{"id":83435,"date":"2015-09-20T15:57:32","date_gmt":"2015-09-20T19:57:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=83435"},"modified":"2015-09-20T15:57:32","modified_gmt":"2015-09-20T19:57:32","slug":"kosciol-juz-to-przerabial-roberto-de-mattei","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=83435","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 ju\u017c to przerabia\u0142 – Roberto de Mattei<\/em>"},"content":{"rendered":"

Synod cudzo\u0142\u00f3stwa – to okre\u015blenie odnosz\u0105ce si\u0119 do IX-wiecznego zgromadzenia biskup\u00f3w, kt\u00f3re przesz\u0142o do historii jako chc\u0105ce zaaprobowa\u0107 praktyk\u0119 drugiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa po odrzuceniu prawowitej \u017cony. \u015aw. Teodor Studyta sprzeciwi\u0142 si\u0119 temu najgorliwiej, dlatego by\u0142 prze\u015bladowany, wi\u0119ziony i trzykrotnie skazany na banicj\u0119.<\/strong><\/p>

Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 w styczniu 795, kiedy cesarz bizantyjski Konstantyn VI (771-797) uwi\u0119zi\u0142 swoj\u0105 \u017con\u0119 Mari\u0119 w klasztorze i rozpocz\u0105\u0142 nielegalny zwi\u0105zek z Teodor\u0105, dam\u0105 dworu swojej matki Ireny. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej cesarz nazwa\u0142 j\u0105 cesarzow\u0105 (\u0142ac. Augusta<\/em>) Teodor\u0105, ale nie m\u00f3g\u0142 przekona\u0107 patriarchy Tarasiosa (730-806) do usankcjonowania nowego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. W ko\u0144cu jednak znalaz\u0142 ksi\u0119dza J\u00f3zefa, przeora klasztoru Kathara na wyspie Itaka, kt\u00f3ry pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 cudzo\u0142o\u017cny zwi\u0105zek.<\/p>

\u015aw. Teodor (ur. w Konstyntynopolu w 759 r.) by\u0142 w\u00f3wczas mnichem w klasztorze Saccudium w Bitynii (p\u00f3\u0142nocna Azja Mniejsza nad Morzem Czarnym), gdzie godno\u015b\u0107 przeora pe\u0142ni\u0142 jego wuj o imieniu Platon, ju\u017c za \u017cycia uznawany za \u015bwi\u0119tego. Teodor relacjonowa\u0142, \u017ce niesprawiedliwy rozw\u00f3d wywo\u0142a\u0142 ogromne perturbacje w ca\u0142ym chrze\u015bcija\u0144skim \u015bwiecie i wraz z Platonem energicznie protestowali, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na nierozerwalno\u015b\u0107 w\u0119z\u0142a ma\u0142\u017ce\u0144skiego. Teodor pisa\u0142: \u201eCesarz musi uzna\u0107 si\u0119 za cudzo\u0142o\u017cnika, a nast\u0119pnie ksi\u0105dz J\u00f3zef musi uzna\u0107 si\u0119 za winnego b\u0142ogos\u0142awienia cudzo\u0142o\u017cnik\u00f3w i dopuszczenia ich do Komunii \u015awi\u0119tej\u201d. Poprzez \u201eukoronowanie cudzo\u0142\u00f3stwa ksi\u0105dz J\u00f3zef znalaz\u0142 si\u0119 w opozycji do nauczania Chrystusa i pogwa\u0142ci\u0142 prawo Bo\u017ce\u201d.<\/p>

Wed\u0142ug Teodora, patriarcha Tarasios te\u017c powinien zosta\u0142 pot\u0119piony, poniewa\u017c je\u015bli nawet nie uznawa\u0142 nowego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, to tolerowa\u0142 cudzo\u0142o\u017cny zwi\u0105zek, nie ekskomunikowa\u0142 cesarza i nie ukara\u0142 ksi\u0119dza J\u00f3zefa.<\/p>

Tego typu zachowanie by\u0142o typowe dla cz\u0119\u015bci Ko\u015bcio\u0142a Wschodniego, kt\u00f3ry g\u0142osi\u0142 nierozerwalno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa, ale w praktyce wykazywa\u0142 pewn\u0105 uleg\u0142o\u015b\u0107 wobec w\u0142adzy cesarskiej, tym samym siej\u0105c zam\u0119t w\u015br\u00f3d lud\u00f3w i wywo\u0142uj\u0105c protesty ze strony najgorliwszych katolik\u00f3w.<\/p>

Teodor, bazuj\u0105c na autorytecie \u015bw. Bazylego stwierdzi\u0142, \u017ce podw\u0142adni mog\u0105 otwarcie oskar\u017ca\u0107 (pot\u0119pia\u0107) b\u0142\u0119dy prze\u0142o\u017conych. Mnisi z Saccudium zerwali \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z patriarch\u0105 ze wzgl\u0119du na jego wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w rozwodzie cesarza.<\/p>

To rozpocz\u0119\u0142o tzw. kwesti\u0119 cudzo\u0142\u00f3stwa, kt\u00f3ra postawi\u0142a Teodora w konflikcie nie tylko z w\u0142adz\u0105 cesarsk\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c z patriarchami Konstantynopola.<\/p>

Nie jest to dobrze znana historia, ale przed laty prof. Dante Gemmiti ujawni\u0142 j\u0105 w bardzo skrupulatnej, historycznej rekonstrukcji opartej na greckich i \u0142aci\u0144skich \u017ar\u00f3d\u0142ach (Teodor Studyta a kwestia cudzo\u0142\u00f3stwa<\/em>, LER Marigliano, 1993 r.). \u0179r\u00f3d\u0142a potwierdzaj\u0105, \u017ce ko\u015bcielna dyscyplina Ko\u015bcio\u0142a Wschodniego w pierwszym tysi\u0105cleciu wci\u0105\u017c przestrzega\u0142a zasad\u0119 nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>

We wrze\u015bniu 796 r. Platon i Teodor wraz z pewn\u0105 liczb\u0105 mnich\u00f3w zostali aresztowani, uwi\u0119zieni, a nast\u0119pnie skazani na banicj\u0119 do Tesalonik, gdzie przybyli ponad p\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej. W Konstantynopolu ludno\u015b\u0107 uzna\u0142a cesarza Konstantyna VI za grzesznika, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c sia\u0142 publiczne zgorszenie. Wierni pod\u0105\u017cali za przyk\u0142adem Teodora i Platona, opozycja ros\u0142a z dnia na dzie\u0144.<\/p>

Banicja okaza\u0142a si\u0119 kr\u00f3tk\u0105 jako \u017ce m\u0142ody Konstantyn w wyniku spisku pa\u0142acowego zosta\u0142 o\u015blepiony przez swoj\u0105 matk\u0119, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a w\u0142adz\u0119 nad Cesarstwem. Irena wezwa\u0142a wygna\u0144c\u00f3w z powrotem. Ci przenie\u015bli si\u0119 do klasztoru w Studios wraz z wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnoty z Saccudium. Teodor i Platon pogodzili si\u0119 z patriarch\u0105 Tarasiosem, kt\u00f3ry po doj\u015bciu Ireny do w\u0142adzy pot\u0119pi\u0142 publicznie Konstantyna i ksi\u0119dza J\u00f3zefa za cesarski rozw\u00f3d.<\/p>

R\u00f3wnie\u017c rz\u0105dy Ireny by\u0142y kr\u00f3tkie, gdy\u017c 31 pa\u017adziernika 802 r. po buncie pa\u0142acowym og\u0142osi\u0142 si\u0119 cesarzem jej minister, Nikeforos. Patriarcha Tarasios zmar\u0142 nied\u0142ugo potem, a nowy cesarz mia\u0142 nowego patriarch\u0119 Konstantynopola, zreszt\u0105 swojego imiennika. Patriarcha zwo\u0142a\u0142 synod w 806 r., gdzie przywr\u00f3cono J\u00f3zefa do godno\u015bci przeora klasztoru Kathara na wyspie Itace. \u015aw. Teodor by\u0142 wtedy g\u0142ow\u0105 wsp\u00f3lnoty monastycznej w Studios (Platon odda\u0142 si\u0119 \u017cyciu samotniczemu). Teodor mocno protestowa\u0142 przeciwko rehabilitacji J\u00f3zefa, a kiedy ten zosta\u0142 przywr\u00f3cony do utraconej wcze\u015bniej godno\u015bci, Teodor zerwa\u0142 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z nowym patriarch\u0105.<\/p>

Na reakcj\u0119 nie trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107. Klasztor w Studios by\u0142 okupowany militarnie. Platon, Teodor i jego brat J\u00f3zef (arcybiskup Tesalonik) zostali aresztowani, pot\u0119pieni i wygnani. Cesarz zwo\u0142a\u0142 synod, kt\u00f3ry obradowa\u0142 w styczniu 809 r. W\u0142a\u015bnie ten, kt\u00f3ry Teodor w li\u015bcie z do mnicha Arseniusza nazwa\u0142 \u201esynodem cudzo\u0142\u00f3stwa\u201d. Zgromadzenie biskup\u00f3w uzna\u0142o prawowito\u015b\u0107 drugiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa Konstantyna, potwierdzi\u0142o rehabilitacj\u0119 przeora J\u00f3zefa i pot\u0119pi\u0142o Teodora, Platona i jego brata J\u00f3zefa, kt\u00f3rego pozbawiono godno\u015bci biskupa Tesalonik.<\/p>

Celem usprawiedliwienia rozwodu cesarza synod u\u017cy\u0142 zasady \u201eekonomii \u015bwi\u0119tych\u201d (tolerancji w praktyce). Dla Teodora nie istnia\u0142 jednak \u017caden pow\u00f3d, kt\u00f3ry usprawiedliwia\u0142by przekroczenie Bo\u017cego Prawa. Powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na nauczanie \u015bw. Bazylego, \u015bw. Grzegorza z Nazjanzu i \u015bw. Jana Chryzostoma Teodor stwierdzi\u0142, \u017ce dyscyplina \u201eekonomii \u015bwi\u0119tych\u201d g\u0142oszona przez synod, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 mniejsze z\u0142o (w tym przypadku cudzo\u0142o\u017cne ma\u0142\u017ce\u0144stwo cesarza) mog\u0142oby by\u0107 tolerowane w pewnych okoliczno\u015bciach, nie ma \u017cadnej podstawy biblijnej.<\/p>

Kilka lat p\u00f3\u017aniej cesarz Nikeforos zmar\u0142 podczas wojny przeciwko Bu\u0142garom (25 lipca 811). Na tron wst\u0105pi\u0142 Micha\u0142 I. Nowy cesarz wezwa\u0142 z wygnania Teodora, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 jego g\u0142\u00f3wnym doradc\u0105. Pok\u00f3j nie trwa\u0142 jednak d\u0142ugo. W lecie 813 r. Bu\u0142garzy zadali powa\u017cn\u0105 kl\u0119sk\u0119 Micha\u0142owi I pod Adrianopolem. Armia og\u0142osi\u0142a nowym cesarzem Leona V Ormianina (775-820).<\/p>

Kiedy Leon pozbawi\u0142 urz\u0119du patriarch\u0119 Nikeforosa i pot\u0119pi\u0142 kult obraz\u00f3w, Teodor przewodzi\u0142 oporowi przeciwko ikonoklazmowi. W rzeczy samej, Teodor przeszed\u0142 do historii nie tylko jako przeciwnik \u201esynodu cudzo\u0142\u00f3stwa\u201d, ale tak\u017ce jako jeden z wielkich obro\u0144c\u00f3w obraz\u00f3w \u015bwi\u0119tych podczas drugiej fazy ikonoklazmu.<\/p>

W Niedziel\u0119 Palmow\u0105 roku 815 odby\u0142a si\u0119 procesja tysi\u0105ca mnich\u00f3w w Studios, wewn\u0105trz ich klasztoru, ale dobrze widoczna. Mnisi nie\u015bli ikony \u015bwi\u0119tych i \u015bpiewali uroczyste pie\u015bni na ich cze\u015b\u0107.<\/p>

Mi\u0119dzy rokiem 815 a 821 Teodor by\u0142 biczowany, wi\u0119ziony i wygnany do r\u00f3\u017cnych miejsc w Azji Mniejszej. W ko\u0144cu uda\u0142o mu si\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do Konstantynopola, ale ju\u017c nie do jego klasztoru. Nast\u0119pnie osiedli\u0142 si\u0119 ze swoimi mnichami po drugiej stronie Bosforu, w Prinkipo, gdzie zmar\u0142 11 listopada 826 roku.<\/p>

Non licet<\/em> (\u201enie wolno\u201d) z Ewangelii \u015bw. Mateusza (Mt 13, 3-11), kt\u00f3re \u015bw. Jan Chrzciciel wypowiedzia\u0142 przeciwko tetrarsze Herodowi za jego cudzo\u0142\u00f3stwo rozbrzmiewa\u0142o wiele razy w historii Ko\u015bcio\u0142a. \u015aw. Teodor Studyta, prosty zakonnik, kt\u00f3ry o\u015bmieli\u0142 si\u0119 rzuci\u0107 wyzwanie cesarskiej w\u0142adzy i ko\u015bcielnej hierarchii jego czas\u00f3w, mo\u017ce by\u0107 uznany, nawet dzi\u015b, za jednego z niebia\u0144skich protektor\u00f3w tych, kt\u00f3rzy w obliczu gro\u017aby zmiany katolickiej praktyki w sprawie ma\u0142\u017ce\u0144stwa maj\u0105 odwag\u0119 powt\u00f3rzy\u0107 tamto nieelastyczne non licet<\/em>.<\/p>

Roberto de Mattei<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Synod cudzo\u0142\u00f3stwa – to okre\u015blenie odnosz\u0105ce si\u0119 do IX-wiecznego zgromadzenia biskup\u00f3w, kt\u00f3re przesz\u0142o do historii jako chc\u0105ce zaaprobowa\u0107 praktyk\u0119 drugiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa po odrzuceniu prawowitej \u017cony. \u015aw. Teodor Studyta sprzeciwi\u0142 si\u0119 temu najgorliwiej, dlatego by\u0142 prze\u015bladowany, wi\u0119ziony i trzykrotnie skazany na banicj\u0119.Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 w styczniu 795, kiedy cesarz bizantyjski Konstantyn VI (771-797) uwi\u0119zi\u0142 swoj\u0105 \u017con\u0119 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83435"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=83435"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83435\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=83435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=83435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=83435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}