{"id":8275,"date":"2009-04-07T10:00:49","date_gmt":"2009-04-07T15:00:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=8275"},"modified":"2009-04-07T10:00:49","modified_gmt":"2009-04-07T15:00:49","slug":"przede-wszystkim-odklamywac-historie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=8275","title":{"rendered":"Przede wszystkim odk\u0142amywa\u0107 histori\u0119"},"content":{"rendered":"

Interwencja w sprawie pracy magisterskiej – i to najwy\u017cszych urz\u0119dnik\u00f3w w pa\u0144stwie – \u015bwiadczy o tym, \u017ce zatracili proporcje. Bo je\u015bli tym si\u0119 zajmuj\u0105, to znaczy, \u017ce od\u0142ogiem le\u017c\u0105 sprawy najwa\u017cniejsze, czyli przysz\u0142o\u015b\u0107 i rozw\u00f3j polskiej nauki<\/em><\/p>\r\n\r\n

Z prof. Piotrem Jaroszy\u0144skim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Paw\u0142a II, rozmawia Anna Ambroziak<\/strong>
\r\n
\r\nMinister nauki Barbara Kudrycka po rozmowie z premierem wycofa\u0142a wniosek z\u0142o\u017cony do Pa\u0144stwowej Komisji Akredytacyjnej o przeprowadzenie kontroli na Wydziale Historycznym UJ w zwi\u0105zku z prac\u0105 magistersk\u0105 Paw\u0142a Zyzaka. Wcze\u015bniej publicznie zapowiada\u0142a, \u017ce przes\u0142uchani maj\u0105 by\u0107 tak autor, jak i promotor oraz recenzent pracy. Pana zdaniem, pierwotna decyzja Kudryckiej nie otworzy\u0142aby furtki do monitorowania prac uczelni pod byle pretekstem? <\/strong>
\r\n– „A kto skontroluje kontroler \u00f3w?” – pyta\u0142 kiedy\u015b rzymski poeta Juvenal. To samo pytanie mo\u017cemy zada\u0107 minister Kudryckiej w stosunku do kontroler\u00f3w, kt\u00f3rych zamierza\u0142a wys\u0142a\u0107 na Uniwersytet Jagiello\u0144ski. Kto skontroluje kontroler\u00f3w z Pa\u0144stwowej Komisji Akredytacyjnej? Je\u017celi promotorem pracy magisterskiej jest samodzielny pracownik naukowy i takim pracownikiem jest r\u00f3wnie\u017c recenzent, a praca zosta\u0142a obroniona na posiadaj\u0105cej do tego prawo radzie wydzia\u0142u, kt\u00f3ra to magisterium zatwierdzi\u0142a, to wysy\u0142anie specjalnej komisji jest decyzj\u0105 czysto polityczn\u0105, kt\u00f3ra postawi owych kontroler\u00f3w – a s\u0105 to „koledzy po fachu” (chyba \u017ce nie s\u0105!?) – w sytuacji do\u015b\u0107 niezr\u0119cznej. Minister b\u0119dzie „napuszcza\u0142” jednych na drugich, ale oni nic nie zmonitoruj\u0105, bo ci, co dzi\u015b monitoruj\u0105, b\u0119d\u0105 mo\u017ce monitorowani jutro. W sumie wi\u0119c takie kontrole oznaczaj\u0105, \u017ce samodzielni pracownicy naukowi (przynajmniej niekt\u00f3rzy z nich) to osoby niekompetentne. Ale w takim razie trzeba zrobi\u0107 ca\u0142o\u015bciow\u0105 weryfikacj\u0119 kadr naukowych w Polsce. Ale kto to zrobi? Mo\u017ce zagranica?
\r\n
\r\nPodobne praktyki mog\u0142yby w przysz\u0142o\u015bci grozi\u0107 manipulacj\u0105 histori\u0105, i to nie tylko t\u0105 najnowsz\u0105…<\/strong>
\r\n– Taka praktyka znana jest od dawna, a po \u0142acinie oddaje j\u0105 zwrot „in usum Delphini”. Gdy chodzi o nasz kraj, to w okresie PRL nie by\u0142o innej historii ni\u017c zmanipulowana, czyli pisana wedle zalece\u0144 ideologii marksistowskiej oraz interes\u00f3w PZPR i Zwi\u0105zku Sowieckiego. Weryfikacja prac magisterskich, doktorskich czy habilitacji z zakresu historii to by\u0142oby otwarcie stajni Augiasza, wtedy dopiero by\u015bmy zobaczyli, co to by\u0142a za jako\u015b\u0107 i metodologia. Ale na razie nikt do tego si\u0119 nie kwapi, bo marksizm w dalszym ci\u0105gu jest poprawny politycznie. St\u0105d w\u0142a\u015bnie obecni ministrowie, z kt\u00f3rych niekt\u00f3rzy uformowani byli przez marksizm, czuj\u0105 si\u0119 jak u siebie w domu. Natomiast pr\u00f3ba pokazywania prawdy pozaideologicznej budzi ich czujno\u015b\u0107, reaguj\u0105 natychmiast, wysy\u0142aj\u0105 kontrole. Wsp\u00f3\u0142czesne formy zwalczania polskiej nauki i inteligencji s\u0105 bardziej „humanitarne” ni\u017c w latach stalinowskich, st\u0105d trzeba si\u0119 broni\u0107 stosownie do warunk\u00f3w, jakie panuj\u0105 dzi\u015b, przede wszystkim trzeba odk\u0142amywa\u0107 histori\u0119.
\r\n
\r\nPracy Paw\u0142a Zyzaka politycy zarzucali m.in. niestandardowo\u015b\u0107 oraz rzekome nieprawid\u0142owo\u015bci metodologiczne. Jak ocenia Pan tak\u0105 argumentacj\u0119?<\/strong>
\r\n– Takie argumenty, przepraszam za wyra\u017cenie, to mowa-trawa, mo\u017cna je sformu\u0142owa\u0107 pod adresem ka\u017cdej pracy, bo to zale\u017cy od tego, kto i jakie standardy dla nauki (zw\u0142aszcza dla historii) przyjmuje. A s\u0105 one r\u00f3\u017cne, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o metodologii, kt\u00f3ra w zakresie nauk humanistycznych staje si\u0119 coraz bardziej p\u0142ynna; inn\u0105 metodologi\u0119 uznaje hermeneutyka, a inn\u0105 postmodernizm, jeszcze inn\u0105 uznaje marksizm i neomarksizm. Wiele zale\u017cy od tego, kto z jakim nurtem lub szko\u0142\u0105 jest zwi\u0105zany, zw\u0142aszcza \u017ce jako profesor ma do tego prawo.
\r\n
\r\nSzef PiS Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski stwierdzi\u0142, \u017ce gdyby w Polsce by\u0142 normalny rytm \u017cycia intelektualnego, to by\u0142oby ju\u017c kilkadziesi\u0105t ksi\u0105\u017cek o Wa\u0142\u0119sie, w kt\u00f3rych jedne by go chwali\u0142y, a inne krytykowa\u0142y znacznie gorzej ni\u017c ksi\u0105\u017cka Zyzaka… <\/strong>
\r\n– Nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 wolno\u015b\u0107 s\u0142owa i wolno\u015b\u0107 nauki od gier politycznych, jakie w tym kontek\u015bcie s\u0105 prowadzone. Spory personalne mi\u0119dzy dawnymi kolegami z „Solidarno\u015bci” s\u0105 w tej chwili tak zapiek\u0142e, \u017ce przybra\u0142y posta\u0107 kosmicznej nienawi\u015bci, w kt\u00f3rej orbit\u0119 pr\u00f3buje si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo. W tym kontek\u015bcie jest zastanawiaj\u0105ce nie to, \u017ce powsta\u0142o za ma\u0142o ksi\u0105\u017cek o Wa\u0142\u0119sie (w tym pozytywnych), lecz to, \u017ce nie ma \u017ar\u00f3d\u0142owych opracowa\u0144 na temat komunistycznych sekretarzy, ministr\u00f3w, genera\u0142\u00f3w, \u0142\u0105cznie z Jaruzelskim i Kiszczakiem, czy na temat r\u00f3\u017cnych szarych eminencji, zw\u0142aszcza z kr\u0119g\u00f3w Unii Wolno\u015bci, kt\u00f3rzy do tej pory, niezale\u017cnie od tego, kto formalnie rz\u0105dzi, nadaj\u0105 kierunek i ton \u017cyciu politycznemu i gospodarczemu w naszym kraju. Dlaczego o nich nie ma ksi\u0105\u017cek? Dlaczego magistranci i doktoranci wielu polskich uczelni tak s\u0142abo korzystaj\u0105 z archiw\u00f3w Instytutu Pami\u0119ci Narodowej? Przecie\u017c to jest niezwykle rozleg\u0142e pole bada\u0144, \u0142\u0105cznie z opracowaniem kryteri\u00f3w metodologicznych uznania pewnych materia\u0142\u00f3w np. za podrobione. Chyba \u017ce historycy si\u0119 boj\u0105…
\r\n
\r\nO rz\u0105dach PZPR zawsze mo\u017cna by\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce to w\u0142adza narzucona nam przez sowieckiego okupanta, ale Platforma dosz\u0142a do w\u0142adzy w wolnych wyborach… <\/strong>
\r\n– Wyborcy nie wiedz\u0105, jakie konkretnie decyzje podejmowa\u0107 b\u0119dzie ich ugrupowanie po doj\u015bciu do w\u0142adzy, co wi\u0119cej – Konstytucja gwarantuje brak odpowiedzialno\u015bci za nierealizowany program wyborczy. W sumie jest wyb\u00f3r i go nie ma, na pewno jest manipulacja opiniami wyborc\u00f3w, i to bardzo cyniczna. Dlatego nie mo\u017cna tak po prostu powiedzie\u0107, \u017ce Polacy wybrali to, co dzi\u015b robi Platforma. Raczej by nie wybrali, gdyby wiedzieli, bo przecie\u017c poparcie dla niej gwa\u0142townie spada; zreszt\u0105 Platforma Obywatelska powinna nazywa\u0107 si\u0119 Centrolewem, bo to nie jest ani prawica, ani centroprawica, tylko centrolewica. I tu te\u017c znajdujemy odpowied\u017a na nurtuj\u0105ce nas pytania: lewica ma mentalno\u015b\u0107 Kalego i tak rozumie wolno\u015b\u0107 s\u0142owa – to znaczy, \u017ce nam wolno m\u00f3wi\u0107, co nam si\u0119 podoba, a je\u015bli wam wolno m\u00f3wi\u0107, to tylko to, co nam si\u0119 podoba, w innym wypadku jest to naruszenie standard\u00f3w demokracji, jej jako\u015bci i metodologii. Interwencja w sprawie pracy magisterskiej, i to najwy\u017cszych urz\u0119dnik\u00f3w w pa\u0144stwie, \u015bwiadczy o tym, \u017ce zatracili proporcje. Bo je\u015bli tym si\u0119 zajmuj\u0105, to znaczy, \u017ce od\u0142ogiem le\u017c\u0105 sprawy najwa\u017cniejsze, czyli przysz\u0142o\u015b\u0107 i rozw\u00f3j polskiej nauki. W tej sprawie nie robi si\u0119 nic, a nawet pr\u00f3buje cofn\u0105\u0107 do g\u0142\u0119bokiego PRL, poniewa\u017c rz\u0105dowi si\u0119 marzy jak najwi\u0119ksza kontrola nad nauk\u0105 i naukowcami. Ale politycy PO s\u0105 zak\u0142adnikami niekt\u00f3rych medi\u00f3w, bo to one podnios\u0142y wrzaw\u0119 i niejako wymusi\u0142y podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144. To jednak \u015bwiadczy o tym, jak s\u0142aby jest rz\u0105d, kt\u00f3rym kto\u015b inny rz\u0105dzi. Potrzebuj\u0105 mit\u00f3w, legend, kt\u00f3re „sakralizuj\u0105”, a kt\u00f3re tym samym maj\u0105 by\u0107 nietykalne. Wi\u0119c je\u015bli kto\u015b o\u015bmieli si\u0119 podnie\u015b\u0107 r\u0119k\u0119, staje si\u0119 wrogiem pa\u0144stwa.
\r\n
\r\nW\u0142adze Wydzia\u0142u Historii UJ deklarowa\u0142y, \u017ce kontroli si\u0119 nie boj\u0105, gdy\u017c za poziom pracy magisterskiej odpowiadaj\u0105 promotor i recenzent. Nie ukrywaj\u0105 jednak, \u017ce wydzia\u0142 nie przyj\u0105\u0142 Paw\u0142a Zyzaka na studia doktoranckie, a to wed\u0142ug nich o czym\u015b \u015bwiadczy. O czym?<\/strong>
\r\n– Trzeba najpierw pozna\u0107 odpowied\u017a na pytanie, jakie s\u0105 kryteria i mechanizmy przyjmowania kogo\u015b na stypendium doktoranckie. S\u0105 one r\u00f3\u017cne na r\u00f3\u017cnych uczelniach. Zazwyczaj decyduje komisja, kt\u00f3ra bierze pod uwag\u0119 zgod\u0119 promotora, odpowiednio wysok\u0105 \u015bredni\u0105 kandydata ze studi\u00f3w, by\u0107 mo\u017ce aktywno\u015b\u0107 spo\u0142eczno-naukow\u0105 etc. Ale kluczowa sprawa jest inna, czy decyzja podejmowana jest w g\u0142osowaniu jawnym, czy tajnym. Je\u015bli tajnym, to nikt nie zna argument\u00f3w przeciw, poniewa\u017c w g\u0142osowaniu tajnym argument\u00f3w si\u0119 nie przedstawia, a tylko stawia znaczek „tak”, „nie” lub „zero”. A je\u015bli g\u0142osowanie by\u0142o jawne, to mo\u017cna sprawdzi\u0107 w protokole, dlaczego kto\u015b na dalsze studia nie zosta\u0142 przyj\u0119ty, i nie musi to by\u0107 jak\u0105\u015b wielk\u0105 tajemnic\u0105. Wi\u0119c albo nie wiemy, albo wiemy, domys\u0142y s\u0105 bez znaczenia.
\r\n
\r\nPo ukazaniu si\u0119 ksi\u0105\u017cki Zyzaka, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 m.in. teza, \u017ce dawny przyw\u00f3dca „Solidarno\u015bci” by\u0142 agentem SB, Wa\u0142\u0119sa zapowiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli instytucje pa\u0144stwowe ostatecznie nie wyja\u015bni\u0105 zarzut\u00f3w o jego agenturalne zwi\u0105zki z bezpiek\u0105, zrezygnuje z udzia\u0142u w uroczysto\u015bciach rocznicowych, odda nagrody, a nawet wyjedzie z kraju.<\/strong>
\r\n– W takim razie instytucje pa\u0144stwowe musz\u0105 to wyja\u015bni\u0107. Ale pami\u0119tajmy, \u017ce do historii, kt\u00f3ra jest zbyt blisko, a jej bohaterowie \u017cyj\u0105, trudno mie\u0107 tak niezb\u0119dny w nauce dystans. Chodzi tu przede wszystkim o niebezpiecze\u0144stwo wybi\u00f3rczo\u015bci i o potrzeb\u0119 zachowania proporcji. A je\u015bli mamy ponadto do czynienia z histori\u0105, kt\u00f3ra jest elementem obecnych rozgrywek politycznych, to zawsze istnieje zagro\u017cenie instrumentalizowania prawdy, w\u0142a\u015bnie prawdy, a nie k\u0142amstwa. Fakty trzeba rozumie\u0107, a na to sk\u0142ada si\u0119 nie tylko szereg innych fakt\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c ca\u0142a uk\u0142adanka, kt\u00f3r\u0105 w terminologii s\u0142u\u017cb specjalnych nazywano gr\u0105 operacyjn\u0105 albo wr\u0119cz nak\u0142adaj\u0105cymi si\u0119 grami. Dopiero w \u015bwietle takiej gry rozumie si\u0119 fakty dotycz\u0105ce wydarze\u0144 politycznych i roli poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b, a tak\u017ce, m\u00f3wi\u0105c kolokwialnie, kto kogo wykiwa\u0142. Natomiast z punktu widzenia osobistego jest to cena, jak\u0105 si\u0119 p\u0142aci za bycie osob\u0105 publiczn\u0105 w warunkach wsp\u00f3\u0142czesnej demokracji, czyli wolno\u015bci s\u0142owa i wolno\u015bci bada\u0144 naukowych. Po prostu ka\u017cdy mo\u017ce zabra\u0107 si\u0119 za czyje\u015b \u017cycie osobiste, przebada\u0107 je i napisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119. Podstawowy problem jest taki, kto t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 kupi. Potrzebna jest reklama. W tym wypadku promocj\u0119 ksi\u0105\u017cki (bo samo magisterium czyta\u0142y z urz\u0119du dwie osoby, promotor i recenzent) wzi\u0119\u0142y na siebie najwy\u017csze w\u0142adze w pa\u0144stwie, kt\u00f3rych opinie nag\u0142o\u015bni\u0142y wielonak\u0142adowe media. Taka ksi\u0105\u017cka przy takiej reklamie musi si\u0119 rozchodzi\u0107, a je\u015bli by\u0142y prezydent wyjedzie, to nak\u0142ad b\u0119dzie jeszcze wi\u0119kszy, a co wi\u0119cej – mog\u0105 p\u00f3j\u015b\u0107 za nim t\u0142umaczenia.
\r\nZadzia\u0142a\u0142y prawa rynku, mleko si\u0119 rozla\u0142o. Kto jest osob\u0105 publiczn\u0105, musi w obecnych warunkach by\u0107 bardzo odporny psychicznie, \u0142\u0105cznie z tym, \u017ce nawet najbli\u017csze otoczenie i dawni przyjaciele po przej\u015bciowym okresie ub\u00f3stwienia zrobi\u0105 ze\u0144 koz\u0142a ofiarnego. To wszystko budzi jednak pewien niesmak, bo tak naprawd\u0119 czym \u017cyje opinia publiczna? Co rusz wybuchaj\u0105 medialne petardy, by zas\u0142oni\u0107 pog\u0142\u0119biaj\u0105cy si\u0119 kryzys i brak pomys\u0142u na przysz\u0142o\u015b\u0107, chyba \u017ce takim pomys\u0142em ma by\u0107 ca\u0142kowita sprzeda\u017c Polski. Warto wobec tego pozna\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142owe biografie tych, kt\u00f3rzy aktualnie Polsk\u0119 sprzedaj\u0105.
\r\n
\r\nDzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Za: Nasz Dziennik, Wtorek, 7 kwietnia 2009, Nr 82 (3403)<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Interwencja w sprawie pracy magisterskiej – i to najwy\u017cszych urz\u0119dnik\u00f3w w pa\u0144stwie – \u015bwiadczy o tym, \u017ce zatracili proporcje. Bo je\u015bli tym si\u0119 zajmuj\u0105, to znaczy, \u017ce od\u0142ogiem le\u017c\u0105 sprawy najwa\u017cniejsze, czyli przysz\u0142o\u015b\u0107 i rozw\u00f3j polskiej nauki Z prof. Piotrem Jaroszy\u0144skim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Paw\u0142a II, rozmawia Anna Ambroziak Minister […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[16,98,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8275"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8275"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8275\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}