{"id":83267,"date":"2015-09-10T09:07:35","date_gmt":"2015-09-10T13:07:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=83267"},"modified":"2015-09-10T09:07:35","modified_gmt":"2015-09-10T13:07:35","slug":"ekstraordynaryjna-niewaznosc-prof-grzegorz-kucharczyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=83267","title":{"rendered":"Ekstraordynaryjna niewa\u017cno\u015b\u0107 – prof. Grzegorz Kucharczyk<\/em>"},"content":{"rendered":"

W ramach przygotowa\u0144 do Roku Mi\u0142osierdzia papie\u017c Franciszek zadecydowa\u0142 o uproszczeniu procedury kanonicznego orzekania o niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Decyzj\u0119 t\u0105 nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c odczytywa\u0107 w kontek\u015bcie zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 drugiej sesji synodu biskup\u00f3w po\u015bwi\u0119conego rodzinie. Co prawda by\u0142by to do\u015b\u0107, nazwijmy, ekstraordynaryjny sygna\u0142 wys\u0142any przez Ojca \u015awi\u0119tego wobec tego zgromadzenia maj\u0105cego pochyla\u0107 si\u0119 z trosk\u0105 nad problemami rodziny chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/strong><\/p>

Sygna\u0142 brzmia\u0142by: je\u015bli s\u0105 problemy, oferujemy szybk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 orzeczenia, \u017ce to, co przysi\u0119gano przed Bogiem – z przyczyn na przyk\u0142ad \u201eniedojrza\u0142o\u015bci psychicznej\u201d wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conk\u00f3w – mo\u017ce by\u0107 \u0142atwo i bezp\u0142atnie zakwalifikowane jako niewa\u017cne. Kto wie, czy w\u015br\u00f3d zwolennik\u00f3w \u201enowej troski duszpasterskiej\u201d, kt\u00f3rzy maj\u0105 dzi\u015b wyj\u0105tkowo siln\u0105 pozycj\u0119 w Watykanie, nie wykluwa si\u0119 pomys\u0142, aby w ramach obchod\u00f3w Roku Mi\u0142osierdzia \u201ew drodze wyj\u0105tku\u201d na okres trwania Roku \u015awi\u0119tego nie zezwoli\u0107 rozwodnikom na przyjmowanie Komunii \u015awi\u0119tej od dnia 8 grudnia? \u00a0<\/p>

To przed nami. Za nami natomiast setki lat historii do\u015bwiadcze\u0144 Ko\u015bciola z kanonicznym uniewa\u017cnianiem ma\u0142\u017ce\u0144stw. Tak\u017ce Ko\u015bcio\u0142a w Polsce. W monumentalnej rozprawie brytyjskiego historyka R. Butterwicka o Polsce w epoce Sejmu Czteroletniego (\u201ePolska rewolucja a Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki 1788 – 1792, Krak\u00f3w 2012) znajduje si\u0119 bardzo wymowny pod tym wzgl\u0119dem fragment korespondencji nuncjusza apostolskiego w Polsce arcybiskupa Ferdinando Marii Saluzzo z kardyna\u0142em sekretarzem stanu Francesco Zelad\u0105. Korespondencja dotyczy\u0142a znanego w\u00f3wczas w ca\u0142ej Europie faktu, o kt\u00f3rym informowali r\u00f3wnie\u017c nuncjusze z Monachium i Pary\u017ca, \u017ce Rzeczpospolita jest \u201ekrajem rozwod\u00f3w\u201d. W ten spos\u00f3b odnoszono si\u0119 do rozpowszechnionego w\u015br\u00f3d polskiej arystokracji epoki stanis\u0142awowskiej praktyki kanonicznego uniewa\u017cniania ma\u0142\u017ce\u0144stw. Dosz\u0142o do tego, \u017ce w\u0142adze rewolucyjnej ju\u017c Francji spogl\u0105da\u0142y w pewnym momencie na t\u0105 praktyk\u0119 jako niemal wz\u00f3r do na\u015bladowania w perspektywie w\u0142asnych plan\u00f3w dotycz\u0105cych wprowadzenia nad Sekwan\u0105 tzw. rozwod\u00f3w cywilnych.<\/p>

W maju 1790 roku nuncjusz Saluzzo pisa\u0142 do Rzymu o istnieniu nad Wis\u0142\u0105 specjalnej, szybkiej \u015bcie\u017cki w rozwi\u0105zywaniu w\u0119z\u0142a ma\u0142\u017ce\u0144skiego: \u201ejest r\u00f3wnie\u017c prawd\u0105, \u017ce panuje [w Polsce] skandaliczna irreligijna \u0142atwo\u015b\u0107 w rozwi\u0105zywaniu ma\u0142\u017ce\u0144stw z motywacji i przyczyn bardzo r\u00f3\u017cnych od tych przewidzianych przez \u015bwi\u0119te kanony; pieni\u0105dz cz\u0119sto wp\u0142ywa na te decyzje. Nadu\u017cycie si\u0119ga tak daleko, \u017ce bez przesady mo\u017ce doj\u015b\u0107 do tego, \u017ce gdyby ktokolwiek mia\u0142 fantazj\u0119, aby rozpocz\u0105\u0107 proces o rozwi\u0105zanie ma\u0142\u017ce\u0144stwa, m\u00f3g\u0142by by\u0107 pewien, \u017ce osi\u0105gnie sw\u00f3j zamiar. Aby wygra\u0107, nie nios\u0105 apelacji do nuncjatury ani na razie do trybuna\u0142u prymasowskiego, ale wyrabiaj\u0105 breve pe\u0142nomocnictwa dla s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali ju\u017c uprzedzeni. W Warszawie znam tuzin rozwiedzionych, kt\u00f3re bywaj\u0105 w towarzystwie i nawet s\u0105 przyk\u0142ady dw\u00f3ch rozwod\u00f3w u tej samej osoby\u201d.<\/p>

Charakterystyczne jest to, \u017ce w poufnej korespondencji ze swoim zwierzchnikiem papieski dyplomata wprost m\u00f3wi o rozwodach, a nie o \u201euniewa\u017cnianiu ma\u0142\u017ce\u0144stw\u201d. Podobno rekordy szybko\u015bci, gdy chodzi o t\u0105 praktyk\u0119 bi\u0142 biskup Adam Naruszewicz, znany o\u015bwieceniowy historiograf. Sprawy za\u0142atwia\u0142 szybko i bez rozg\u0142osu. Zupe\u0142nie inaczej reagowa\u0142 natomiast biskup lubelski Wojciech Skarszewski, kt\u00f3ry w swoich \u201eRozporz\u0105dzeniach pasterskich\u201d zaleca\u0142 podleg\u0142ym mu s\u0119dziom orzekaj\u0105cym w takich sprawach, by nie podochodzili \u201eskwapliwie do rozcinania bez wa\u017cnej przyczyny tych w\u0119z\u0142\u00f3w, kt\u00f3re B\u00f3g zwi\u0105za\u0142\u201d.<\/p>

Jaka nauka z tej historii? Po\u00a0 pierwsze taka, \u017ce tzw. uproszczenie procedury kanonicznego uniewa\u017cnienia ma\u0142\u017ce\u0144stw jest tylko wst\u0119pem do faktycznej plagi rozwod\u00f3w (por. list nuncjusza z Warszawy). Po drugie za\u015b trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce z szybkiej \u015bcie\u017cki uniewa\u017cnienia ma\u0142\u017ce\u0144stw korzysta\u0142a elita upadaj\u0105cego – jak si\u0119 okaza\u0142o niebawem – pa\u0144stwa, a obyczaj \u0142atwego rozwi\u0105zywania w\u0119z\u0142a ma\u0142\u017ce\u0144skiego przyci\u0105ga\u0142 uwag\u0119 jako przyk\u0142ad do na\u015bladowania prawdziwych rewolucjonist\u00f3w. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nic dobrego z tego \u201euproszczenia\u201d nie wysz\u0142o.<\/p>

Grzegorz Kucharczyk<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W ramach przygotowa\u0144 do Roku Mi\u0142osierdzia papie\u017c Franciszek zadecydowa\u0142 o uproszczeniu procedury kanonicznego orzekania o niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Decyzj\u0119 t\u0105 nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c odczytywa\u0107 w kontek\u015bcie zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 drugiej sesji synodu biskup\u00f3w po\u015bwi\u0119conego rodzinie. Co prawda by\u0142by to do\u015b\u0107, nazwijmy, ekstraordynaryjny sygna\u0142 wys\u0142any przez Ojca \u015awi\u0119tego wobec tego zgromadzenia maj\u0105cego pochyla\u0107 si\u0119 z trosk\u0105 nad problemami rodziny […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[301,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83267"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=83267"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83267\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=83267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=83267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=83267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}