portugalii; w encyklikach Singulari nos<\/em> (1832) i Mirari vos<\/em> (1834) pot\u0119pi\u0142 demokratyczno-liberaln\u0105 i sekularystyczn\u0105 herezj\u0119 ks. de Lamennais (wkr\u00f3tce apostaty); bardziej skomplikowana (i \u017ale zrozumiana przez cz\u0119\u015b\u0107 polskiej opinii publicznej) by\u0142a kwestia pot\u0119pienia powstania listopadowego w Cum primum<\/em> (1832), poniewa\u017c papie\u017c nie pot\u0119pi\u0142 d\u0105\u017ce\u0144 narodowych Polak\u00f3w, lecz zwi\u0105zek z rewolucj\u0105 og\u00f3lnoeuropejsk\u0105, co wyja\u015bnia\u0142 p\u00f3\u017aniej; pot\u0119pi\u0142 tak\u017ce prze\u015bladowania unit\u00f3w przez w\u0142adze rosyjskie, a w brewe In supremo<\/em> (1839) – niewolnictwo i handel niewolnikami; jego ultrakonserwatyzm przejawia\u0142 si\u0119 tak\u017ce w niech\u0119ci do wynalazk\u00f3w technicznych (kolei \u017celaznych i o\u015bwietlenia gazowego); by\u0142 natomiast mecenasem sztuki: powi\u0119kszy\u0142 Muzeum Watyka\u0144skie, uko\u0144czy\u0142 budow\u0119 Pinakoteki, utworzy\u0142 Muzeum Etruskie i Egipskie oraz Muzeum Chrze\u015bcija\u0144stwa na Lateranie. Zmar\u0142 w 1846 roku.<\/p>

30 lat temu, 19 wrze\u015bnia<\/strong> 1985 roku, zmar\u0142 w Madrycie, w wieku 78 lat (ur. 20 II 1907), Eugenio Vegas Latapie<\/strong>, intelektualista i polityk katolicko-monarchistyczny; syn oficera i francuskiej nauczycielki; ju\u017c w wieku 16 lat zosta\u0142 redaktorem dziennika partii integrystycznej (katolicko-narodowej) \u201eCruz y Verdad\u201d [\u201eKrzy\u017c i Prawda\u201d]; uko\u0144czy\u0142 prawo na uniwersytecie w Oviedo i do upadku monarchii w 1931 by\u0142 cz\u0142onkiem Rady Pa\u0144stwa z ramienia Korpusu Prawnik\u00f3w Wojskowych; w 1931 za\u0142o\u017cy\u0142 wraz z Ramiro de Maeztu i hr. de Santiba\u00c3\u00b1ez del R\u00c3\u00ado stowarzyszenie kulturalne oraz miesi\u0119cznik pod t\u0105 sam\u0105 nazw\u0105 – \u201eAcci\u00f3n Espa\u00c3\u00b1ola\u201d, wypracowuj\u0105cy doktryn\u0119 nacionalcatolicismo<\/em> i b\u0119d\u0105cy najpowa\u017cniejszym organem metapolitycznym opozycji wzgl\u0119dem II Republiki (znakomita cz\u0119\u015b\u0107 redaktor\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w pisma sta\u0142a si\u0119 po 1936 ofiarami czerwonego terroru); skazany na banicj\u0119 za udzia\u0142 w antyrepublika\u0144skiej pr\u00f3bie przewrotu gen. J. Sanjurjo w 1932, towarzyszy\u0142 wygnanemu wcze\u015bniej \u00abAlfonsowi XIII\u00bb w jego podr\u00f3\u017cach oraz kontaktach z Kuri\u0105 Rzymsk\u0105; w czasie wojny domowej walczy\u0142 w 11. kompanii IV bandery Legii Hiszpa\u0144skiej; w 1937 zosta\u0142 mianowany radc\u0105 narodowym Hiszpa\u0144skiej Falangi Tradycjonalistycznej (FET y de las JONS) oraz cz\u0142onkiem Komisji Kultury i Nauczania w Juncie Technicznej Pa\u0144stwa, lecz w 1939 zerwa\u0142 z frankizmem, zra\u017cony totalizacj\u0105 systemu i nieprzywr\u00f3ceniem monarchii; zagro\u017cony zes\u0142aniem na Wyspy Kanaryjskie, w 1942 wyemigrowa\u0142 do Portugalii (Estoril), gdzie zosta\u0142 sekretarzem politycznym oraz cz\u0142onkiem Rady Prywatnej Hrabiego Barcelony – pretendenta do korony hiszpa\u0144skiej z linii izabelicko-alfonsja\u0144skiej – Jana Burbo\u0144skiego (1913-1993); w latach 1947-1948 by\u0142 we Fryburgu nauczycielem jego syna, Jana Karola (wyznaczonego przez Franco sukcesorem w 1969); w 1949 powr\u00f3ci\u0142 do ojczyzny i zamieszka\u0142 w Santander, zostaj\u0105c doradc\u0105 prawnym Banku Centralnego; zainspirowany ruchem Cit\u00c3\u00a9 catholique Jeana Ousseta (1914-1994), wraz z prof. Juanem Vallet de Goytisolo (1917-2011) za\u0142o\u017cy\u0142 w 1962 Stowarzyszenie Przyjaci\u00f3\u0142 Pa\u0144stwa Katolickiego (Asociaci\u00f3n Amigos de la Ciudad Cat\u00f3lica), wydawnictwo Speiro i dwumiesi\u0119czny przegl\u0105d formacji obywatelskiej i akcji kulturalnej pod\u0142ug prawa naturalnego i chrze\u015bcija\u0144skiego<\/em> \u201eVerbo\u201d, b\u0119d\u0105cy do dzi\u015b najwa\u017cniejszym periodykiem tradycjonalistyczno-katolickim w Hiszpanii; w 1963 wybrany do Kr\u00f3lewskiej Akademii Nauk Moralnych i Politycznych, laureat Nagrody Dziennikarskiej Luca de Tena; jego dwutomowe pami\u0119tniki s\u0105 jednym z najcenniejszych \u017ar\u00f3de\u0142 do dziej\u00f3w hiszpa\u0144skiej prawicy katolicko-monarchistycznej w XX wieku; jego wychowankiem jest najwybitniejszy obecnie my\u015bliciel karlistowski, prof. Miguel Ayuso.<\/p>

10 lat temu, 19 wrze\u015bnia<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w San Isidro (Buenos Aires), w wieku 72 lat (ur. 31 XII 1932), V\u00c3\u00adctor Eduardo Ord\u00f3\u00c3\u00b1ez<\/strong>, pisarz i publicysta tradycjonalistyczno-katolicki, argenty\u0144ski nacjonalista i karlista, redaktor przegl\u0105du \u201eGladius\u201d, za\u0142o\u017cyciel i redaktor \u201eMaritornes. Cuadernos de la Hispanidad\u201d.<\/p>

600 lat temu, 21 wrze\u015bnia 1415 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Innsbrucku Fryderyk III Habsburg<\/strong> [Friedrich III. von Habsburg<\/em>], syn ksi\u0119cia Styrii, Karyntii i Krainy, Ernesta \u0179elaznego i Cymbarki, c\u00f3rki Siemowita IV, ksi\u0119cia mazowieckiego; w wieku 9 lat obj\u0105\u0142 formalnie dziedzictwo po ojcu, lecz faktyczne rz\u0105dy przej\u0105\u0142 w 1435; jako najstarszy krewny (jednorocznego) kr\u00f3la Niemiec (Rzymian) Albrechta II Habsburga zosta\u0142 po jego \u015bmierci (27 X 1439) wybrany przez elektor\u00f3w Rzeszy kr\u00f3lem Niemiec (2 II 1440); 19 marca 1452 zosta\u0142 koronowany w Rzymie przez papie\u017ca Miko\u0142aja V cesarzem \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego; od 1457 by\u0142 r\u00f3wnie\u017c arcyksi\u0119ciem Austrii; podczas swojego d\u0142ugiego panowania odbudowa\u0142 autorytet cesarstwa oraz umocni\u0142 dominuj\u0105c\u0105 w nim rol\u0119 Austrii (co wyra\u017ca\u0142 akronim AEIOU – Austria est imperare orbi universum<\/em>) i dynastii habsburskiej, wybieranej ju\u017c odt\u0105d (z jednym wyj\u0105tkiem) nieprzerwanie na cesarzy rzymskich (od 1508 – rzymsko-niemieckich) a\u017c do likwidacji cesarstwa w 1806; czyni\u0142 to m.in. poprzez umiej\u0119tnie aran\u017cowane ma\u0142\u017ce\u0144stwa cz\u0142onk\u00f3w dynastii, zgodnie z dewiz\u0105: \u201eniech inni prowadz\u0105 wojny, a ty, szcz\u0119\u015bliwa Austrio (felix Austria<\/em>), \u017ce\u0144 si\u0119!\u201d; w 1442 wyda\u0142 konstytucj\u0119 Reformatio Friderici<\/em>, zapocz\u0105tkowuj\u0105c\u0105 proces ujednolicania niemieckiego systemu prawnego; za jego panowania Sejm Rzeszy uchwali\u0142 (1471) zakaz prowadzenia wojen prywatnych; w wojnie trzynastoletniej Polski z zakonem krzy\u017cackim sprzyja\u0142 (biernie) Krzy\u017cakom, lecz p\u00f3\u017aniej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Jagiellonami; w 1486 doprowadzi\u0142 do wybrania swojego syna Maksymiliana na koregenta cesarstwa (vivente imperatore<\/em>); zmar\u0142 w 1493 i zosta\u0142 pochowany we wspania\u0142ym grobowcu z czerwonego marmuru w wiede\u0144skiej katedrze \u015bw. Szczepana – arcydziele p\u00f3\u017anogotyckiej rze\u017aby d\u0142uta Miko\u0142aja z Lejdy.<\/p>

150 lat temu, 22 wrze\u015bnia<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w \u0179abokrzyczu k. Winnicy na Podolu W\u0142adys\u0142aw<\/strong> Jab\u0142onowski<\/strong> h. Prus III, pseudonim literacki Gryf<\/em>, krytyk literacki, nowelista, eseista, memuarysta i polityk narodowy; syn Juliana (doktora medycyny) i Marii z ksi\u0105\u017c\u0105t Woronieckich, bratanek historyka i podr\u00f3\u017cnika Aleksandra Waleriana (1829-1913) oraz lekarza i etnografa, naczelnika powiatu w\u0119growskiego w powstaniu styczniowym i p\u0142k. wojsk tureckich W\u0142adys\u0142awa (1841-1894); studiowa\u0142 nauki przyrodnicze na Politechnice Lwowskiej, filozofi\u0119 i filologi\u0119 w Genewie, psychologi\u0119, filozofi\u0119 i filologi\u0119 na Sorbonie i w Coll\u00c3\u00a8ge de France oraz w Lipsku; od 1888 nale\u017ca\u0142 do tajnego Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Polskiej \u201eZet\u201d, a w 1893 by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Ligi Narodowej; jako organizator nielegalnych obchod\u00f3w setnej rocznicy insurekcji ko\u015bciuszkowskiej zosta\u0142 zes\u0142any do Orenburga (1894-1895), a p\u00f3\u017aniej trafi\u0142 jeszcze do X pawilonu Cytadeli Warszawskiej; w 1905 wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142 Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne w Galicji; w latach 1909-1912 by\u0142 pos\u0142em do rosyjskiej III Dumy Pa\u0144stwowej; w 1914 podpisa\u0142 telegram dzi\u0119kczynny w odpowiedzi na deklaracj\u0119 naczelnego wodza wojsk rosyjskich, wielkiego ksi\u0119cia Miko\u0142aja Miko\u0142ajewicza, zapowiadaj\u0105c\u0105 \u201enowe \u017cycie w pokoju i przyja\u017ani dw\u00f3ch narod\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201d; w 1918 zosta\u0142 cz\u0142onkiem Rady Stanu Kr\u00f3lestwa Polskiego; w latach 1919-1922 pose\u0142 na Sejm Ustawodawczy RP, a od 1922 do 1935 senator I, II i III kadencji, z ramienia Zwi\u0105zku Ludowo-Narodowego (nast\u0119pnie Stronnictwa Narodowego); mi\u0142o\u015bnik W\u0142och i kultury w\u0142oskiej, propagowa\u0142 te\u017c doktryn\u0119 w\u0142oskiego nacjonalizmu i faszyzmu, b\u0119d\u0105c zaprzyja\u017anionym z ich czo\u0142owymi reprezentantami; dzi\u0119ki kontaktom w Watykanie (m.in. z sekretarzem stanu, kard. Pietro Gasparrim) utorowa\u0142 drog\u0119 do godno\u015bci Prymasa Polski Augustowi Hlondowi, utr\u0105caj\u0105c zarazem kandydatur\u0119 proniemieckiego jezuity Stanis\u0142awa Sopucha; w literaturze reprezentowa\u0142 modernizm M\u0142odej Polski; wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eG\u0142osu\u201d, \u201eAteneum\u201d, \u201eMy\u015bli Polskiej\u201d, \u201eTygodnika Ilustrowanego\u201d, redaktor Biblioteki Dzie\u0142 Wyborowych, cz\u0142onek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego; kawaler Krzy\u017ca Komandorskiego w\u0142oskiego Orderu \u015aw. Maurycego i \u015aw. \u0141azarza, filister honoris causa<\/em> pozna\u0144skiej Korporacji Akademickiej Baltia; ostatnie lata \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Sopocie; zmar\u0142 w 1956 roku.<\/p>

5 lat temu, 25 wrze\u015bnia<\/strong> 2010 roku zmar\u0142, w wieku 92 lat (ur. 10 IV 1918), John <\/strong>Leslie William Yeowell<\/strong> Stubba<\/em>, anglo-irlandzki jakobita; potomek w si\u00f3dmym pokoleniu Bonnie Prince Charlie<\/em> (Karola III Stuarta), tym samym za\u015b r\u00f3wnie\u017c Jana III Sobieskiego; weteran hiszpa\u0144skiej wojny domowej jako \u017co\u0142nierz irlandzkich \u201eZielonych Koszul\u201d (Green Shirts<\/em>) gen. Eoina O\u2019Duffy\u2019ego, tak\u017ce II wojny \u015bwiatowej jako oficer regularnej Armii Brytyjskiej w Norwegii (bitwa o Narvik), potem w Birmie, a wreszcie wojny w Indochinach (w tym obrony \u00c4\u0090i\u00e1\u00bb\u2021n Bi\u00c3\u00aan Ph\u00e1\u00bb\u00a7) we francuskiej Legii Cudzoziemskiej; jeden z wiceprzewodnicz\u0105cych Kr\u00f3lewskiego Towarzystwa Stuartowskiego (The Royal Stuart Society); wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Towarzystwa Polsko-Angielskiego oraz przyjaciel gen. W\u0142adys\u0142awa Andersa, jego \u017cony Ireny i c\u00f3rki; cz\u0142onek Wznios\u0142ego Towarzystwa Befsztyk\u00f3w (The Sublime Society of Beefsteaks), maj\u0105cego zawo\u0142anie: \u201eWo\u0142owina i Wolno\u015b\u0107!\u201d (Beef and Liberty!<\/em>); w 1973 za\u0142o\u017cy\u0142 Londy\u0144ski Komitet Odynistyczny na rzecz Restauracji Rytu Odyna oraz magazyn \u201eRaven Banner\u201d, po\u015bwi\u0119caj\u0105c si\u0119 odt\u0105d z niezwyk\u0142\u0105 pasj\u0105 (pod imieniem Stubba<\/em>) wskrzeszaniu tego nordyckiego rytu (jako tradycji kulturowej, a nie \u201ewyznaniowej\u201d, by\u0142 bowiem anglokatolikiem i w takim obrz\u0105dku zosta\u0142 pochowany).<\/p>

200 lat temu, 26 wrze\u015bnia<\/strong> 1815 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Pontgouin k. Chartres bp<\/strong> Louis<\/strong>-\u00c3\u2030douard-Fran\u00c3\u00a7ois-Desir\u00c3\u00a9 kard. Pie<\/strong>, jeden z najwi\u0119kszych przedstawicieli XIX-wiecznego ultramontanizmu; pochodzi\u0142 ze skromnej rodziny (ojciec by\u0142 szewcem; rodzina matki, bardzo pobo\u017cna, ucierpia\u0142a z powodu antyreligijnych prze\u015bladowa\u0144 podczas rewolucji); w 1833 otrzyma\u0142 tonsur\u0119, a po uko\u0144czeniu seminarium \u015aw. Sulpicjusza oraz teologii na Sorbonie przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenie kap\u0142a\u0144skie w 1839; ju\u017c w\u00f3wczas da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako gorliwy ultramontanin (pod wp\u0142ywem my\u015bli J. de Maistre\u2019a) zwalczaj\u0105cy pozosta\u0142o\u015bci gallikanizmu w Ko\u015bciele francuskim; w kazaniach i konferencjach krytykowa\u0142 uzurpatora i libera\u0142a Ludwika Filipa, wskazuj\u0105c na antychrze\u015bcija\u0144ski charakter re\u017cimu orlea\u0144skiego; nie mniej ostro zwalcza\u0142 rewolucyjn\u0105 doktryn\u0119 suwerenno\u015bci ludu, stawiaj\u0105c\u0105 cz\u0142owieka na miejscu Boga oraz \u201eparti\u0119 neokatolik\u00f3w liberalnych\u201d, b\u0119d\u0105c\u0105 dzieckiem Rewolucji, \u201ea Rewolucja jest sataniczna w swojej istocie\u201d; od 1845 by\u0142 wikariuszem generalnym diecezji Chartres; 23 IX 1849 papie\u017c Pius IX mianowa\u0142 go biskupem Poitiers; w swoim pierwszym li\u015bcie pasterskim, wydanym w dniu wspomnienia liturgicznego \u015bw. Katarzyny Aleksandryjskiej – patronki filozof\u00f3w i sztuk wyzwolonych, og\u0142osi\u0142 konieczno\u015b\u0107 powrotu Spo\u0142ecznego Kr\u00f3lestwa Jezusa Chrystusa, u\u017cywaj\u0105c frazy (b\u0119d\u0105cej p\u00f3\u017aniej dewiz\u0105 \u015bw. Piusa X) instaurare omnia in Christo<\/em>; postaw\u0119 t\u0119 podtrzymywa\u0142 odwa\u017cnie r\u00f3wnie\u017c w korespondencji z kolejnym (cezarystycznym) uzurpatorem, Napoleonem III; podczas pobytu w Rzymie w grudniu 1856 pozna\u0142 osobi\u015bcie prawowitego kr\u00f3la Francji Henryka V (hr. de Chambord), kt\u00f3rego wytrwale wspiera\u0142, pok\u0142adaj\u0105c w nim nadziej\u0119 na restauracj\u0119 monarchii arcychrze\u015bcija\u0144skiej (tr\u00c3\u00a8s-chr\u00c3\u00a9tienne<\/em>); w okresie II Cesarstwa koncentrowa\u0142 si\u0119 na obronie Pa\u0144stwa Ko\u015bcielnego przed agresj\u0105 w\u0142oskich nacjonalist\u00f3w liberalnych oraz na zwalczaniu antychrze\u015bcija\u0144skiego i ateistycznego pozytywizmu (E. Renan); jako uczestnik Soboru Watyka\u0144skiego I (1870) nale\u017ca\u0142 do czo\u0142owych rzecznik\u00f3w dogmatu o nieomylno\u015bci papieskiej; w 1876 odrzuci\u0142 propozycj\u0119 obj\u0119cia arcybiskupstwa w Lyonie (wi\u0105\u017c\u0105cego si\u0119 z tytu\u0142em Prymasa Galii); do godno\u015bci kardynalskiej wyni\u00f3s\u0142 go 12 maja 1879 papie\u017c Leon XII; jest autorem s\u0142ynnej frazy (jej pierwsze\u0144stwo jest cz\u0119sto mylnie przypisywane A. Malraux): \u201eFrancja albo b\u0119dzie chrze\u015bcija\u0144ska, albo nie b\u0119dzie jej wcale\u201d; zmar\u0142 w 1880 roku.<\/p>

15 lat temu, 26 wrze\u015bnia<\/strong> 2000 roku, zmar\u0142 w Rzymie, w wieku 97 lat (ur. 23 X 1902), Luigi Gedda<\/strong>, lekarz, genetyk, wydawca i dzia\u0142acz katolicki; wenecjanin, uko\u0144czy\u0142 medycyn\u0119 w Turynie i w Rzymie, gdzie od 1960 mia\u0142 katedr\u0119 genetyki medycznej; w latach 1934-1946 by\u0142 przewodnicz\u0105cym organizacji m\u0142odzie\u017cowej (Giovent\u00c3\u00b9 Italiana) w\u0142oskiej Akcji Katolickiej, od 1946 do 1949 szefem jej sekcji m\u0119skiej, a od 1952 do 1959 przewodnicz\u0105cym generalnym ca\u0142ej organizacji; w 1937 za\u0142o\u017cy\u0142 dom wydawniczy AVE (Anonima Veritas Editrice<\/em>) i magazyn ilustrowany \u201eIl Vittorioso\u201d [\u201eZwyci\u0119zca\u201d], kt\u00f3ry redagowa\u0142 do 1947; 3 wrze\u015bnia 1942 za\u0142o\u017cy\u0142 Societ\u00c3\u00a0 Operaia – stowarzyszenie katolik\u00f3w \u015bwieckich maj\u0105ce na celu ich \u201eosobiste u\u015bwi\u0119cenie przez rozpami\u0119tywanie Misterium agonii Chrystusa w Getsemani\u201d; w 1944 za\u0142o\u017cy\u0142 W\u0142oskie Towarzystwo Sportowe, przekszta\u0142cone nast\u0119pnie w Federacj\u0119 W\u0142oskich Stowarzysze\u0144 Sportowc\u00f3w Katolickich, kt\u00f3rego prezesem by\u0142 do 1960; po wojnie sta\u0142 si\u0119 osobisto\u015bci\u0105 nr 1 w laikacie katolickim: jako szef Akcji Katolickiej, organizator katolickich komitet\u00f3w wyborczych oraz m\u0105\u017c zaufania papie\u017ca Piusa XII i konserwatywnych kardyna\u0142\u00f3w w Kurii Rzymskiej (A. Piazza, A. Ottaviani, G. Pizzardo) by\u0142 sui generis<\/em> \u201ekuratorem\u201d w\u0142oskiej chadecji, stawiaj\u0105cym i egzekwuj\u0105cym warunki jej poparcia przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 oraz powstrzymuj\u0105cym j\u0105 przed zbaczaniem w lewo (apertura a sinistra<\/em>); podobnie jak nestor chadecji, don Luigi Sturzo, postulowa\u0142 sojusz ca\u0142ej centroprawicy, czyli chadecji, monarchist\u00f3w i W\u0142oskiego Ruchu Spo\u0142ecznego; jego oponentem by\u0142 natomiast liberalny abp Mediolanu, G.B. Montini (p\u00f3\u017aniejszy papie\u017c Pawe\u0142 VI); zmierzch jego wp\u0142yw\u00f3w nast\u0105pi\u0142 po 1959 wraz z obj\u0119ciem Stolicy Piotrowej przez Jana XXIII i og\u0142oszeniem aggiornamento<\/em>; jako lekarz specjalizowa\u0142 si\u0119 w genetyce bli\u017ani\u0105t.<\/p>

100 lat temu, 27 wrze\u015bnia<\/strong> 1915 roku, zmar\u0142 w Lizbonie, w wieku 78 lat (ur. 24 X 1836), Jos\u00c3\u00a9 Duarte Ramalho Ortig\u00c3\u00a3o<\/strong>, pisarz i my\u015bliciel; urodzi\u0142 si\u0119 jako najstarszy z licznego potomstwa oficera artylerii; studiowa\u0142 (lecz studi\u00f3w nie uko\u0144czy\u0142) prawo w Coimbrze i bardzo wcze\u015bnie zacz\u0105\u0142 prac\u0119 jako dziennikarz w licznych czasopismach; w 1866 zosta\u0142 ranny w pojedynku na szpady z socjalistycznym pisarzem Antero de Quentalem, kt\u00f3ry w trakcie s\u0142ynnego sporu literackiego (Quest\u00c3\u00a3o Coimbr\u00c3\u00a3<\/em>) obrazi\u0142 \u015blepego starca, \u201eultraromantycznego\u201d poet\u0119 Ant\u00f3nia Feliciano de Castilho; utworem Tajemnica drogi do Sintry<\/em> (1870) zapocz\u0105tkowa\u0142 portugalsk\u0105 powie\u015b\u0107 detektywistyczn\u0105, a w tym samym roku opublikowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c erotyczne R\u00f3\u017cowe historie<\/em>, lecz jego g\u0142\u00f3wnym osi\u0105gni\u0119ciem literackim jest cykl Kolce<\/em> (As Farpas<\/em>); by\u0142 jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych postaci Pokolenia 70 (Gera\u00c3\u00a7\u00c3\u00a3o de 70<\/em>), kt\u00f3re zaczyna\u0142o jako ruch o charakterze pozytywistycznym, post\u0119powym, kosmopolitycznym, antyklerykalnym i \u201eeuropeizatorskim\u201d, lecz wielu jego uczestnik\u00f3w – wraz z Ortig\u00c3\u00a3o – szybko rozczarowa\u0142o si\u0119 do projektu modernizacyjnego i wysun\u0119\u0142o przeciwny mu postulat \u201ereportugalizacji\u201d (reaportuguesamento<\/em>) Portugalii; wraz z takimi intelektualistami, jak historyk Oliveira Martins, Guerra Junqueiro, Carlos Lobo d\u2019\u00c3\u0081vila, Ant\u00f3nio C\u00c3\u00a2ndido, hr. de Sabugosa, markiz de Soveral i hr. de Arnoso, za\u0142o\u017cy\u0142 grup\u0119 Os Vencidos da Vida [\u201ePokonani przez \u0179ycie\u201d], kt\u00f3ra wysun\u0119\u0142a program odbudowania presti\u017cu monarchii; po zamordowaniu w 1908 kr\u00f3la (w porz\u0105dku sukcesji monarchii konstytucyjnej, a nie legitymistycznej) Karola I opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 Dom Carlos, m\u0119czennik<\/em>, po obaleniu monarchii z\u0142o\u017cy\u0142 za\u015b na r\u0119ce tymczasowego prezydenta, prof. Te\u00f3fila Bragi, dymisj\u0119 ze stanowiska bibliotekarza Biblioteki Kr\u00f3lewskiej i wyemigrowa\u0142 do Pary\u017ca, gdzie opublikowa\u0142 ostatni\u0105 seri\u0119 Kolc\u00f3w<\/em>, atakuj\u0105c\u0105 re\u017cim republika\u0144ski; powr\u00f3ci\u0142 do Portugalii w 1912 i zd\u0105\u017cy\u0142 jeszcze poprze\u0107 za\u0142o\u017cony w 1914 metapolityczny ruch monarchistyczny i tradycjonalistyczny pod nazw\u0105 Integralizm Luzyta\u0144ski (Integralismo Lusitano); by\u0142 komandorem rycerskiego Zakonu Chrystusa (Ordem Militar de Cristo) oraz cz\u0142onkiem licznych towarzystw naukowych i literackich w Portugalii, Brazylii i Hiszpanii.<\/p>

5 lat temu, 30 wrze\u015bnia<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Fairfax (Wirginia), w wieku 64 lat (ur. 23 II 1946) Michael Joseph<\/strong> (\u201eJoe\u201d) Sobran<\/strong>, \u201epaleokonserwatywny\u201d publicysta i pisarz; pochodzi\u0142 z Ypsilanti w Michigan, gdzie uko\u0144czy\u0142 anglistyk\u0119, specjalizowa\u0142 si\u0119 w badaniach szekspirowskich (by\u0142 \u201eantystradfordczykiem\u201d, uwa\u017caj\u0105cym, \u017ce dzie\u0142a przypisywane Szekspirowi napisa\u0142 faktycznie Edward de Vere, 17.<\/sup> hr. Oksfordu); w 1972 zosta\u0142 sta\u0142ym wsp\u00f3\u0142pracownikiem i felietonist\u0105 \u201eNational Review\u201d, lecz po 21 latach zosta\u0142 wyrzucony z redakcji pod naciskiem k\u00f3\u0142 \u017cydowskich (w tym \u201eneokonserwatywnych\u201d), oskar\u017cony o my\u015blozbrodni\u0119 \u201ekontekstualnego antysemityzmu\u201d; sprzeciwia\u0142 si\u0119 istotnie \u201ereligii Holocaustu\u201d, wp\u0142ywowi lobby proizraelskiego na polityk\u0119 ameryka\u0144sk\u0105, awanturnictwu Izraela na Bliskim Wschodzie, oraz przypomina\u0142 o \u017cydo-bolszewickim obliczu komunizmu; od 1988 do 2007 pisa\u0142 te\u017c do tradycjonalistyczno-katolickiego \u201eThe Wanderer\u201d [\u201eW\u0119drowiec\u201d]; by\u0142 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142pracownikiem paleokonserwatywnego magazynu \u201eThe Chronicles\u201d, \u201eThe Human Life Review\u201d i \u201eThe Free Market\u201d; fellow<\/em> Instytutu Misesa w Auburn (Alabama); trzykrotnie wspiera\u0142 kandydatur\u0119 Pata Buchanana na prezydenta USA, ostatecznie uznaj\u0105c Parti\u0119 Republika\u0144sk\u0105 za stracon\u0105 dla konserwatyzmu, zosta\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Partii Konstytucyjnej; w swoich pogl\u0105dach \u0142\u0105czy\u0142 tradycyjny katolicyzm (acz w \u017cyciu osobistym by\u0142 dwukrotnie \u017conatym rozwodnikiem) i paleokonserwatyzm (wraz z jego wyk\u0142adni\u0105 konstytucji ameryka\u0144skiej) z anarchokapitalistycznym \u201epaleolibertarianizmem\u201d M. Rothbarda i H.-H. Hoppego, okre\u015blaj\u0105c si\u0119 jako reakcjonista i theo-anarchist<\/em>; jako historyk zwalcza\u0142 zaciekle \u201eameryka\u0144skiego tyrana\u201d Abrahama Lincolna; dzi\u0119ki swadzie i humorowi swojej publicystyki zyska\u0142 miano \u201eChestertona naszych czas\u00f3w\u201d.<\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d pa\u017adziernik<\/h2>

5 lat temu, 1 pa\u017adziernika<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Siderno (Kalabria), w wieku 76 lat (ur. 16 VII 1927), Nicola Zitara<\/strong>, historyk i publicysta; pochodzi\u0142 z rodziny sycylijskiej, uko\u0144czy\u0142 liceum klasyczne i studia prawnicze w Palermo; w m\u0142odo\u015bci by\u0142 radykalnym socjalist\u0105, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem (1964) W\u0142oskiej Partii Socjalistycznej Jedno\u015bci Proletariackiej (PSIUP), a nawet wsp\u00f3\u0142pracownikiem organu ultralewackiej Lotta Continua, jednak systematyczne studia historyczne i ekonomiczne nad \u201ekwesti\u0105 Po\u0142udnia\u201d (meridionale<\/em>) doprowadzi\u0142y go do ca\u0142kowitej zmiany pozycji politycznej, gdy\u017c sta\u0142 si\u0119 patriot\u0105 Po\u0142udnia i legitymist\u0105 burbo\u0144skim (cho\u0107 w kwestiach spo\u0142eczno-gospodarczych pozosta\u0142 socjalist\u0105: poddaj\u0105c wprawdzie krytyce \u201eniemiecki\u201d socjalizm \u201enaukowy\u201d Marksa i Engelsa, skompromitowany nadto \u201ematryc\u0105 bolszewick\u0105\u201d, kt\u00f3ry prowadzi dzi\u015b do dominacji \u201efilozofii liberalno-kapitalistycznej\u201d, proponowa\u0142 socialismo privatista<\/em>, przez co rozumia\u0142 \u0142\u0105czenie element\u00f3w rynkowych z uszlachetnieniem funkcji spo\u0142ecznej pracy przez wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z pracodawcami; domaga\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nowego prawa mi\u0119dzynarodowego, kt\u00f3re gwarantowa\u0142oby wolno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105 narod\u00f3w); w szeregu \u201erewizjonistycznych\u201d ksi\u0105\u017cek, pocz\u0105wszy od Jedno\u015bci W\u0142och: narodzin kolonii<\/em> (1971) po Wynalezienie Po\u0142udnia – historia finansowa<\/em> (2011), oraz w artyku\u0142ach na \u0142amach \u201eQuaderni Calabresi\u201d [\u201eZeszyty Kalabryjskie\u201d] dowodzi\u0142, i\u017c ub\u00f3stwo Mezzogiorno<\/em> by\u0142o nie skutkiem naturalnego niedorozwoju czy \u201elenistwa\u201d Po\u0142udniowc\u00f3w, lecz podboju po\u0142\u0105czonego z ekonomiczn\u0105 dewastacj\u0105 kwitn\u0105cego dot\u0105d gospodarczo kr\u00f3lestwa Neapolu oraz uczynienia jego mieszka\u0144c\u00f3w \u201eproletariatem zewn\u0119trznym\u201d (proletariato esterno<\/em>); z\u0142upienie to nast\u0105pi\u0142o zar\u00f3wno w drodze bezpo\u015bredniej grabie\u017cy i wywiezienia na P\u00f3\u0142noc ca\u0142ego parku maszynowego przemys\u0142u, jak i destrukcji po\u0142udniowego systemu bankowego, a w konsekwencji transferu ca\u0142ego wypracowywanego dochodu do bank\u00f3w p\u00f3\u0142nocnych; rehabilitowa\u0142 tak\u017ce brigantaggio<\/em> (znies\u0142awian\u0105 przez propagand\u0119 i historiografi\u0119 oficjaln\u0105 \u201ebandyterk\u0119\u201d) po \u201ezjednoczeniu\u201d, jako akt heroizmu w obronie w\u0142asnego pa\u0144stwa i dynastii burbo\u0144skiej, a przeciwko naje\u017ad\u017acy \u201ekrzywoprzysi\u0119\u017cnemu, drapie\u017cnemu i despotycznemu\u201d; pomimo 150 lat \u201ezjednoczenia\u201d wci\u0105\u017c nie ma jednego narodu w\u0142oskiego, albowiem istnieje odr\u0119bny od \u201enarodu toska\u0144sko-pada\u0144skiego\u201d \u201enar\u00f3d po\u0142udniowc\u00f3w\u201d (nazione meridionale<\/em>) o korzeniach si\u0119gaj\u0105cych \u201epa\u0144stwa wielkohelle\u0144skiego\u201d; jedynym wyj\u015bciem prowadz\u0105cym do rozwi\u0105zania \u201ekwestii Po\u0142udnia\u201d jest przeto separacja oraz odbudowanie niezawis\u0142ego Kr\u00f3lestwa Obojga Sycylii pod panowaniem Burbon\u00f3w oraz urz\u0105dzonego pod\u0142ug zasad prawa naturalnego; w 2003 za\u0142o\u017cy\u0142 Stowarzyszenie Obojga Sycylii (Associazione Due Sicilie); sztandar i hymn burbo\u0144ski towarzyszy\u0142y jego ceremonii pogrzebowej.<\/p>

125 lat temu, 3 pa\u017adziernika<\/strong> 1890 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w San Lupo (Benewent, Kampania) Guido<\/strong> Lupo Maria De Giorgio<\/strong>, pseudonim Havismat<\/em> [sanskr. \u201e\u015apiewaj\u0105cy Szaman\u201d], eseista i poeta; po uko\u0144czeniu studi\u00f3w filozoficznych przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Tunezji, gdzie pracowa\u0142 jako nauczyciel w\u0142oskiego, nawi\u0105zuj\u0105c te\u017c kontakt z lokalnym bractwem ezoteryk\u00f3w islamskich; podczas I wojny \u015bwiatowej pozna\u0142 Ren\u00c3\u00a9 Gu\u00c3\u00a9nona i za jego po\u015brednictwem nawi\u0105za\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z francuskimi pismami ezoterycznymi: \u201eLe Voile d\u2019Isis\u201d [\u201eZas\u0142ona Izis\u201d] i \u201el\u2019Initiation\u201d; po powrocie do W\u0142och w latach 20. zosta\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem (wraz z Arturo Reghinim, Juliusem Evol\u0105 i Giulio Parisem) towarzystwa inicjatycznego Gruppo di Ur; wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 tak\u017ce z pismem Evoli \u201eLa Torre\u201d [\u201eWie\u017ca\u201d],\u00a0w kt\u00f3rym\u00a0postulowa\u0142 uniwersalizacj\u0119 i spirytualizacj\u0119 ruchu faszystowskiego; w 1939 opublikowa\u0142 i wr\u0119czy\u0142 Mussoliniemu dzie\u0142o b\u0119d\u0105ce wprowadzeniem do doktryny \u201e\u015awi\u0119tego Faszyzmu Rzymskiego\u201d (Sacro Fascismo Romano<\/em>); ze stanowiska \u201eTradycji Rzymskiej\u201d (w kt\u00f3rej akcentowa\u0142 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107, a nie zerwanie pomi\u0119dzy poganizmem a chrystianizmem), b\u0119d\u0105cej \u201e\u015awiat\u0142em Okcydentu\u201d, kt\u00f3re \u201enigdy nie umiera\u201d, atakowa\u0142 materialistyczny scjentyzm powojennej Europy; jego mistyczne poezje s\u0105 zapisem praktyk ascetycznych, kt\u00f3rym si\u0119 oddawa\u0142; znaczna cz\u0119\u015b\u0107 jego dorobku zosta\u0142a opublikowana po\u015bmiertnie, w latach 80. i 90. ubieg\u0142ego wieku. Zmar\u0142 w 1957 roku.<\/p>

20 lat temu, 3 pa\u017adziernika<\/strong> 1995 roku, zmar\u0142 w S\u00c3\u00a3o Paulo, w wieku 86 lat (ur. 13 XII 1908), Plinio Corr\u00c3\u00aaa de Oliveira<\/strong>, my\u015bliciel religijny, apologeta, pisarz ascetyczny, historyk cywilizacji, publicysta, animator katolickiego ruchu kontrrewolucyjnego; potomek (w linii m\u0119skiej) arystokracji plantatorskiej z Pernambuco, kt\u00f3rej jednym z najwybitniejszych cz\u0142onk\u00f3w by\u0142 konserwatywny premier regentki Cesarstwa Brazylii, ksi\u0119\u017cniczki Izabeli de Bragan\u00c3\u00a7a, Jo\u00c3\u00a3o Alfredo Correia de Oliveira (1835-1919), autor \u201eZ\u0142otego Prawa\u201d (Lei \u00c3\u0081urea<\/em>), znosz\u0105cego definitywnie niewolnictwo, po matce za\u015b (Lucilli Ribeiro dos Santos, otaczanej przez syna niemal religijn\u0105 czci\u0105) – tzw. paulistas<\/em>, czyli za\u0142o\u017cycieli S\u00c3\u00a3o Paulo; uko\u0144czy\u0142 kolegium jezuickie oraz (1930) nauki prawne i spo\u0142eczne na Wydziale Prawa Uniwersytetu S\u00c3\u00a3o Paulo, gdzie zorganizowa\u0142 tak\u017ce Uniwersyteck\u0105 Akcj\u0119 Katolick\u0105 (AUC); w 1928 wst\u0105pi\u0142 do Kongregacji Maria\u0144skiej i\u00a0rych\u0142o zosta\u0142 liderem tego stowarzyszenia laikatu; w 1933 zosta\u0142 najm\u0142odszym w pa\u0144stwie deputowanym do Zgromadzenia Konstytucyjnego z ramienia Katolickiej Ligi Wyborczej (LEC); w tym samym roku za\u0142o\u017cy\u0142 tygodnik \u201eO Legion\u00e1rio\u201d (wychodz\u0105cy do 1947), o statusie p\u00f3\u0142oficjalnego organu Archidiecezji Sanpauli\u0144skiej, na kt\u00f3rego \u0142amach zwalcza\u0142 komunizm, faszyzm i narodowy socjalizm; od 1937 by\u0142 r\u00f3wnie\u017c profesorem historii na Wydziale Prawa Uniwersytetu S\u00c3\u00a3o Paulo, a nast\u0119pnie Papieskiego Uniwersytetu Katolickiego S\u00c3\u00a3o Paulo (PUC-SP); w 1940 zosta\u0142 przewodnicz\u0105cym Rady Archidiecezjalnej Akcji Katolickiej; od 1943 prowadzi\u0142 kampani\u0119 \u201ew obronie Akcji Katolickiej\u201d przeciwko narastaj\u0105cym wp\u0142ywom progresistowskim w Ko\u015bciele brazylijskim; w 1951 za\u0142o\u017cy\u0142, pod patronatem bpa Campos, D. Antonia de Castro Mayera, miesi\u0119cznik \u201eO Catolicismo\u201d; w 1959 opublikowa\u0142 swoje opus magnum<\/em>, b\u0119d\u0105ce podr\u0119cznikiem \u201e\u017co\u0142nierza Chrystusowego\u201d, Rewolucja i kontrrewolucja<\/em>, kt\u00f3re (dwukrotnie uzupe\u0142niane w p\u00f3\u017aniejszych latach) doczeka\u0142o si\u0119 26 wyda\u0144 w 10 j\u0119zykach; 26 VII 1960 za\u0142o\u017cy\u0142 Brazylijskie Stowarzyszenie w Obronie Tradycji, Rodziny i W\u0142asno\u015bci (Sociedade Brasileira de Defesa da Tradi\u00c3\u00a7\u00c3\u00a3o, Fam\u00c3\u00adlia e Propriedade; TFP), kt\u00f3re rozwin\u0119\u0142o si\u0119 w dynamiczn\u0105 form\u0119 apostolatu \u015bwieckich, istniej\u0105c\u0105 w 25 krajach na wszystkich kontynentach (w Polsce pod nazw\u0105 Stowarzyszenie Kultury Chrze\u015bcija\u0144skiej im. ks. Piotra Skargi); w tym samym roku zainaugurowa\u0142 kampani\u0119 przeciwko wyw\u0142aszczeniowej \u201ereformie agrarnej\u201d; podczas Soboru Watyka\u0144skiego II zorganizowa\u0142 sekretariat zapewniaj\u0105cy obs\u0142ug\u0119 prasow\u0105 obro\u0144c\u00f3w Tradycji (Coetus Internationalis Patrum) na czele z zaprzyja\u017anionymi z nim hierarchami brazylijskimi (abp Geraldo de Proen\u00c3\u00a7a Sigaud, bp A. de Castro Mayer) oraz abpem M. Lefebvre\u2019em i\u00a0r\u00f3wnie\u017c po Soborze kontynuowa\u0142 walk\u0119 o zachowanie tradycyjnej doktryny i liturgii, a tak\u017ce z ugodow\u0105 wobec komunizmu watyka\u0144sk\u0105 Ostpolitik<\/em>; kolejne kampanie wymierzone by\u0142y w \u201eteologi\u0119 wyzwolenia\u201d, trybalizm indygenistyczny, \u201esocjalizm samorz\u0105dowy\u201d (jako przycz\u00f3\u0142ek komunizmu) oraz na rzecz niepodleg\u0142o\u015bci Litwy (najwi\u0119ksza w historii petycja, w kt\u00f3rej zebrano pi\u0119\u0107 milion\u00f3w podpis\u00f3w) i w obronie spo\u0142ecznej roli szlachty oraz innych, analogicznych elit tradycyjnych; \u015bcis\u0142e wi\u0119zi \u0142\u0105czy\u0142y go r\u00f3wnie\u017c z szefami Domu Cesarskiego Brazylii – JCW Ludwikiem I (Dom Luiz de Orl\u00c3\u00a9ans e Bragan\u00c3\u00a7a) i jego bratem, ksi\u0119ciem Bertrandem; by\u0142 kawalerem Krzy\u017ca Komandorskiego OOP, otrzymanego od prezydenta RP na wychod\u017astwie, Augusta Zaleskiego; nazywany \u201ekrzy\u017cowcem XX wieku\u201d, swoj\u0105 walk\u0119 o Spo\u0142eczne Kr\u00f3lestwo Chrystusa prowadzi\u0142 pod natchnieniem Or\u0119dzia Fatimskiego NMP,\u00a0przyj\u0105wszy jako podstaw\u0119 teoretyczn\u0105 akcji analiz\u0119 trzech (p\u00f3\u017aniej czterech) faz rewolucji (religijnej, politycznej, spo\u0142ecznej oraz kulturalno-obyczajowej) w ich trzech warstwach (tendencje, idee, fakty), ale o wsp\u00f3lnym metafizycznym podk\u0142adzie satanicznej pychy i zmys\u0142owo\u015bci, w odpowiedzi za\u015b na to – kontrrewolucji, b\u0119d\u0105cej \u201eprzywracaniem porz\u0105dku\u201d, czyli \u201ecywilizacji chrze\u015bcija\u0144skiej, surowej i hierarchicznej, sakralnej od podstaw, antyegalitarnej i antyliberalnej\u201d; ma ona by\u0107 \u201enowym \u015bredniowieczem\u201d, ale doskonalszym od poprzedniego, w kt\u00f3rym zapanuje Kr\u00f3lestwo Maryi, jako ziemski przedsionek niebia\u0144skiego Kr\u00f3lestwa Chrystusa; eschatologiczny wymiar jego filozofii i teologii historii inspirowany by\u0142 wizj\u0105 \u201esi\u00f3dmej epoki\u201d w Hexameronie<\/em> \u015bw. Bonawentury.<\/p>

70 lat temu, 5 pa\u017adziernika<\/strong> 1945 roku, zgin\u0105\u0142 zamordowany w obozie specjalnym nr 7 NKWD w Sachsenhausen, w wieku 59 lat (ur. 17 II 1886), Eduard Stadtler<\/strong>, publicysta i polityk, uczestnik ruchu Rewolucji Konserwatywnej; urodzi\u0142 si\u0119 w rodzinie katolickiej, studiowa\u0142 w Grazu i Strasburgu oraz doktoryzowa\u0142 si\u0119 w 1911 pod kierunkiem Martina Spahna; w czasie I wojny \u015bwiatowej walczy\u0142 na froncie wschodnim i w 1917 dosta\u0142 si\u0119 do rosyjskiej niewoli; w grudniu 1918 za\u0142o\u017cy\u0142 Lig\u0119 Antybolszewick\u0105 (Antibolschewistische Liga, p\u00f3\u017aniejsza nazwa: Liga zum Schutze der deutschen Kultur); cz\u0142onek organizacji nurtu \u201em\u0142odokonserwatywnego\u201d: Niemieckiego Klubu Pan\u00f3w (Deutsche Herrenklub), za\u0142o\u017conego przez Heinricha bar. von Gleichena, oraz Klubu Czerwcowego (Juniklub), redaktor \u201eDas Gewissen\u201d (1918-1925), a nast\u0119pnie \u201eDas Gro\u00c3\u0178deutsche Reich\u201d; bojownik paramilitarnego Stahlhelm; dzia\u0142acz (i z jej ramienia pose\u0142 do pruskiego Landtagu oraz do Reichstagu) Niemieckiej Partii Narodowo-Ludowej (DNVP), a po jej rozwi\u0105zaniu w 1933 cz\u0142onek NSDAP oraz dyrektor Ullstein Verlag w Berlinie; teoretyk dyktatury oraz \u201eniemieckiego\u201d i \u201echrze\u015bcija\u0144sko-narodowego\u201d socjalizmu.<\/p>

25 lat temu, 8 pa\u017adziernika<\/strong> 1990 roku, zmar\u0142 w Krakowie, w wieku 91 lat (ur. 10 XI 1898), Tadeusz Kudli\u0144ski<\/strong>, teoretyk, historyk i krytyk teatru, prozaik, krakowianista; wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eGazety Literackiej\u201d (1931-1934) oraz mesjanistycznego \u201eZet\u201d (1932-1939); podczas okupacji niemieckiej cz\u0142onek konspiracyjnej organizacji katolickiej UNIA, za\u0142o\u017conej i kierowanej przez Jerzego Brauna (1901-1975); wi\u0119ziony przez Gestapo oraz (1949-1955) przez re\u017cim komunistyczny; jego Vademecum teatromana<\/em> oraz Rodow\u00f3d polskiego teatru<\/em> by\u0142y pierwszym wprowadzeniem w \u015bwiat Melpomeny dla tysi\u0119cy mi\u0142o\u015bnik\u00f3w sztuki teatralnej.<\/p>

625 lata temu, 9 pa\u017adziernika<\/strong> 1390 roku, zmar\u0142 tragicznie (wskutek upadku z konia) w Alcal\u00e1 de Henares, w wieku 32 lat (ur. 24 VIII 1358), Jan I Kastylijski<\/strong> [Juan I de Castilla<\/em>] z dynastii Trast\u00e1mara, syn Henryka II Kastylijskiego, od 24 VIII 1379 kr\u00f3l Kastylii i Leonu; na pocz\u0105tku swego panowania odpar\u0142 najazd wojsk angielsko-portugalskich, kt\u00f3rego celem by\u0142o osadzenie na tronie Jana z Gandawy, ksi\u0119cia Lancaster (1340-1399), zg\u0142aszaj\u0105cego pretensje do tronu kastylijskiego jako zi\u0119\u0107 kr\u00f3la Piotra I Okrutnego (popierane przez kr\u00f3la Portugalii Ferdynanda I); sam z kolei usi\u0142owa\u0142 obj\u0105\u0107 panowanie w Portugalii po bezpotomnej \u015bmierci (1383) Ferdynanda, jako m\u0105\u017c jego c\u00f3rki, co jednak spotka\u0142o si\u0119 z oporem narodu portugalskiego, kt\u00f3rego powstanie wynios\u0142o w 1385 na tron naturalnego brata zmar\u0142ego kr\u00f3la (oraz mistrza zakonu rycerskiego Avis), Jana I Dobrego; w 1388\u00a0zawarty zosta\u0142 pok\u00f3j w Bajonnie, na mocy kt\u00f3rego Jan z Gandawy zrzek\u0142 si\u0119 pretensji do tronu kastylijskiego, a Jan Kastylijski – do portugalskiego; by\u0142 ostatnim w historii Kastylii (i po\u0142\u0105czonych Hiszpanii) kr\u00f3lem formalnie ukoronowanym.<\/p>

150 lat temu, 10 pa\u017adziernika<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Londynie S\u0142uga Bo\u017cy abp Rafael kard. Merry del Val<\/strong> y Zulueta, watyka\u0144ski m\u0105\u017c stanu i dyplomata; by\u0142 synem hiszpa\u0144skiego ambasadora w Londynie i uko\u0144czy\u0142 Papiesk\u0105 Akademi\u0119 Szlacheck\u0105 w Rzymie; \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie przyj\u0105\u0142 w 1888, sakr\u0119 biskupi\u0105 oraz tytularne arcybiskupstwo Nicei otrzyma\u0142 w 1900; by\u0142 sekretarzem konklawe po \u015bmierci (1903) papie\u017ca Leona XIII, a po wyborze \u015bw. Piusa X (kt\u00f3ry wyni\u00f3s\u0142 go do godno\u015bci kardynalskiej) zosta\u0142 jego najbli\u017cszym wsp\u00f3\u0142pracownikiem jako sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej (1903-1914); od 1914 do \u015bmierci by\u0142 archiprezbiterem Bazyliki Watyka\u0144skiej oraz prefektem \u015awi\u0119tego Oficjum, odpieraj\u0105cym nieugi\u0119cie zagro\u017cenie modernistyczne; zmar\u0142 w 1930 roku; w 1953 wszcz\u0119to jego proces beatyfikacyjny.<\/p>

90 lat temu, 13 pa\u017adziernika<\/strong> 1925 roku, urodzi\u0142a si\u0119 w Grantham (Lincolnshire) Margaret<\/strong> Hilda Thatcher<\/strong> (z d. Roberts), polityk; pochodzi\u0142a z rodziny sklepikarza i pastora metodysty, uko\u0144czy\u0142a studia chemiczne w Oksfordzie (Somerville College); od 1946 by\u0142a dzia\u0142aczk\u0105 Partii Konserwatywnej; wybrana do Izby Gmin po raz pierwszy w 1958, w 1966 znalaz\u0142a si\u0119 w torysowskim \u201egabinecie cieni\u201d; w rz\u0105dzie Edwarda Heatha (1970-1974) by\u0142a ministrem edukacji; w 1975 zosta\u0142a liderem Partii Konserwatywnej, a po jej pierwszym antysowieckim przem\u00f3wieniu (19 I 1976) \u201eKrasnaja Zwiezda\u201d nada\u0142a jej przydomek \u201e\u0179elaznej Damy\u201d (Iron Lady<\/em>), kt\u00f3ry do niej przylgn\u0105\u0142 i wielce j\u0105 delektowa\u0142; po wygraniu przez torys\u00f3w wybor\u00f3w w 1979 zosta\u0142a pierwsz\u0105 w historii Wielkiej Brytanii kobiet\u0105 – premierem i sprawuj\u0105c t\u0119 funkcj\u0119 (czterokrotnie) do 1990 okaza\u0142a si\u0119 te\u017c najd\u0142u\u017cej urz\u0119duj\u0105cym premierem brytyjskim w XX wieku oraz najd\u0142u\u017cej sprawuj\u0105cym swoj\u0105 funkcj\u0119 nieprzerwanie od czasu kadencji (1812-1827) lorda Liverpool (Roberta Jenkinsona); jej nazwisko kojarzy si\u0119 przede wszystkim z antyzwi\u0105zkow\u0105 i leseferystyczn\u0105 polityk\u0105 gospodarcz\u0105 (\u201etaczeryzm\u201d), twardym stanowiskiem wobec IRA i ZSSR; po ust\u0105pieniu z przyw\u00f3dztwa partii, a w konsekwencji z urz\u0119du premiera, w 1992 zosta\u0142a (niedziedziczn\u0105) baroness\u0105 Thatcher of Kesteven, zasiada\u0142a odt\u0105d w Izbie Lord\u00f3w, a jej m\u0105\u017c Denis Thatcher otrzyma\u0142 dodatkowo dziedziczny tytu\u0142 baroneta; wyst\u0119powa\u0142a zdecydowanie przeciwko Traktatowi z Maastricht i zacie\u015bnianiu integracji europejskiej; demonstracyjnie okaza\u0142a solidarno\u015b\u0107 z podst\u0119pnie zatrzymanym w Anglii gen. Augusto Pinochetem; otrzyma\u0142a wiele doktorat\u00f3w h.c., honorowych obywatelstw (m.in. Gda\u0144ska i Krakowa) oraz odznacze\u0144, w tym Orderu Podwi\u0105zki; zmar\u0142a w 2013 roku; wynoszona pod niebiosa przez zwolennik\u00f3w wolnorynkowego kapitalizmu za wyprowadzenie gospodarki brytyjskiej z g\u0142\u0119bokiej stagnacji, by\u0142a postaci\u0105 problematyczn\u0105 dla tradycyjnych konserwatyst\u00f3w, wskazuj\u0105cych na jej klasycznie liberalne w istocie przekonania, socjologiczny atomizm (\u201enie ma czego\u015b takiego jak spo\u0142ecze\u0144stwo\u201d), przyczynienie si\u0119 do ruiny resztek wsp\u00f3lnotowo\u015bci oraz tolerancj\u0119 dla akt\u00f3w sprzecznych z prawem naturalnym (aborcja, homoseksualizm).<\/p>

40 lat temu, 17 pa\u017adziernika<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w Rzymie, w wieku 74 lat (ur. 1 IX 1901), Jerzy<\/strong> Bronis\u0142aw Braun<\/strong>, pseudonim konspiracyjny Bronis\u0142aw Rogowski<\/em>, poeta, dramaturg, prozaik, scenarzysta filmowy, teoretyk teatru, filozof, publicysta, harcerz i polityk; pochodzi\u0142 z rodziny o bogatej tradycji kulturalnej i patriotycznej; od 1913\u00a0w skautingu (autor wielu pie\u015bni harcerskich, w tym P\u0142onie ognisko i szumi\u0105 knieje<\/em>); ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej, odznaczony Krzy\u017cem Walecznych (kt\u00f3rego nie odebra\u0142, uwa\u017caj\u0105c si\u0119 w\u00f3wczas za pacyfist\u0119); jako eseista debiutowa\u0142 w 1921, a jako poeta rok p\u00f3\u017aniej; w 1923 uko\u0144czy\u0142 studia polonistyczne na UJ; nale\u017ca\u0142 do grupy poetyckiej \u201eHelion\u201d i by\u0142 prezesem ko\u0142a \u201eLit-Art\u201d; w latach 1926-1928 (a nast\u0119pnie 1931-1934) redagowa\u0142 krakowski dwutygodnik \u201eGazeta Literacka\u201d; prze\u0142omowym wydarzeniem w jego intelektualnej biografii by\u0142o zetkni\u0119cie si\u0119 w 1928 z \u201efilozofi\u0105 absolutn\u0105\u201d (resp<\/em>. racjonalizmem kreacjonistycznym) mesjanisty J\u00f3zefa Marii Hoene Wro\u0144skiego, kt\u00f3rej propagowaniu i rozwijaniu podporz\u0105dkowa\u0142 odt\u0105d ca\u0142\u0105 swoj\u0105 aktywno\u015b\u0107 pisarsk\u0105 i publiczn\u0105; pocz\u0105tkowo dzia\u0142a\u0142 w Towarzystwie im. Hoene Wro\u0144skiego, lecz po konflikcie z jego prezesem J\u00f3zefem Jankowskim, interpretuj\u0105cym wro\u0144skizm w duchu ezoteryczno-mistycznym, trybun\u0105 dla propagowania swojej wyk\u0142adni mesjanizmu uczyni\u0142 dwutygodnik (od 1937 dwumiesi\u0119cznik) \u201eZet\u201d, ukazuj\u0105cy si\u0119 pod jego redakcj\u0105 w Warszawie w latach 1932-1939 (tytu\u0142 symbolizuje zasad\u0119 \u201eZ\u201d, czyli Pi\u0119kna Absolutnego, b\u0119d\u0105cego \u201ezbiegiem celowym\u201d zasad \u201eX\u201d i \u201eY\u201d, czyli Dobra i Prawdy Absolutnej); \u017carliwy pi\u0142sudczyk i zwolennik jedynow\u0142adztwa (\u201ew\u0142adza nie nale\u017cy do narodu, lecz wyp\u0142ywa z istoty praw moralnych, a sprawowa\u0107 j\u0105 mo\u017ce tylko jednostka\u201d), w drugiej po\u0142owie lat 30. zosta\u0142 wsp\u00f3\u0142redaktorem tygodnika \u201eMerkuriusz Polski Ordynaryjny\u201d, za\u0142o\u017conego przez monarchist\u0119 Juliusza Babi\u0144skiego i bliskiego tzw. nacjonalistom legionowym (grupa \u201eJutra Pracy\u201d); wsp\u00f3\u0142organizator Porozumienia M\u0142odej Prasy (\u201eS\u0142owo\u201d, \u201eProsto z Mostu\u201d, \u201eMy\u015bl Polska\u201d, \u201eZet\u201d i \u201eMerkuriusz\u201d) maj\u0105cego budowa\u0107 front prawicy przeciwko zagro\u017ceniu p\u0142yn\u0105cemu od \u201eFo\u0142ksfrontu\u201d; w 1938 stan\u0105\u0142 na czele (wraz z konserwatyst\u0105 Kazimierzem M. Morawskim) utworzonej w\u00f3wczas Agencji Antymaso\u0144skiej oraz zosta\u0142 redaktorem \u201eBiuletynu Antymaso\u0144skiego\u201d, wskutek czego by\u0142 inwigilowany przez agent\u00f3w MSW (b\u0119d\u0105cego o\u015brodkiem wp\u0142yw\u00f3w maso\u0144skich w obozie sanacyjnym); podczas okupacji niemieckiej ju\u017c w pa\u017adzierniku 1939 utworzy\u0142 konspiracyjn\u0105 Now\u0105 Polsk\u0119, z kt\u00f3rej wiosn\u0105 1940 – po po\u0142\u0105czeniu si\u0119 z \u201eWarszawiank\u0105\u201d Jana Hoppego, \u201eGrunwaldem\u201d Konrada Sieniewicza i \u201eWsp\u00f3lnot\u0105\u201d Kazimierza Studentowicza – wy\u0142oni\u0142 si\u0119 ruch spo\u0142eczno-kulturalny UNIA, skupiaj\u0105cy liczne grono intelektualist\u00f3w i artyst\u00f3w o pogl\u0105dach katolicko-narodowych (cz\u0142onkiem Unii by\u0142 r\u00f3wnie\u017c Karol Wojty\u0142a); w ramach tego ruchu, kt\u00f3rego by\u0142 prezesem, redagowa\u0142 \u201eKultur\u0119 Jutra\u201d oraz kierowa\u0142 pracami Instytutu Europy \u015arodkowej i Wszechnicy Narodowej; wbrew stanowisku \u201eortodoksyjnych\u201d wro\u0144skist\u00f3w z prof. Paulinem Chomiczem na czele w lutym 1943 po\u0142\u0105czy\u0142 Uni\u0119 z chadeckim Stronnictwem Pracy, zostaj\u0105c cz\u0142onkiem jego Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego; wszed\u0142 tak\u017ce do kierownictwa Egzekutywy Naczelnej Samoobrony Spo\u0142ecznej (SOS) i Komisji G\u0142\u00f3wnej Kierownictwa Walki Cywilnej (KWC); w czasie powstania warszawskiego sta\u0142 na czele Inspektoratu Propagandy oraz BIP w \u015ar\u00f3dmie\u015bciu; by\u0142 tak\u017ce redaktorem \u201eBarykady Powi\u015bla\u201d; po upadku powstania uda\u0142o mu si\u0119 unikn\u0105\u0107 niewoli i w marcu 1945 obj\u0105\u0142 przewodnictwo podziemnego parlamentu – Rady Jedno\u015bci Narodowej, a od 27 VI 1945 by\u0142 tak\u017ce p.o. Delegata Rz\u0105du RP na Kraj; pod jego przewodnictwem 5 VII 1945 RJN odby\u0142a w Krakowie ostatnie zebranie, uchwalaj\u0105c (antydatowany na 1 VII) opracowany przez niego i Z. Zaremb\u0119 dokument, znany jako Testament Polski Walcz\u0105cej<\/em>; w listopadzie 1945 aresztowany wraz z \u017con\u0105 przez UB podczas pr\u00f3by przekroczenia granicy czechos\u0142owackiej, w wi\u0119zieniu przebywa\u0142 do marca 1946; zwolniony, zosta\u0142 redaktorem katolicko-narodowego \u201eTygodnika Warszawskiego\u201d, a w styczniu 1948 uzyska\u0142 magisterium z filozofii na KUL; 3 IX 1948 ponownie aresztowany wraz z \u017con\u0105 Ann\u0105, bratem Juliuszem i ca\u0142ym zespo\u0142em redakcyjnym \u201eTygodnika Warszawskiego\u201d; w \u015bledztwie, nadzorowanym przez J. R\u00f3\u017ca\u0144skiego (Goldberga), przeszed\u0142 oko\u0142o 250 \u201ebada\u0144\u201d, wybito mu oko i mia\u0142 dwa zawa\u0142y; na rozprawie zosta\u0142 ukarany za \u201eharde\u201d zachowanie odebraniem prawa do obrony, a prokurator wnosi\u0142 o \u201ewyeliminowanie go ze spo\u0142ecze\u0144stwa przez wyrok \u015bmierci\u201d; w procesie \u201esojusznik\u00f3w Gestapo\u201d 19 IV 1951 Wojskowy S\u0105d Rejonowy skaza\u0142 go, na podstawie dekretu PKWN z 31 VIII 1944 o wymiarze kary dla \u201efaszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy (\u2026) oraz zdrajc\u00f3w Narodu Polskiego\u201d, na do\u017cywocie; wyrok odbywa\u0142 na Mokotowie, a nast\u0119pnie w Rawiczu i we Wronkach, gdzie mimo przebytego trzeciego zawa\u0142u prowadzi\u0142 tajne wyk\u0142ady dla wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w i u\u0142o\u017cy\u0142 oraz zapami\u0119ta\u0142 dwa poematy; w maju 1956 obni\u017cono mu wyrok do 12 lat wi\u0119zienia i przyznano roczny urlop zdrowotny; wyrok zosta\u0142 uchylony dopiero 12 VI 1957, a 5 V 1958 wojskowa prokuratura oczy\u015bci\u0142a go z fa\u0142szywych zarzut\u00f3w; wiosn\u0105 1957 zosta\u0142 wiceprezesem Oddzia\u0142u Warszawskiego ZLP oraz KIK, gdzie zorganizowa\u0142 dwie sekcje: religioznawcz\u0105 i filozofii polskiej; za po\u015brednictwem prymasa S. Wyszy\u0144skiego przekaza\u0142 dykasteriom watyka\u0144skim ponad tysi\u0105cstronicowy memoria\u0142 zawieraj\u0105cy propozycje do schemat\u00f3w soborowych, a po d\u0142ugich staraniach otrzyma\u0142 w maju 1965 paszport i wyjecha\u0142 do Rzymu; dwukrotnie przyj\u0105\u0142 go na prywatnej audiencji Pawe\u0142 VI; pisa\u0142 artyku\u0142y do \u201eL\u2019Osservatore Romano\u201d, wyg\u0142asza\u0142 prelekcje w Radio Watyka\u0144skim, bra\u0142 udzia\u0142 w kongresach filozoficznych i teologicznych na obu p\u00f3\u0142kulach, pisa\u0142 i wydawa\u0142 ksi\u0105\u017cki w j\u0119zykach: polskim, w\u0142oskim, francuskim, angielskim i niemieckim; by\u0142 pomys\u0142odawc\u0105 i redaktorem monumentalnego dzie\u0142a kilkudziesi\u0119ciu autor\u00f3w krajowych i emigracyjnych Poland in Christian Civilisation<\/em>; jego ostatnim uko\u0144czonym dzie\u0142em by\u0142a rozprawa Virgo Maria. Rola Marii w historii zbawienia<\/em> (1975), napisana jako spe\u0142nienie votum <\/em>uczynionego podczas zagro\u017cenia kar\u0105 \u015bmierci; w 2006 odznaczony po\u015bmiertnie Krzy\u017cem Komandorskim OOP; mesjanizm, w jego rozumieniu, stanowi\u0107 mia\u0142 odpowied\u017a na kryzysowy stan kultury wsp\u00f3\u0142czesnej, pogr\u0105\u017conej w materializmie teoretycznym i praktycznym, zwracaj\u0105c\u0105 umys\u0142y na powr\u00f3t ku idei Boga i ideom Czystego Rozumu; mia\u0142o to by\u0107 mo\u017cliwe dzi\u0119ki odkryciu przez filozofi\u0119 absolutn\u0105 ontologicznych i intelektualnych warunk\u00f3w autokreacji (samostworzenia si\u0119) cz\u0142owieka, interpretowanej jako eschatologiczny cel wskazany cz\u0142owiekowi przez Chrystusa w rozmowie z Nikodemem: oportet vos nasci denuo<\/em> (\u201etrzeba, aby\u015bcie si\u0119 na nowo narodzili\u201d), przy czym imperatyw \u201epowt\u00f3rnych narodzin z Ducha \u015awi\u0119tego\u201d pojmowany jest tu nie tylko w sensie przemiany duchowo-moralnej, ale tak\u017ce jako nakaz transcenduj\u0105cego poznania intelektualnego, umo\u017cliwiaj\u0105cego finalnie przej\u015bcie od credo<\/em> do cognosco<\/em>; autor postulowa\u0142 wytworzenie przez ka\u017cd\u0105 kultur\u0119 narodow\u0105 jej swoistego idea\u0142u pos\u0142anniczego; apelowa\u0142 o syntez\u0119 dziejowych idea\u0142\u00f3w \u201ePolski Kr\u00f3lewskiej\u201d i \u201ePolski Szlacheckiej\u201d oraz o przezwyci\u0119\u017cenie antynomii narodu i pa\u0144stwa w duchu \u201eneonacjonalizmu pos\u0142anniczego\u201d i \u201eneoimperializmu konstruktywnego\u201d, maj\u0105cego doprowadzi\u0107 do wytworzenia idea\u0142u \u201ekultury ideokratycznej\u201d (oznaczaj\u0105cej prymat ducha nad materi\u0105) i zbudowania przez Polsk\u0119 – we wsp\u00f3\u0142pracy z ba\u0142to-s\u0142owia\u0144skimi narodami o\u015bciennymi – \u201ekatolickiego imperium apostolskiego, zdynamizowanego tw\u00f3rczo przez mesjanizm\u201d; przyj\u0119ta w okresie wojennym formu\u0142a ideowa \u201eunionizmu\u201d oznacza\u0142a \u201euni\u0119 cz\u0142owieka z cz\u0142owiekiem, uni\u0119 pracy i kultury, uni\u0119 cz\u0142owieka z narodem, uni\u0119 narod\u00f3w w ludzko\u015bci, uni\u0119 wszystkich w Chrystusie, uni\u0119 cz\u0142owieka i ludzko\u015bci z Bogiem\u201d.<\/p>

60 lat temu, 18 pa\u017adziernika<\/strong> 1955 roku, zmar\u0142 w Madrycie, w wieku 72 lat (ur. 9 V 1883), Jos\u00c3\u00a9 Ortega y Gasset<\/strong>, filozof i eseista; pochodzi\u0142 z kulturalnej rodziny mieszcza\u0144skiej; uko\u0144czy\u0142 (mimo utraty wiary) jezuickie kolegium i uniwersytet w Deusdo oraz Uniwersytet Centralny w Madrycie, gdzie w 1904 doktoryzowa\u0142 si\u0119; nast\u0119pnie kontynuowa\u0142 studia w Niemczech (Lipsk, Norymberga, Kolonia, Berlin, Marburg), gdzie znalaz\u0142 si\u0119 pod wp\u0142ywem neokantyzmu (Szko\u0142a Marburska), lecz wypracowuj\u0105c swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 (programowo niesystemow\u0105) filozofi\u0119, nazwa\u0142 j\u0105 \u201eracjowitalizmem\u201d, w tym sensie, i\u017c \u201erozum witalny\u201d, czyli spe\u0142niaj\u0105cy funkcj\u0119 uzasadniania aktywno\u015bci cz\u0142owieka, pozwala przezwyci\u0119\u017cy\u0107, z jednej strony, irracjonalizm witalizmu (Lebensphilosophie<\/em>), z drugiej za\u015b strony, \u201eekstremalny\u201d racjonalizm idealizmu, kulminuj\u0105cy w fenomenologii E. Husserla, b\u0119d\u0105cej \u017cyciowo indyferentnym \u201epoznawaniem dla poznawania\u201d; zadaniem filozofii naszego czasu jest unaocznienie potrzeby r\u00f3wnowagi obu element\u00f3w (witalnego i racjonalnego), tego, i\u017c kultura musi by\u0107 witalna, a \u017cycie – kulturalne oraz wielopostaciowe, tak, aby by\u0142o w nim miejsce zar\u00f3wno na powag\u0119 my\u015blenia i stron\u0119 dramatyczn\u0105, jak i na spontaniczny, \u201efestiwalowy i sportowy\u201d sens \u017cycia, \u201eakrobatyczn\u0105\u201d rado\u015b\u0107 gry; w 1910 obj\u0105\u0142 Katedr\u0119 Metafizyki na Uniwersytecie Centralnym, kt\u00f3r\u0105 kierowa\u0142 do 1936; w 1914 zosta\u0142 wybrany do Kr\u00f3lewskiej Akademii Nauk Moralnych i Politycznych oraz za\u0142o\u017cy\u0142 Hiszpa\u0144sk\u0105 Lig\u0119 Wychowania Publicznego o tendencji progresywno-liberalnej, proklamuj\u0105c \u201e\u015bmier\u0107 Restauracji\u201d; w 1923 za\u0142o\u017cy\u0142 periodyk \u201eRevista de Occidente\u201d, w kt\u00f3rym publikowa\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich esej\u00f3w; obalenie monarchii alfonsja\u0144skiej przyj\u0105\u0142 z entuzjazmem, zak\u0142adaj\u0105c wraz z G. Mara\u00c3\u00b1\u00f3nem i R. Perezem de Ayala Ugrupowanie w S\u0142u\u017cbie Republiki oraz zostaj\u0105c deputowanym do Kortez\u00f3w i jednym z autor\u00f3w republika\u0144skiej konstytucji; ju\u017c jednak po kilku miesi\u0105cach podda\u0142 now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 zdecydowanej krytyce, og\u0142aszaj\u0105c 9 IX 1931: \u00a1No es esto, no es esto!<\/em> [\u201eTo nie jest to, to nie jest to!\u201d], nast\u0119pnie za\u015b pi\u0119tnuj\u0105c w serii artyku\u0142\u00f3w Rectificaci\u00f3n de la Rep\u00c3\u00bablica<\/em> (1931) antykatolicki terror partii lewicowych, otwarcie tolerowany przez w\u0142adze; przestrzega\u0142 tak\u017ce przed zagro\u017ceniem Hiszpanii bolszewizacj\u0105; w 1932 zaniecha\u0142 aktywno\u015bci politycznej, z zadowoleniem jednak przyjmuj\u0105c ho\u0142dy sk\u0142adane mu przez Falang\u0119 Hiszpa\u0144sk\u0105; podczas wojny domowej zaj\u0105\u0142 stanowisko niezdecydowane: najpierw (pod bezpo\u015bredni\u0105 presj\u0105 fizyczn\u0105 uzbrojonych boj\u00f3wkarzy komunistycznych, kt\u00f3rzy wtargn\u0119li do jego domu) podpisa\u0142 list intelektualist\u00f3w \u201ew obronie Republiki i jej ludu\u201d, lecz przy pierwszej nadarzaj\u0105cej si\u0119 okazji wyemigrowa\u0142; powr\u00f3ci\u0142 do frankistowskiej Hiszpanii w 1945\u00a0na znak solidarno\u015bci patriotycznej po ultimatum i wycofaniu z Madrytu ambasador\u00f3w pa\u0144stw koalicji antyhitlerowskiej; wskutek sprzeciwu \u015brodowisk katolickich nie otrzyma\u0142 jednak proponowanej mu katedry na uniwersytecie, tote\u017c za\u0142o\u017cy\u0142 w 1948 prywatny Instytut Nauk Humanistycznych; istniej\u0105 sprzeczne relacje co do jego domniemanego powrotu na \u0142ono Ko\u015bcio\u0142a na \u0142o\u017cu \u015bmierci; bardzo wp\u0142ywowe grono jego uczni\u00f3w (X. Zubiri, J. Mar\u00c3\u00adas, P. La\u00c3\u00adn Entralgo, J. L. L\u00f3pez Aranguren, J. Ferrater Mora, L. D\u00c3\u00adez del Corral, A. Garc\u00c3\u00ada Valdecasas) nazywane jest Szko\u0142\u0105 Madryck\u0105; zachodzi wyra\u017ana i uderzaj\u0105ca wr\u0119cz sprzeczno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy jego publiczn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 w duchu republika\u0144skim i lewicowo-liberalnym a cz\u0119\u015bci\u0105 jego pogl\u0105d\u00f3w, wyra\u017canych w tw\u00f3rczo\u015bci; z jego strony cechowa\u0142a go wrogo\u015b\u0107 do tradycji katolicko-hiszpa\u0144skiej (nazywanej przeze\u0144 pogardliwie \u201etybetanizacj\u0105\u201d, \u201eoligarchi\u0105 \u015bmierci\u201d i \u201ebezw\u0142adnym szkieletem\u201d) oraz aprobata dla demokracji liberalnej (z gospodark\u0105 zorganizowan\u0105 w syndykaty pracuj\u0105cych), z drugiej za\u015b – jako libera\u0142 arystokratyczny – gardzi\u0142 ochlokratyczn\u0105 \u201ehiperdemokracj\u0105\u201d powszechnego prawa wyborczego, b\u0119d\u0105c\u0105 \u201ewydzielin\u0105 ropiej\u0105cych dusz plebejskich\u201d; i w polityce, i w kulturze znamieniem demokracji jest \u201earystofobia\u201d, czyli nienawi\u015b\u0107 do lepszych (odio a los mejores<\/em>), \u201ebunt mas\u201d, czyli rozpychanie si\u0119 w przestrzeni spo\u0142ecznej prymitywnego, lecz obeznanego z technik\u0105 \u201ecz\u0142owieka masowego\u201d, panowanie przeci\u0119tno\u015bci oraz marksistowski kult proletariusza; panowa\u0107 winna natomiast (jak rycerstwo w \u015bredniowieczu) elita \u201earystokrat\u00f3w ducha\u201d, kt\u00f3rych koron\u0105 s\u0105 geniusze – Plato\u0144scy mi\u0142o\u015bnicy prawdy (philotheamones<\/em>).<\/p>

275 lat temu, 20 pa\u017adziernika<\/strong> 1740 roku, zmar\u0142 w Wiedniu, w wieku 55 lat (ur. 1 X 1685), Karol VI Habsburg<\/strong> [Karl VI. Franz Joseph Wenzel Balthazar Johann Anton Ignaz von Habsburg<\/em>], cesarz rzymsko-niemiecki, kr\u00f3l W\u0119gier (jako Karol III) i Czech (jako Karol II) oraz arcyksi\u0105\u017c\u0119 Austrii; drugi syn cesarza Leopolda II i Eleonory Magdaleny z Wittelsbach\u00f3w; po wyga\u015bni\u0119ciu (1700) hiszpa\u0144skiej linii Habsburg\u00f3w zg\u0142osi\u0142 pretensje do koron hiszpa\u0144skich, co zapocz\u0105tkowa\u0142o tzw. wojn\u0119 sukcesyjn\u0105 pomi\u0119dzy Francj\u0105 Ludwika XIV (kt\u00f3rego wnuk ks. Filip Andegawe\u0144ski, najbli\u017cszy krewny zmar\u0142ego Karola II, odziedziczy\u0142 tron hiszpa\u0144ski na mocy Ley de Partidas<\/em> Alfonsa X M\u0105drego) a Austri\u0105 i jej sojusznikami (Anglia, Holandia, Portugalia, Sabaudia, Prusy), popieraj\u0105cymi jego pretensje; w trwaj\u0105cej 13 lat wojnie uda\u0142o mu si\u0119 dwukrotnie\u00a0opanowa\u0107 Madryt\u00a0(1704, 1710), lecz szersze poparcie zyska\u0142 jedynie w Katalonii (w Koronie Aragonu, kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci\u0105 by\u0142o Ksi\u0119stwo Katalonii, przed uni\u0105 z Kastyli\u0105 obowi\u0105zywa\u0142o prawo semisalickie, dzia\u0142aj\u0105ce na jego korzy\u015b\u0107); poniewa\u017c po \u015bmierci swego starszego brata J\u00f3zefa I zosta\u0142 cesarzem, dotychczasowi sojusznicy wycofali swoje dla\u0144 poparcie i zawarli z Francj\u0105 oraz Hiszpani\u0105 pok\u00f3j w Utrechcie (1713), co ostatecznie zmusi\u0142o Karola r\u00f3wnie\u017c do rezygnacji ze swoich pretensji i zawarcia z Francj\u0105 pokoju w Rastatt (1714), w zamian za co otrzyma\u0142 Mediolan i Neapol, acz Filipa V Hiszpa\u0144skiego uzna\u0142 dopiero w 1720, zyskuj\u0105c przy okazji Sycyli\u0119; zdobyczy na po\u0142udniu W\u0142och musia\u0142 si\u0119 jednak wyrzec na rzecz Burbon\u00f3w po kl\u0119sce w wojnie sukcesyjnej polskiej (1733-1736), zatrzymuj\u0105c jedynie Lombardi\u0119 oraz zyskuj\u0105c Toskani\u0119 i Parm\u0119; jego panowanie w krajach odziedziczonych przynios\u0142o ograniczenie swob\u00f3d w\u0119gierskich (mimo tego monarchia habsburska pozosta\u0142a tradycyjn\u0105 monarchi\u0105 stanow\u0105) oraz sukcesy w wojnach z Turcj\u0105, zawdzi\u0119czane militarnemu talentowi ksi\u0119cia Eugeniusza Sabaudzkiego: spod panowania otttoma\u0144skiego uwolnione zosta\u0142y p\u00f3\u0142nocna Serbia z Belgradem, Banat i Ma\u0142a Wo\u0142oszczyzna (zdobycze te zosta\u0142y jednak utracone w 1739); u schy\u0142ku jego panowania pod ber\u0142em Domu Habsburskiego \u017cy\u0142o 20 milion\u00f3w ludzi r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, a dw\u00f3r Karola VI uchodzi\u0142 za najbardziej ceremonialny w Europie; Wiede\u0144 sta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u015bwiatow\u0105 stolic\u0105 p\u00f3\u017anego baroku w sztuce sakralnej i \u015bwieckiej; cesarz by\u0142 podpor\u0105 papiestwa i czyni\u0142 kroki na rzecz wyparcia protestantyzmu z Rzeszy; na mocy wydanej przez niego w 1713\u00a0Sankcji Pragmatycznej wszystkie kraje dziedziczne Habsburg\u00f3w – po\u0142\u0105czone odt\u0105d uni\u0105 realn\u0105, a nie tylko personaln\u0105 – mia\u0142y przypa\u015b\u0107 jego najstarszej c\u00f3rce.<\/p>

50 lat temu, 20 pa\u017adziernika<\/strong> 1965 roku, zmar\u0142 w Barcelonie, w wieku 54 lat (ur. 30 XI 1910), Jaime Bofill Bofill<\/strong> [katal. Jaume Bofill i Bofill<\/em>], filozof tomistyczny i dzia\u0142acz katolicki; Katalo\u0144czyk, syn poety i polityka, dzia\u0142acza Akcji Katalo\u0144skiej, nast\u0119pnie Ligi Regionalistycznej i Ligi Katalo\u0144skiej, Jaume\u2019a Bofilla i Matesa (1878-1933); uko\u0144czy\u0142 kolegium jezuickie oraz prawo na Uniwersytecie Barcelo\u0144skim; ju\u017c jako student zosta\u0142 cz\u0142onkiem bractwa Apostolado de Oraci\u00f3n, skoncentrowanego na kulcie Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusa, kt\u00f3rego za\u0142o\u017cycielem by\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca Escuela Tomista de Barcelona<\/em>, o. Ram\u00f3n Orlandis Despuig SJ (1873-1958); sekcja, kt\u00f3r\u0105 kierowa\u0142, w 1940 przyj\u0119\u0142a nazw\u0119 Schola Cordis Iesu; od 1943 by\u0142 redaktorem przegl\u0105du \u201eCristiandad\u201d, gdzie zwalcza\u0142 naturalizm i liberalizm; w 1949 doktoryzowa\u0142 si\u0119 z filozofii na Uniwersytecie Madryckim, na podstawie tezy o poj\u0119ciu doskona\u0142o\u015bci u \u015bw. Tomasza z Akwinu; od 1951 by\u0142 profesorem oraz kierownikiem Katedry Metafizyki, Ontologii i Teodycei na Uniwersytecie Barcelo\u0144skim; w 1956 za\u0142o\u017cy\u0142 pismo katedralne \u201eConvivium\u201d; w swoich dzie\u0142ach koncentrowa\u0142 si\u0119 na metafizyce osoby, broni\u0105c te\u017c zasady autorytetu i hierarchii; dowodzi\u0142 tak\u017ce nieustaj\u0105cej aktualno\u015bci Syllabusa<\/em> \u015bw. Piusa IX.<\/p>

40 lat temu, 22 pa\u017adziernika<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w Yorku, w wieku 86 lat (ur. 14 IV 1889), Arnold Joseph Toynbee<\/strong>, historyk i historiozof; pracownik Departamentu Wywiadu brytyjskiego MSZ; wieloletni profesor historii oraz greki bizanty\u0144skiej i nowo\u017cytnej na Uniwersytecie Londy\u0144skim, pracowa\u0142 te\u017c w Londy\u0144skiej Szkole Ekonomicznej oraz w Kr\u00f3lewskim Instytucie Spraw Mi\u0119dzynarodowych; od 1937 cz\u0142onek Akademii Brytyjskiej; jego g\u0142\u00f3wne dzie\u0142o Studium historii<\/em> liczy 12 tom\u00f3w, acz posiada te\u017c jednotomow\u0105 wersj\u0119 skr\u00f3con\u0105; autor alternatywnej dla O. Spenglera i F. Konecznego koncepcji wielo\u015bci cywilizacji (kt\u00f3rych wyr\u00f3\u017cni\u0142 23 \u201epe\u0142nych\u201d oraz 3 \u201eporonione\u201d i 5 \u201ewstrzymanych w rozwoju\u201d), przechodz\u0105cych w swoim cyklu rozwojowym fazy genezy, wzrastania, za\u0142amania, dezintegracji oraz rozk\u0142adu; cho\u0107 agnostyk, akcentowa\u0142 rol\u0119 religii w biegu cywilizacji, dawa\u0142 wyraz trosce z powodu kar\u0142owacenia Europy od I wojny \u015bwiatowej.<\/p>

10 lat temu, 23 pa\u017adziernika<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Pampelunie, w wieku 86 lat (ur. 11 XI 1912), Jaime del Burgo<\/strong> Torres, tradycjonalistyczny (karlistowski) bojownik, publicysta, historyk, prozaik, dramaturg i poeta; w 1930 zosta\u0142 sekretarzem legitymistycznej (popieraj\u0105cej k.z.p. Jakuba III) M\u0142odzie\u017cy Jakubickiej (Juventud Jaimista) i do 1936 by\u0142 r\u00f3wnie\u017c przewodnicz\u0105cym Studenckiego Ugrupowania Tradycjonalistycznego (AET); za\u0142o\u017cy\u0142 pismo \u201eLa Esperanza\u201d (1931) i by\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownikiem \u201eEl Pensamiento Navarro\u201d [\u201eMy\u015bl Nawaryjska\u201d]; otrzyma\u0142 stopie\u0144 porucznika requet\u00c3\u00a9s<\/em> w podziemnej akademii Ko\u0142a Karlistowskiego w Pampelunie oraz przeszed\u0142 szkolenie wojskowe we W\u0142oszech Mussoliniego; w czasie Krucjaty, jako kapitan requet\u00c3\u00a9s<\/em> w Batalionie Kr\u00f3lewskim (Tercio del Rey), uczestniczy\u0142 w pr\u00f3bie zdobycia Madrytu 19 VII 1936, a nast\u0119pnie (ju\u017c jako dow\u00f3dca Tercio de Bego\u00c3\u00b1a) zapobieg\u0142 zniszczeniu \u201e\u015bwi\u0119tego d\u0119bu\u201d Bask\u00f3w w Guernice (\u00c3\u0081rbol de Guernica<\/em>; Gernikako Arbola<\/em>) przez falangist\u00f3w; w 1937 opublikowa\u0142 Ideario Wsp\u00f3lnoty Tradycjonalistycznej<\/em>, b\u0119d\u0105ce ideowym \u201ebrewiarzem\u201d karlist\u00f3w; jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 karlist\u00f3w nawaryjskich zaakceptowa\u0142 unifikacj\u0119 karlizmu z innymi ugrupowaniami el bando nacional<\/em> w ramach Falangi Tradycjonalistycznej i w epoce frankizmu pe\u0142ni\u0142 szereg funkcji publicznych: by\u0142 cz\u0142onkiem kapitu\u0142y Bractwa Rycerskiego Ochotnik\u00f3w Krzy\u017ca, radc\u0105 sta\u0142ym Fundacji Ksi\u0119stwa Viany, za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem (1939-1982) Biblioteki G\u0142\u00f3wnej Nawarry, burmistrzem Pampeluny (1942-1944), delegatem prowincjonalnym ministerstwa informacji i turystyki (1950-1964), dyrektorem turystyki, bibliotek i kultury ludowej w Deputacji Foralnej Nawarry (1964-1982), radc\u0105 krajowym FET (nast\u0119pnie Movimiento), reprezentuj\u0105cym prowincj\u0119 nawaryjsk\u0105, prokuratorem (deputowanym) Kortez\u00f3w VI i VII Legislatury (1958-1964); w karlizmie powojennym by\u0142 zwolennikiem tzw. carloctavismo<\/em>, czyli kandydatury toska\u0144skiego arcyks. Karola Piusa Habsburga (wnuka po k\u0105dzieli Karola VII) jako \u00abKarola VIII\u00bb i jako taki by\u0142 od 1945\u00a0wiceprzewodnicz\u0105cym Rady Kr\u00f3lewskiej Kr\u00f3lestwa Nawarry we Wsp\u00f3lnocie Katolicko-Monarchicznej (Comuni\u00f3n Cat\u00f3lico-Mon\u00e1rquica), lecz pod koniec \u017cycia powr\u00f3ci\u0142 do g\u0142\u00f3wnego nurtu karlizmu; cz\u0142onek Kr\u00f3lewskiej Akademii Historii, laureat Narodowej Nagrody Literackiej (1967) i kawaler Orderu Alfonsa X M\u0105drego.<\/p>

60 lat temu, 27 pa\u017adziernika<\/strong> 1955 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Nantes Reynald Secher<\/strong>, historyk, politolog, pisarz i scenarzysta; doktoryzowa\u0142 si\u0119 i habilitowa\u0142 (doctorat d\u2019\u00c3\u2030tat<\/em>) na Sorbonie; od 1991 profesor stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych w Nantes i przewodnicz\u0105cy stowarzyszenia Pami\u0119\u0107 o Przysz\u0142o\u015bci Europy (M\u00c3\u00a9moire du Futur de l\u2019Europe); ws\u0142awiony przede wszystkim znakomicie udokumentowanym dzie\u0142em o rewolucyjnym ludob\u00f3jstwie dokonanym na ludzie Wandei.<\/p>

125 lat temu, 29 pa\u017adziernika<\/strong> 1890 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Rzymie abp Alfredo kard. Ottaviani<\/strong>; by\u0142 jedenastym z dwana\u015bciorga dzieci w rodzinie robotniczej; \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie przyj\u0105\u0142 w 1916, nast\u0119pnie otrzyma\u0142 tytu\u0142y honorowe tajnego szambelana papieskiego (1922), pra\u0142ata domowego (1927) i pronotariusza apostolskiego (1931); po studiach wyk\u0142ada\u0142 w kilku uczelniach katolickich i by\u0142 rektorem Papieskiego Kolegium Czeskiego; w Kurii Rzymskiej by\u0142 kolejno: sekretarzem Kongregacji Nadzwyczajnych Spraw Ko\u015bcielnych (1928-1929), substytutem w Sekretariacie Stanu (1929-1935), asesorem w Kongregacji \u015aw. Oficjum (1935-1953), prosekretarzem tej\u017ce kongregacji (1953-1959), jej sekretarzem (1959-1966) i wreszcie – po jej przemianowaniu – proprefektem Kongregacji Nauki Wiary (1966-1968); do godno\u015bci kardyna\u0142a diakona zosta\u0142 wyniesiony w 1953, a kardyna\u0142a prezbitera w 1967; w 1962 zosta\u0142 arcybiskupem tytularnym diecezji Berea; 30 VI 1963 dokona\u0142 aktu koronacji Paw\u0142a VI; by\u0142 autorem projektu schematu o Ko\u015bciele w \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnym, odrzuconego i spostponowanego na Soborze Watyka\u0144skim II przez modernistyczn\u0105 \u201ekonspiracj\u0119 nadre\u0144sk\u0105\u201d; wsp\u00f3\u0142sygnatariuszem (z A. kard. Bacci) Kr\u00f3tkiej analizy krytycznej NOM<\/em> oraz autorem dwutomowej rozprawy o w\u0142a\u015bciwych relacjach mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a pa\u0144stwem (Institutiones iuris publici ecclesiastici<\/em>); by\u0142 kap\u0142anem wyj\u0105tkowo \u015bwi\u0105tobliwym i wiernym swojej dewizie Semper idem<\/em> (\u201eZawsze ten sam\u201d); ociemnia\u0142y i pogr\u0105\u017cony w smutku nad stanem chaosu w Ko\u015bciele, zmar\u0142 w 1979 roku.<\/p>

90 lat temu, 31 pa\u017adziernika<\/strong> 1925 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Pary\u017cu Roger Nimier<\/strong>, powie\u015bciopisarz, scenarzysta filmowy, krytyk literacki i dziennikarz; po uko\u0144czeniu w 1942\u00a0Liceum Pasteura w Neuilly (gdzie nazywano go \u201ema\u0142ym potworem inteligencji\u201d) rozpocz\u0105\u0142 studia filozoficzne na Sorbonie, lecz pod koniec wojny zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do 2. regimentu huzar\u00f3w; intelektualny ucze\u0144 Ch. Maurrasa, by\u0142 sta\u0142ym wsp\u00f3\u0142pracownikiem rojalistyczno-narodowego tygodnika \u201eLa Nation fran\u00c3\u00a7aise\u201d Pierre\u2019a Boutanga; przyw\u00f3dca nieformalnej grupy literackiej \u201eHuzar\u00f3w\u201d (Hussards<\/em>) – bior\u0105cej nazw\u0119 od tytu\u0142u jego drugiej i s\u0142awnej powie\u015bci z 1950\u00a0B\u0142\u0119kitny huzar<\/em>, demonstracyjnie niepoprawnej politycznie, zuchwa\u0142ej, cynicznej, afirmuj\u0105cej szybko\u015b\u0107 i uroki \u017cycia – skupiaj\u0105cej \u201enonkonformist\u00f3w prawicy\u201d (A. Blondin, M. D\u00c3\u00a9on, J. Laurent, K. Haedens i in.), walcz\u0105cych z dominacj\u0105 komunist\u00f3w i egzystencjalist\u00f3w w \u017cyciu kulturalnym i politycznym powojennej Francji, w poetyce za\u015b alternatywnych wobec eksperymentalnej Nouveau roman<\/em>, pozbawionej intrygi, psychologii, a nawet osobowo\u015bci (A. Robbe-Grillet, N. Sarrault, C. Simon); obro\u0144ca Algierii Francuskiej, wraz z innymi \u201eHuzarami\u201d sygnowa\u0142 w 1960\u00a0opublikowany w \u201eLe Figaro\u201d Manifest (300) Intelektualist\u00f3w Francuskich, na czele z filozofem Gabrielem Marcelem i marsz. A. Juinem, b\u0119d\u0105cy replik\u0105 na Manifest 121 intelektualist\u00f3w lewicy – na czele z M. Blachotem, J.-P. Sartre\u2019em i M. Duras, staj\u0105cy w obronie wojny w Algierii, jako wojny sprawiedliwej, toczonej przeciwko \u201emniejszo\u015bci fanatycznych rebeliant\u00f3w, terroryst\u00f3w i rasist\u00f3w, dozbrajanych i finansowanych z zagranicy\u201d; jego wspaniale rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 karier\u0119 literack\u0105 (F. Mauriac wr\u00f3\u017cy\u0142 mu Nagrod\u0119 Nobla) przerwa\u0142a tragiczna \u015bmier\u0107 (proroczo opisana przeze\u0144 w powie\u015bci Smutne dzieci<\/em>) w wypadku samochodowym na autostradzie Zachodniej, w 37 roku \u017cycia (1962).<\/p>

70 lat temu, 31 pa\u017adziernika<\/strong> 1945 roku, zmar\u0142 w Krakowie, w wieku 61 lat (ur. 12 VIII 1884), Hieronim<\/strong> Jan hr. Tarnowski<\/strong> h. Leliwa, publicysta i dzia\u0142acz konserwatywno-monarchistyczny i katolicki; syn Stanis\u0142awa hr. Tarnowskiego, jednego z czo\u0142owych \u201eSta\u0144czyk\u00f3w\u201d, i R\u00f3\u017cy z Branickich, do wybuchu I wojny \u015bwiatowej cz\u0142onek sta\u0144czykowskiego Stronnictwa Prawicy Narodowej (SPN); w armii austriackiej porucznik 2. Pu\u0142ku Lansjer\u00f3w ks. Schwarzenberga, walcz\u0105cy na froncie wschodnim; w wojnie polsko-bolszewickiej oficer 8. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w im. ks. J\u00f3zefa Poniatowskiego, a nast\u0119pnie adiutant gen. Maxime\u2019a Weyganda; wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel (z K.M. Morawskim, Konstantym hr. Platerem i in.) integralnie konserwatywnego Stronnictwa Zachowawczego (1922), a po jego \u201efuzji\u201d (kt\u00f3rej nie akceptowa\u0142) ze Stronnictwem Chrze\u015bcija\u0144sko-Narodowym – r\u00f3wnie\u017c (1926) Klubu Zachowawczo-Monarchistycznego (KZ-M); wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eBiuletynu Stronnictwa Zachowawczego\u201d, rocznika \u201ePro Fide Rege et Lege\u201d, \u201ePro Patria\u201d, oraz \u201eBez Przy\u0142bicy\u201d; cz\u0142onek Rady Naczelnej efemerycznego (1926) Zjednoczenia Monarchist\u00f3w Polskich, dzia\u0142acz Akcji Katolickiej; jako ostatni w\u0142a\u015bciciel ordynacji w Rudniku nad Sanem w czasie okupacji niemieckiej ukrywa\u0142 \u017byd\u00f3w (m.in. prof. L. Erlicha); w pa\u017adzierniku 1944 wyw\u0142aszczony i wyp\u0119dzony z maj\u0105tku przez \u201ew\u0142adz\u0119\u201d PKWN (cz\u0119\u015b\u0107 jego d\u00f3br nieruchomych uratowali folwarczni ch\u0142opi); nieszcz\u0119\u015bliwy w \u017cyciu rodzinnym, lecz bezkompromisowo wierny zasadom Religii, Etyki, Tradycji i Autorytetu, otacza\u0142 go nawet \u201enimb \u015bwi\u0119to\u015bci\u201d.<\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d listopad<\/h2>

90 lat temu, 3 listopada<\/strong> 1925 roku, zmar\u0142 we Lwowie, w wieku 69 lat (ur. 6 IV 1856), Tadeusz<\/strong> Celestyn Cie\u0144ski<\/strong> z Cienic h. Pomian, ziemianin i polityk; syn komisarza wojennego w powstaniu styczniowym oraz pos\u0142a na Sejm Galicyjski, Ludomira Cie\u0144skiego (1822-1917); zwi\u0105zany z konserwatywn\u0105 grup\u0105 \u201ePodolak\u00f3w\u201d, w latach 1903-1912 pose\u0142 do Sejmu Galicyjskiego, a w okresie 1908-1918 cz\u0142onek Rady Narodowej; od 1912 cz\u0142onek tajnej Ligi Narodowej, jako dzia\u0142acz Klubu Centrum d\u0105\u017cy\u0142 do zbli\u017cenia konserwatyst\u00f3w wschodniogalicyjskich z Narodow\u0105 Demokracj\u0105; w 1914 cz\u0142onek sekcji wschodniej Naczelnego Komitetu Narodowego: przeciwnik orientacji austriackiej w I wojnie \u015bwiatowej i z tego powodu internowany do 1916; organizator obrony Lwowa przed Ukrai\u0144cami w 1918\/19, odznaczony dwukrotnie Krzy\u017cem Walecznych; w latach 1922-1925 senator RP z Klubu Chrze\u015bcija\u0144sko-Narodowego; pochowany na Cmentarzu Obro\u0144c\u00f3w Lwowa.<\/p>

150 lat temu, 4 listopada<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Oleszewiczach k. Grodna Karol<\/strong> Stanis\u0142aw Niezabytowski<\/strong> h. Lubicz, ziemianin i polityk konserwatywny; uko\u0144czy\u0142 Uniwersytet Petersburski, a nast\u0119pnie by\u0142 dzia\u0142aczem Mi\u0144skiego Towarzystwa Rolniczego i Zwi\u0105zku Ziemian Mi\u0144skich; w latach 1911-1912 cz\u0142onek rosyjskiej Rady Pa\u0144stwa; w czerwcu 1918 cz\u0142onek Komitetu Rady Polskiej Ziemi Mi\u0144skiej; po utracie (w wyniku traktatu ryskiego) rodzinnych posiad\u0142o\u015bci na Mi\u0144szczy\u017anie zarz\u0105dza\u0142 maj\u0105tkiem \u017cony k. Grodna; zwi\u0105zany z wile\u0144skim \u015brodowiskiem konserwatyst\u00f3w, zw. potocznie \u017cubrami, w konsekwencji ich porozumienia z marsz. J\u00f3zefem Pi\u0142sudskim na zje\u017adzie w Nie\u015bwie\u017cu (1926) zosta\u0142 ministrem rolnictwa i d\u00f3br narodowych w pierwszym rz\u0105dzie Pi\u0142sudskiego, czwartym rz\u0105dzie K. Bartla i rz\u0105dzie K. \u015awitalskiego (1926-1929); wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Organizacji Zachowawczej Pracy Pa\u0144stwowej; w latach 1928-1930 senator RP z listy BBWR; od wrze\u015bnia 1939 na emigracji we Francji, a nast\u0119pnie w Wielkiej Brytanii, gdzie zmar\u0142 w ub\u00f3stwie w 1952 roku; kawaler Krzy\u017ca Komandorskiego z Gwiazd\u0105 OOP.<\/p>

40 lat temu, 4 listopada<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w Las Palmas (Wyspy Kanaryjskie), w wieku 60 lat (ur. 10 VII 1915), Gabriel de Armas Medina<\/strong>, historyk i dziennikarz katolicki; uko\u0144czy\u0142 kolegium jezuickie \u015bw. Ignacego Loyoli oraz prawo na Uniwersytecie \u015aw. Ferdynanda; dzia\u0142acz Akcji Katolickiej; w chwili wybuchu powstania 18 lipca 1936 przebywa\u0142 w wi\u0119zieniu republika\u0144skim, lecz ocali\u0142 \u017cycie dzi\u0119ki b\u0142yskawicznemu rozbiciu wi\u0119zienia przez si\u0142y narodowe; wsp\u00f3\u0142pracownik falangistowskiego \u201eYa\u201d [\u201eTeraz\u201d], \u201eMadrid\u201d, \u201eEl Espa\u00c3\u00b1ol\u201d, \u201eEl Cruzado Espa\u00c3\u00b1ol\u201d i \u201eLa vida sobrenatural\u201d [\u201e\u0179ycie nadprzyrodzone\u201d]; konferencjonista Zgromadze\u0144 Przyjaci\u00f3\u0142 Pa\u0144stwa Katolickiego (Ciudad Cat\u00f3lica<\/em>); znawca tw\u00f3rczo\u015bci Juana Donoso Cortesa (autor ksi\u0105\u017cek o jego duchowo\u015bci i transcendentnym sensie \u017cycia); pi\u0119tnowa\u0142 progresistowskich cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa Jezusowego, zdradzaj\u0105cych regu\u0142\u0119 swojego za\u0142o\u017cyciela o pos\u0142usze\u0144stwie papie\u017cowi.<\/p>

125 lat temu, 8 listopada<\/strong> 1890 roku, zmar\u0142 w Wiedniu, w wieku 72 lat (ur. 3 IX 1818), Hermann Ludolph Karl<\/strong> Emil bar.<\/strong> (Freiherr<\/em>) von Vogelsang<\/strong>, polityk konserwatywny i teoretyk katolicyzmu spo\u0142ecznego; pochodzi\u0142 ze starej (znanej ju\u017c w XII wieku), meklemburskiej szlachty, od XVI wieku protestanckiej i s\u0142u\u017c\u0105cej Hohenzollernom, a urodzi\u0142 si\u0119 na pruskim pod\u00f3wczas \u015al\u0105sku (w Legnicy); studiowa\u0142 prawo i nauki polityczne na uniwersytetach w Bonn, Rostocku i Berlinie, nast\u0119pnie pracowa\u0142 w pruskim s\u0105downictwie; w rewolucyjnym 1848 roku zosta\u0142 wybrany deputowanym do Landtagu meklemburskiego, gdzie \u015bciera\u0142 si\u0119 ze zwolennikami konstytucjonalizmu liberalnego, prezentuj\u0105c koncepcj\u0119 ustroju organiczno-stanowego; w 1850 konwertowa\u0142 na katolicyzm, nie bez wp\u0142ywu \u00f3wczesnego proboszcza katedry \u015bw. Jadwigi w Berlinie (a p\u00f3\u017aniejszego bpa Moguncji) Wilhelma-Emmanuela von Kettelera; podobnie jak inni, do\u015b\u0107 liczni w tym czasie, konwertyci w Meklemburgii pad\u0142 ofiar\u0105 postanowie\u0144 Landtagu zakazuj\u0105cych szlachcie katolickiej sprawowania urz\u0119d\u00f3w stanowych, co poci\u0105ga\u0142o za sob\u0105 r\u00f3wnie\u017c utrat\u0119 maj\u0105tku dziedzicznego; odt\u0105d musia\u0142 utrzymywa\u0107 siebie i rodzin\u0119 z pracy dziennikarskiej; w 1859 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Bawarii oraz pozna\u0142 ksi\u0119cia Liechtensteinu Jana II, kt\u00f3ry nada\u0142 mu tytu\u0142 barona; w 1864 przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Monarchii Austro-W\u0119gierskiej – najpierw na W\u0119gry, gdzie Gy\u00f6rgy hr. Apponyi zaproponowa\u0142 mu prowadzenie tygodnika \u201eDer Katholik\u201d (p\u00f3\u017aniejsza nazwa \u201eDas Recht\u201d), a ostatecznie (1875) do Wiednia, gdzie redagowa\u0142 konserwatywno-katolick\u0105 i wspieran\u0105 przez arystokracj\u0119 gazet\u0119 \u201eVaterland\u201d, \u015bcieraj\u0105c\u0105 si\u0119 z pras\u0105 liberalno-\u017cydowsk\u0105, finansowan\u0105 przez bankier\u00f3w i przemys\u0142owc\u00f3w; od 1879 wydawa\u0142 tak\u017ce miesi\u0119cznik teoretyczny \u201e\u00c3\u2013sterreichische Monatsschrift f\u00fcr Gesellschaftswissenschaft und Volkswirtschaft\u201d (od 1883 pt. \u201eMonatsschrift f\u00fcr christliche Sozialreform\u201d); od 1883 by\u0142 animatorem corocznych spotka\u0144 Wolnego Stowarzyszenia Katolickiej Polityki Spo\u0142ecznej (Freie Vereinigung katholischer Sozialpolitiker) ksi\u0119cia Karla von L\u00f6wenstein w jego morawskim zamku w Haid, a opracowane tam Tezy z Haid<\/em>, maj\u0105ce na celu \u201eodproletaryzowanie proletariatu\u201d, sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 dwu kolejnych reform w Austrii dotycz\u0105cych rzemios\u0142a i rolnictwa – wprowadza\u0142y one ograniczenia wieku i czasu pracy robotnik\u00f3w, nakaz odpoczynku niedzielnego, prawo do stowarzyszania si\u0119, ubezpieczenia etc.; wywar\u0142 wp\u0142yw na tw\u00f3rc\u00f3w ruchu chrze\u015bcija\u0144sko-spo\u0142ecznego w Austrii oraz na encyklik\u0119 Leona XIII Rerum novarum<\/em>; jego koncepcja ustroju korporacyjnego (i \u201emonarchii spo\u0142ecznej\u201d) nale\u017cy do najbardziej rozwini\u0119tych w katolickiej my\u015bli spo\u0142ecznej; w jego uj\u0119ciu korporacje winny posiada\u0107 osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105 – jako zwi\u0105zki prawa publicznego – oraz w\u0142asno\u015b\u0107 (poj\u0119t\u0105 jako \u201elenno\u201d, kt\u00f3rego s\u0105 \u201ewsp\u00f3\u0142w\u0142adcami\u201d, traktuj\u0105cymi to, co posiadaj\u0105, jako dzier\u017caw\u0119 daru otrzymanego od Boga) \u015brodk\u00f3w produkcji; poza w\u0142asno\u015bci\u0105 korporacyjn\u0105 musi pozosta\u0107, tak\u017ce jako niepodzielna, w\u0142asno\u015b\u0107 rodzinna; organizacja stanowo-zawodowa ma obj\u0105\u0107 zar\u00f3wno przemys\u0142, jak i rzemios\u0142o i rolnictwo, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce o ile przemys\u0142 by\u0142by zorganizowany bran\u017cowo, o tyle rolnictwo – terytorialnie; korporacja winna by\u0107 nie tylko reprezentacj\u0105 zawodu, ale przedstawicielstwem politycznym spo\u0142ecze\u0144stwa, zast\u0119puj\u0105cym demoliberalny system partyjny; poniewa\u017c stany s\u0105 nie tylko produkcyjne, to reprezentowanych (na trzech szczeblach: lokalnym, prowincjonalnym i og\u00f3lnopa\u0144stwowym) winno by\u0107 ich osiem: rolniczy, rzemie\u015blniczy, przemys\u0142owy, kupiecki, szlachecki, duchowny i wojskowy, \u00f3smym, odr\u0119bnym i najwy\u017cszym, cho\u0107 jednoosobowym, jest za\u015b monarcha.<\/p>

1450 lat temu, 13 listopada<\/strong> 565 roku, zmar\u0142 w Konstantynopolu, w wieku 82 lat (ur. 11 V 483), Justynian I Wielki<\/strong> [w\u0142a\u015bc. Flavius Petrus Sabbatius Iustinianus Magnus<\/em>], najwybitniejszy z cesarzy bizanty\u0144skich (w\u0142a\u015bc. wschodniorzymskich); drugi przedstawiciel dynastii justynia\u0144skiej (pochodzenia trackiego), siostrzeniec cesarza Justyna I; za m\u0142odu by\u0142 oficerem konnej stra\u017cy przybocznej cesarza (Scholae Palatinae<\/em>); w 525 po\u015blubi\u0142 Teodor\u0119 – maj\u0105c\u0105 z\u0142\u0105 reputacj\u0119, cho\u0107 zapewne przejaskrawion\u0105 przez Prokopiusza z Cezarei i bez w\u0105tpienia niepospolit\u0105; 1 IV 527 zosta\u0142 podniesiony przez Justyna I do godno\u015bci koregenta i cztery dni p\u00f3\u017aniej koronowany (wraz z Teodor\u0105), a po jego rych\u0142ej \u015bmierci (1 VIII 527) by\u0142 ju\u017c jedynym w\u0142adc\u0105; ambitny zamiar odbudowy integralnego Cesarstwa Rzymskiego zaowocowa\u0142 – dzi\u0119ki zwyci\u0119stwom jego wodz\u00f3w: Belizariusza i Narsesa – odbiciem Afryki, Italii, Sardynii, Korsyki oraz p\u0142d. cz\u0119\u015bci Hiszpanii i cho\u0107 zdobycze te nie okaza\u0142y si\u0119 trwa\u0142e, a w 532 zagrozi\u0142o mu bezpo\u015brednio tzw. powstanie \u201eNika\u201d (\u201ezwyci\u0119\u017caj!\u201d) w Konstantynopolu, to za jego panowania Bizancjum stan\u0119\u0142o w zenicie swojej pot\u0119gi; by\u0142 gorliwym szerzycielem chrze\u015bcija\u0144stwa (acz ska\u017conego cezaropapizmem), budowniczym trzeciej bazyliki Hagia Sophia, ko\u015bcio\u0142a San Vitale w Rawennie i wielu innych \u015bwi\u0105tyni (a tak\u017ce budowli \u015bwieckich u\u017cyteczno\u015bci publicznej) oraz pogromc\u0105 pozosta\u0142o\u015bci poga\u0144stwa (czego ofiar\u0105 pad\u0142a tak\u017ce w 529 Akademia Plato\u0144ska); bezsprzecznie najtrwalszym – i przekazanym p\u00f3\u017aniej \u015bredniowiecznemu Zachodowi – osi\u0105gni\u0119ciem jego panowania by\u0142y wielkie kodyfikacje prawa rzymskiego, naprz\u00f3d tzw. Digest\u00f3w<\/em> (czyli zbioru opinii wybitnych prawnik\u00f3w), a nast\u0119pnie (528-534) spisanie Corpus iuris civilis<\/em>, zwanego potocznie Kodeksem Justyniana<\/em>.<\/p>

25 lat temu, 14 listopada<\/strong> 1990 roku, zmar\u0142 w Robertsbridge (East Sussex), w wieku 87 lat (ur. 24 III 1903), Thomas Malcolm Muggeridge<\/strong>, dziennikarz, reporta\u017cysta i eseista; w 1924 uko\u0144czy\u0142 Cambridge; pochodzi\u0142 z ateistycznej i lewicowej rodziny oraz sam by\u0142 zafascynowany bolszewizmem, lecz jako korespondent \u201eManchester Guardian\u201d w ZSSR prze\u017cy\u0142 szok w zetkni\u0119ciu z tzw. Wielkim G\u0142odem na Ukrainie, po czym rozmiary tego ludob\u00f3jczego bestialstwa opisa\u0142; stopniowo zbli\u017ca\u0142 si\u0119 coraz bardziej do konserwatyzmu, zosta\u0142 te\u017c sta\u0142ym wsp\u00f3\u0142pracownikiem \u201eDaily Telegraph\u201d; w latach 1953-1957 redagowa\u0142 magazyn satyryczny \u201ePunch\u201d; 1966-1969 by\u0142 rektorem Uniwersytetu Edynburskiego; w 1969 konwertowa\u0142 (pod wp\u0142ywem spotkania z Matk\u0105 Teres\u0105 z Kalkuty) na katolicyzm, staj\u0105c si\u0119 odt\u0105d gorliwym apologet\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>

80 lat temu, 17 listopada<\/strong> 1935 roku, zmar\u0142 we Lwowie, w wieku 82 lat (ur. 18 IV 1853), Stanis\u0142aw Starzy\u0144ski<\/strong> h. Doliwa, prawnik i polityk, jeden z najwybitniejszych polskich konstytucjonalist\u00f3w; uko\u0144czy\u0142 (1876) Uniwersytet Lwowski, gdzie te\u017c uzyska\u0142 (1879) stopie\u0144 doktora praw, a veniam legendi<\/em> z austriackiego prawa pa\u0144stwowego uzyska\u0142 w Wiedniu; od 1883 do \u015bmierci wyk\u0142ada\u0142 na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego (od 1919 UJK), a w 1889 zosta\u0142 profesorem nadzwyczajnym pierwszej polskiej katedry prawa politycznego, w 1892 za\u015b – profesorem zwyczajnym; by\u0142 te\u017c dwukrotnie (1895\/96 i 1918\/19) dziekanem Wydzia\u0142u Prawa, rektorem (1913\/14) i prorektorem (1914\/15); po przej\u015bciu na emerytur\u0119 (1925) wyk\u0142ada\u0142 nadal w ramach Studium Dyplomatycznego UJK; cz\u0142onek Akademii Umiej\u0119tno\u015bci (od 1918 PAU) i Towarzystwa Naukowego we Lwowie; doktor h.c. USB w Wilnie; pose\u0142 do Sejmu Krajowego we Lwowie (1907-1913), cz\u0142onek wiede\u0144skiej Izby Poselskiej (1884-1888, 1901-1911) i jej wiceprezydent, kt\u00f3ry w 1909 przyczyni\u0142 si\u0119 do rozszerzenia autonomii Galicji (lex Starzy\u0144ski<\/em>), cz\u0142onek austriackiej Izby Pan\u00f3w (1917-1918), cz\u0142onek Komisji Sejmowo-Konstytucyjnej Tymczasowej Rady Stanu Kr\u00f3lestwa Polskiego; w 1928 og\u0142osi\u0142 autorski projekt konstytucji; konserwatysta, zwi\u0105zany kolejno ze Stronnictwem Prawicy Narodowej, Stronnictwem Zachowawczym (trzeci wiceprezes) i Stronnictwem Chrze\u015bcija\u0144sko-Narodowym.<\/p>

200 lat temu, 18 listopada<\/strong> 1815 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Eckernf\u00f6rde (Szlezwik-Holsztyn), Lorenz von Stein <\/strong>(zm. 23 IX 1890 w Wiedniu), prawnik-administratywista, ekonomista, socjolog i my\u015bliciel liberalno-konserwatywny; urodzi\u0142 si\u0119 jako poddany kr\u00f3la Danii; studiowa\u0142 prawo na uniwersytecie Christiana-Albrechta w Kilonii i w Jenie oraz na Sorbonie; w 1848 by\u0142 cz\u0142onkiem Parlamentu Frankfurckiego; od 1846 by\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 na uniwersytecie w Kilonii, lecz straci\u0142 t\u0119 posad\u0119 (1852) z powodu obrony niezawis\u0142o\u015bci swojego rodzinnego Szlezwiku; od 1855 do przej\u015bcia na emerytur\u0119 w 1885 by\u0142 profesorem ekonomii politycznej na Uniwersytecie Wiede\u0144skim; cz\u0142onek korespondent Petersburskiej Akademii Nauk; w 1882 wprowadza\u0142 japo\u0144skiego premiera It\u00c5\u008d Hirobumi w zasady europejskich system\u00f3w wyborczych i partyjnych, przez co uwa\u017ca si\u0119, \u017ce wp\u0142yn\u0105\u0142 na kszta\u0142t konstytucji Cesarstwa Japonii z 1890; jako pierwszy w historii konserwatysta podj\u0105\u0142 naukow\u0105 analiz\u0119 idei socjalistycznych i komunistycznych, zw\u0142aszcza we Francji (gdzie pozna\u0142 osobi\u015bcie m.in. V. Consid\u00c3\u00a9ranta, E. Cabeta i L. Blanca); sam by\u0142 zwolennikiem deproletaryzacji drog\u0105 reform spo\u0142ecznych zapobiegaj\u0105cych rewolucji.<\/p>

40 lat temu, 20 listopada<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w Madrycie, w wieku 82 lat (ur. 4 XII 1892), gen. Francisco<\/strong> Paulino Hermenegildo Te\u00f3dulo Franco y Bahamonde<\/strong> Salgado Pardo de Andrade, \u017co\u0142nierz i m\u0105\u017c stanu, Caudillo<\/em> Krucjaty i Hiszpanii; po uko\u0144czeniu (1910) Akademii Piechoty w Toledo walczy\u0142 z Kabylami w Maroku Hiszpa\u0144skim; od 1920 zast\u0119pca dow\u00f3dcy Hiszpa\u0144skiej Legii Cudzoziemskiej, a od 1923 – jej dow\u00f3dca w stopniu podpu\u0142kownika; szlify generalskie otrzyma\u0142 po rozbiciu powsta\u0144c\u00f3w rife\u0144skich w 1926 (b\u0119d\u0105c w tym momencie najm\u0142odszym genera\u0142em w Europie); od 1928 komendant G\u0142\u00f3wnej Akademii Wojskowej w Saragossie, zamkni\u0119tej po obaleniu monarchii w 1931; d\u0142u\u017cszy czas pozostawa\u0142 bez przydzia\u0142u, dopiero w 1932 zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 15. Brygady Piechoty w La Coru\u00c3\u00b1i, a w 1933 komendantem okr\u0119gu wojskowego Balear\u00f3w; po zwyci\u0119stwie wyborczym centroprawicy zosta\u0142 mianowany doradc\u0105 ministra wojny i jako taki kierowa\u0142 (zza biurka, przez telefon) operacj\u0105 st\u0142umienia komunistycznej rebelii w Asturii; w 1934 zosta\u0142 naczelnym dow\u00f3dc\u0105 w Maroku, a w 1935 szefem sztabu generalnego hiszpa\u0144skich si\u0142 zbrojnych; w lutym 1936 re\u017cim Frontu Ludowego przesun\u0105\u0142 go na podrz\u0119dne stanowisko komendanta wojskowego Wysp Kanaryjskich; do sprzysi\u0119\u017cenia wojskowego przyst\u0105pi\u0142 dopiero 13 VII 1936 – po zamordowaniu przez boj\u00f3wki re\u017cimowe przyw\u00f3dcy opozycji (J. Calvo Sotelo); w dzie\u0144 po wybuchu wojskowo-cywilnego Alzamiento Nacional obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo Armii Afryka\u0144skiej, b\u0119d\u0105cej najsilniejsz\u0105 grup\u0105 wojsk powsta\u0144czych; 12 IX 1936 zosta\u0142 mianowany przez junt\u0119 powsta\u0144cz\u0105 g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cym (general\u00c3\u00adsimo<\/em>), a 28 IX przej\u0105\u0142 tak\u017ce w\u0142adz\u0119 cywiln\u0105; od 1 X 1936 by\u0142 szefem pa\u0144stwa (Jefe de Estado<\/em>), z pe\u0142n\u0105 tytulatur\u0105 Wodza Ostatniej Krucjaty i Hiszpa\u0144skiej Schedy, Wodza Wojny Wyzwole\u0144czej przeciwko Komunizmowi i jego Wsp\u00f3\u0142winowajcom (El Caudillo de la \u00c3\u0161ltima Cruzada y de la Hispanidad, El Caudillo de la Guerra de Liberaci\u00f3n contra el Comunismo y sus C\u00f3mplices<\/em>); stan\u0105\u0142 te\u017c na czele Junty Technicznej Pa\u0144stwa (w 1938 zast\u0105pionej regularnym rz\u0105dem); 1 IV 1937 narzuci\u0142 wszystkim si\u0142om politycznym el bando nacional<\/em> unifikacj\u0119 w ramach Hiszpa\u0144skiej Falangi Tradycjonalistycznej i Junt Ofensywy Narodowo-Syndykalistycznej (FET y de las JONS; od 1957 – Ruchu Narodowego), zostaj\u0105c z urz\u0119du jej przewodnicz\u0105cym; po zwyci\u0119stwie w kwietniu 1939 do \u015bmierci suwerenny dyktator autorytarnego, katolicko-narodowego (nacionalcatolicismo<\/em>) Pa\u0144stwa Hiszpa\u0144skiego (Estado Espa\u00c3\u00b1ol<\/em>), jako jego szef oraz (do 1973) r\u00f3wnie\u017c szef rz\u0105du (Jefe del Gobierno<\/em>); w 1947 dokona\u0142 instauracji monarchii \u201ekatolickiej, spo\u0142ecznej, tradycyjnej i reprezentacyjnej\u201d, rezerwuj\u0105c sobie jednocze\u015bnie prerogatyw\u0119 wskazania osoby przysz\u0142ego kr\u00f3la spo\u015br\u00f3d ksi\u0105\u017c\u0105t Domu Hiszpa\u0144skiego oraz czas przekazania mu w\u0142adzy; w 1953 zawar\u0142 (wzorcowy dla katolickiego prawa publicznego) konkordat ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105; w 1969 desygnowa\u0142 na swojego nast\u0119pc\u0119 ksi\u0119cia Jana Karola Burbo\u0144skiego z linii izabelicko-alfonsja\u0144skiej, nadaj\u0105c mu tytu\u0142 \u201eksi\u0119cia Hiszpanii\u201d (el<\/em> pr\u00c3\u00adncipe de Espa\u00c3\u00b1a<\/em>); kawaler wielu order\u00f3w hiszpa\u0144skich i zagranicznych, w tym papieskiego Orderu Najwy\u017cszego Chrystusa; decyzj\u0105 swojego nast\u0119pcy zosta\u0142 pochowany w Bazylice – mauzoleum (Narodowy Pomnik \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca) w Dolinie Poleg\u0142ych; jego prawnukiem po k\u0105dzieli jest obecny kr\u00f3l z prawa Francji i Nawarry Ludwik XX.<\/p>

225 lat temu, 21 listopada<\/strong> 1790 roku, zmar\u0142 w Bia\u0142ej Podlaskiej, w wieku 56 lat (ur. 27 II 1734), Karol Stanis\u0142aw<\/strong> Onufry Jan Nepomucen Radziwi\u0142\u0142<\/strong> h. Tr\u0105by, ksi\u0105\u017c\u0119 \u015awi\u0119tego Cesarstwa, zw. \u201ePanie Kochanku\u201d, syn Micha\u0142a Kazimierza (1702-1762), zw. \u201eRybe\u0144ko\u201d, i (poetki) Franciszki Urszuli z Wi\u015bniowieckich (1705-1753), X ordynat nie\u015bwieski, VIII ordynat o\u0142ycki, VII pan na Birmach, najzamo\u017cniejszy magnat w Rzeczypospolitej i jeden z najbogatszych arystokrat\u00f3w w Europie (w\u0142a\u015bciciel 16 miast, 863 wsi i 25 w\u00f3jtostw); wielokrotny pose\u0142 na Sejm, od 1752 miecznik Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego i podczaszy litewski, od 1755 starosta lwowski, w 1759 mianowany genera\u0142em lejtnantem, od 1762 wojewoda wile\u0144ski; jako przyw\u00f3dca (prowetty\u0144skiego) obozu staroszlacheckiego i przeciwnik Familii Czartoryskich zaprotestowa\u0142 w 1764 przeciwko odbywaniu sejmu konwokacyjnego pod bagnetami wojsk rosyjskich, lecz po doznaniu od nich kl\u0119ski w bitwie pod S\u0142onikiem musia\u0142 wyemigrowa\u0107 i straci\u0142 urz\u0105d wojewody, a na jego dobra na\u0142o\u017cono sekwestr; w 1767 powr\u00f3ci\u0142 i zosta\u0142 marsza\u0142kiem generalnym konfederacji radomskiej; w 1768 wyst\u0105pi\u0142 przeciwko traktatowi gwarancyjnemu, czyni\u0105cemu Rzeczpospolit\u0105 protektoratem rosyjskim i przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do konfederacji barskiej; za niez\u0142o\u017cenie przysi\u0119gi Katarzynie II po I rozbiorze skonfiskowano mu dobra, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 pod zaborem rosyjskim; na Litw\u0119 powr\u00f3ci\u0142 w 1777; w 1785 pojedna\u0142 si\u0119 z kr\u00f3lem Stanis\u0142awem Augustem, gotuj\u0105c mu wspania\u0142e przyj\u0119cie w Nie\u015bwie\u017cu; by\u0142 uczestnikiem konfederackiego Sejmu Czteroletniego; kawaler Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego oraz rosyjskich order\u00f3w \u015aw. Andrzeja Aposto\u0142a i Aleksandra Newskiego; bohater niezliczonych anegdot, personifikuj\u0105cy zar\u00f3wno wady (hulaszczy tryb \u017cycia, opilstwo, pop\u0119dliwo\u015b\u0107, dzikie wybryki), jak i cnoty (patriotyzm, szczodro\u015b\u0107, wielkoduszno\u015b\u0107) obyczajowo\u015bci sarmackiej.<\/p>

5 lat temu, 21 listopada<\/strong> 2010 roku, zmar\u0142 w Pary\u017cu, w wieku 81 lat (ur. w 1929), Jean Parvulesco<\/strong> [w\u0142a\u015bc. Ioan P\u00c3\u00a2rvulescu], poeta, prozaik, eseista i filozof mistyczny; po opanowaniu jego ojczystej Rumunii przez komunist\u00f3w uciek\u0142 (1948) na Zach\u00f3d, z wieloma przygodami (m.in. aresztowanie w Austrii), i osiad\u0142 w 1950 w Pary\u017cu; uko\u0144czy\u0142 filozofi\u0119 i literatur\u0119 na Sorbonie; zajmowa\u0142 si\u0119 te\u017c kinematografi\u0105, zw\u0142aszcza \u201eNow\u0105 Fal\u0105\u201d; w latach 50. by\u0142 zwi\u0105zany z ruchem nacjonalistyczno-rewolucyjnym (Ch. Bouchet, J. Dides), a na pocz\u0105tku lat 60. z OAS (acz p\u00f3\u017aniej rozwija\u0142 transcendentaln\u0105, metahistoryczn\u0105, metastrategiczn\u0105, sakraln\u0105 i finaln\u0105 \u201egeopolityk\u0119 Wielkiego Gaullizmu\u201d, kt\u00f3ra wychodz\u0105c od antyanglosaskiej \u201eosi\u201d Pary\u017c – Berlin – Moskwa, zmierza\u0142aby ku Wielkokontynentalnej Federacji i Wielkiemu Imperium Ko\u0144ca); katolik \u201enietypowy\u201d, bo bliski \u201epanteizmowi tellurycznemu\u201d oraz perenialistycznej szkole Tradycjonalizmu Integralnego (R. Gu\u00c3\u00a9non); wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 te\u017c z Now\u0105 Prawic\u0105 (GRECE, A. de Benoist); jego przyjaci\u00f3\u0142mi byli m.in. Raymond Abellio, Vintila Horia, M. Eliade, J. Evola, Arno Breker, E. J\u00fcnger, kard. J. Dani\u00c3\u00a9lou, D. de Roux, Pierre Boutang, mistyk rojalizmu Henry Montaigu, re\u017cyser J.-L. Godard; do jego my\u015bli (zw\u0142aszcza koncepcji eurazjatyckiej) odwo\u0142uje si\u0119 tak\u017ce A. Dugin; laureat kilku nagr\u00f3d literackich.<\/p>

125 lat temu, 22 listopada<\/strong> 1890 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Lille Charles<\/strong>-Andr\u00c3\u00a9-Joseph-Marie de Gaulle<\/strong>, \u017co\u0142nierz, m\u0105\u017c stanu, teoretyk wojskowo\u015bci i memuarysta; pochodzi\u0142 z g\u0142\u0119boko katolickiej (ojciec, Henri, by\u0142 profesorem filozofii w liceach jezuickich) i monarchistycznej (orleanistycznej) rodziny; jako elew i oficer by\u0142 podopiecznym pp\u0142k. (p\u00f3\u017aniej marsza\u0142ka Francji) Ph. P\u00c3\u00a9taina; w czasie I wojny \u015bwiatowej trzykrotnie ranny, w bitwie pod Verdun dosta\u0142 si\u0119 do niewoli niemieckiej, z kt\u00f3rej pi\u0119ciokrotnie pr\u00f3bowa\u0142 uciec, a w obozie w Ingolstadt pozna\u0142 (p\u00f3\u017aniejszego marsza\u0142ka ZSSR) M. Tuchaczewskiego; w stopniu majora uczestniczy\u0142 we Francuskiej Misji Wojskowej podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku, a za udzia\u0142 w bitwie warszawskiej (w jednostce polskiej) otrzyma\u0142 Virtuti Militari; z tego okresu pozosta\u0142a mu fascynacja osob\u0105 marsz. J. Pi\u0142sudskiego, kt\u00f3rego wyb\u00f3r pism pozna\u0142 w j\u0119zyku niemieckim, a na\u015bladowa\u0142 go nawet frazeologicznie (\u201em\u00f3j pierwszy most\u201d, \u201em\u00f3j Sulej\u00f3wek\u201d); w latach 20. podtrzymywa\u0142 jeszcze promonarchistyczne nastawienie ojca, by\u0142 abonentem \u201eL\u2019Action Fran\u00c3\u00a7aise\u201d, a swoj\u0105 pierwsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 dedykowa\u0142 Ch. Maurrasowi; od 1927 pozostawa\u0142 ju\u017c w niezgodzie – jeszcze nie politycznej, lecz na tle koncepcji militarnych – z Petainem; w latach 30. postulowa\u0142 uzawodowienie armii oraz przewidywa\u0142 manewrowy, a nie pozycyjny charakter przysz\u0142ej wojny, co wymaga\u0142o po\u0142o\u017cenia nacisku na rozw\u00f3j broni pancernych; w tym okresie przesun\u0105\u0142 si\u0119 te\u017c ideowo na pozycje chadeckie; jako protegowany premiera P. Reynauda w kampanii 1940 roku uzyska\u0142 awans na genera\u0142a brygady czasu wojny; w dzie\u0144 po wyst\u0105pieniu przez marsza\u0142ka i premiera P\u00c3\u00a9taina o zawieszenie broni zbieg\u0142 do Londynu, gdzie 18 czerwca wyg\u0142osi\u0142 na falach BBC apel wzywaj\u0105cy do kontynuowania walki u boku Brytyjczyk\u00f3w, czego nast\u0119pstwem by\u0142o te\u017c powo\u0142anie komitetu \u201eWolnej Francji\u201d; oznacza\u0142o to jednak tak\u017ce wywo\u0142anie przeze\u0144 po raz pierwszy \u201ewojny franko-francuskiej\u201d, wprowadzaj\u0105cej roz\u0142am pomi\u0119dzy patriotami na \u201emarechalist\u00f3w\u201d i \u201egaullist\u00f3w\u201d; od 4 VI 1943 by\u0142 szefem Francuskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (CFLN), a od 4 VI 1945 – Tymczasowego Rz\u0105du Republiki Francuskiej, od 25 sierpnia urz\u0119duj\u0105cym w wyzwolonym od Niemc\u00f3w Pary\u017cu; jako szef rz\u0105du nie zrobi\u0142 nic, aby zapobiec dzikim \u201eczystkom\u201d (\u00c3\u00a9puration<\/em>), dokonywanym g\u0142\u00f3wnie przez komunist\u00f3w, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w jego tr\u00f3jpartyjnym rz\u0105dzie; za spraw\u0105 zachowanej z prawicowo\u015bci wrogo\u015bci do rz\u0105d\u00f3w partyjnych w 1946 zrezygnowa\u0142 z urz\u0119du; po wyg\u0142oszeniu s\u0142ynnej mowy w Bayonne og\u0142osi\u0142 7 IV 1947 w Strasburgu utworzenie Zgromadzenia Ludu Francuskiego (RPF), maj\u0105cego jednoczy\u0107 si\u0142y zachowawcze (ale bez petainist\u00f3w) w obliczu zagro\u017cenia komunistycznego oraz przeciwko systemowi gabinetowo-parlamentarnemu IV Republiki; mimo pocz\u0105tkowych sukces\u00f3w RPF zacz\u0119\u0142o na pocz\u0105tku lat 50. traci\u0107 wp\u0142ywy, tote\u017c de Gaulle najpierw (1953) zawiesi\u0142 jego dzia\u0142alno\u015b\u0107, a nast\u0119pnie (1955) sam wycofa\u0142 si\u0119 z \u017cycia publicznego; powr\u00f3ci\u0142 do w\u0142adzy (zrazu jako premier) jako \u201em\u0105\u017c opatrzno\u015bciowy\u201d w 1958 roku, balansuj\u0105c na kraw\u0119dzi legalno\u015bci i wykorzystuj\u0105c zaufanie, kt\u00f3rym obdarzy\u0142a go armia oraz cywilni obro\u0144cy Algierii Francuskiej (kt\u00f3rych oszuka\u0142 i zdradzi\u0142 – od pocz\u0105tku nie wierzy\u0142 w utrzymanie Algierii przy Francji, obawiaj\u0105c si\u0119 tak\u017ce nadmiernej ilo\u015bci muzu\u0142man\u00f3w); od 21 XII 1959 by\u0142 prezydentem Republiki z now\u0105 konstytucj\u0105 (wybrany ponownie, ju\u017c wyborach powszechnych, w 1965), przyznaj\u0105c\u0105 g\u0142owie pa\u0144stwa pozycj\u0119 nadrz\u0119dn\u0105 wzgl\u0119dem trzech w\u0142adz \u201eMonteskiuszowskich\u201d i de facto<\/em> suwerenn\u0105 (system ten, zwany na og\u00f3\u0142 p\u00f3\u0142prezydenckim albo jeszcze bardziej m\u0119tnie – \u201emonarchi\u0105 republika\u0144sk\u0105\u201d, faktycznie by\u0142 kontaminacj\u0105 Constantowskiej koncepcji \u201ew\u0142adzy moderuj\u0105cej\u201d, resp<\/em>. \u201epo\u015brednicz\u0105cej\u201d, oraz zrepublikanizowanego bonapartyzmu plebiscytarnego, w pewnej mierze tak\u017ce – zw\u0142aszcza w stylu sprawowania w\u0142adzy – cezarystycznego); na pocz\u0105tku lat 60. prowadzi\u0142 drug\u0105 domow\u0105 \u201ewojn\u0119 franko-francusk\u0105\u201d – z OAS i innymi obro\u0144cami Algierii Francuskiej; w polityce zagranicznej zrewidowa\u0142 sw\u00f3j antygermanizm i zawar\u0142 Traktat Elizejski z RFN, ale konsekwentnie blokowa\u0142 rozw\u00f3j EWG, przeciwstawiaj\u0105c koncepcjom federalistycznym wizj\u0119 \u201eEuropy Pa\u0144stw\u201d (nie \u201eEuropy Ojczyzn\u201d, jak to si\u0119 nagminnie twierdzi); d\u0105\u017cy\u0142 te\u017c do uniezale\u017cnienia Francji i Europy Zachodniej od USA (wyst\u0105pienie ze struktur wojskowych NATO w 1966), uwa\u017caj\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce nale\u017cy wspiera\u0107 ewolucyjn\u0105 drog\u0119 do uniezale\u017cnienia si\u0119 Europy Wschodniej od ZSSR; w wymiarze globalnej geopolityki przeciwstawia\u0142 dominacji \u201eatlantyzmu\u201d\u00a0de facto<\/em> \u201eeurazjatyck\u0105\u201d (obejmuj\u0105c\u0105 wi\u0119c tak\u017ce Rosj\u0119: uwa\u017ca\u0142, \u017ce ustr\u00f3j sowiecki jest kwesti\u0105 przemijaj\u0105c\u0105, a Rosja pozostanie zawsze) wizj\u0119 Europy \u201eod Atlantyku po Ural\u201d; ust\u0105pi\u0142 z urz\u0119du przed up\u0142ywem kadencji, 28 IV 1969, po przegraniu presti\u017cowo przeze\u0144 traktowanego referendum w sprawie reformy Senatu; ju\u017c jako osoba prywatna odwiedzi\u0142 dw\u00f3ch m\u0119\u017c\u00f3w stanu, kt\u00f3rych (z wzajemno\u015bci\u0105) podziwia\u0142: gen. F. Franco i E. de Valer\u0119; zmar\u0142 w 1970 roku.<\/p>

175 lat temu, 23 listopada<\/strong> 1840 roku, zmar\u0142 w Millau (Aveyron, Midi-Pyr\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9e), w wieku 86 lat (ur. 2 X 1754), Louis<\/strong>-Gabriel-Ambroise wicehr.<\/strong> (vicomte<\/em>) de Bonald<\/strong>, filozof, publicysta, polityk, prekursor socjologii oraz gramatyki generatywnej w j\u0119zykoznawstwie, tradycjonalista i legitymista, jeden z najwi\u0119kszych \u201eDoktor\u00f3w Kontrrewolucji\u201d; pochodzi\u0142 z rodziny starej i zas\u0142u\u017conej dla monarchii, lecz uszlachconej dopiero w 1698; by\u0142 wychowankiem oratorian\u00f3w, s\u0142u\u017cy\u0142 jako muszkieter kr\u00f3lewski, a w 1785 zosta\u0142 merem Millau; pocz\u0105tek rewolucji przyj\u0105\u0142 wr\u0119cz \u017cyczliwie, zosta\u0142 te\u017c ponownie wybrany merem oraz deputowanym do Zgromadzenia Departamentalnego i jego przewodnicz\u0105cym; kontrrewolucjonist\u0105 uczyni\u0142a go dopiero grabie\u017c d\u00f3br ko\u015bcielnych oraz de facto<\/em> schizmatycka Konstytucja Cywilna Kleru, kt\u00f3ra wstrz\u0105sn\u0119\u0142a jego katolickim sumieniem; 31 I 1791 z\u0142o\u017cy\u0142 wszystkie urz\u0119dy i wyemigrowa\u0142 z Francji, udaj\u0105c si\u0119 do Heidelbergu, gdzie zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do rojalistycznej armii ksi\u0105\u017c\u0105t Kondeuszy (Bourbon-Cond\u00c3\u00a9); po jej kl\u0119sce zamieszka\u0142 w Konstancji, gdzie \u017cy\u0142 w skrajnym ub\u00f3stwie; dopiero w\u00f3wczas, aby zrozumie\u0107 fenomen rewolucji, podj\u0105\u0142 systematycznie studia zar\u00f3wno nad my\u015bl\u0105 klasyk\u00f3w (Platon, Tacyt, Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a, Pascal, Bossuet, Leibniz), jak i ideolog\u00f3w O\u015bwiecenia (Monteskiusz, Rousseau), czego owocem by\u0142o jego pierwsze fundamentalne dzie\u0142o Teoria w\u0142adzy politycznej i religijnej<\/em> (1796); za Dyrektoriatu powr\u00f3ci\u0142 (w 1797) potajemnie do Pary\u017ca, ujawniaj\u0105c si\u0119 po 18 brumaire\u2019a (1799)\u00a0oraz amnestii dla emigrant\u00f3w; rozpocz\u0105\u0142 regularn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z \u201eMercure de France\u201d i \u201eJournal des d\u00c3\u00a9bats\u201d oraz publikowa\u0142 kolejne ksi\u0105\u017cki, w tym zawieraj\u0105c\u0105 gwa\u0142towny protest przeciwko prawu rozwodowemu (Du divorce<\/em>); odrzuci\u0142 umizgi Napoleona (b\u0119d\u0105cego jego czytelnikiem), kt\u00f3ry proponowa\u0142 mu reedycj\u0119 Teorii w\u0142adzy<\/em> pod warunkiem usuni\u0119cia wszelkich wzmianek o prawowitym kr\u00f3lu oraz obj\u0119cie redakcji \u201eJournal de l\u2019Empire\u201d: przyj\u0105\u0142 jedynie w 1810 stanowisko radcy Uniwersytetu; Restauracj\u0119 monarchii prawowitej (1814) powita\u0142 z rado\u015bci\u0105, lecz rych\u0142o kompromisowa postawa Ludwika XVIII przynios\u0142a mu rozczarowanie (ju\u017c sam\u0105 Kart\u0119 konstytucyjn\u0105<\/em> uwa\u017ca\u0142 za legalizacj\u0119 Rewolucji); jako deputowany z Aveyron (1815-1822) i przewodnicz\u0105cy Izby (1821-1822) stan\u0105\u0142 na czele ultrasowskiej (resp<\/em>. ultrarojalistycznej) opozycji przeciwko liberalnym ministrom kr\u00f3la, czyli de facto<\/em> jemu samemu; w 1814 zosta\u0142 kawalerem Orderu \u015aw. Ludwika, a w 1816 – cz\u0142onkiem Akademii Francuskiej (fotel 30 \u201eodziedziczy\u0142\u201d po rewolucjoni\u015bcie i drugim konsulu, Cambac\u00c3\u00a9r\u00c3\u00a8sie); w latach 1818-1820 by\u0142 jednym z najbardziej aktywnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w – za\u0142o\u017conego przez Chateaubrianda – \u201eLe Conservateur\u201d (a nast\u0119pnie \u201eLe D\u00c3\u00a9fenseur\u201d); po zmianie kursu politycznego monarchii na ultrasowski (wskutek zab\u00f3jstwa diuka de Berry) zosta\u0142 w 1823 roku ministrem stanu, wicehrabi\u0105 i cz\u0142onkiem Izby Par\u00f3w; po rewolucji lipcowej (1830) odm\u00f3wi\u0142 z\u0142o\u017cenia przysi\u0119gi na wierno\u015b\u0107 uzurpatorowi (Ludwikowi Filipowi Orlea\u0144skiemu), rezygnuj\u0105c tym samym z godno\u015bci para Francji; po wycofaniu si\u0119 z \u017cycia politycznego powr\u00f3ci\u0142 w rodzinne strony; jeden z jego czterech syn\u00f3w – Louis-Jacques-Maurice de Bonald (1787-1870) – by\u0142 abpem Lyonu i prymasem Galii oraz kardyna\u0142em. Pomimo zastrze\u017cenia: \u201emoim systemem jest\u2026 nie mie\u0107 systemu\u201d Bonald by\u0142 umys\u0142em najbardziej systemowym po\u015br\u00f3d kontrrewolucjonist\u00f3w oraz najsilniej powi\u0105zanym z dziedzictwem scholastyki; znanych mu my\u015blicieli dzieli\u0142 na \u201eludzi idei\u201d, kt\u00f3rzy (od Platona po Leibniza) rzeczywi\u015bcie o\u015bwiecali \u015bwiat, oraz na \u201eludzi wyobra\u017ani\u201d (jak XVIII-wieczni Encyklopedy\u015bci), zwodz\u0105cych innych na umys\u0142owe manowce, w kt\u00f3re uprzednio sami wpadli przez wyprowadzanie swoich koncepcji z do\u015bwiadczenia zmys\u0142owego; obiektywny fakt pierwotny, le\u017c\u0105cy u podstaw cz\u0142owiecze\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa, odnalaz\u0142 w j\u0119zyku, kt\u00f3ry nie jest tworem wymy\u015blonym przez cz\u0142owieka (gdy\u017c cz\u0142owiek, aby wyrazi\u0107 jak\u0105kolwiek my\u015bl, musi ju\u017c by\u0107 istot\u0105 u\u017cywaj\u0105c\u0105 j\u0119zyka, a sama my\u015bl, zawieraj\u0105c poj\u0119cia og\u00f3lne, zak\u0142ada istnienie jakiego\u015b rodzaju j\u0119zyka), lecz darem Boga; okoliczno\u015b\u0107 ta, wskazuj\u0105ca na konieczno\u015b\u0107 istnienia istoty przewy\u017cszaj\u0105cej inteligencj\u0105 cz\u0142owieka, stanowi wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c dow\u00f3d na istnienia Boga; obdarzaj\u0105c cz\u0142owieka zdolno\u015bci\u0105 m\u00f3wienia i my\u015blenia, przyda\u0142 mu jednocze\u015bnie B\u00f3g natur\u0119 spo\u0142eczn\u0105, czyli zdolno\u015b\u0107 rozwijania form \u017cycia wsp\u00f3lnotowego, podczas kt\u00f3rych my\u015bli-idee nabieraj\u0105 znacze\u0144 i s\u0105 przechowywane oraz transmitowane z pokolenia w pokolenie za po\u015brednictwem tradycji; atomistycznemu indywidualizmowi (\u201efilozofii ja<\/em>\u201d) o\u015bwieceniowych les philosophes<\/em> przeciwstawia\u0142 Bonald koncepcj\u0119 cz\u0142owieka wsp\u00f3lnotowego (\u201efilozofi\u0119 my<\/em>\u201d), doktrynie suwerenno\u015bci ludu – teori\u0119 suwerenno\u015bci boskiej i (pochodnej od niej) monarszej; konstytucjonalizmowi \u201eprawniczemu\u201d – ide\u0119 \u201ekonstytucji naturalnej\u201d; \u201eDeklaracji Praw Cz\u0142owieka\u201d – \u201eDeklaracj\u0119 Praw Boga\u201d; prawdziwym \u201estanem natury\u201d jest \u017cycie spo\u0142eczne, ten za\u015b, o kt\u00f3rym rozprawiali naturali\u015bci, jest tylko urojeniem spekuluj\u0105cego rozumu: cz\u0142owiek izolowany (Rousseau\u2019owski \u201edobry dzikus\u201d) nie jest w og\u00f3le cz\u0142owiekiem; \u201elud\u017ami natury\u201d s\u0105 Bossuet, F\u00c3\u00a9nelon czy Leibniz, a nie \u201eKaraib lub Irokez\u201d; naturalne i konieczne jest wszystko to, co ustanowi\u0142 Stw\u00f3rca i czemu nada\u0142 On swoiste dla ka\u017cdej rzeczy stworzonej prawo (inne dla spo\u0142ecze\u0144stwa mr\u00f3wek czy pszcz\u00f3\u0142, a inne dla spo\u0142ecze\u0144stwa ludzkiego); je\u015bli ustrojem naturalnym dla spo\u0142eczno\u015bci ludzkiej jest monarchia (a jest nim niew\u0105tpliwie), to ka\u017cdy r\u00f3\u017cny od niej ustr\u00f3j w\u0142a\u015bciwie realnie nie istnieje: jest \u201eniebytem\u201d, negacj\u0105, antyzasad\u0105 jedynego realnego bytowo porz\u0105dku; naturalne i konieczne s\u0105 tedy: rodzina, w\u0142adza kr\u00f3lewska, w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna, hierarchia, pos\u0142usze\u0144stwo dzieci wzgl\u0119dem rodzic\u00f3w, a poddanych – monarsze, religia (nawet gdyby nie by\u0142o \u017cadnych chrze\u015bcijan, religia objawiona i tak by\u0142aby religi\u0105 naturaln\u0105 i konieczn\u0105), a nawet gatunki literackie: wszystkie one tworz\u0105 razem \u201ekonstytucj\u0119 naturaln\u0105\u201d, w kt\u00f3rej obliczu ustawy pisane s\u0105 tylko \u201e\u015bwistkami papieru\u201d, oraz \u201espo\u0142ecze\u0144stwo konieczne\u201d, w por\u00f3wnaniu z kt\u00f3rym zadekretowane przez buntownik\u00f3w \u201espo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie\u201d jest tworem sztucznym i pozbawionym \u017cycia; r\u00f3wnie\u017c w\u0142adcy prawowici nie mog\u0105, cho\u0107by tego pragn\u0119li, uczyni\u0107 nic przeciwko koniecznemu porz\u0105dkowi spo\u0142ecznemu, kr\u00f3l jest bowiem nikim innym, jak \u201esekretarzem natury\u201d ustanowionej przez Boga i stra\u017cnikiem jej praw; natomiast rewolucjoni\u015bci, kt\u00f3rzy usi\u0142uj\u0105 wywr\u00f3ci\u0107 ten porz\u0105dek, s\u0105 \u017ca\u0142osnymi Herostratesami, kt\u00f3rych wysi\u0142ek na ostatek obraca si\u0119 przeciwko nim samym, i tak jak ich patron – szatan, buntuj\u0105cy si\u0119 przeciwko Bogu, ale zmuszony do uczestniczenia w realizacji plan\u00f3w Bo\u017cej Opatrzno\u015bci, r\u00f3wnie\u017c i oni musz\u0105 bezwiednie sk\u0142ada\u0107 ho\u0142d idei \u0142adu (\u201eKiedy podli triumfuj\u0105, parodiuj\u0105 oni spo\u0142ecze\u0144stwo: maj\u0105 sw\u00f3j rz\u0105d, swoje prawa, swoje trybuna\u0142y, a nawet swoj\u0105 religi\u0119 i swojego boga; nadaj\u0105 oni prawa nie\u0142adowi, a\u017ceby go utrwali\u0107 – oto jak g\u0142\u0119boka i naturalna jest idea porz\u0105dku\u201d); rewolucyjne \u201espo\u0142ecze\u0144stwo negatywne\u201d, jako \u201eontologiczne minus\u201d i \u201erozwi\u0105zanie\u201d Francji, przetrwa\u0107 nie mo\u017ce; wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej porz\u0105dek jednak zostanie przywr\u00f3cony, a natura odzyska swoje prawa, bo jej twory s\u0105 wieczne, podczas gdy ludzkie quasi-byty – znikome i nietrwa\u0142e; Restauracja b\u0119dzie nawrotem do stanu naturalnego, czyli \u201ezawi\u0105zaniem\u201d spo\u0142ecze\u0144stwa na nowo, pod warunkiem wszelako, \u017ce nie wejdzie w kompromis z rewolucyjnymi antyzasadami; zwyci\u0119stwo prawdy politycznej (legitymizmu monarchicznego) poci\u0105gnie za sob\u0105 zwyci\u0119stwo prawdy religijnej w ca\u0142ej Europie, a prawos\u0142awie i protestantyzm ukorz\u0105 si\u0119 przed Rzymem; ka\u017cda forma ustrojowa r\u00f3\u017cna od monarchii \u201epe\u0142nej\u201d jest \u201eprzeciw-bytem\u201d, ontologicznym \u201enic\u201d; istnieje analogia pomi\u0119dzy odmianami ustroj\u00f3w i \u015bwiatopogl\u0105dami: jak teizmowi chrze\u015bcija\u0144skiemu odpowiada tradycyjna, oparta na sakrze pomazania monarchia, tak te\u017c ateizmowi – demokracja, natomiast \u201epo\u015brodku\u201d sytuuje si\u0119 tw\u00f3r najbardziej dziwaczny, tak w sensie religijnym, czyli dopuszczaj\u0105cy istnienie Boga, ale odmawiaj\u0105cy Mu prawa rz\u0105dzenia \u015bwiatem deizm, jak politycznym, czyli r\u00f3wnie\u017c dopuszczaj\u0105ca istnienie kr\u00f3la, ale ubezw\u0142asnowolniaj\u0105ca go konstytucj\u0105 i parlamentaryzmem \u201edemokracja monarchiczna\u201d; na zasadzie analogii do dogmatu Tr\u00f3jcy \u015aw. \u201ew ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie s\u0105 trzy osoby\u201d, troisto\u015b\u0107 ta jest za\u015b jedno\u015bci\u0105 trzech sk\u0142adnik\u00f3w: przyczyny, \u015brodka i skutku; na przyk\u0142ad w spo\u0142eczno\u015bci rodzinnej \u201eprzyczyn\u0105\u201d jest ojciec, \u201e\u015brodkiem\u201d matka, a \u201eskutkiem\u201d s\u0105 dzieci; w pa\u0144stwie \u201eprzyczyn\u0105\u201d jest kr\u00f3l, \u201e\u015brodkiem\u201d – arystokracja i urz\u0119dnicy, a \u201eskutkiem\u201d lud (i jego pomy\u015blno\u015b\u0107); w Ko\u015bciele \u201eprzyczyn\u0105\u201d jest B\u00f3g, \u201e\u015brodkiem\u201d kap\u0142ani, a \u201eskutkiem\u201d wierni powo\u0142ani do zbawienia; spo\u0142ecze\u0144stwo jest uk\u0142adem pluralistycznym, osi\u0105gaj\u0105cym jedno\u015b\u0107 tylko w wielo\u015bci: rodzin, korporacji, stan\u00f3w i prowincji; odrzucenie liberalnej koncepcji wolno\u015bci \u201eabstrakcyjnej\u201d idzie w parze z apologi\u0105 przedrewolucyjnych i nieegalitarnych \u201ewolno\u015bci konkretnych\u201d, nale\u017cnych grupom i cia\u0142om naturalnym; Bonald by\u0142 antylibera\u0142em\u00a0r\u00f3wnie\u017c jako przeciwnik \u201epolityk\u00f3w z kantoru\u201d, prowadz\u0105cych \u201erozwa\u017cania kramarskie\u201d, por\u00f3wnuj\u0105ce spo\u0142ecze\u0144stwo do towarzystwa handlowego; w swoim \u201etestamencie politycznym\u201d po 1830 roku pisa\u0142: \u201eZacz\u0119\u0142o si\u0119 panowanie bankier\u00f3w. (\u2026) Rz\u0105dy wsp\u00f3\u0142czesne nie widz\u0105 w swych poddanych nikogo innego, jak producent\u00f3w i konsument\u00f3w. (\u2026) Konsekwencje tego s\u0105 dwie dla \u015bwiata: ateizm i n\u0119dza robotnik\u00f3w\u201d.<\/p>

90 lat temu, 24 listopada<\/strong> 1925 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Nowym Jorku William F<\/strong>(rank). Buckley<\/strong> Jr., konserwatywny dziennikarz, publicysta i powie\u015bciopisarz; przyszed\u0142 na \u015bwiat w katolickiej rodzinie pochodzenia irlandzkiego (ojciec by\u0142 prawnikiem i przemys\u0142owcem), sam by\u0142 r\u00f3wnie\u017c Rycerzem Malta\u0144skim; na studiach w Yale (pod kierunkiem Willmore\u2019a Kendalla) pozna\u0142 swojego przysz\u0142ego szwagra – katolickiego tradycjonalist\u0119 L. Brenta Bozella Jr. (1926-1997), z kt\u00f3rym wsp\u00f3lnie opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 w obronie senatora Joe McCarthy\u2019ego; w 1955 za\u0142o\u017cy\u0142 tygodnik konserwatywny \u201eNational Reviev\u201d, pomy\u015blany jako organ radykalnej (od radix <\/em>– korze\u0144) prawicy, lecz otwartej dla wszystkich nurt\u00f3w \u00f3wczesnego konserwatyzmu ameryka\u0144skiego (organicznego, indywidualistycznego i antykomunistycznego); by\u0142 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem stowarzyszenia M\u0142odzi Amerykanie na rzecz Wolno\u015bci (YAF) oraz za\u0142o\u017cycielem (1964) Ameryka\u0144skiej Unii Konserwatywnej (ACU); w 1965 przegra\u0142 z liberalnym republikaninem J. Lindsayem walk\u0119 o urz\u0105d burmistrza Nowego Jorku; pocz\u0105wszy od lat 80. zagubi\u0142 si\u0119 ideowo, dopuszczaj\u0105c na \u0142amy \u201eNational Review\u201d tzw. neokonserwatyst\u00f3w, a ostatecznie (po 1990) pozwalaj\u0105c im przej\u0105\u0107 pismo oraz usun\u0105\u0107 z niego \u201eantysemit\u00f3w\u201d; zmar\u0142 w 2008 roku.<\/p>

100 lat temu, 25 listopada<\/strong> 1915 roku, zmar\u0142 w Nicei, w wieku 86 lat (ur. 17 II 1829), L\u00c3\u00a9on Harmel<\/strong>, przemys\u0142owiec, filantrop, teoretyk korporacjonizmu, tajny szambelan papie\u017ca Leona XIII, tercjarz franciszka\u0144ski; odziedziczy\u0142 po dziadku i ojcu oraz rozbudowa\u0142 szereg przedsi\u0119biorstw, g\u0142\u00f3wnie w bran\u017cy tekstylnej, w Belgii oraz francuskich Ardenach; swoje fabryki zorganizowa\u0142 (kieruj\u0105c si\u0119 wskazaniami tw\u00f3rcy Szko\u0142y Reformy Spo\u0142ecznej, F. Le Playa) jako \u201erodziny zawodowe\u201d, kt\u00f3re troszcz\u0105 si\u0119 o ekonomiczne, kulturalne i religijne potrzeby wszystkich swoich cz\u0142onk\u00f3w (nad t\u0105 ostatni\u0105 sfer\u0105 czuwa\u0142 kapelan ka\u017cdego przedsi\u0119biorstwa); do wsp\u00f3\u0142zarz\u0105dzania dopuszczona zosta\u0142a Rada Zak\u0142adowa, a pracodawcy finansowali Kas\u0119 Rodzinn\u0105 wyp\u0142acaj\u0105c\u0105 zapomogi potrzebuj\u0105cym; praca by\u0142a dostosowana do si\u0142 i mo\u017cliwo\u015bci poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b, obowi\u0105zywa\u0142 te\u017c zakaz pracy nocnej; Harmel budowa\u0142 tak\u017ce liczne osiedla robotnicze, wyposa\u017caj\u0105c je w niezb\u0119dn\u0105 infrastruktur\u0119; opracowa\u0142 Podr\u0119cznik korporacji chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em> (1879), do kt\u00f3rego wst\u0119p napisa\u0142 Leon XIII; wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142 (1885, 1887, 1889, 1890) wielotysi\u0119czne pielgrzymki robotnik\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich do Rzymu, a w 1891 utworzy\u0142 Stowarzyszenie Przemys\u0142owe Pracodawc\u00f3w Chrze\u015bcija\u0144skich; w katolickiej my\u015bli spo\u0142ecznej reprezentowa\u0142 nurt paternalistyczny, akcentuj\u0105cy i zwierzchnictwo, i odpowiedzialno\u015b\u0107 patrona za pracobiorc\u00f3w; jego dewiz\u0105 by\u0142o: \u201erealizowa\u0107 dobro robotnika przez niego samego i razem z nim, nigdy bez niego, a tym bardziej wbrew niemu\u201d; nazywany przez robotnik\u00f3w \u201eDobrym Ojcem\u201d, jest uwa\u017cany za niedo\u015bcigniony wz\u00f3r chrze\u015bcija\u0144skiego pracodawcy.<\/p>

100 lat temu, 25 listopada<\/strong> 1915 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Valparaiso gen.<\/strong> Augusto<\/strong> Jos\u00c3\u00a9 Ram\u00f3n Pinochet<\/strong> Ugarte, \u017co\u0142nierz i m\u0105\u017c stanu; Szko\u0142\u0119 Wojskow\u0105 uko\u0144czy\u0142 w 1937, a Akademi\u0119 Wojskow\u0105 w 1948; nast\u0119pnie wyk\u0142ada\u0142 geografi\u0119 i geopolityk\u0119; stopie\u0144 genera\u0142a brygady otrzyma\u0142 w 1968, a genera\u0142a dywizji w 1971; w 1972 zosta\u0142 szefem sztabu, a w 1973 (z nominacji S. Allende) g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cym Armii Chilijskiej; stan\u0105\u0142 na czele junty wojskowej, kt\u00f3ra 11 IX 1973 – na wezwanie parlamentu – obali\u0142a \u0142ami\u0105cy konstytucj\u0119 i przeprowadzaj\u0105cy rewolucj\u0119 od g\u00f3ry rz\u0105d lewicowego prezydenta S. Allende (kt\u00f3ry pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo); w warunkach wojny domowej, a cz\u0119\u015bciowo i zewn\u0119trznej (obecno\u015b\u0107 kuba\u0144skich \u201edoradc\u00f3w\u201d), powstrzyma\u0142 rewolucj\u0119 komunistyczn\u0105; przeprowadzi\u0142 te\u017c wolnorynkowe reformy gospodarcze i spo\u0142eczne (nowy, prywatny system ubezpiecze\u0144), dzi\u0119ki czemu wyprowadzi\u0142 kraj z zapa\u015bci ekonomicznej (tzw. chilijski cud gospodarczy); od 27 VII 1974 pe\u0142ni\u0142 z nominacji junty urz\u0105d prezydenta (przyjmuj\u0105c te\u017c stopie\u0144 genera\u0142a kapitana), jako de facto<\/em> komisaryczny dyktator; od ustanowienia nowej konstytucji (zatwierdzonej w plebiscycie) w 1980 by\u0142 prezydentem konstytucyjnym; w 1988 zrzek\u0142 si\u0119 dobrowolnie w\u0142adzy i og\u0142osi\u0142 wybory prezydenckie, w kt\u00f3rych sam nie kandydowa\u0142, zachowa\u0142 jedynie stanowisko g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego armi\u0105 (pozosta\u0142 nim do 1998) oraz do\u017cywotnie miejsce w Senacie (jako wirylista); kiedy przebywa\u0142 na leczeniu w Wielkiej Brytanii, zosta\u0142 (1998) podst\u0119pnie zatrzymany na wniosek hiszpa\u0144skiego s\u0119dziego (skazanego p\u00f3\u017aniej za nadu\u017cycie w\u0142adzy) B. Garz\u00f3na domagaj\u0105cego si\u0119 jego ekstradycji za rzekome zbrodnie przeciw ludzko\u015bci; uwolniony dopiero po kilku miesi\u0105cach, po powrocie do ojczyzny zosta\u0142 tam z kolei pozbawiony (w 2000) immunitetu przez S\u0105d Apelacyjny w Santiago, 13 XII 2004 na\u0142o\u017cono na\u0144 areszt domowy, w listopadzie 2005 zosta\u0142 za\u015b formalnie aresztowany (\u0142\u0105cznie w przeci\u0105gu siedmiu lat aresztowano go cztery razy pod r\u00f3\u017cnymi zarzutami, a aresztowania obejmowa\u0142y te\u017c cz\u0142onk\u00f3w jego rodziny, na czele z \u017con\u0105); zmar\u0142 w 2006 roku.<\/p>

80 lat temu, 30 listopada<\/strong> 1935 roku, zmar\u0142 w Lizbonie, w wieku 47 lat (ur. 13 VI 1888), Fernando<\/strong> Ant\u00f3nio Nogueira Pessoa<\/strong>, modernistyczny poeta (najwi\u0119kszy w Portugalii od czas\u00f3w Cam\u00c3\u00b5esa i jeden z najwi\u0119kszych w XX wieku), krytyk literacki, eseista i t\u0142umacz, pisz\u0105cy tak\u017ce pod wieloma fikcyjnymi heteronimami, jak \u00c3\u0081lvaro de Campos (\u201ein\u017cynier i nihilista\u201d), Ricardo Reis (\u201elekarz i monarchista\u201d), Alberto Caeiro (\u201eobserwator natury\u201d) czy Bernardo Soares (\u201eksi\u0119gowy-introwertyk\u201d); \u201enacjonalista mistyczny\u201d, antykomunista i antysocjalista, monarchista uznaj\u0105cy ustr\u00f3j monarchiczny za najbardziej w\u0142a\u015bciwy dla narodu imperialnego, jak Portugalia, lecz za niemo\u017cliwy do przywr\u00f3cenia wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie (popar\u0142 dyktatur\u0119 wojskow\u0105 po przewrocie z 1926 roku), konserwatysta \u201ew stylu angielskim\u201d, \u201elibera\u0142 wewn\u0105trz konserwatyzmu\u201d, \u201eabsolutnie antyreakcyjny\u201d; \u201echrze\u015bcija\u0144ski gnostyk\u201d odleg\u0142y od wszystkich \u201eko\u015bcio\u0142\u00f3w zorganizowanych\u201d, a zw\u0142aszcza od Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, \u201ewierny\u201d za\u015b \u201etradycji sekretnej\u201d chrze\u015bcija\u0144stwa, tak\u017ce w jej wewn\u0119trznych zwi\u0105zkach z tradycj\u0105 sekretn\u0105 Izraela (\u201e\u015awi\u0119ta Kaba\u0142a\u201d) i kt\u00f3rej esencj\u0119 przechowuje wolnomularstwo okultystyczne; Mistrz Zakonu Templariuszy; nagrodzony za mesjanistyczny (\u201enowy sebastianizm\u201d) poemat Przes\u0142anie<\/em> przez Sekretariat Propagandy Narodowej za rz\u0105d\u00f3w A. Salazara, lecz por\u00f3\u017cniony z nim z powodu delegalizacji masonerii.<\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Kalendarzyk reakcjonisty \u201d\u201d grudzie\u0144<\/h2>

600 lat temu, 1 grudnia<\/strong> 1415 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Brze\u017anicy (Ziemia Sieradzka), w rodzinie szlacheckiej, ks. Jan D\u0142ugosz<\/strong> [\u0142ac. Ioannes Dlugossius<\/em>] h. Wieniawa, historyk, geograf, urz\u0119dnik kr\u00f3lewski, dyplomata, \u201eojciec historiografii polskiej\u201d; studiowa\u0142 (ale nie uzyska\u0142 \u017cadnego tytu\u0142u naukowego) w Akademii Krakowskiej; nast\u0119pnie znalaz\u0142 si\u0119 na dworze bpa Zbigniewa Ole\u015bnickiego, gdzie zosta\u0142 kolejno (1433-1455) jego notariuszem, sekretarzem i kanclerzem; w 1436 zosta\u0142 kanonikiem krakowskim; od 1455 s\u0142u\u017cy\u0142 kr\u00f3lowi Kazimierzowi IV Jagiello\u0144czykowi, kt\u00f3ry w 1467 powierzy\u0142 mu wychowanie swoich sze\u015bciu syn\u00f3w (mimo i\u017c nie by\u0142 tajemnic\u0105 krytyczny stosunek wychowawcy do dynastii Jagiellon\u00f3w), z kt\u00f3rych jeden (Kazimierz) zosta\u0142 w przysz\u0142o\u015bci \u015bwi\u0119tym, czterech (W\u0142adys\u0142aw, Jan Olbracht, Aleksander, Zygmunt) kr\u00f3lami Czech i W\u0119gier lub Polski, jeden za\u015b (Fryderyk) prymasem Polski i kardyna\u0142em; by\u0142 uczestnikiem wielu poselstw zagranicznych, zar\u00f3wno Ole\u015bnickiego, jak i kr\u00f3la, a w 1471 poprowadzi\u0142 W\u0142adys\u0142awa II Jagiello\u0144czyka na koronacj\u0119 do Pragi; by\u0142 kandydatem kr\u00f3la na arcybiskupstwo lwowskie, ale nie do\u017cy\u0142 ju\u017c nominacji papieskiej, umieraj\u0105c w 1480 roku; jego najwa\u017cniejszym dzie\u0142em – niemaj\u0105cym precedensu w \u00f3wczesnej Europie – by\u0142y monumentalne (w 12 ksi\u0119gach) \u0142aci\u0144skie Roczniki, czyli kroniki s\u0142awnego Kr\u00f3lestwa Polskiego <\/em>(przet\u0142umaczone na polski dopiero w XIX wieku), poprzedzone r\u00f3wnie rewelacyjn\u0105 Chorographia Regni Poloniae<\/em>, czyli dok\u0142adnym obrazem ziemi, a zw\u0142aszcza hydrografii ziem polskich; kontrowersje budzi natomiast opis wierze\u0144 naszych poga\u0144skich przodk\u00f3w, acz w dzisiejszej historiografii ten krytycyzm znacznie si\u0119 zmniejszy\u0142; w 1880 jego szcz\u0105tki zosta\u0142y z\u0142o\u017cone w Krypcie Zas\u0142u\u017conych w ko\u015bciele oo. Paulin\u00f3w na Ska\u0142ce.<\/p>

150 lat temu, 4 grudnia<\/strong> 1865 roku, zmar\u0142 w Kolonii, w wieku niespe\u0142na 52 lat (ur. 8 XII 1813), B\u0142.<\/strong> ks. Adolf<\/strong> [Adolph<\/em>] Kolping<\/strong>, duszpasterz, dzia\u0142acz spo\u0142eczny i publicysta, jeden z wybitnych przedstawicieli katolicyzmu spo\u0142ecznego, zw\u0142aszcza w praktyce; pochodzi\u0142 z ubogiej rodziny i od 13. roku \u017cycia pracowa\u0142 w warsztacie szewskim, po uko\u0144czeniu studi\u00f3w teologicznych i przyj\u0119ciu \u015bwi\u0119ce\u0144 zaj\u0105\u0142 si\u0119 apostolatem spo\u0142ecznym, z czego g\u0142\u00f3wnym jego przedsi\u0119wzi\u0119ciem by\u0142o utworzenie (1851) Kolo\u0144skiego Zwi\u0105zku Czeladnik\u00f3w Katolickich; ceniony bardzo przez papie\u017ca b\u0142. Piusa IX, zosta\u0142 beatyfikowany przez papie\u017ca \u015bw. Jana Paw\u0142a II w 1991 roku.<\/p>

75 lat temu, 8 grudnia<\/strong> 1940 roku, zmar\u0142 w KL Dachau k. Monachium, w wieku 70 lat (ur. 28 V 1870), Edward hr. <\/strong>Korwin-Krasi\u0144ski<\/strong> z Krasnego h. \u015alepowron, V i ostatni faktyczny ordynat opinog\u00f3rski, kawaler Honoru i Dewocji Zakonu Malta\u0144skiego, dzia\u0142acz kulturalny, spo\u0142eczny i polityczny, muzealnik, bibliotekarz i archiwista, pami\u0119tnikarz; ordynacj\u0119 opinog\u00f3rsk\u0105 odziedziczy\u0142 po swoim kuzynie, Adamie hr. Krasi\u0144skim (1870-1909), wnuku poety Zygmunta; studiowa\u0142 w szkole rolniczej w M\u00f6dling k. Wiednia, nast\u0119pnie prowadzi\u0142 gospodarstwo rolno-le\u015bne w rodzinnych Radziejowicach; w 1909 zosta\u0142 zarz\u0105dc\u0105 Biblioteki Ordynacji Krasi\u0144skich, dla kt\u00f3rej (i dla Muzeum) ufundowa\u0142 w 1930 now\u0105 siedzib\u0119 w Warszawie przy ul. Ok\u00f3lnik (spalon\u0105 celowo przez Niemc\u00f3w po powstaniu warszawskim, wbrew warunkom uk\u0142adu kapitulacyjnego); by\u0142 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 i prezesem Towarzystwa Akcyjnego Teatru Polskiego w Warszawie, prezesem (1910-1928) i od 1933 cz\u0142onkiem honorowym Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przesz\u0142o\u015bci w Warszawie, cz\u0142onkiem honorowym Towarzystwa Bibliofil\u00f3w Polskich, cz\u0142onkiem-korespondentem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego; porz\u0105dkowa\u0142 zbiory Muzeum Narodowego Polskiego w Raperswilu; przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 cz\u0142onek konserwatywnego Stronnictwa Polityki Realnej i sygnatariusz telegramu dzi\u0119kczynnego w odpowiedzi na deklaracj\u0119 naczelnego dow\u00f3dcy wojsk rosyjskich, wielkiego ksi\u0119cia Miko\u0142aja Miko\u0142ajewicza; w okresie mi\u0119dzywojennym sympatyzowa\u0142 z obozem narodowym; po rozpocz\u0119ciu okupacji niemieckiej internowany w areszcie domowym w Opinog\u00f3rze, w kwietniu 1940 zosta\u0142 aresztowany przez Gestapo, kiedy stan\u0105\u0142 w obronie skatowanego ch\u0142opca folwarcznego; wywieziony do KL w Buchenwaldzie, a nast\u0119pnie w Dachau, gdzie zmar\u0142 z wycie\u0144czenia i choroby serca; kawaler (1931) Krzy\u017ca Komandorskiego i (1938) Krzy\u017ca Komandorskiego z Gwiazd\u0105 OOP oraz krzy\u017ca Oficerskiego Legii Honorowej.<\/p>

40 lat temu, 8 grudnia<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w S\u00c3\u00a3o Paulo, w wieku 80 lat (ur. 22 I 1895), Plinio Salgado<\/strong>, powie\u015bciopisarz, dziennikarz, teolog, my\u015bliciel polityczny i polityk; w latach 20. wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca awangardowego, modernistycznego ruchu literacko-artystycznego zwanego Verde-Amarelo <\/em>(od brazylijskich barw narodowych: zielonej i \u017c\u00f3\u0142tej), organizuj\u0105cego w S\u00c3\u00a3o Paulo Tygodnie Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej, promuj\u0105ce \u201ekultur\u0119 wy\u0142\u0105cznie brazylijsk\u0105\u201d; filozoficznie wychowany w duchu pozytywistycznym (oficjalnej doktryny Starej Republiki) i materialistycznym, pod wp\u0142ywem lektury pisarzy katolickich (Raimundo Farias Brito, Jackson Figuereido) zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 ku doktrynie katolickiej; w 1930 odby\u0142 podr\u00f3\u017c po Europie, gdzie zafascynowa\u0142 go w\u0142oski faszyzm; po powrocie za\u0142o\u017cy\u0142 Stowarzyszenie Studi\u00f3w Politycznych (Sociedade de Estudos Politicos), na kt\u00f3rego bazie 7 X 1932 za\u0142o\u017cy\u0142 Brazylijsk\u0105 Akcj\u0119 Integralistyczn\u0105 (A\u00c3\u00a7\u00c3\u00a3o Integralista Brasileira, AIB), kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym ideologiem, pr\u00f3cz niego samego, by\u0142 filozof fenomenolog Miguel Reale (1910-2006); uwa\u017cana za rodzim\u0105 odmian\u0119 faszyzmu, AIB nawi\u0105zywa\u0142a r\u00f3wnie\u017c do portugalskiego Integralizmu Luzyta\u0144skiego, lecz w zradykalizowanej postaci; jej g\u0142\u00f3wne has\u0142o brzmia\u0142o: \u201eB\u00f3g, Nar\u00f3d, Rodzina!\u201d, program za\u015b by\u0142 po\u0142\u0105czeniem w\u0105tk\u00f3w religijnych i narodowych z radykalizmem spo\u0142ecznym: po\u0142o\u017cono w nim nacisk na \u201euginanie si\u0119 Brazylii pod jarzmem obcego kapitalizmu\u201d i sprowadzeniem jej do roli kolonii; \u201eprawdziw\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d od ameryka\u0144sko-\u017cydowskiej finansjery mia\u0142a zapewni\u0107 nacjonalizacja bank\u00f3w, \u015brodk\u00f3w komunikacji, kopal\u0144 i \u017ar\u00f3de\u0142 energii hydroelektrycznej; z pocz\u0105tku AIB by\u0142a elitarnym ruchem intelektualist\u00f3w, ale w szczytowym momencie rozwoju (1937) liczy\u0142a 250 000 cz\u0142onk\u00f3w i zbudowa\u0142a struktur\u0119 dubluj\u0105c\u0105 struktury pa\u0144stwa, od s\u0105d\u00f3w i policji po kom\u00f3rki artystyczne; wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 cech\u0105 – zorganizowanych wed\u0142ug zasady \u201ewodzowskiej\u201d i hierarchicznej \u201ezielonych koszul\u201d – by\u0142 rozbudowany rytua\u0142 nawi\u0105zuj\u0105cy po cz\u0119\u015bci do katolicyzmu, a po cz\u0119\u015bci do obrz\u0119d\u00f3w Indian Tupi; symbolem ruchu by\u0142 znak Sigmy, noszony na opasce na ramieniu zielonej koszuli; integrali\u015bci pozdrawiali si\u0119 india\u0144skim okrzykiem Anau\u00c3\u00aa!<\/em>, a najwa\u017cniejsz\u0105 ceremoni\u0105 integralistycznej \u201eliturgii\u201d by\u0142y coroczne obchody pierwszego marszu AIB, ko\u0144czone powitaniem wschodu s\u0142o\u0144ca, \u201ekt\u00f3re o\u015bwieci\u0142o cztery wieki brazylijskiej historii\u201d; w doktrynie Salgado \u201ecz\u0142owiek integralny\u201d (homem integral<\/em>) odrzuca wszystkie jednostronne antropologie: \u201eoptymizm liberalny\u201d Locke\u2019a, \u201epesymizm totalitarny\u201d Hobbesa, kolektywizm Rousseau, ekonomizm Marksa, rasizm Gobineau i H.S. Chamberlaina, panseksualizm Freuda; do 1937 AIB wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z autorytarno-populistycznym prezydentem dyktatorem, tw\u00f3rc\u0105 Nowej Republiki (z konstytucj\u0105 wzorowan\u0105 na polskiej konstytucji kwietniowej), Get\u00c3\u00balio D. Vargasem, kiedy jednak ten, rozwi\u0105zuj\u0105c wszystkie partie, rozwi\u0105za\u0142 tak\u017ce AIB, integrali\u015bci podj\u0119li z 10\/11 V 1938 pr\u00f3b\u0119 puczu, prawdopodobnie bez wiedzy i aprobaty przyw\u00f3dcy; mimo to Salgado zosta\u0142 uwi\u0119ziony, a nast\u0119pnie zmuszony do emigracji; po sze\u015bciu latach pobytu w salazarowskiej Portugalii powr\u00f3ci\u0142 do Brazylii po upadku Nowego Pa\u0144stwa (Estado Novo<\/em>) i za\u0142o\u017cy\u0142 Parti\u0119 Reprezentacji Ludowej (Partido de Representa\u00c3\u00a7\u00c3\u00a3o Popular; PRP); w 1955 kandydowa\u0142 w wyborach prezydenckich, zajmuj\u0105c (z 8-procentowym wynikiem) ostatnie miejsce, lecz zwyci\u0119ski prezydent Juscelino Kubitschek powo\u0142a\u0142 go do Narodowego Instytutu Imigracji i Kolonizacji; jako dwukrotny (1958, 1962) deputowany ze stanu Paran\u00e1 zwalcza\u0142 lewicowego prezydenta Jo\u00c3\u00a3o Goularta, a po jego obaleniu (1964) przez armi\u0119 i zaprowadzeniu rz\u0105d\u00f3w wojskowych wst\u0105pi\u0142 do prorz\u0105dowego, prawicowego Sojuszu Odrodzenia Narodowego (Alian\u00c3\u00a7a Renovadora Nacional; ARENA); na rok przed \u015bmierci\u0105 wycofa\u0142 si\u0119 z \u017cycia politycznego; cz\u0142onek Pauli\u0144skiej Akademii Literatury.<\/p>

850 lat temu, 9 grudnia<\/strong> 1165 roku, zmar\u0142 w Jedburgh (Szkocja), w wieku 24 lat (ur. pomi\u0119dzy 23 IV a 24 V 1141), Malkolm IV Dziewica<\/strong> [ang. Malcolm the Maiden<\/em>, \u015bredn. gael. M\u00e1el Coluim mac Eanric<\/em>], kr\u00f3l Szkot\u00f3w z dynastii Dunkeld; najstarszy syn ksi\u0119cia Henryka Szkockiego i wnuk kr\u00f3la Dawida I \u015awi\u0119tego, po kt\u00f3rym przej\u0105\u0142 tron (po przedwczesnej \u015bmierci swego ojca) w 1153; w 1157 zosta\u0142 zmuszony do z\u0142o\u017cenia ho\u0142du lennego kr\u00f3lowi Anglii Henrykowi II, natomiast pod koniec panowania pokona\u0142 Celt\u00f3w z Galloway i lorda Hebryd\u00f3w Somerelda; sw\u00f3j przydomek zawdzi\u0119cza\u0142 niezwyk\u0142ej pobo\u017cno\u015bci, czysto\u015bci i wstr\u0119towi do prowadzenia wojen; fundowa\u0142 liczne ko\u015bcio\u0142y i klasztory; by\u0142 ostatnim w\u0142adc\u0105 Szkocji nosz\u0105cym rdzennie gaelickie imi\u0119.<\/p>

450 lat temu, 9 grudnia<\/strong> 1565 roku, zmar\u0142 w Rzymie, w wieku 66 lat (ur. 31 III 1499), Pius IV<\/strong> [Pius Quartus<\/em>], 224. papie\u017c \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego; urodzi\u0142 si\u0119 jako Giovanni Angeli de Medici w rodzinie mediola\u0144skiego notariusza (niespokrewnionej z florenckim rodem Medyceuszy); studia filozoficzne, medyczne i prawnicze w Bolonii i Padwie uwie\u0144czy\u0142 (1525) doktoratem obojga praw (utroque iure<\/em>); papie\u017c Pawe\u0142 III mianowa\u0142 go kolejno: administratorem miast Pa\u0144stwa Ko\u015bcielnego (1534), abpem Raguzy (1545) i kardyna\u0142em (1549); od 1556 by\u0142 cz\u0142onkiem trybuna\u0142u Inkwizycji Rzymskiej, a w 1558 zosta\u0142 abpem Mediolanu; po czteromiesi\u0119cznym konklawe po \u015bmierci Paw\u0142a IV zosta\u0142 wybrany papie\u017cem 25 grudnia 1559; w walce z nepotyzmem ograniczy\u0142 wp\u0142ywy rodziny Caraf\u00f3w (z kt\u00f3rej pochodzi\u0142 jego poprzednik), acz swoim g\u0142\u00f3wnym doradc\u0105 uczyni\u0142 w\u0142asnego siostrze\u0144ca Karola Boromeusza; najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem jego pontyfikatu by\u0142o wznowienie i doprowadzenie do pomy\u015blnego ko\u0144ca obrad Soboru Trydenckiego, kt\u00f3rego dokumenty (oraz Trydenckie Wyznanie Wiary) zatwierdzi\u0142 26 I 1564, a bull\u0105 Benedictus Deus<\/em> rozpocz\u0105\u0142 wdra\u017canie jego reform w \u017cycie.<\/p>

20 lat temu, 12 grudnia<\/strong> 1995 roku, zmar\u0142 w Monteagle (Tennessee), w wieku 92 lat (ur. 26 XII 1902), Andrew Nelson Lytle<\/strong>, powie\u015bciopisarz, dramaturg, eseista i literaturoznawca; pochodzi\u0142 z Po\u0142udnia i uko\u0144czy\u0142 Uniwersytet Vanderbilta; pocz\u0105tkowo zamierza\u0142 zosta\u0107 aktorem – studiowa\u0142 aktorstwo w Yale i wyst\u0119powa\u0142 w latach 20. na Broadwayu; zwr\u00f3ciwszy si\u0119 ku literaturze, zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z \u201eneokonfederackim\u201d ruchem Ziemian Po\u0142udnia (Southern Agrarians<\/em>) i zosta\u0142 sygnatariuszem ich manifestu z 1930 roku I\u2019ll Take My Stand<\/em>; opublikowa\u0142 m.in. biografi\u0119 gen. Nathana B. Forresta, a jego powie\u015b\u0107 The Velvet Horn<\/em> (1957) by\u0142a nominowana do Narodowej Nagrody Literackiej; wyk\u0142ada\u0142 na Uniwersytecie Florydzkim oraz (od 1973) na episkopalistycznym Uniwersytecie Po\u0142udnia (University of the South) w Sewanee.<\/p>

90 lat temu, 13 grudnia<\/strong> 1925 roku, zmar\u0142 w Torrelodones k. Madrytu, w wieku 72 lat (ur. 2 V 1853), Antonio Maura<\/strong> y Montaner, prawnik i polityk, pi\u0119ciokrotny premier Hiszpanii w epoce Restauracji, od 1903 cz\u0142onek i od 1913 dyrektor Kr\u00f3lewskiej Akademii Hiszpa\u0144skiej; pochodzi\u0142 z Majorki, a w jego \u017cy\u0142ach p\u0142yn\u0119\u0142a krew \u201enowochrze\u015bcijan\u201d, czyli nawr\u00f3conych \u017cyd\u00f3w; uko\u0144czy\u0142 prawo na Uniwersytecie Centralnym w Madrycie; pocz\u0105tkowo (od 1881) nale\u017ca\u0142 do Partii Liberalnej, wi\u0105\u017c\u0105c si\u0119 z frakcj\u0105 Germana Gamazo (po\u015blubi\u0142 te\u017c jego siostr\u0119),\u00a0z jej ramienia pe\u0142ni\u0142 urz\u0119dy ministra terytori\u00f3w zamorskich (1892-1894) oraz sprawiedliwo\u015bci (1894-1895) w gabinetach Praxedesa M. Sagasty; w 1902 przeszed\u0142 do Partii Konserwatywnej (Partido Conservador<\/em>) i po \u015bmierci (1905) Raimunda Fernandeza Villaverde zosta\u0142 jej d\u0142ugoletnim przyw\u00f3dc\u0105; po raz pierwszy na czele rz\u0105du sta\u0142 od grudnia 1903 do 1904, wci\u0105gn\u0105\u0142 wtedy do rz\u0105du prawicow\u0105 frakcj\u0119 Ligi Katalo\u0144skiej oraz zainaugurowa\u0142 (wzorowany na Disraelim i Bismarcku) program \u201erewolucji z g\u00f3ry\u201d (revoluci\u00f3n desde arriba<\/em>), czyli program reform spo\u0142ecznych ubiegaj\u0105cych \u201erewolucj\u0119 z do\u0142u\u201d; w drugiej kadencji (I 1907 – X 1909) zosta\u0142 zmuszony do ust\u0105pienia wskutek kampanii propagandowej (kt\u00f3rej uleg\u0142 r\u00f3wnie\u017c kr\u00f3l de facto<\/em> Alfons XIII) prowadzonej przeciwko niemu przez lewicow\u0105 \u201eopini\u0119 publiczn\u0105\u201d z powodu przyk\u0142adnego ukarania anarchistycznych i maso\u0144skich sprawc\u00f3w podpale\u0144 ko\u015bcio\u0142\u00f3w i mord\u00f3w na ksi\u0119\u017cach podczas tzw. Tragicznego Tygodnia (Semana Tr\u00e1gica<\/em>) w Barcelonie; w 1913 utraci\u0142 te\u017c przyw\u00f3dztwo partii na rzecz Eduarda Dato (1856-1921); powr\u00f3ci\u0142 jako \u201em\u0105\u017c opatrzno\u015bciowy\u201d maj\u0105cy ratowa\u0107 monarchi\u0119 podupadaj\u0105c\u0105 wskutek wzrostu si\u0142 ekstremistycznych (anarchi\u015bci, socjali\u015bci i komuni\u015bci) oraz wzniecanych przez nie strajk\u00f3w i akt\u00f3w terrorystycznych –\u00a0od 1918 stan\u0105\u0142 trzykrotnie (III-XI 1918, IV-VII 1919, VIII 1921 – III 1922) na czele rz\u0105d\u00f3w \u201ekoncentracji narodowej\u201d; jako reprezentant reformistycznego i protekcjonistycznego w gospodarce \u201ekonserwatyzmu spo\u0142ecznego\u201d uwa\u017cany jest za najwybitniejszego po Antoniu Canovasie (1828-1897) polityka epoki Restauracji; na uwag\u0119 zas\u0142uguje jego \u017cyczliwy i pe\u0142en szacunku stosunek do karlizmu, kt\u00f3rego \u00f3wczesnemu przyw\u00f3dcy i g\u0142\u00f3wnemu teoretykowi,\u00a0 J. Vazquezowi de Melli, proponowa\u0142 kilkakrotnie wej\u015bcie do rz\u0105du; gor\u0105cy katolik, lecz nie kleryka\u0142, uwa\u017ca\u0142, \u017ce Hiszpani\u0119 przed anarchi\u0105 i bolszewizmem mo\u017ce ocali\u0107 tylko solidarna wsp\u00f3\u0142praca wszystkich \u201epartii porz\u0105dku\u201d, czyli konserwatyst\u00f3w, libera\u0142\u00f3w, umiarkowanych nacjonalist\u00f3w i regionalist\u00f3w oraz tradycjonalist\u00f3w (co w pewnej mierze zrealizowa\u0142 dopiero, wysoko go ceni\u0105cy, gen Franco); jego polityczni wychowankowie, zwani mauristas<\/em> (m.in. jego syn Gabriel Maura Gamazo, Antonio Goichoechea, J. Calvo Sotelo), przyswajali sobie r\u00f3wnie\u017c dorobek Ch. Maurrasa i Action fran\u00c3\u00a7aise, zapocz\u0105tkowuj\u0105c zwrot w stron\u0119 konserwatyzmu autorytarnego, acz inny maurista<\/em>, \u00c3\u0081ngel Ossorio y Gallardo (1873-1946), zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w stron\u0119 chadecji, natomiast drugi syn Maury, Miguel Maura Gamazo (1887-1971), po upadku monarchii przeszed\u0142 na pozycje prawicy republika\u0144skiej i w 1936 stan\u0105\u0142 te\u017c po stronie re\u017cimowej.<\/p>

125 lat temu, 15 grudnia<\/strong> 1890 roku, zmar\u0142 w Londynie, w wieku 90 lat (ur. 10 VI 1800), Ant\u00f3nio Ribeiro Saraiva<\/strong> de Morais Figueiredo, prawnik, polityk, dyplomata, my\u015bliciel polityczny i poeta; potomek rodu syn\u00f3w naturalnych (fidalgo<\/em>) portugalskiego Domu Kr\u00f3lewskiego; w 1823 uko\u0144czy\u0142 studia prawnicze (prawo cywilne i kanoniczne), matematyk\u0119 i filozofi\u0119 na uniwersytecie w Coimbrze; od 1826 zwi\u0105za\u0142 swoje losy z Parti\u0105 Legitymistyczn\u0105 popieraj\u0105c\u0105 kr\u00f3la Micha\u0142a I (Dom Miguel) i by\u0142 jego ambasadorem w Wielkiej Brytanii; r\u00f3wnie\u017c po obaleniu prawowitej monarchii przez libera\u0142\u00f3w wskutek \u201eWojny Dw\u00f3ch Braci\u201d (Dom Miguela i Dom Pedra) oraz interwencji angielskiej spe\u0142nia\u0142 r\u00f3\u017cne misje dyplomatyczne w imieniu wygnanego w\u0142adcy we Francji, Austrii, pa\u0144stwach niemieckich, w\u0142oskich, Rosji i Hiszpanii; jako czo\u0142owy teoretyk portugalskiego legitymizmu monarchicznego (miguelizmu) k\u0142ad\u0142 nacisk na \u015bredniowieczn\u0105 tradycj\u0119 monarchii luzyta\u0144skiej, wed\u0142ug kt\u00f3rej uprawnienie Ksi\u0119cia do panowania wywodzi si\u0119 z zawarcia przeze\u0144 – i przestrzegania – pakt\u00f3w zawartych z reprezentantami Trzech Stan\u00f3w (Tr\u00c3\u00aas Estados<\/em>) tworz\u0105cych Nar\u00f3d (Na\u00c3\u00a7\u00c3\u00a3o<\/em>), czyli duchowie\u0144stwa (Clero<\/em>), szlachty (Nobreza<\/em>) i delegat\u00f3w ludu (Procuradores de Povo<\/em>).<\/p>

40 lat temu, 16 grudnia<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w Prien am Chiemsee (Bawaria), w wieku 92 lat (ur. 24 IX 1883), Wilhelm St\u00c3\u00a4hlin<\/strong>, konserwatywny teolog i pastor lutera\u0144ski; doktorat na uniwersytecie w Marburgu uzyska\u0142 (1913) na podstawie dysertacji o metaforach biblijnych, a w 1914 za\u0142o\u017cy\u0142 Gesellschaft f\u00fcr Religionspsychologie; od 1926 by\u0142 profesorem teologii praktycznej na Westfalskim Uniwersytecie Wilhelma w M\u00fcnster; uczestnik ruchu Rewolucji Konserwatywnej; po 1933 wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 antyhitlerowski nurt w niemieckim protestantyzmie pod nazw\u0105 \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Wyznaj\u0105cy\u201d (Bekennende Kirche<\/em>); od 1945 do 1952 lutera\u0144ski \u201ebiskup\u201d Oldenburga; po II wojnie \u015bwiatowej by\u0142 te\u017c uczestnikiem konserwatywno-monarchistycznej Akcji Zachodniej (Abendlandische Aktion) i Akademii Zachodniej (Abendlandische Akademie) oraz g\u0142ow\u0105 lutera\u0144skiej strony w ekumenicznym k\u00f3\u0142ku dyskusyjnym, kt\u00f3rego g\u0142ow\u0105 katolick\u0105 by\u0142 abp Padeborn, Lorenz kard. Jaeger.<\/p>

250 lat temu, 17 grudnia<\/strong> 1765 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w zamku La Ferte w Reuilly (Berry, Francja) Charles-Fran\u00c3\u00a7ois de Riffardeau<\/strong>, wicehr. (vicomte<\/em>), nast\u0119pnie markiz (marquis<\/em>) i wreszcie pierwszy diuk <\/strong>(duc<\/em>) de Rivi\u00c3\u00a8re<\/strong>, dow\u00f3dca, dyplomata i polityk rojalistyczny; ze starej szlachty osiad\u0142ej w Bourdonnais na pocz\u0105tku XV wieku; zgodnie z tradycj\u0105 rodzinn\u0105 uko\u0144czy\u0142 Szko\u0142\u0119 Wojenn\u0105 i s\u0142u\u017cy\u0142 w wojsku jako grenadier kr\u00f3lewski w stopniu porucznika; po rewolucji nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 pogodzi\u0107 z anarchi\u0105 i niezdyscyplinowaniem, dlatego wyst\u0105pi\u0142 z armii i uda\u0142 si\u0119 na emigracj\u0119, gdzie walczy\u0142 z rewolucj\u0105 w Armii Ksi\u0105\u017c\u0105t; w 1792 zosta\u0142 mianowany pu\u0142kownikiem przez hr. Prowansji (p\u00f3\u017aniejszego Ludwika XVIII), lecz najbli\u017cej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z hr. Artois (p\u00f3\u017aniejszym Karolem X), staj\u0105c si\u0119 odt\u0105d jego najwierniejszym powiernikiem; odbywa\u0142 te\u017c liczne misje dyplomatyczne do Rosji i Anglii, przedziera\u0142 si\u0119 jako oficer \u0142\u0105cznikowy do Wandei i Bretanii i przygotowywa\u0142 (nieudan\u0105) ekspedycj\u0119 rojalist\u00f3w z Anglii w Quiberon (VII 1795); w 1795 by\u0142 w obozie F.-A. Charette\u2019a w Belleville, gdzie organizowa\u0142 planowane l\u0105dowanie Monsieur<\/em> (hr. Artois), odwo\u0142ane jednak przez Ksi\u0119cia; aresztowany i przewieziony do twierdzy w Nantes, salwowa\u0142 si\u0119 brawurow\u0105 ucieczk\u0105; odt\u0105d z Londynu organizowa\u0142 niestrudzenie, we wsp\u00f3\u0142pracy z ocala\u0142ymi Wandejczykami i breto\u0144skimi szuanami, kolejne pr\u00f3by rojalistycznych powsta\u0144 w Bretanii i Normandii; w styczniu 1803 (w porozumieniu z Georgesem Cadoudalem i gen. J.-Ch. Pichegru) wyl\u0105dowa\u0142 wraz z 32 innymi rojalistami w Normandii z zamiarem obalenia Konsulatu i ustanowienia prowizorycznego rz\u0105du w imieniu Burbon\u00f3w; w marcu 1804 wpad\u0142 jednak w r\u0119ce policji i 10 VI 1804 zosta\u0142 skazany na kar\u0119 \u015bmierci wraz z o\u015bmioma innymi osobami; \u017cycie uratowa\u0142 dzi\u0119ki wstawiennictwu \u017cony Bonapartego, J\u00f3zefiny de Beauharnais: osadzony w forcie Joux we Franche-Comt\u00c3\u00a9, przebywa\u0142 tam do 1810; zwolniony, \u017cy\u0142 do upadku Napoleona pod nadzorem policji w departamencie Cher; z chwil\u0105 upadku re\u017cimu imperialnego stawi\u0142 si\u0119 natychmiast do dyspozycji Burbon\u00f3w; 28 II 1814 Monsieur<\/em> mianowa\u0142 go swoim adiutantem i marsza\u0142kiem polnym (gen. brygady), a 11 wrze\u015bnia tego\u017c roku Ludwik XVIII kreowa\u0142 go komandorem Orderu \u015aw. Ludwika oraz dow\u00f3dc\u0105 21 dywizji; w lutym 1815 zosta\u0142 mianowany ambasadorem w Konstantynopolu, lecz rozpocz\u0119cie jego misji odwlok\u0142a ucieczka Napoleona z Elby; pod komend\u0105 diuka d\u2019Angoul\u00c3\u00aame (p\u00f3\u017aniejszego Ludwika XIX de iure<\/em>), dowodz\u0105cego na Po\u0142udniu, walczy\u0142 z oddzia\u0142ami uzurpatora na czele 8 dywizji, ju\u017c w stopniu genera\u0142a porucznika; 17 VIII 1815 zosta\u0142 parem Francji i w tym samym miesi\u0105cu na czele 29 dywizji odbi\u0142 z r\u0105k Murata Korsyk\u0119; dopiero w 1816 m\u00f3g\u0142 rozpocz\u0105\u0107 misj\u0119 dyplomatyczn\u0105 nad Bosforem, kt\u00f3r\u0105 zako\u0144czy\u0142 w 1821, wcze\u015bniej nabywszy \u015bwie\u017co odkryty pos\u0105g Wenus z Milo, kt\u00f3ry sprezentowa\u0142 Ludwikowi XVIII; po powrocie by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 gwardii Monsieur<\/em> – od 1824 kr\u00f3la Karola X; w 1826 zosta\u0142 mianowany wychowawc\u0105 diuka de Bordeaux (p\u00f3\u017aniejszego Henryka V de iure<\/em>), lecz obowi\u0105zk\u00f3w nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c faktycznie podj\u0105\u0107 z powodu zapadni\u0119cia na zdrowiu; zmar\u0142 w 1828 roku.<\/p>

150 lat temu, 17 grudnia<\/strong> 1865 roku, zmar\u0142 w Madrycie, w wieku 65 lat (ur. 17 V 1800), Pedro de la Hoz <\/strong>y de la Torre, dziennikarz i publicysta; we wczesnej m\u0142odo\u015bci libera\u0142, ale ju\u017c od 1822 tradycjonalista i legitymista, mianowany rok p\u00f3\u017aniej sekretarzem rz\u0105du cywilnego w Le\u00f3n przez Regencj\u0119 z Urgel; nast\u0119pnie redaktor urz\u0119dowej \u201eGaceta de Madrid\u201d; w 1825 o\u017ceni\u0142 si\u0119 z c\u00f3rk\u0105 10. wicekr\u00f3la R\u00c3\u00ado de la Plata, Santiago de Liniersa, rozstrzelanego (1810) przez kreolskich rebeliant\u00f3w; w sporze dynastycznym po \u015bmierci Ferdynanda VII (1833) opowiedzia\u0142 si\u0119 po stronie prawowitego kr\u00f3la Karola V (Don Carlos), a przeciwko uzurpacji c\u00f3rki Ferdynanda – Izabeli, staj\u0105c si\u0119 odt\u0105d jednym z najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Don Carlosa, a nast\u0119pnie jego syna, Karola VI; po przegraniu przez karlist\u00f3w wojny znalaz\u0142 si\u0119 na emigracji we Francji; w 1844 powr\u00f3ci\u0142 do Hiszpanii i za\u0142o\u017cy\u0142 dziennik \u201eLa Esperanza\u201d [\u201eNadzieja\u201d], z podtytu\u0142em \u201eDiario Mon\u00e1rquico\u201d, kt\u00f3ry na przeci\u0105g trzech dekad sta\u0142 si\u0119 flagowym pismem tradycjonalist\u00f3w i de facto<\/em> organem prawowitych w\u0142adc\u00f3w, mimo i\u017c, wychodz\u0105c pod izabelick\u0105 cenzur\u0105, nie m\u00f3g\u0142 oficjalnie ich popiera\u0107 i okre\u015bla\u0107 si\u0119 jako legitymistyczny; by\u0142 faktycznym wsp\u00f3\u0142autorem (obok bpa J. Caixala) Carta a los espa\u00c3\u00b1oles <\/em>z sierpnia 1864 ksi\u0119\u017cnej de Beira (Mar\u00c3\u00ada Teresa de Braganza, 1793-1874), wdowy po Karolu V i macochy Jana III, w kt\u00f3rej wezwa\u0142a ona swojego pasierba do abdykacji na rzecz jego syna, Karola VII, z powodu sprzeniewierzenia si\u0119 zasadzie \u201eprawowito\u015bci wykonywania\u201d (legitimidad de ejercicio<\/em>) poprzez wyznawanie pogl\u0105d\u00f3w liberalnych; redakcj\u0119 \u201eLa Esperanza\u201d po jego \u015bmierci obj\u0105\u0142 jego syn – Vicente de la Hoz y de Liniers (1841-1886) i prowadzi\u0142 pismo a\u017c do jego zamkni\u0119cia przez re\u017cim republika\u0144ski w 1874 roku.<\/p>

70 lat temu, 17 grudnia<\/strong> 1945 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Loudun (Poitou, Francja) Alain Texier<\/strong>, historyk, heraldyk i powie\u015bciopisarz, dzia\u0142acz katolicki i monarchistyczny; uko\u0144czy\u0142 prawo w Limoges i nauki polityczne (Paris-X, Nanterre), wie\u0144cz\u0105c studia doktoratem pa\u0144stwowym; za\u0142o\u017cy\u0142 Instytut Bada\u0144 Europejskich nad Szlacht\u0105 i Arystokracj\u0105 (IRENA); autor Karty z Fontevrault<\/em> (Charte de Fontevrault<\/em>), z dewiz\u0105 Wierno\u015b\u0107 – Jedno\u015b\u0107 Kr\u00f3lewska<\/em> (Fid\u00c3\u00a9lit\u00c3\u00a9 – Unit\u00c3\u00a9 Royale<\/em>), przyj\u0119tej 25 VIII 1988 w benedykty\u0144skim opactwie kr\u00f3lewskim (Plantagenet\u00f3w) w Fontevrault i b\u0119d\u0105cej manifestacj\u0105 zasad tzw. rojalizmu prowidencjalistycznego, czyli transcendentalizuj\u0105cego kwesti\u0119 powrotu monarchii przez z\u0142o\u017cenie decyzji zar\u00f3wno o czasie, jak osobie tego, kt\u00f3ry b\u0119dzie Jego porucznikiem na tronie Francji, w r\u0119ce Boga, co oznacza, \u017ce kr\u00f3lestwo powr\u00f3ci, \u201eje\u015bli B\u00f3g zechce, kiedy B\u00f3g zechce i z tym, kogo B\u00f3g zechce\u201d; kwesti\u0105 kluczow\u0105 jest tu wype\u0142nienie (zignorowanego przez Ludwika XIV) wezwania \u015bw. Ma\u0142gorzaty Marii Alacoque do po\u015bwi\u0119cenia Francji Naj\u015bwi\u0119tszemu Sercu Jezusa, kt\u00f3re musi tak\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 w sztandarze Francji kr\u00f3lewskiej; prawa fundamentalne Kr\u00f3lestwa Francji, kt\u00f3re obserwuj\u0105 legitymi\u015bci, s\u0105 jedynie pomocn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105, ale \u017cadna norma jurydyczna nie mo\u017ce zosta\u0107 postawiona ponad objawion\u0105 wol\u0105 Bo\u017c\u0105; fontevrists<\/em> sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 zreszt\u0105 ku afirmacji ksi\u0119cia Andegawe\u0144skiego, ale nie jako Ludwika XX, lecz jako \u201eoczywistego pierworodnego\u201d (a\u00c3\u00aen\u00c3\u00a9 visible<\/em>) Burbon\u00f3w, tym samym za\u015b uprzywilejowanego w oczekiwaniu na wyb\u00f3r swojego porucznika przez Boga, do tego za\u015b czasu pozostaj\u0105cego niejako regentem kr\u00f3lestwa; to stanowisko okre\u015blane jest przeto te\u017c mianem rojalizmu regentystycznego (royalisme r\u00c3\u00a9gentiste<\/em>), dla kt\u00f3rego ksi\u0105\u017c\u0119 Ludwik jest \u201eprowidencjalistyczn\u0105 hipotez\u0105\u201d.<\/p>

100 lat temu, 18 grudnia<\/strong> 1915 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Segarcea (Rumunia) Vintil\u00c4\u0192 Horia<\/strong> [w\u0142a\u015bc. Vintil\u00c4\u0192 Caftangioglu], dyplomata, pedagog, filozof, eseista, poeta i powie\u015bciopisarz tr\u00f3jj\u0119zyczny (rumu\u0144ski, francuski i hiszpa\u0144ski); by\u0142 uczniem prawos\u0142awnego mistyka, teologa i tradycjonalistycznego filozofa Nichifora Crainica (1889-1972) oraz wsp\u00f3\u0142pracownikiem jego pisma \u201eG\u00c3\u00a2ndirea\u201d [\u201eMy\u015bl\u201d]; podczas studi\u00f3w na Uniwersytecie Bukareszte\u0144skim (prawo, literatura, filozofia) zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z klubem AXA (N. Ionescu, M. Eliade, E.M. Cioran, E. Ionesco, C. Noica), afiliowanym do narodowo-radykalnego Legionu Micha\u0142a Archanio\u0142a (Corneliu Z. Codreanu), jednak po 1938 przeszed\u0142 do Partii Narodowo-Chrze\u015bcija\u0144skiej Alexandru C. Cuzy (1857-1947); po ustanowieniu (1940) dyktatury marsz. Iona Antonescu (1882-1946) zosta\u0142 szefem gabinetu w Ministerstwie Propagandy, a nast\u0119pnie pracowa\u0142 w dyplomacji jako attach\u00c3\u00a9 prasowy ambasady w Rzymie, po czym zamieszka\u0142 w Wiedniu; po upadku Antonescu i zaj\u0119ciu Rumunii przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 zosta\u0142 aresztowany przez Gestapo i osadzony w obozie koncentracyjnym w Karpaczu, a nast\u0119pnie w Maria Pfarr, wyzwolili go \u017co\u0142nierze brytyjscy; wyjecha\u0142 w\u00f3wczas do W\u0142och, gdzie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z pras\u0105 literack\u0105 i zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z katolickim pisarzem Giovannim Papinim; w 1946 bukareszte\u0144ski \u201eTrybuna\u0142 Ludowy\u201d skaza\u0142 go zaocznie na 25 lat wi\u0119zienia pod zarzutem \u201ezbrodni rozboju\u201d (nb. zasz\u0142a pomy\u0142ka, gdy\u017c oskar\u017cono go o czyny przypisywane jego bratu – legioni\u015bcie Gheorghe Caftangioglu); w 1948 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Buenos Aires w Argentynie, lecz w 1953 powr\u00f3ci\u0142 do Europy; w 1960 zamieszka\u0142 w Pary\u017cu i w tym samym roku otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Goncourt\u00f3w za powie\u015b\u0107 B\u00f3g urodzi\u0142 si\u0119 na wygnaniu<\/em>, lecz komunistyczny re\u017cim rumu\u0144ski, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 tak\u017ce prokomunistycznymi pisarzami francuskimi (m.in. J.-P. Sartre\u2019em), wszcz\u0105\u0142 oszczercz\u0105 kampani\u0119 przeciwko niemu, oskar\u017caj\u0105c go o falsyfikat (utworu napisanego rzekomo przez nie\u017cyj\u0105cego legionist\u0119), w nast\u0119pstwie czego Horia odm\u00f3wi\u0142 przyj\u0119cia nagrody; ostatecznie osiad\u0142 (1964) we frankistowskiej Hiszpanii, gdzie zmar\u0142 w 1992; okre\u015blany jako \u201ereakcjonista\u201d, \u201eskrajny prawicowiec\u201d i \u201efaszysta\u201d, sam najch\u0119tniej nazywa\u0142 siebie \u201erycerzem rezygnacji\u201d (co jest tak\u017ce tytu\u0142em jego powie\u015bci o hospodarze mo\u0142dawskim, Stefanie Wielkim), kt\u00f3rego emblematyczn\u0105 figur\u0105 by\u0142 wygnany do Dacji poeta Owidiusz, zmuszony je\u015b\u0107 \u201echleb twardy i gorzki\u201d; bohaterami jego \u201epowie\u015bci metafizycznych\u201d byli te\u017c m.in. Platon, Boecjusz, El Greco i Rilke; w listopadzie 2015 ekshumowano jego szcz\u0105tki i pochowano je w rodzinnym mie\u015bcie.<\/p>

25 lat temu, 19 grudnia<\/strong> 1990 roku, zmar\u0142 w Acton (Dorset, Anglia), w wieku 89 lat (ur. 11 XII 1901), Michael <\/strong>Joseph Oakeshott<\/strong>, filozof polityki (uprawiaj\u0105cy tak\u017ce histori\u0119 filozofii, filozofi\u0119 religii, estetyk\u0119, filozofi\u0119 wychowania i filozofi\u0119 prawa); uko\u0144czy\u0142 Goinville and Caius College w Cambridge, gdzie znalaz\u0142 si\u0119 pod (trwa\u0142ym) wp\u0142ywem brytyjskiego idealizmu (zw\u0142aszcza J.M.E. McTaggarta); w czasie II wojny \u015bwiatowej s\u0142u\u017cy\u0142 w wydziale operacji specjalnych (SOE) armii brytyjskiej; po demobilizacji powr\u00f3ci\u0142 do Cambridge, lecz w 1947 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Oksfordu (Nuffield College), a w 1948 zaj\u0105\u0142 – po socjali\u015bcie H. Laskim – katedr\u0119 nauk politycznych w Londy\u0144skiej Szkole Ekonomicznej (LSE), kt\u00f3r\u0105 zajmowa\u0142 do 1969; publikowa\u0142 stosunkowo niewiele, lecz zawsze teksty wa\u017ckie i finezyjne; przez historyk\u00f3w idei traktowany jest zazwyczaj jako konserwatysta, g\u0142\u00f3wnie na podstawie jego deklaracji, i\u017c \u201eby\u0107 konserwatyst\u0105 oznacza wole\u0107 znane od nieznanego, sprawdzone od niesprawdzonego, fakt od tajemnicy, rzeczywiste od mo\u017cliwego, ograniczone od nieograniczonego, dost\u0119pne od doskona\u0142ego, \u015bmiech dzisiaj od utopijnego raju\u201d; jest to wszelako stosunkowo w\u0105skie rozumienie konserwatyzmu, znamienne partykularnie dla tradycji anglosaskiej (zw\u0142aszcza empiryzmu i sceptycyzmu) i to jeszcze wzmocnionego bardzo daleko posuni\u0119t\u0105 akceptacj\u0105 dla zmiany spo\u0142ecznej (pod\u0105\u017cania za \u201etym, co utajone\u201d) oraz pozbawionego transcendencji (\u201eto, co nadaje sens konserwatywnemu usposobieniu w polityce, nie ma nic wsp\u00f3lnego z jakim\u015b prawem naturalnym czy \u0142adem opatrzno\u015bciowym, z moralno\u015bci\u0105 czy religi\u0105; (\u2026). Rozpocznijmy (\u2026) nie od niebios, lecz od nas samych, jacy dzi\u015b jeste\u015bmy\u201d); r\u00f3wnie\u017c jego (zbie\u017cna z konserwatyzmem) krytyka \u201epolitycznego racjonalizmu\u201d, czyli utopijno-konstruktywistycznej \u201epolityki z ksi\u0105\u017cki\u201d, miast praktycznego doskonalenia si\u0119 w rzemio\u015ble, nie oznacza bynajmniej odrzucenia a totali<\/em> nowo\u017cytno\u015bci – przeciwnie, akceptowanym przez niego punktem wyj\u015bcia jest Hobbesowskie pojmowanie spo\u0142ecze\u0144stwa jako \u201estowarzyszenia\u201d (civil association<\/em>), w tym sensie jest zatem libera\u0142em; od klasycznego pojmowania polityki r\u00f3\u017cni go tak\u017ce – mimo pos\u0142ugiwania si\u0119 t\u0105 sam\u0105 metafor\u0105 nawigacji – przeczenie, jakoby polityka zd\u0105\u017ca\u0142a ku jakiemu\u015b celowi (Tomaszowy portus salutis<\/em>), bo w jego uj\u0119ciu jest ona tylko sztuk\u0105 utrzymywania si\u0119 na tafli wzburzonego morza i unikaniu roztrzaskania okr\u0119tu o ska\u0142y i rafy; na uwag\u0119 zas\u0142uguje jego rozr\u00f3\u017cnienie filozofii polityki od innych typ\u00f3w refleksji politycznej pod\u0142ug kryterium stopnia \u201eburzycielstwa\u201d (nieulegania \u201eprawdom\u201d obiegowym): filozofia polityki w tym uj\u0119ciu jest burzycielstwem radykalnym, podczas gdy doktryna polityczna tylko umiarkowanym, a \u201ekurs polityczny\u201d – praktycznie \u017cadnym.<\/p>

200 lat temu, 22 grudnia<\/strong> 1815 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Bazylei Johann Jakob Bachofen<\/strong>, prawnik, etnolog i historyk staro\u017cytno\u015bci, filozof religii i kultury; pochodzi\u0142 z zamo\u017cnej rodziny mieszcza\u0144skiego patrycjatu i odebra\u0142 staranne wykszta\u0142cenie, zar\u00f3wno prawnicze, jak i klasyczne, r\u00f3wnie\u017c na uniwersytetach zagranicznych (Oksford, Cambridge, Sorbona); w 1841 zosta\u0142 profesorem prawa rzymskiego na uniwersytecie w Bazylei, lecz ju\u017c trzy lata p\u00f3\u017aniej zrezygnowa\u0142 z kariery akademickiej i po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 badaniom mitograficznym, wiele przy tym podr\u00f3\u017cuj\u0105c (Grecja, W\u0142ochy, Hiszpania); zosta\u0142 te\u017c mianowany radc\u0105 apelacyjnym; otacza\u0142 istnym kultem swoj\u0105 matk\u0119 – Waleri\u0119, co stanowi psychologiczne pod\u0142o\u017ce jego teorii; w historii nauki zas\u0142yn\u0105\u0142 przede wszystkim jako autor teorii (\u201edemetryjskiego\u201d) matriarchatu (ginajkokracji) jako bardziej archaicznej od (\u201eapolli\u0144skiego\u201d) patriarchatu formy ustroju spo\u0142ecznego, w kt\u00f3rym g\u0142ow\u0105 rodziny jest matka, b\u0119d\u0105ca te\u017c fundamentem \u0142adu i odbieraj\u0105ca cze\u015b\u0107 jako \u017cyciodajna bogini (teori\u0119 t\u0119 wywi\u00f3d\u0142 z analizy mit\u00f3w egipskich i greckich); nie by\u0142a to jednak forma pierwotna, gdy\u017c mia\u0142a j\u0105 jeszcze poprzedza\u0107 faza (\u201eafrodyjskiego\u201d) heteryzmu, kiedy nie znano ani ma\u0142\u017ce\u0144stwa, ani prawa; w historii i filozofii religii jest prekursorem tzw. morfologii religii (M. Eliade), dzi\u0119ki akcentowaniu roli mitu i symbolu religijnego (zw\u0142aszcza symbolu jaja, wyobra\u017caj\u0105cego kosmos, z jego powszechnie spotykan\u0105 dwoist\u0105 kolorystyk\u0105, gdzie dolna i czarna po\u0142owa wyobra\u017ca ziemi\u0119 oraz \u015bmier\u0107, g\u00f3rna za\u015b i bia\u0142a – niebo i \u017cycie) jako formy przekazu do\u015bwiadczenia sacrum<\/em>; w empirycznych badaniach nad religi\u0105 i mitologi\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zywa\u0142 do studiowania grobowc\u00f3w i inskrypcji nagrobnych; w filozofii kultury (po\u015brednio za\u015b – polityki) by\u0142 g\u0142\u00f3wnym reprezentantem, obok swego niemal r\u00f3wie\u015bnika i krajana – Jakoba Burckhardta (1818-1897), elitarystycznego i pesymistycznego \u201ekulturalizmu\u201d oraz konserwatywnego, a nawet reakcyjnego liberalizmu, kt\u00f3ry ze zgroz\u0105 spogl\u0105da na demokratyzacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i polityczn\u0105 oraz umasowienie kultury, czego nieuchronnym skutkiem b\u0119dzie stoczenie si\u0119 w otch\u0142a\u0144 socjalizmu, biurokracji, niewoli i nowego barbarzy\u0144stwa (tak\u017ce jako promiskuitystycznego \u201enowego heteryzmu\u201d); jego najbardziej znan\u0105 gnom\u0105 jest: \u201enienawidz\u0119 demokracji, bo kocham wolno\u015b\u0107!\u201d; zmar\u0142 w 1887 roku.<\/p>

40 lat temu, 24 grudnia<\/strong> 1975 roku, zmar\u0142 w Mesnil Saint-Loup (Szampania-Ardeny), w wieku 92 lat (ur. 18 IV 1883), Henri Charlier<\/strong>, malarz, rze\u017abiarz, teoretyk sztuk plastycznych i muzyki, jeden z najwi\u0119kszych artyst\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich naszych czas\u00f3w, tradycjonalista katolicki; pochodzi\u0142 z rodziny ateistycznej (jego ojciec by\u0142 te\u017c masonem); w Szkole Sztuk Pi\u0119knych, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142 w 1903, by\u0142 uczniem Jean-Paula Laurensa (1838-1921), specjalizuj\u0105cego si\u0119 w realistycznym malarstwie historycznym (z przekona\u0144 republikanina i antykleryka\u0142a); w wieku 30 lat nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 (m.in. pod wp\u0142ywem Ch. P\u00c3\u00a9guya i J. Maritaina) i w 1914 przyst\u0105pi\u0142 do Towarzystwa \u015aw. Jana dla rozwoju Sztuki Chrze\u015bcija\u0144skiej (za\u0142o\u017conego jeszcze w 1839 przez kaznodziej\u0119 w Notre-Dame de Paris, o. H.-D. Lacordaire\u2019a OP), a w 1916 mia\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 wystaw\u0119 w Pawilonie Sztuk Liturgicznych Salonu Niezale\u017cnych; w 1917 przyst\u0105pi\u0142 do grupy artyst\u00f3w i rzemie\u015blnik\u00f3w katolickich \u201eL\u2019Arche\u201d [\u201eArka\u201d], za\u0142o\u017conej przez architekta Maurice\u2019a Storeza (1875-1959) i malarza Maurice\u2019a Denisa (1870-1943); jego bliskim przyjacielem by\u0142 te\u017c kompozytor muzyki sakralnej Claude Duboscq (1897-1940); w 1925 zosta\u0142 oblatem wsp\u00f3lnoty benedykty\u0144skiej linii oliweta\u0144skiej (oliv\u00c3\u00a9tains<\/em>) z klasztoru Notre-Dame de la Sainte-Esp\u00c3\u00a9rance w Mesnil Saint-Loup, gdzie te\u017c zamieszka\u0142 do ko\u0144ca \u017cycia i urz\u0105dzi\u0142 swoje atelier; spo\u015br\u00f3d jego dzie\u0142 ozdabiaj\u0105cych liczne ko\u015bcio\u0142y wznoszone po I wojnie \u015bwiatowej wymieni\u0107 nale\u017cy zw\u0142aszcza: grobowiec Dom Gu\u00c3\u00a9rangera OSB w Solesmes, pomnik \u015bw. J\u00f3zefa w opactwie Sainte-Marie de la Pierre-qui-Vire oraz rze\u017aby w ko\u015bciele \u015bw. J\u00f3zefa w La Bourboule (Owernia); jako mi\u0142o\u015bnik tradycyjnej liturgii i \u015bpiewu gregoria\u0144skiego prowadzi\u0142 (pod pseudonimem Minimus<\/em>) przez 20 lat (1956-1975) rubryk\u0119 liturgiczn\u0105 w tradycjonalistycznym przegl\u0105dzie \u201eItin\u00c3\u00a9raires\u201d swojego wychowanka Jeana Madirana (1920-2013) oraz publikowa\u0142 w wydawnictwie Dominique Martin Morin; jego m\u0142odszym bratem by\u0142 katolicki pedagog, dyrektor szko\u0142y w Maslacq (i r\u00f3wnie\u017c oblat benedykty\u0144ski), Andr\u00c3\u00a9 Charlier (1895-1971); w 1980 dzia\u0142acz katolicko-narodowy Bernard Antony (ur. 1944), znany te\u017c jako Romain Marie, za\u0142o\u017cy\u0142 kulturalne Centre Henri-et-Andr\u00c3\u00a9-Charlier, formuj\u0105ce swoich s\u0142uchaczy w duchu Tradycji katolickiej.<\/p>

325 lat temu, 25 grudnia<\/strong> 1690 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Andoain (Guip\u00c3\u00bazcoa, Kraj Bask\u00f3w) ks. Manuel Larramendi SJ<\/strong> [w\u0142a\u015bc. Aita Manuel de Garagorri Itaztxe], duchowny, apologeta, filolog i historyk, pierwszy folklorysta baskijski; uko\u0144czy\u0142 kolegium jezuickie w Bilbao, a nast\u0119pnie sam wst\u0105pi\u0142 do Towarzystwa Jezusowego; studiowa\u0142 filozofi\u0119 w Medina del Campo, a teologi\u0119 w Salamance, gdzie w latach 1715-20 wyk\u0142ada\u0142 gramatyk\u0119, a od 1730 by\u0142 maestro de alumnos<\/em>; by\u0142 spowiednikiem wdowy po Karolu II (Habsburgu) – Marii Anny Neuburskiej, a w 1724 wyg\u0142osi\u0142 mow\u0119 na pogrzebie Ludwika I (Burbona); przyczyni\u0142 si\u0119 do restytuowania (1734) przez Filipa V Sanktuarium \u015bw. Ignacego Loyoli w Azpeitii; dzie\u0142em jego \u017cycia by\u0142 opublikowany w 1745 pod auspicjami Akademii Kr\u00f3lewskiej tr\u00f3jj\u0119zyczny s\u0142ownik kastylijsko-baskijsko-\u0142aci\u0144ski; pisa\u0142 zar\u00f3wno w kastylijskim, jak i w euzkera, przyczyniaj\u0105c si\u0119 ogromnie do przywr\u00f3cenia literaturze tego j\u0119zyka (acz zarzuca mu si\u0119 nadmierne tworzenie neologizm\u00f3w); jako obro\u0144ca roli szlachty oraz baskijskich fueros <\/em>przed centralistycznymi zakusami absolutyzmu (proponowa\u0142 utworzenie basko-nawaryjskich Zjednoczonych Prowincji Pirenejskich) by\u0142 jednym z pierwszych prekursor\u00f3w tradycjonalizmu karlistowskiego, acz powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na niego tak\u017ce baskijscy nacjonali\u015bci; zmar\u0142 w 1766 roku.<\/p>

80 lat temu, 25 grudnia<\/strong> 1935 roku, zmar\u0142 w Pary\u017cu, w wieku 83 lat (ur. 2 IX 1852), Paul<\/strong>-Charles-Joseph Bourget<\/strong>, powie\u015bciopisarz, poeta, dramaturg i eseista; pochodzi\u0142 z rodziny mieszcza\u0144skiej (jego ojciec by\u0142 profesorem matematyki w Clermont); w 15. roku \u017cycia utraci\u0142 wiar\u0119; ju\u017c w latach 70. wszed\u0142 w kr\u0105g czo\u0142owych pisarz francuskich tej epoki, zar\u00f3wno parnasist\u00f3w (Th. de Bainville), symbolist\u00f3w (P. Verlaine, A. Rimbaud, S. Mallarm\u00c3\u00a9), jak i naturalist\u00f3w (\u00c3\u2030. Zola, G. de Maupassant), oraz malarzy (impresjoni\u015bci); bywa\u0142 tak\u017ce w salonie literackim s\u0142awnej kurtyzany Laury Hayman (1851-1932), kt\u00f3r\u0105 zreszt\u0105 literacko sportretowa\u0142; by\u0142 te\u017c zapalonym globtroterem i kolekcjonerem sztuki; do literatury wszed\u0142 przebojem jako autor \u201epowie\u015bci z tez\u0105\u201d (zwanych te\u017c \u201epowie\u015bciami idei\u201d, na kt\u00f3rych w Polsce wzorowa\u0142 si\u0119 – w Bez dogmatu <\/em>i w Rodzinie Po\u0142anieckich <\/em>– H. Sienkiewicz), na czele z Uczniem<\/em> (1889), w kt\u00f3rych proklamowa\u0142 \u201ebankructwo nauki\u201d oraz demaskowa\u0142 niszcz\u0105cy dla duszy wp\u0142yw edukacji pozytywistycznej i materialistycznej (acz sam jeszcze w\u00f3wczas nie by\u0142 wierz\u0105cy); dzie\u0142a te oraz \u201eantydekadenckie\u201d Szkice z psychologii wsp\u00f3\u0142czesnej<\/em> (1885) i Psychologia mi\u0142o\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnej<\/em> (1889) przynios\u0142y mu uznanie skutkuj\u0105ce wyborem (1894) ju\u017c w 43. roku \u017cycia do Akademii Francuskiej (fotel 33); od lat 90. zbli\u017ca\u0142 si\u0119 coraz bardziej do katolicyzmu, ale ostatecznie nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w 1901, co poci\u0105gn\u0119\u0142o za sob\u0105 tak\u017ce (pocz\u0105wszy od powie\u015bci Etap<\/em> z 1902) zmian\u0119 jego poetyki – odt\u0105d uprawia\u0142 powie\u015b\u0107 psychologiczn\u0105 (opart\u0105 o studia z zakresu psychologii asocjacyjnej i eksperymentalnej Th. Ribota), w kt\u00f3rej analizowa\u0142 rozmaite objawy kryzysu duchowego (ateizm), doktrynalnego (modernizm), moralnego (rozwody, rozk\u0142ad rodziny) i spo\u0142ecznego epoki, na\u015bwietlaj\u0105c je z katolickiego punktu widzenia; ju\u017c od 1894 by\u0142 tak\u017ce zdeklarowanym rojalist\u0105 (orleanistycznym); jako antidreyfusard <\/em>wst\u0105pi\u0142 w 1898 do nacjonalistycznej Ligi Ojczyzny Francuskiej (Ligue de la Patrie fran\u00c3\u00a7aise), lecz zra\u017cony zbytnim umiarkowaniem jej szef\u00f3w: Julesa Lema\u00c3\u00aetre\u2019a (\u201ew g\u0142\u0119bi duszy anarchista\u201d) i Fran\u00c3\u00a7oisa Copp\u00c3\u00a9e (\u201etypowy jakobin\u201d), w 1900 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do narodowo-rojalistycznej Action fran\u00c3\u00a7aise Charlesa Maurrasa; jako admirator przedrewolucyjnych wolno\u015bci prowincjonalnych za\u0142o\u017cy\u0142 te\u017c w 1904 Sojusz Narodowy na rzecz Pe\u0142nego Przywr\u00f3cenia Wolno\u015bci Francuskich; w kolejnych esejach (jak W s\u0142u\u017cbie \u0141adu<\/em> z 1912) prezentowa\u0142 si\u0119 jako integralny tradycjonalista (tradycjonalizm to przekonanie, \u017ce \u201eka\u017cda generacja jest tylko pi\u0119trem dobudowywanym do wznoszonego przez stulecia gmachu spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d, a nasza \u201edusza zbiorowa, to znaczy dzie\u0142o rodzinnej ziemi i umar\u0142ych, jest m\u0105drzejsza od rozumu indywidualnego\u201d), inspirowany my\u015bl\u0105 kontrrewolucyjnych filozof\u00f3w (J. de Maistre, L. de Bonald), pisarzy (H. de Balzac) socjolog\u00f3w (F. Le Play) i historyk\u00f3w (N. Fustel de Coulanges), postuluj\u0105c przywr\u00f3cenie politycznego autorytetu papiestwa, monarchii, Izby Par\u00f3w, nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa, zwalczaj\u0105c za\u015b \u201educha demokratycznego i rewolucyjnego\u201d, protestantyzm, \u017cydostwo, masoneri\u0119, socjalizm i bolszewizm, przez kt\u00f3re \u201espo\u0142ecze\u0144stwo ginie, bo wyrzek\u0142o si\u0119 Boga i Bo\u017cego prawa\u201d; jego program streszcza\u0142 si\u0119 w nast\u0119puj\u0105cych postulatach: \u201emusimy poszukiwa\u0107 tego, co pozosta\u0142o ze starej Francji, i z\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z tym wszystkimi nerwami duszy; odkry\u0107 pod powierzchni\u0105 sztucznie skrojonych departament\u00f3w naturaln\u0105 jedno\u015b\u0107 i dziedzictwo prowincji, a pod administracyjn\u0105 centralizacj\u0105 autonomi\u0119 municypaln\u0105, podobnie p\u0142odne uniwersytety lokalne, przes\u0142oni\u0119te Sorbon\u0105 oficjaln\u0105 i martw\u0105; odbudowa\u0107 rodzin\u0119 ziemia\u0144sk\u0105 przez przywr\u00f3cenie wolno\u015bci testowania dziedzictwa; ochrania\u0107 prac\u0119 przez ustanowienie korporacji; przywr\u00f3ci\u0107 \u017cyciu religijnemu jego wigor i godno\u015b\u0107 przez skasowanie bud\u017cetu kult\u00f3w i zapewnienie kongregacjom religijnym prawa w\u0142asno\u015bci; jednym s\u0142owem, tego wszystkiego, co by\u0142o systematycznie niszczone przez \u015bmierciono\u015bne dzie\u0142o Rewolucji francuskiej\u201d; jako pisarz prze\u017cy\u0142 jednak w\u0142asn\u0105 s\u0142aw\u0119 – ju\u017c w okresie mi\u0119dzywojennym uwa\u017cano jego technik\u0119 powie\u015bciow\u0105 za przestarza\u0142\u0105, a jego \u201ewz\u00f3r\u201d na powie\u015b\u0107 psychologiczn\u0105 za\u0107mi\u0142 zw\u0142aszcza cykl powie\u015bciowy Marcela Prousta; lekcewa\u017c\u0105co potraktowa\u0142 go zar\u00f3wno faszysta L.-F. C\u00c3\u00a9line, jak i (z powod\u00f3w politycznych) demolibera\u0142 J. Benda, kt\u00f3ry zaliczy\u0142 go do grona \u201ez\u0142ych mistrz\u00f3w\u201d; mimo to jego pogrzeb by\u0142 wydarzeniem narodowym: obrz\u0119dom funeralnym przewodniczy\u0142 abp Pary\u017ca, Jean kard. Verdier, a ho\u0142d odda\u0142 mu m.in. marsz. Ph. P\u00c3\u00a9tain.<\/p>

950 lat temu, 27 grudnia<\/strong> 1065 roku, zmar\u0142 w Le\u00f3n (Le\u00f3n), w wieku ok. 49 lat (ur. ok. 1016), Ferdynand I Wielki<\/strong> [Fernando el Magno <\/em>vel el Grande<\/em>] z pampelu\u0144skiej dynastii Jimena, hr. Kastylii od 1029 i kr\u00f3l Leonu od 1038 (tradycyjnie uchodzi tak\u017ce za pierwszego kr\u00f3la Kastylii, chocia\u017c tytu\u0142u tego u\u017cywa\u0142 dopiero jego syn Alfons); drugi prawowity syn kr\u00f3la Nawarry, Sancza III Wielkiego, i c\u00f3rki hr. Kastylii – Sancza I; zwierzchno\u015b\u0107 nad Kastyli\u0105 otrzyma\u0142 jeszcze za \u017cycia ojca; po jego \u015bmierci sprzymierzy\u0142 si\u0119 ze starszym bratem Garc\u00c3\u00ad\u0105 III (kt\u00f3ry w spadku po ojcu otrzyma\u0142 Nawarr\u0119) przeciwko kr\u00f3lowi Leonu (i swojemu szwagrowi) Bermudo III, a gdy ten poleg\u0142 w bitwie pod Tamaron (4 III 1037), zaj\u0105\u0142 opustosza\u0142y po nim tron; wzmocnienie jego pozycji zaniepokoi\u0142o kr\u00f3la Nawarry, co rozpocz\u0119\u0142o ci\u0105g bratob\u00f3jczych walk, zako\u0144czonych \u015bmierci\u0105 Garc\u00c3\u00adi III w bitwie pod Atapuerca (1054); staj\u0105c si\u0119 w\u00f3wczas najpot\u0119\u017cniejszym w\u0142adc\u0105 iberyjskim, Ferdynand zamierza\u0142 przyj\u0105\u0107 tytu\u0142 cesarski, czemu jednak sprzeciwili si\u0119 i papie\u017c, i cesarz rzymski; po uporz\u0105dkowaniu spraw wewn\u0119trznych rozpocz\u0105\u0142 kolejny etap rekonkwisty – odbi\u0142 z r\u0105k Maur\u00f3w Viseu, Lamego i Coimbr\u0119 (kt\u00f3re da\u0142y pocz\u0105tek hrabstwu Portugalii) oraz podporz\u0105dkowa\u0142 sobie pomniejsze kr\u00f3lestwa (taifas<\/em>) muzu\u0142ma\u0144skie (Saragossa, Toledo, Sewilla, Badajoz), powsta\u0142e po rozpadzie kalifatu kordoba\u0144skiego; jego zas\u0142ug\u0105 by\u0142o r\u00f3wnie\u017c przyj\u0119cie reformy kluniackiej w klasztorach regu\u0142y \u015bw. Benedykta; zosta\u0142 pochowany we wspania\u0142ym, roma\u0144skim Panteonie Kr\u00f3l\u00f3w w Bazylice \u015bw. Izydora z Sewilli; zgodnie z zasadami feudalnymi jego imperium uleg\u0142o po jego \u015bmierci podzia\u0142owi na kr\u00f3lestwa Kastylii, Leonu i Galicji, kt\u00f3re otrzymali trzej kolejni synowie: Sanczo II Mocny, Alfons VI Dzielny i Garc\u00c3\u00ada.<\/p>

150 lat temu, 28 grudnia<\/strong> 1865 roku, zmar\u0142 w Madrycie, w wieku 66 lat (ur. 25 XI 1799), Pedro Jos\u00c3\u00a9 Pidal<\/strong> y Carniado, I markiz (marqu\u00c3\u00a9s<\/em>) de Pidal i wicehr. (vizconde<\/em>) de Villaviciosa, konserwatywny polityk, dyplomata, historyk mediewista \u00a0i krytyk literacki; pochodzi\u0142 z asturyjskiej rodziny szlacheckiej; doktoryzowa\u0142 si\u0119 z prawa na uniwersytecie w Oviedo; w m\u0142odo\u015bci libera\u0142 exaltado<\/em>, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Towarzystwa Literackiego (Compa\u00c3\u00b1ia Literaria) w Oviedo, popieraj\u0105cy pucz (1820) p\u0142k. Rafaela del Riego oraz redaktor liberalnych pism: \u201eEl Ciudadano\u201d [\u201eObywatel\u201d] i \u201eEl Aristarco\u201d [\u201eArystarch\u201d], po interwencji francuskiej (1823), przywracaj\u0105cej suwerenno\u015b\u0107 Ferdynandowi VII, skazany na osiem lat wi\u0119zienia (u\u0142askawiony w 1828); od ustanowienia monarchii konstytucyjnej (1834) zwi\u0105zany z Parti\u0105 Umiarkowan\u0105 (Partido Moderado), stanowi\u0105c\u0105 konserwatywne skrzyd\u0142o establishmentu Nowego Porz\u0105dku; redaktor madryckiego \u201eEl Espectador\u201d [\u201eObserwator\u201d], gdzie prowadzi\u0142 Kroniki polityczne<\/em>, oraz \u201eRevista de Madrid\u201d, w kt\u00f3rym publikowa\u0142 m.in. zaprzyja\u017aniony z nim J. Donoso Cort\u00c3\u00a9s; w Dekadzie Umiarkowanej minister spraw wewn\u0119trznych (1844-1847), a nast\u0119pnie (1848-1851) stanu w rz\u0105dach gen. Ramona Narvaeza (1800-1868); negocjowa\u0142 i podpisywa\u0142 w imieniu Hiszpanii (1851) konkordat ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105; w 1856 by\u0142 przewodnicz\u0105cym Kongresu Deputowanych w Kortezach; w 1857 mianowany ambasadorem Hiszpanii przy Stolicy \u015awi\u0119tej, musia\u0142 dwa lata p\u00f3\u017aniej zako\u0144czy\u0107 misj\u0119, gdy\u017c uleg\u0142 parali\u017cowi; mianowany senatorem do\u017cywotnim i udekorowany Orderem Z\u0142otego Runa oraz wieloma innymi orderami hiszpa\u0144skimi i zagranicznymi; znawca \u015bredniowiecznej poezji kastylijskiej, w krytyce literackiej reprezentowa\u0142 kierunek romantyczny; by\u0142 cz\u0142onkiem Kr\u00f3lewskiej Akademii Literatury oraz Kr\u00f3lewskiej Akademii Historii, a tak\u017ce dobroczy\u0144c\u0105 Siedziby Kr\u00f3lewskiej (Real Sitio) w Covadonga, gdzie zosta\u0142 (w tamtejszej kolegiacie) pochowany; wybitnym politykiem konserwatywno-katolickim i akademikiem by\u0142 te\u017c jego m\u0142odszy syn – Alejandro Pidal y Mon (1846-1913).<\/p>

70 lat temu, 28 grudnia<\/strong> 1945 roku, zmar\u0142 (w wi\u0119zieniu NKWD) w Kijowie, w wieku 78 lat (ur. 25 III 1867), B\u0142. Grzegorz<\/strong> [Hrihoryj] Chomyszyn<\/strong>, biskup greckokatolicki, m\u0119czennik; w latach 1902-1904 rektor seminarium duchownego we Lwowie, od 1904 ordynariusz stanis\u0142awowski; przyjmuj\u0105c specyfik\u0119 Cerkwi greckokatolickiej i upatruj\u0105c jej misj\u0119 w doprowadzeniu schizmatyk\u00f3w do jedno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em pod przewodnictwem papie\u017ca, stara\u0142 si\u0119 ogranicza\u0107 separatyzm w obrz\u0119dowo\u015bci oraz wp\u0142ywy moskalofilstwa i prawos\u0142awia; zast\u0105pi\u0142 w liturgii s\u0142owo \u201eprawos\u0142awny\u201d [chrze\u015bcijanin] terminem \u201eprawowierny\u201d, popularyzowa\u0142 kult Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, \u015bwi\u0119to Bo\u017cego Cia\u0142a i kult \u015bw. Jozafata Kuncewicza; wprowadzi\u0142 w diecezji obowi\u0105zkowy celibat ksi\u0119\u017cy; zwalcza\u0142 szowinistyczny i zbrodniczy nacjonalizm ukrai\u0144ski, popiera\u0142 za\u015b Ukrai\u0144sk\u0105 Katolick\u0105 Parti\u0119 Ludow\u0105 (UKNP); wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 te\u017c z konserwatystami i monarchistami polskimi (Jan Bobrzy\u0144ski, \u201eNasza Przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d); aresztowany po raz pierwszy przez NKWD w 1939, lecz w\u00f3wczas zwolniony, ponownie aresztowany w kwietniu 1945, zmar\u0142 w wi\u0119zieniu \u0142ukianowskim; beatyfikowany (wraz z 28 innymi m\u0119czennikami greckokatolickimi) przez papie\u017ca Jana Paw\u0142a II 27 czerwca 2001 roku.<\/p>

30 lat temu, 28 grudnia<\/strong> 1985 roku, zmar\u0142 w Warszawie, w wieku 64 lat, Henryk Krzeczkowski<\/strong> [w\u0142a\u015bc. Herman Gerner], t\u0142umacz, eseista i publicysta polityczny; pochodzi\u0142 z rodziny \u017cydowskiej ze Stanis\u0142awowa, gdzie w 1939 zda\u0142 matur\u0119 (uzyskiwa\u0142 te\u017c sukcesy sportowe w klubie Makabi); podczas pierwszej okupacji sowieckiej wywieziony w g\u0142\u0105b ZSSR, w latach 1942-1943 pracowa\u0142 w ambasadzie polskiej w Kujbyszewie; od 1943 w Armii Berlinga, ze wzgl\u0119du na znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w skierowany do II Oddzia\u0142u; po wojnie wys\u0142any na Zach\u00f3d, zdekonspirowa\u0142 si\u0119 przed redaktorem \u201eKultury\u201d J. Giedroyciem, kt\u00f3rego mia\u0142 za zadanie rozpracowywa\u0107; w 1950 sprowokowa\u0142 incydent w kasynie oficerskim (by\u0142 ju\u017c w\u00f3wczas w stopniu majora), aby zosta\u0107 wyrzuconym z wojska; odt\u0105d utrzymywa\u0142 si\u0119 z t\u0142umacze\u0144 z j\u0119zyk\u00f3w francuskiego, angielskiego i niemieckiego (prze\u0142o\u017cy\u0142 m.in. dzie\u0142a J.W. Goethego, lorda Byrona, J. Conrada, J. Frazera, R. Gravesa i A. Nicolla); w 1957 uczestniczy\u0142 w pr\u00f3bie utworzenia tygodnika literackiego (pod redakcj\u0105 Jerzego Andrzejewskiego) \u201eEuropa\u201d, kt\u00f3rego mia\u0142 by\u0107 sekretarzem redakcji (po odmowie debitu dla czasopisma wypowiedzia\u0142 \u00f3w s\u0142ynny bon mot<\/em> \u201ePanowie, nie dajmy si\u0119 zwariowa\u0107!\u201d); wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z miesi\u0119cznikiem \u201eTw\u00f3rczo\u015b\u0107\u201d, a w latach 70. zosta\u0142 cz\u0142onkiem zespo\u0142u redakcyjnego \u201eTygodnika Powszechnego\u201d; w 1974 otrzyma\u0142 nagrod\u0119 polskiego PEN-Clubu za zas\u0142ugi translatorskie; w latach 80. by\u0142 (obok S. Stommy) spiritus movens<\/em> Klubu My\u015bli Politycznej \u201eDziekania\u201d, korzystaj\u0105cego z ochrony Ko\u015bcio\u0142a warszawskiego; wraz z Paw\u0142em Hertzem by\u0142 mentorem m\u0142odych \u015brodowisk prawicowych (\u201eRes Publica\u201d, Ruch M\u0142odej Polski), przestrzega\u0142 te\u017c przed awanturnictwem k\u00f3\u0142 posttrockistowskich (\u201ekomandosi\u201d, \u201elewica laicka\u201d), wskazuj\u0105c – r\u00f3wnie\u017c w publikowanych na emigracji i w wydawnictwach podziemnych (m.in. \u201ePolityka Polska\u201d) broszurach pod pseudonimami Miko\u0142aj Sawulak i XYZ – na potrzeb\u0119 roztropno\u015bci w d\u0105\u017ceniu do odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci, kt\u00f3re zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od zmiany koniunktur mi\u0119dzynarodowych, podczas gdy rol\u0105 odradzaj\u0105cej si\u0119 opozycji jest wypracowywanie alternatywnej dla ideologii lewicowych my\u015bli politycznej, nawi\u0105zuj\u0105cej do najlepszych polskich tradycji (konserwatywnej oraz narodowej); cho\u0107 publikowa\u0142 stosunkowo niewiele, potrafi\u0142 r\u00f3wnie\u017c w \u201esokratejskich\u201d dialogach ukaza\u0107 czar, elegancj\u0119 i m\u0105dro\u015b\u0107 stylu konserwatywnego (\u201etorysowskiego\u201d), zgodnie z jego dewiz\u0105: \u201ez moimi pogl\u0105dami jest tak, jak z butami: kupuj\u0119 je tylko w firmie Coombs i raz na dwadzie\u015bcia lat daj\u0119 je do podzelowania\u201d; zosta\u0142 pochowany na cmentarzu tynieckim.<\/p>

15 lat temu, 29 grudnia<\/strong> 2000 roku, zmar\u0142 w Pary\u017cu, w wieku 81 lat (ur. 5 I 1919), Jacques Laurent<\/strong> [w\u0142a\u015bc. Laurent-C\u00c3\u00a9ly, u\u017cywa\u0142 te\u017c pseudonimu literackiego Cecil Saint-Laurent], powie\u015bciopisarz, eseista i dziennikarz, okre\u015bla\u0142 si\u0119 jako \u201eanarchista prawicy\u201d; pochodzi\u0142 z rodziny o licznych koneksjach prawicowych – jego ojciec, kombatant Wielkiej Wojny, by\u0142 bojownikiem ligi Solidarno\u015b\u0107 Francuska (Solidarit\u00c3\u00a9 fran\u00c3\u00a7aise), za\u0142o\u017conej przez s\u0142ynnego producenta perfum i \u201efrancuskiego Duce\u201d – Fran\u00c3\u00a7oisa Coty\u2019ego (1874-1934), matka za\u015b by\u0142a siostr\u0105 Eug\u00c3\u00a8ne\u2019a Deloncle\u2019a (1890-1944) – te\u017c kombatanta i kawalera Legii Honorowej, przede wszystkim za\u015b \u201edysydenta\u201d Action fran\u00c3\u00a7aise i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciela w 1935 s\u0142ynnego \u201eKaptura\u201d (la Cagoule<\/em>), czyli Tajnego Komitetu Akcji Rewolucyjnej (CSAR), nast\u0119pnie (1940) Ruchu Spo\u0142eczno-Rewolucyjnego (MSR), zamordowanego przez Gestapo z racji kontakt\u00f3w z adm. W. Canarisem, spiskuj\u0105cym przeciwko Hitlerowi; uko\u0144czy\u0142 Liceum Condorceta i uzyska\u0142 licencjat z filozofii na Sorbonie; podczas studi\u00f3w zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Action fran\u00c3\u00a7aise i redagowa\u0142 jego organ akademicki \u201eL\u2019\u00c3\u2030tudiant fran\u00c3\u00a7ais\u201d; jak p\u00f3\u017aniej wspomina\u0142, \u201edzi\u0119ki temu, \u017ce spotka\u0142em Action fran\u00c3\u00a7aise, wymkn\u0105\u0142em si\u0119 faszyzmowi\u201d; zmobilizowany w 1939, po \u201eRewolucji Narodowej\u201d rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w Biurze Studi\u00f3w Sekretariatu Informacji Pa\u0144stwa Francuskiego, gdzie pozna\u0142 m.in. by\u0142ego (antystalinowskiego) komunist\u0119 w\u0142oskiego – Angela Tasc\u0119 (1892-1960) oraz Fran\u00c3\u00a7oisa Mitterranda (skoligaconego przez swojego brata z rodzinami Deloncle\u2019\u00f3w i Laurent\u00f3w), oraz wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z przegl\u0105dem Rewolucji Narodowej<\/em> \u201eId\u00c3\u00a9es\u201d; w sierpniu 1944 po\u015bredniczy\u0142 w kontaktach pomi\u0119dzy marsz. Ph. P\u00c3\u00a9tainem z Francuskimi Si\u0142ami Wewn\u0119trznymi (FFI), podlegaj\u0105cymi operacyjnie gen. Jeanowi de Lattre de Tassigny (1889-1952); w ramach powojennej \u201eczystki\u201d (\u00c3\u00a9puration<\/em>) by\u0142 kr\u00f3tko uwi\u0119ziony, lecz bez s\u0105dowych konsekwencji; po wojnie rozpocz\u0105\u0142 (pod wieloma r\u00f3\u017cnymi pseudonimami) karier\u0119 literack\u0105; rozg\u0142os przynios\u0142y mu tak\u017ce polemiki z egzystencjalistami, w tym ironiczny pamflet na J.-P. Sartre\u2019a; zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z nonkonformistycznym ruchem pisarzy prawicowych pn. \u201eHuzar\u00f3w\u201d (Hussards<\/em>), kt\u00f3remu przewodzi\u0142 Roger Nimier (1925-1962); w czasie wojny algierskiej zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w obron\u0119 Algierii Francuskiej, wi\u0105\u017c\u0105c si\u0119 z antygaullistowskim przegl\u0105dem \u201eL\u2019Esprit public\u201d [\u201eDuch publiczny\u201d], uchodz\u0105cym za organ OAS, kt\u00f3ry opu\u015bci\u0142 w 1963 z powodu niezgody z rewolucyjnymi i europejskimi ideami Jeana Mabire\u2019a (1927-2006), ale nie zaprzesta\u0142 pi\u0119tnowa\u0107 Ch. de Gaulle\u2019a, m.in. por\u00f3wnuj\u0105c go (w pamflecie Mauriac sous de Gaulle<\/em>) ze zdrajc\u0105 Caillaux w czasie I wojny \u015bwiatowej; po powrocie do pracy literackiej otrzyma\u0142 dwukrotnie (1971, 1981) nagrod\u0119 Gouncourt\u00f3w, Wielk\u0105 Nagrod\u0119 Literack\u0105 Akademii Francuskiej (1981) oraz Nagrod\u0119 Literack\u0105 Ksi\u0119cia Monaco; w 1986 zosta\u0142 wybrany do Akademii Francuskiej (fotel 15); w sierpniu 2011 jego przyjaciel Christophe Mercier ujawni\u0142, \u017ce pisarz zada\u0142 sobie \u015bmier\u0107 z \u017calu i poczucia bezradno\u015bci po zgonie \u017cony, ale nie poda\u0142 w jaki spos\u00f3b.<\/p>

10 lat temu, 29 grudnia<\/strong> 2005 roku, zmar\u0142 w Caumont-l\u2019\u00c3\u2030vent\u00c3\u00a9 (Calvados, Normandia), w wieku 93 lat (ur. 3 II 1912), p\u0142k Pierre<\/strong> Yvon Alexandre Jean Chateau-Jobert<\/strong>, alias Conan<\/strong><\/em>, \u017co\u0142nierz i teoretyk kontrrewolucji; uko\u0144czy\u0142 Instytut Politechniczny w Pary\u017cu; ranny w kampanii 1940, przedosta\u0142 si\u0119 do Anglii na polskim okr\u0119cie; s\u0142u\u017cba w si\u0142ach zbrojnych Wolnej Francji przynios\u0142a mu m.in. Legi\u0119 Honorow\u0105 i tytu\u0142 Compagnon de la Lib\u00c3\u00a9ration;<\/em> w 1945 za\u0142o\u017cy\u0142 Centraln\u0105 Szko\u0142\u0119 Wojskow\u0105 Spadochroniarzy; od 1947 do 1952 dowodzi\u0142 13. P\u00f3\u0142brygad\u0105 Kolonialn\u0105 Spadochroniarzy w Indochinach, a w listopadzie 1956 – 2. Brygad\u0105, kt\u00f3ra zdoby\u0142a Port Said i Port Fuad w ekspedycji francusko-brytyjskiej na Suez; w 1958, wsp\u00f3lnie z przyw\u00f3dc\u0105 kolonist\u00f3w francuskich w Algierii, (rojalist\u0105) Robertem Martelem (1920-1997), zwanym \u201eszuanem z Mitidji\u201d, utworzy\u0142 konspiracyjn\u0105 Armi\u0119 Kontrrewolucyjn\u0105 (Arm\u00c3\u00a9e contre-r\u00c3\u00a9volutionnaire), kt\u00f3r\u0105 po zdradzie sprawy algierskiej przez prezydenta Ch. de Gaulle\u2019a podporz\u0105dkowa\u0142 OAS; ju\u017c jako komendant OAS w Algierii Wschodniej (od 1962) zosta\u0142 skazany zaocznie na \u015bmier\u0107 przez s\u0105d francuski w 1965; po sze\u015bciu latach ukrywania si\u0119 (g\u0142\u00f3wnie w Hiszpanii), skorzysta\u0142 amnestii w 1968, po kt\u00f3rej wr\u00f3ci\u0142 do Francji; przymusow\u0105 bezczynno\u015b\u0107 w czasie ukrywania si\u0119 wykorzysta\u0142 na gruntowne studia nad zagadnieniem kontrrewolucji, dla kt\u00f3rych punktem wyj\u015bcia by\u0142o n\u0119kaj\u0105ce go jeszcze jako \u017co\u0142nierza klasyczne pytanie teologii moralnej o wojn\u0119 sprawiedliw\u0105, a zw\u0142aszcza o to, czy cel \u201eu\u015bwi\u0119ca \u015brodki\u201d i jakie \u015brodki s\u0105 dozwolone w walce; rozwa\u017cania te doprowadzi\u0142y go do przekonania, \u017ce kontrrewolucja nie mo\u017ce by\u0107 pojmowana jako akcja negatywna, czyli rewolucja, kt\u00f3ra zwalcza inn\u0105, ju\u017c dokonan\u0105, lecz musi by\u0107 rozumiana jako akcja pozytywna, przeciwstawiaj\u0105ca si\u0119 rewolucji na podstawie zasad \u0142adu moralnego i spo\u0142ecznego, wyprowadzanych z nauki Ko\u015bcio\u0142a (ide\u0119 t\u0119 wyra\u017ca\u0142a r\u00f3wnie\u017c zmiana pisowni z contre-r\u00c3\u00a9volution <\/em>na Contrer\u00c3\u00a9volution<\/em>); ostatecznie zosta\u0142a ona zdefiniowana jako \u201ewyraz doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej w zastosowaniu do spraw \u015bwieckich, a zw\u0142aszcza w dziedzinie politycznej i spo\u0142ecznej, w walce przeciwko Rewolucji dla przywr\u00f3cenia \u0142adowi naturalnemu i chrze\u015bcija\u0144skiemu nale\u017cnych im praw i miejsca\u201d; pozwala to tak\u017ce odr\u00f3\u017cni\u0107 Kontrrewolucj\u0119 jako doktryn\u0119 fundamentalnie sprzeczn\u0105 z doktryn\u0105 Rewolucji, poniewa\u017c integralnie chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, od sytuacyjnej jedynie \u201ekontr-rewolucji\u201d, to znaczy stawania w opozycji z jakichkolwiek powod\u00f3w wobec ju\u017c ustabilizowanego re\u017cimu rewolucyjnego; Kontrrewolucja jest zarazem akcj\u0105 polityczn\u0105 (lecz nie parti\u0105) i \u201eszko\u0142\u0105 my\u015bli\u201d, kt\u00f3ra jednak niczego nie \u201ewymy\u015bla\u201d, a tylko s\u0142u\u017cy Prawdzie, kt\u00f3r\u0105 jest jej Mistrz – Chrystus.<\/p>

150 lat temu, 30 grudnia<\/strong> 1865 roku, urodzi\u0142 si\u0119 w Bombaju, a 80 lat temu, 18 stycznia<\/strong> 1936 roku, zmar\u0142 w Londynie Rudyard Kipling<\/strong>, prozaik i poeta; \u201eAnglo-Hindus\u201d, czyli Brytyjczyk urodzony i zamieszka\u0142y w Indiach, lecz wykszta\u0142cony w Anglii; pisa\u0142 zar\u00f3wno opowiadania realistyczne, jak i fantastyczne, powie\u015bci pikarejskie i dydaktyczne bildungsroman<\/em>, bajki oraz powie\u015bci dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy (kt\u00f3re przynios\u0142y mu najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107), wiersze patriotyczne; piewca Imperium Brytyjskiego (nazywany \u017cartobliwie jego \u201egeneralnym inspektorem literackim\u201d) oraz \u201ebrzemienia bia\u0142ego cz\u0142owieka\u201d (The White Man\u2019s Burden<\/em>) jako cywilizacyjnego pos\u0142annictwa niesienia warto\u015bci moralnych (w ich angloprotestanckiej i wolnomularskiej wersji) w\u015br\u00f3d pogan; popiera\u0142 polityk\u0119 torys\u00f3w (cho\u0107 nie by\u0142 cz\u0142onkiem Partii Konserwatywnej), zwalcza\u0142 za\u015b libera\u0142\u00f3w; by\u0142 wrogiem sufra\u017cystek, bolszewizmu, faszyzmu i narodowego socjalizmu; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1907 i doktor h.c. pi\u0119ciu uniwersytet\u00f3w.<\/p>

Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/h4>

\u0179r\u00f3d\u0142a tekst\u00f3w:<\/strong><\/p>