{"id":84885,"date":"2015-12-28T09:50:15","date_gmt":"2015-12-28T14:50:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=84885"},"modified":"2015-12-28T09:50:15","modified_gmt":"2015-12-28T14:50:15","slug":"przemilczani-wybitni-polacy-za-granica-prof-jerzy-robert-nowak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=84885","title":{"rendered":"Przemilczani wybitni Polacy za granic\u0105 &#8211; <em>prof. Jerzy Robert Nowak<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>W Polsce ci\u0105gle za ma\u0142o znane s\u0105 rozliczne postacie wybitnych Polak\u00f3w za granica. A przecie\u017c pokazanie ich zas\u0142ug dla rozwoju kultury. nauki, sztuki in\u017cynieryjnej i gospodarki innych kraj\u00f3w jak\u017ce skutecznie pomaga\u0142oby w przezwyci\u0119\u017caniu polskiego tak silnego niestety zakompleksieni i masochizmu narodowego. Od dawna ju\u017c stara\u0142em si\u0119 wi\u0119c upowszechnia\u0107 nazwiska niedocenianych wybitnych Polak\u00f3w w publikowanej ju\u017c w trzech wydaniach ksi\u0105\u017cce \u201eCo Polska da\u0142a \u015bwiatu\u201d. Pomimo, \u017ce spraw\u0105 ta zajmuj\u0119 si\u0119 ju\u017c od paru dziesi\u0119cioleci w ostatnich latach z satysfakcj\u0105 natrafi\u0142em na now\u0105 wielk\u0105 porcj\u0119 wybitnych polskich postaci zas\u0142u\u017conych w rozwoju innych kraj\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym przygotowuje now\u0105 dwukrotnie powi\u0119kszon\u0105 wersj\u0119 ksi\u0105\u017cki \u201eCo Polska da\u0142a \u015bwiatu\u201d i chcia\u0142bym si\u0119 podzieli\u0107 z czytelnikami \u201eNiedzieli\u201d informacjami o niekt\u00f3rych z tych niedocenionych polskich postaci, licz\u0105c na ewentualne uzupe\u0142nienia ze strony krajowych i polonijnych czytelnik\u00f3w.<br \/> <br \/> <strong>Polak, kt\u00f3ry uratowa\u0142 muzeum w Luwrze przed zag\u0142ad\u0105<\/strong><br \/> <br \/>Do najbardziej skandalicznie przemilczanych zas\u0142ug polskich za granic\u0105 nale\u017cy rola Polaka Floriana Trawi\u0144skiego w uratowaniu przed zniszczeniem najs\u0142ynniejszego muzeum \u015bwiata &#8211; muzeum w Luwrze .Powinni\u015bmy szczyci\u0107 si\u0119 tym w polskich podr\u0119cznikach i encyklopediach . Tymczasem jednak historia uratowania Luwru przez Polaka jest w Polsce niemal zupe\u0142nie nieznana poza informacjami w internecie i w paru niskonak\u0142adowych publikacjach. Przypomnijmy wi\u0119c tak nies\u0142usznie zapomnian\u0105 posta\u0107 Floriana Trawi\u0144skiego. Pracuj\u0105cy we francuskim Ministerstwie O\u015bwiaty Trawi\u0144ski w czasie Komuny Paryskiej wszed\u0142 w sk\u0142ad jej w\u0142adz jako kierownik resortu kultury i sztuki. Wielu Polak\u00f3w popar\u0142o Komun\u0119 Parysk\u0105, tak jak Jaros\u0142aw D\u0105browski, licz\u0105c, \u017ce po zwyci\u0119stwie nad wersalczykami obr\u00f3ci si\u0119 przeciw Prusakom, co wzbudzi\u0142oby nowe nadzieje dla ciemi\u0119\u017conej Polski. Pod koniec swego istnienia w maju 1871 r. Komuna Paryska wpad\u0142a jednak w prawdziwy paroksyzm barbarzy\u0144stwa. Komunardzi zamordowali grup\u0119 aresztowanych przez nich zak\u0142adnik\u00f3w, w tym arcybiskupa Pary\u017ca. Z niszczycielsk\u0105 pasj\u0105 zacz\u0119li niszczy\u0107 r\u00f3\u017cne paryskie zabytki jako pozosta\u0142o\u015bci feudalne i bur\u017cuazyjne. Puszczono z dymem m.in. renesansowo- barokowy Pa\u0142ac Tuileries i paryski ratusz, obalono kolumn\u0119 Vend\u00c3\u00b4me. Postanowiono r\u00f3wnie\u017c zniszczy\u0107 Luwr jako &#8222;siedlisko bur\u017cuazyjnej kultury&#8221;. W tym celu rozstawiono we wszystkich komnatach Luwru ba\u0144ki z naft\u0105- muzeum czeka\u0142o tylko na podpa\u0142k\u0119. I wtedy Luwr uratowa\u0142a odwaga Trawi\u0144skiego, kt\u00f3ry z grup\u0105 pracownik\u00f3w muzeum w Luwrze wyla\u0142 naft\u0119 z baniek i nala\u0142 do nich zamiast tego wody. Trawi\u0144ski ryzykowa\u0142 \u017cyciem, bo zosta\u0142by natychmiast rozstrzelany, gdyby komunardzi dowiedzieli si\u0119 o jego czynie. Na szcz\u0119\u015bcie by\u0142y to ju\u017c ko\u0144cowe dni Komuny i Luwr zosta\u0142 uratowany. Zwyci\u0119zcy pogromcy Komuny -wersalczycy bezlito\u015bnie obchodzili si\u0119 ze schwytanymi komunardami, szczeg\u00f3lnie okrutnie odnosz\u0105c si\u0119 do Polak\u00f3w. Nawet i oni jednak potrafili doceni\u0107 zas\u0142ugi Trawi\u0144skiego. Nie tylko nie zosta\u0142 zabity, lecz przeciwnie mianowano go jednym z dyrektor\u00f3w Luwru, kt\u00f3r\u0105 to funkcj\u0119 sprawowa\u0142 a\u017c 35 lat.. Zbawca Luwru, powinien mie\u0107 sw\u00f3j pomnik przed tym muzeum. A ma tylko skromn\u0105 tablic\u0119 ufundowan\u0105 w 2004 r w Domu Kombatanta przez polskie MON.<br \/> <br \/> <strong>Zapoznani polscy dow\u00f3dcy<\/strong><br \/> <br \/> Szczeg\u00f3lnie d\u0142uga wydaje si\u0119 lista wybitnych polskich wojskowych, ci\u0105gle zbyt ma\u0142o znanych lub wr\u0119cz zapomnianych. Przypomn\u0119 tu kilka postaci, kt\u00f3rych zapomnienie jest szczeg\u00f3lnie szokuj\u0105ce. Zaczn\u0119 od polskiego XIX-wiecznego genera\u0142a Izydora Borowskiego. Szczeg\u00f3lnie zas\u0142yn\u0105\u0142 ju\u017c w walkach prowadzonych przez Simona Boliwara o wyzwolenie kraj\u00f3w Ameryki Po\u0142udniowej spod w\u0142adztwa Hiszpan\u00f3w. Sta\u0142 si\u0119 adiutantem Boliwara i genera\u0142em,<br \/> szczeg\u00f3lnie zas\u0142u\u017conym w walkach o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Kolumbii i Wenezueli. Oko\u0142o 1821 r. przyby\u0142 do Persji (Iranu), gdzie stopniowo awansowa\u0142 najpierw na emira, p\u00f3\u017aniej na wezyra. Zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 wojsk walcz\u0105cych przeciw Afganom i emiratom arabskim. Zgin\u0105\u0142 jako g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy armii oblegaj\u0105cej twierdz\u0119 Herat. Dzi\u015b jest uwa\u017cany za bohatera narodowego Persji (Iranu).<br \/> <br \/>Paru Polak\u00f3w w Brazylii ws\u0142awi\u0142o si\u0119 wspania\u0142ymi karierami wojskowymi. Szczeg\u00f3lnie wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 pod tym wzgl\u0119dem, dochodz\u0105c a\u017c do stopnia marsza\u0142ka Brazylii, Leitao de Almeida Robert Trompowski (1853-1926), wywodz\u0105cy si\u0119 z polskiego rodu szlacheckiego herbu Toporczyk z okolic Krakowa. W 1894 zosta\u0142 komendantem Szko\u0142y Wojskowej w Rio de Janeiro. By\u0142 autorem wielu cenionych prac z dziedziny wojskowo\u015bci. W 1919 r. mianowano go marsza\u0142kiem Brazylii. Kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej dekretem z 13 marca 1962 r. prezydent Brazylii Jo\u00c3\u00a3o Goulart ustanowi\u0142 Trompowskiego patronem brazylijskiego nauczania wojskowego. Warto doda\u0107, \u017ce od 1953 r. osobom zas\u0142u\u017conym w szkolnictwie przyznaje si\u0119 &#8222;medal Marszalka Trompowskiego&#8221;. Syn marsza\u0142ka Trompowskiego Fegueira de Almeido Arnando Trompowski by\u0142 ministrem lotnictwa i ministrem Najwy\u017cszego Trybuna\u0142u Wojskowego.<br \/> <br \/>Do szczeg\u00f3lnie skandalicznych zaniedba\u0144 nale\u017c\u0105 trwaj\u0105ce wiele dziesi\u0119cioleci przemilczenia jak\u017ce wielkich zas\u0142ug wywiadowczych polskiego majora, a p\u00f3\u017aniej genera\u0142a Miros\u0142awa S\u0142owikowskiego. Odegra\u0142 on niezwykle du\u017c\u0105 rol\u0119 w skutecznym przygotowaniu inwazji wojsk alianckich na francusk\u0105 Afryk\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105 w 1942 r., czym wed\u0142ug niekt\u00f3rych autor\u00f3w uratowa\u0142 wojska alianckie przed strat\u0105 dziesi\u0105tk\u00f3w tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. z. Po sukcesach armii gen. E. Rommla w Libii i Egipcie S\u0142owikowskiego odkomenderowano do Algerii dla zorganizowania tam siatki wywiadowczej. Jako przykrywk\u0119 do tego celu za\u0142o\u017cy\u0142 fabryk\u0119 produkuj\u0105c\u0105 p\u0142atki owsiane Floc- Av Company, kt\u00f3ra osi\u0105gn\u0119\u0142a wielkie sukcesy handlowe na terenie ca\u0142ej p\u00f3\u0142nocnej Afryki. W oparciu o finanse uzyskane z zysk\u00f3w fabryki S\u0142owikowski finansowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wywiadowcz\u0105 przeciw Osi. Dzia\u0142a\u0142 z ogromnym rozmachem, wci\u0105gaj\u0105c do swej siatki wywiadowczej a\u017c kilka tysi\u0119cy ludzi, g\u0142\u00f3wnie antyniemiecko nastawionych Francuz\u00f3w , od przedsi\u0119biorc\u00f3w i komisarzy policji do prostych sklepikarzy i pracownik\u00f3w portowych. Kierowana przez S\u0142owikowskiego (&#8221; Rygora&#8221;) siatka szpiegowska ogarn\u0119\u0142a wszystkie wa\u017cniejsze lotniska, porty i centra administracyjne Afryki P\u00f3\u0142nocnej. Dzi\u0119ki informacjom siatki szpiegowskiej S\u0142owikowskiego l\u0105dowanie wojska ameryka\u0144sko- brytyjskich pod dow\u00f3dztwem gen. Dwighta Eisenhowera w dniu 8 listopada 1942 r. na wybrze\u017cach Maroka i Algerii okaza\u0142o si\u0119 niemal bezbolesne dzi\u0119ki dok\u0142adnemu rozpracowaniu wojskowemu i brakowi oporu ze strony wojsk francuskich. Zaledwie jedna doba wystarczy\u0142a dla opanowania przez wojska alianckie ca\u0142ej francuskiej Afryki P\u00f3\u0142nocnej. Akcja wywiadowcza polskiego majora okaza\u0142a si\u0119 wi\u0119c niezwykle skuteczna w przy\u015bpieszeniu zwyci\u0119stwa aliant\u00f3w w Afryce P\u00f3\u0142nocnej. W uznaniu zas\u0142ug dla Aliant\u00f3w S\u0142owikowski zosta\u0142 odznaczony jako pierwszy polski \u017co\u0142nierz si\u0142 l\u0105dowych s\u0142ynnym brytyjskim odznaczeniem- Orderem Imperium Brytyjskiego. Z kolei prezydent USA D. Roosevelt przyzna\u0142 S\u0142owikowskiemu ameryka\u0144sk\u0105 Legi\u0119 Zas\u0142ugi (Legion of Merit). W 1972 r. zosta\u0142 awansowany na genera\u0142a brygady. Do tych nazwisk warto doda\u0107 dow\u00f3dc\u0119 armii kanadyjskiej Waltera Naty\u0144czyka. By\u0142 on Szefem Sztabu Obrony (Chief of the Defence Staff) wojsk kanadyjskich w okresie od czerwca 2008 r do lata 2012 r. W 2013 r. zosta\u0142 prezesem Kanadyjskiej Agencji Bada\u0144 Kosmicznych.<br \/> <br \/> <strong>Inni niedocenieni Polacy<\/strong><br \/> <br \/> W przygotowywanym do druku dwukrotnie powi\u0119kszonym wydaniu \u201eCo Polska da\u0142a \u015bwiatu\u201d dodam dziesi\u0105tki innych nazwisk wybitnych Polak\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych zagranic\u0105, kt\u00f3rzy nie znale\u017ali si\u0119 w dotychczasowych wydaniach mojej ksi\u0105\u017cki. B\u0119d\u0105 tam m.in. takie postacie jak Polak Janusz \u0179urakowski, najs\u0142ynniejszy as lotnictwa w Kanadzie, kt\u00f3rego wizerunek uczczono w 1996 r. srebrn\u0105 monet\u0105 o nominale 20 dolar\u00f3w, Zbigniew Ziembi\u0144ski, powszechnie uwa\u017cany za tw\u00f3rc\u0119 nowoczesnego teatru brazylijskiego, W\u0142adys\u0142aw Starewicz, pionier animacji i tw\u00f3rca pierwszego w \u015bwiecie filmu lalkowego. Akcentuj\u0105c wyj\u0105tkowo du\u017c\u0105 rol\u0119 wywiadu polskiego czasie wojny poka\u017c\u0119 m.in. ci\u0105gle za ma\u0142o spopularyzowane (poza Krystyna Skarbek) agentki wywiadu: W\u0142adys\u0142aw\u0119 Macieszyn\u0119, Mari\u0119 Sapie\u017cyn\u0119, Halin\u0119 Szyma\u0144sk\u0105, Klementyn\u0119 Ma\u0144kowsk\u0105, Halin\u0119 Szwarc, Zofi\u0119 Rapp- Kocha\u0144sk\u0105. W ksi\u0105\u017cce znajd\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wybitne, nagradzane ameryka\u0144skimi nagrodami liczne aktorki polskiego pochodzenia, m.in. Jane Kaczmarek, Jane Krakowski, Christie Bara\u0144ska, Dagmara Domi\u0144czyk i Loretta Swit (nagrodzona za doskona\u0142\u0105 rol\u0119 major Margaret w serialu M.A.S.H.). (tekst ten ukaza\u0142 si\u0119 w \u201eNiedzieli\u201d, nr 46 z 2015 r.)<\/p><p><strong><em>Jerzy Robert Nowak<\/em><\/strong><br \/> <br \/> Apeluj\u0119 do czytelnik\u00f3w mego blogu z Kraju i z Polonii o nadsy\u0142anie ewentualnych uzupe\u0142nie\u0144 do powi\u0119kszonego wydania mojej ksi\u0105zki \u201eCo Polska da\u0142a \u015bwiatu\u201d. Z g\u00f3ry bardzo mocno dzi\u0119kuj\u0119 J R Nowak<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W Polsce ci\u0105gle za ma\u0142o znane s\u0105 rozliczne postacie wybitnych Polak\u00f3w za granica. A przecie\u017c pokazanie ich zas\u0142ug dla rozwoju kultury. nauki, sztuki in\u017cynieryjnej i gospodarki innych kraj\u00f3w jak\u017ce skutecznie pomaga\u0142oby w przezwyci\u0119\u017caniu polskiego tak silnego niestety zakompleksieni i masochizmu narodowego. Od dawna ju\u017c stara\u0142em si\u0119 wi\u0119c upowszechnia\u0107 nazwiska niedocenianych wybitnych Polak\u00f3w w publikowanej ju\u017c [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[129],"tags":[195,359],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84885"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=84885"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84885\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=84885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=84885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=84885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}