{"id":84538,"date":"2015-12-10T10:17:51","date_gmt":"2015-12-10T15:17:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=84538"},"modified":"2015-12-10T10:17:51","modified_gmt":"2015-12-10T15:17:51","slug":"sacco-di-roma-litosciwa-kara-roberto-de-mattei","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=84538","title":{"rendered":"Sacco di Roma \u2013 lito\u015bciwa kara &#8211; <em>Roberto de Mattei<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 do\u015bwiadcza okresu doktrynalnej i moralnej dezorientacji. W Niemczech wybuch\u0142a schizma, chocia\u017c papie\u017c &#8211; jak si\u0119 wydaje &#8211; nie jest \u015bwiadomy wagi tego dramatu. Grupa kardyna\u0142\u00f3w i biskup\u00f3w g\u0142osi potrzeb\u0119 pogodzenia si\u0119 z heretykami. Tak jak to bywa\u0142o w najmroczniejszych chwilach naszej historii, wydarzenia nast\u0119puj\u0105 po sobie z niepomiern\u0105 szybko\u015bci\u0105.<\/strong><\/p><p>W niedziel\u0119 5 maja 1527 roku armia zst\u0119puj\u0105ca z Lombardii si\u0119gn\u0119\u0142a Janikulum. Cesarz Karol V rozw\u015bcieczony na papie\u017ca Klemensa VII ze wzgl\u0119du na jego polityczny sojusz z kr\u00f3lem Francji, Franciszkiem, wys\u0142a\u0142 swoj\u0105 armi\u0119 przeciwko stolicy chrze\u015bcija\u0144stwa. Tego dnia s\u0142o\u0144ce po raz ostatni zasz\u0142o nad o\u015blepiaj\u0105cym pi\u0119knem renesansowego Rzymu. Oko\u0142o 20 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy: W\u0142och\u00f3w, Hiszpan\u00f3w i Niemc\u00f3w &#8211; w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych byli wyznaj\u0105cy luteranizm najemni landsknechci &#8211;\u00a0 przygotowywa\u0142o si\u0119 do przeprowadzenia ataku na Wieczne Miasto. Ich dow\u00f3dca zezwoli\u0142 im na jego spl\u0105drowanie. Przez ca\u0142\u0105 noc brzmia\u0142 ostrzegawczy dzwon Campidoglio, wzywaj\u0105c Rzymian do chwycenia za bro\u0144. By\u0142o ju\u017c jednak za p\u00f3\u017ano na zaimprowizowanie skutecznej obrony. O \u015bwicie 6 maja, przy sprzyjaj\u0105cej g\u0119stej mgle, landsknechci przypu\u015bcili atak na mury mi\u0119dzy ko\u015bcio\u0142ami \u015awi\u0119tego Onufrego a \u015awi\u0119tego Ducha.<\/p><p>Gwardia Szwajcarska ustawi\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 Obelisku Watyka\u0144skiego, z mocnym postanowieniem zachowania wierno\u015bci &#8211; a\u017c do \u015bmierci. Ostatni gwardzi\u015bci oddali swoje \u017cycie w ofierze na o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym w Bazylice \u015bw. Piotra. Ich op\u00f3r umo\u017cliwi\u0142 ucieczk\u0119 papie\u017cowi, kt\u00f3remu towarzyszy\u0142o kilku kardyna\u0142\u00f3w. Korzystaj\u0105c z Passetto di Borgo, przej\u015bcia \u0142\u0105cz\u0105cego Watykan z Zamkiem \u015awi\u0119tego Anio\u0142a, Klemensowi VII uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 do fortecy, b\u0119d\u0105cej jedynym bastionem, kt\u00f3rego wr\u00f3g nie zdo\u0142a\u0142 opanowa\u0107. Z wysoko\u015bci tarasu zamku papie\u017c obserwowa\u0142 potworn\u0105 rze\u017a, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od masakry os\u00f3b t\u0142ocz\u0105cych si\u0119 u bram zamku i chc\u0105cych tam znale\u017a\u0107 schronienie. Wcze\u015bniej zmasakrowano ju\u017c chorych ze Szpitala Santo Spirito in Sassia.<\/p><p>Niepowstrzymywane przez nikogo grabie\u017ce i mordy trwa\u0142y osiem dni, za\u015b p\u00f3\u017aniejsza okupacja miasta &#8211; przez dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy. Jak czytamy w relacji z 10 maja 1527 roku, prezentowanej przez Ludwiga von Pastora, \u201ePiek\u0142o jest niczym w por\u00f3wnaniu z obecnym wygl\u0105dem Rzymu. G\u0142\u00f3wnymi ofiarami w\u015bciek\u0142o\u015bci landsknecht\u00f3w padli zakonnicy. Siedziby kardyna\u0142\u00f3w zosta\u0142y spl\u0105drowane, ko\u015bcio\u0142y sprofanowane, ksi\u0119\u017ca i mnisi pozabijani, b\u0105d\u017a uczyniono z nich niewolnik\u00f3w. Zakonnice by\u0142y gwa\u0142cone i sprzedawane na rynkach. Mo\u017cna by\u0142o ogl\u0105da\u0107 obsceniczne parodie ceremonii religijnych, mszalne kielichy wykorzystywano w libacjach odbywanych w po\u015br\u00f3d blu\u017anierstw. Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament by\u0142 sma\u017cony na patelni i dawany do po\u017carcia zwierz\u0119tom, niszczono groby \u015bwi\u0119tych, a czaszki Aposto\u0142\u00f3w &#8211; w tym \u015bw. Andrzeja &#8211; wykorzystywano do grania w pi\u0142k\u0119 na ulicach. Os\u0142a przebrano w szaty liturgiczne i poprowadzono do o\u0142tarza. Ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy odmawiali wydania Komunii, na miejscu rozsiekano\u201d.<\/p><p>Nale\u017c\u0105cy do rodziny Medyceuszy Klemens VII nie pos\u0142ucha\u0142 wezwania do radykalnej reformy Ko\u015bcio\u0142a, wydanego przez swojego poprzednika, Hadriana VI. Marcin Luter rozpowszechnia\u0142 swoje herezje od 10 lat, ale Pa\u0144stwo Papieskie by\u0142o dalej pogr\u0105\u017cone w relatywizmie i hedonizmie. Jak uwa\u017ca historyk Gregorovius, nie wszyscy \u00f3wcze\u015bni Rzymianie byli zepsuci. Lud\u017ami zdemoralizowanymi nie byli z pewno\u015bci\u0105 Giulio Vallati, Gianbattista Savelli i Pierpaolo Tebaldi, kt\u00f3rzy wywiesili flag\u0119 z has\u0142em \u201ePro Fide et Patria\u201d, ostatni\u0105 heroiczn\u0105 walk\u0119 staczaj\u0105c na Mo\u015bcie Syksty\u0144skim. Podobnie studenci Collegio Capranica, kt\u00f3rzy po\u015bpieszyli do Santo Spirito, zgin\u0119li broni\u0105c papie\u017ca. To w\u0142a\u015bnie owej masakrze instytut ten zawdzi\u0119cza nazw\u0119 \u201eAlmo\u201d. Klemens VII prze\u017cy\u0142 i rz\u0105dzi\u0142 Ko\u015bcio\u0142em do 1534 roku, przeciwstawiaj\u0105c si\u0119 schizmie anglika\u0144skiej. Bycie \u015bwiadkiem z\u0142upienia Rzymu i zwi\u0105zana z tym bezsilno\u015b\u0107 by\u0142y dla niego o wiele ci\u0119\u017csze od \u015bmierci.<\/p><p>17 pa\u017adziernika cesarskie wojsko opu\u015bci\u0142o zrujnowane miasto. \u015awiadek z Hiszpanii pozostawi\u0142 nam przera\u017caj\u0105ce \u015bwiadectwo dotycz\u0105ce stanu miasta w miesi\u0105c od spl\u0105drowania. \u201eW Rzymie, stolicy chrze\u015bcija\u0144stwa, nie dzwoni ani jeden dzwon, ko\u015bcio\u0142y nie s\u0105 otwarte, nie sprawuje si\u0119 Mszy. Nie ma niedziel ani \u015bwi\u0105t. Sklepy bogatych kupc\u00f3w s\u0105 wykorzystywane jako stajnie, najznamienitsze pa\u0142ace s\u0105 zdewastowane. Wiele dom\u00f3w jest spalonych, w innych wybito okna i wyniesiono drzwi. Na ulicach le\u017c\u0105 sterty \u0142ajna. Od\u00f3r zw\u0142ok jest straszny: ludzi i zwierz\u0119ta czeka ten sam poch\u00f3wek, w ko\u015bcio\u0142ach widzia\u0142em cia\u0142a obgryzane przez psy. Nie wiem, czy m\u00f3g\u0142bym por\u00f3wna\u0107 to do czego\u015b innego, ni\u017c zniszczenia Jerozolimy. Teraz rozpoznaj\u0119 sprawiedliwo\u015b\u0107 Boga, kt\u00f3ry nie zapomina &#8211; nawet je\u015bli si\u0119 sp\u00f3\u017ania. W Rzymie grzechy sodomii, symonii, idolatrii i oszustwa pope\u0142niano ca\u0142kiem otwarcie, dlatego nie mo\u017cemy uwierzy\u0107, \u017ce wszystko to sta\u0142o si\u0119 dzie\u0142em przypadku, a nie dla Bo\u017cej sprawiedliwo\u015bci\u201d.<\/p><p>Niewykluczone, \u017ce papie\u017c Klemens VII zleci\u0142 Micha\u0142owi Archanio\u0142owi namalowanie S\u0105du Ostatecznego\u00a0 w Kaplicy Syksty\u0144skiej po to, by uwieczni\u0107 dramat, jaki sta\u0142 si\u0119 w tych latach udzia\u0142em Ko\u015bcio\u0142a. Wszyscy rozumieli, \u017ce by\u0142o to kar\u0105 zes\u0142an\u0105 przez Niebo. Nie brakowa\u0142o uprzednich ostrze\u017ce\u0144: b\u0142yskawica uderzy\u0142a w Watykan i pojawi\u0142 si\u0119 pustelnik Brandano da Petroio, czczony przez t\u0142umy jako \u201eszaleniec Chrystusowy\u201d. W Wielki Czwartek 1527 roku, kiedy Klemens VII b\u0142ogos\u0142awi\u0142 t\u0142umom, ten wykrzycza\u0142: \u201eSodomski sukinsynie! Za twoje grzechy zniszczony zostanie Rzym! Wyznaj grzechy i si\u0119 nawr\u00f3\u0107, bo za 14 dni gniew Bo\u017cy spadnie na ciebie i na Miasto!\u201d.<\/p><p>Rok wcze\u015bniej &#8211; pod koniec sierpnia &#8211; chrze\u015bcija\u0144ska armia zosta\u0142a pokonana przez Turk\u00f3w na polach pod Mohaczem. Kr\u00f3l W\u0119gier Ludwik II Jagiello\u0144czyk zgin\u0105\u0142 w Bitwie, a Sulejman Wspania\u0142y okupowa\u0142 Bud\u0119. Islamska fala nacieraj\u0105ca na Europ\u0119 wydawa\u0142a si\u0119 nie do powstrzymania.<\/p><p>Jednak\u017ce godzina kary by\u0142a, jak zawsze, tak\u017ce i godzin\u0105 mi\u0142osierdzia. Ludzie Ko\u015bcio\u0142a zrozumieli jak g\u0142upio pod\u0105\u017cali za pokusami przyjemno\u015bci i w\u0142adzy. Po spl\u0105drowaniu Rzymu \u017cycie uleg\u0142o g\u0142\u0119bokiej zmianie. Szukaj\u0105cy przyjemno\u015bci Rzym doby renesansu przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w surowy i pokutuj\u0105cy Rzym doby kontrreformacji.<\/p><p>Po\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy przetrwali sacco di Roma, by\u0142 Gian Matteo Giberti &#8211; biskup Werony rezyduj\u0105cy w\u00f3wczas w Rzymie. Uwi\u0119ziony przysi\u0105g\u0142, \u017ce je\u015bli odzyska wolno\u015b\u0107, nigdy nie opu\u015bci swojej siedziby biskupiej. S\u0142owa dotrzyma\u0142 i powr\u00f3ci\u0142 do Werony, gdzie w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 reformowaniu swojej diecezji, a\u017c do \u015bmierci w roku 1543. Jego przyk\u0142ad zainspirowa\u0142 \u015bwi\u0119tego Karola Boromeusza, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 z kolei kontrreformacyjnym wzorem biskupa.<\/p><p>W Rzymie byli w\u00f3wczas tak\u017ce Giovanni Carafa i \u015bwi\u0119ty Kajetan z Thieny. W 1524 roku za\u0142o\u017cyli oni zgromadzenie teatyn\u00f3w, instytut o\u015bmieszany ze wzgl\u0119du na jego nieprzejednane stanowisko doktrynalne i zrzeczenie si\u0119 wszystkiego na rzecz Bo\u017cej Opatrzno\u015bci, a\u017c po wyczekiwanie na ja\u0142mu\u017cn\u0119 nigdy o ni\u0105 nie prosz\u0105c. Obydwaj wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciele zakonu byli wi\u0119zieni i torturowani przez landsknecht\u00f3w. \u015amierci unikn\u0119li w spos\u00f3b cudowny. Kiedy Carafa zosta\u0142 kardyna\u0142em i przewodnicz\u0105cym pierwszego Trybuna\u0142u \u015awi\u0119tej Roty i Powszechnej Inkwizycji, chcia\u0142 mie\u0107 u swojego boku \u015bwi\u0119tego &#8211; o. Michele Ghislieriego, dominikanina. Tych dw\u00f3ch m\u0119\u017c\u00f3w, Carafa i Ghislieri, przyjmuj\u0105c imiona Paw\u0142a IV i Piusa V stali si\u0119 papie\u017cami katolickiej kontrreformacji <em>par excellence<\/em>.<\/p><p>Sob\u00f3r Trydencki (1545-1563) i zwyci\u0119stwo nad Turkami pod Lepanto (1571) pokaza\u0142o, \u017ce nawet w najciemniejszych godzinach historii, odrodzenie jest &#8211; z Bo\u017c\u0105 pomoc\u0105 &#8211; mo\u017cliwe. Ale pocz\u0105tkiem tego odrodzenia by\u0142a oczyszczaj\u0105ca kara w postaci spl\u0105drowania Rzymu.<\/p><p><em><strong>Roberto de Mattei<\/strong><\/em><\/p><p>T\u0142um. mat.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 do\u015bwiadcza okresu doktrynalnej i moralnej dezorientacji. W Niemczech wybuch\u0142a schizma, chocia\u017c papie\u017c &#8211; jak si\u0119 wydaje &#8211; nie jest \u015bwiadomy wagi tego dramatu. Grupa kardyna\u0142\u00f3w i biskup\u00f3w g\u0142osi potrzeb\u0119 pogodzenia si\u0119 z heretykami. Tak jak to bywa\u0142o w najmroczniejszych chwilach naszej historii, wydarzenia nast\u0119puj\u0105 po sobie z niepomiern\u0105 szybko\u015bci\u0105.W niedziel\u0119 5 maja 1527 roku [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[119,196],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84538"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=84538"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84538\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=84538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=84538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=84538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}