{"id":82698,"date":"2015-08-02T10:51:28","date_gmt":"2015-08-02T14:51:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=82698"},"modified":"2015-08-03T10:56:18","modified_gmt":"2015-08-03T14:56:18","slug":"historyk-czy-mamy-byc-dumni-z-naszej-najwiekszej-tragedii-w-xx-w","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=82698","title":{"rendered":"Historyk: czy mamy by\u0107 dumni z naszej najwi\u0119kszej tragedii w XX w.?"},"content":{"rendered":"

Powstanie Warszawskie sta\u0142o si\u0119 przedmiotem nowej polityki historycznej – zauwa\u017ca historyk Marcin Zaremba.<\/strong><\/p>

„Polacy chc\u0105 by\u0107 dumni ze swojej historii, to oczywiste. Jednak rol\u0105 historyka nie jest budowanie ani podtrzymywanie narodowych mit\u00f3w. Krzepienie serc pozostawmy innym. Historycy powinni si\u0119 przeciwstawia\u0107 narodowej mitologicznej narracji, stawia\u0107 pytania, tak\u017ce te trudne i niewygodne. Cho\u0107by takie: czy mamy by\u0107 dumni akurat z najwi\u0119kszej tragedii (poza Holokaustem) w naszej XX-wiecznej historii?<\/strong>” – pisze na \u0142amach „Rzeczpospolitej” Marcin Zaremba.<\/p>

Przedmiotem sporu w przypadku Powstania Warszawskiego jest najcz\u0119\u015bciej kwestia tego, czy w og\u00f3le musia\u0142o ono wybuchn\u0105\u0107.<\/p>

„Bior\u0105c pod uwag\u0119 \u00f3wczesn\u0105 sytuacj\u0119 (stan wiedzy o ruchach wojsk niemieckich, emocje spo\u0142eczne, gro\u017aba sowieckiej okupacji)<\/strong> – uwa\u017ca Zaremba – nie musia\u0142o. T\u0142umaczenie decyzji o podj\u0119ciu walk emocjami jest uzasadnione tylko cz\u0119\u015bciowo. Emocje opisane w pami\u0119tnikach i wspomnieniach powojennych s\u0105 zmitologizowane. Mamy do czynienia z uzasadnieniem ex post decyzji z tamtego czasu. Przyw\u00f3dcy podziemia stan\u0119li wobec wielu niewiadomych. Tak\u0105 niewiadom\u0105 by\u0142a reakcja Hitlera na zamach 20 lipca. To, co nast\u0105pi\u0142o p\u00f3\u017aniej – zwarcie szereg\u00f3w i obrona do ko\u0144ca – by\u0142o nie do przewidzenia w ostatnich dniach lipca 1944 roku<\/strong>” – pisze Marcin Zaremba.<\/p>

Zdaniem historyka g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 niepowodzenia powstania by\u0142 jego przedwczesny wybuch.<\/p>

„Dla mnie istotn\u0105 kwesti\u0105 dotycz\u0105c\u0105 powstania nie jest pytanie \u201eczy”, tylko \u201ekiedy”.\u00a0 Mamy przecie\u017c przyk\u0142ady udanych powsta\u0144 miejskich – w Pary\u017cu w sierpniu 1944 r. czy w Pradze w maju 1945 r. Problem polega\u0142 na tym, \u017ce powstanie w Warszawie wybuch\u0142o za wcze\u015bnie, a decyzja oparta zosta\u0142a na w\u0105tpliwych informacjach wywiadowczych. Mo\u017cemy wr\u0119cz m\u00f3wi\u0107 o podr\u0119cznikowym syndromie my\u015blenia grupowego – decyzji podj\u0119tej w sytuacji znacznej utraty poczucia rzeczywisto\u015bci przez najwa\u017cniejszych dow\u00f3dc\u00f3w podziemia<\/strong>” – uwa\u017ca Zaremba.\u00a0<\/p>

Zdaniem historyka przecenia si\u0119 te\u017c znaczenie powstania dla Polak\u00f3w w okresie PRL. \u00a0<\/p>

„Nie przekonuje mnie teza o decyduj\u0105cym znaczeniu do\u015bwiadczenia powstania dla ruchu \u201eSolidarno\u015bci” – pisze Zaremba. – „W latach 70. mamy ju\u017c do czynienia z inn\u0105 kultur\u0105 polityczn\u0105, Aleksander Smolar pisa\u0142 o \u201ekulturze pokojowego protestu”. My\u015bl\u0119, \u017ce dla wi\u0119kszo\u015bci elit solidarno\u015bciowych, a tak\u017ce ruchu opozycyjnego lat 70., o wiele wa\u017cniejszymi do\u015bwiadczeniami by\u0142o st\u0142umienie powstania w Budapeszcie w 1956 r. i praskiej wiosny w 1968 r. Jako przestroga<\/strong>” \u00ad- uwa\u017ca historyk.<\/p>

Zaremba zwraca natomiast uwag\u0119, \u017ce powstanie ogromnie wp\u0142yn\u0119\u0142o na polsk\u0105 „tkank\u0119 spo\u0142eczn\u0105”.<\/p>

„Gdy w latach 70. czy 80. jecha\u0142o si\u0119 z Warszawy do Krakowa, mo\u017cna si\u0119 by\u0142o przekona\u0107, \u017ce to miasto ma zupe\u0142nie inny charakter. Inne obrazy wisia\u0142y na \u015bcianach, sta\u0142y przedwojenne meble, czu\u0142o si\u0119 pami\u0119\u0107 przesz\u0142o\u015bci zawart\u0105 w bibelotach, w rytua\u0142ach codzienno\u015bci, wreszcie w ludziach, kt\u00f3rzy tam mieszkali. Powstanie w Warszawie rozerwa\u0142o t\u0119 tkank\u0119 spo\u0142eczn\u0105. W powojennej stolicy trudno by\u0142o prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105. A teraz wyobra\u017amy sobie Warszaw\u0119, kt\u00f3ra nie uleg\u0142a zburzeniu i przypomina Krak\u00f3w z lat 70. czy 80″<\/strong> – pisze Zaremba.<\/p>

rp.pl\/KRESY.PL<\/p>

Za: Kresy.pl (01 sierpnia 2015) <\/a><\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

Prof. Wolniewicz: W tym zrywie zabrak\u0142o rozwagi<\/h2>

Powstanie warszawskie powinno by\u0107 ostatnim polskim powstaniem – taka nauka zdaniem prof. Wolniewicza p\u0142ynie z dzisiejszej rocznicy.<\/p>

Filozof prof. Bogus\u0142aw Wolniewicz udzieli\u0142 wywiadu portalowi Stefczyk.info<\/a>, w kt\u00f3rym podzieli\u0142 si\u0119 swoj\u0105 ocen\u0105 Powstania Warszawskiego.<\/p>

„Powiem kr\u00f3tko: to by\u0142 dramatyczny zryw narodowy, w kt\u00f3rym zabrak\u0142o rozwagi. Dow\u00f3dcy my\u015bleli, \u017ce w ten spos\u00f3b odwr\u00f3ci si\u0119 rezultaty II wojny \u015bwiatowej. To by\u0142o jednak ca\u0142kowitym z\u0142udzeniem”<\/strong>– powiedzia\u0142 prof. Wolniewicz. <\/strong><\/p>

Jego zdaniem od pocz\u0105tku wiedziano, \u017ce zryw nie przyniesie oczekiwanych skutk\u00f3w. „W mojej ocenie i wtedy by\u0142o to wiadome i zupe\u0142nie jasne. Powstanie robiono przecie\u017c po kryjomu, w ukryciu przed Aliantami<\/strong>” – m\u00f3wi naukowiec.<\/p>

Znanego filozofa nie przekonuj\u0105 argumenty, \u017ce powstanie i tak by wybuch\u0142o z powodu zapa\u0142u m\u0142odzie\u017cy.<\/p>

„Jak to nie da\u0142oby si\u0119 utrzyma\u0107 \u017co\u0142nierzy? To przecie\u017c by\u0142o wojsko, a nie ho\u0142ota, kt\u00f3ra robi\u0142a co chce. Takie stawianie sprawy m\u00f3wi \u017ale o AK. To sugeruje, \u017ce mamy do czynienia z band\u0105 wata\u017ck\u00f3w, kt\u00f3rzy zrobiliby Powstanie. To by\u0142a przecie\u017c zdyscyplinowana armia, \u017ce gdyby nie by\u0142o rozkazu, to by nie by\u0142o Powstania. Jednak rozkaz by\u0142<\/strong>” – t\u0142umaczy prof. Wolniewicz.<\/p>

Na dywagacje co by by\u0142o, gdyby powstanie nie wybuch\u0142o, emerytowany naukowiec odpowiada, \u017ce sytuacja wcale nie by\u0142aby gorsza. „Rosjanie zrobiliby to samo, zaj\u0119liby Polsk\u0119, jak zrobili to przedtem. Jednak gdyby nie Powstanie nie wygin\u0119\u0142oby 30 tysi\u0119cy najbardziej ideowej m\u0142odzie\u017cy, nie zniszczono by stolicy, kt\u00f3r\u0105 odbudowywali\u015bmy przez 40 lat<\/strong>” – m\u00f3wi.<\/p>

Mimo to powstanie warszawskie powinno by\u0107 zdaniem prof. Wolniewicza trwale obecne w polskiej \u015bwiadomo\u015bci historycznej.<\/p>

„Trzeba m\u00f3wi\u0107 o bohaterstwie i waleczno\u015bci \u017co\u0142nierzy AK, ale jednocze\u015bnie wskazywa\u0107 na nieodpowiedzialno\u015b\u0107 polityczn\u0105 dow\u00f3dztwa. Od Miko\u0142ajczyka poczynaj\u0105c. Powstanie powinni by\u0107 w centrum polskiej polityki historycznej. Jak pisa\u0142a poetka Anna \u015awirczy\u0144ska, kt\u00f3ra walczy\u0142a w Powstaniu, \u201ePowstanie Warszawskie powinno by\u0107 ostatnim polskim powstaniem\u201d. Z tego p\u0142ynie nauka, jak nie uprawia\u0107 polityki. Tak na to patrz\u0119”<\/strong> – ko\u0144czy prof. Wolniewicz.<\/p>

Stefczyk.info\/KRESY.PL<\/p>

Za: Kresy.pl (01 sierpnia 2015<\/span>)<\/a><\/p>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Powstanie Warszawskie sta\u0142o si\u0119 przedmiotem nowej polityki historycznej – zauwa\u017ca historyk Marcin Zaremba.„Polacy chc\u0105 by\u0107 dumni ze swojej historii, to oczywiste. Jednak rol\u0105 historyka nie jest budowanie ani podtrzymywanie narodowych mit\u00f3w. Krzepienie serc pozostawmy innym. Historycy powinni si\u0119 przeciwstawia\u0107 narodowej mitologicznej narracji, stawia\u0107 pytania, tak\u017ce te trudne i niewygodne. Cho\u0107by takie: czy mamy by\u0107 dumni […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82698"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82698"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82698\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}