{"id":82661,"date":"2015-08-02T15:06:02","date_gmt":"2015-08-02T19:06:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=82661"},"modified":"2015-08-02T15:06:02","modified_gmt":"2015-08-02T19:06:02","slug":"powstanie-wymusil-monter","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=82661","title":{"rendered":"Powstanie wymusi\u0142 \u201eMonter”\u2026"},"content":{"rendered":"

Notatka z rozmowy Jana Mat\u0142achowskiego, dzia\u0142acza Stronnictwa Narodowego, z pu\u0142kownikiem Kazimierzem Pluta-Czachowskim \u201eKuczab\u0105\u201d, cz\u0142onkiem Komendy G\u0142\u00f3wnej AK, w jego mieszkaniu w Warszawie przy ulicy Filtrowej 51 (23 pa\u017adziernika 1972 roku godzina 11:00-13:00).<\/strong><\/p>
\"\"<\/td><\/tr>

P\u0142k Antoni Chru\u015bciel \u201eMonter\u201d w centrum w fura\u017cerce<\/em><\/p><\/td><\/tr><\/tbody><\/table>

<\/span>W toku rozmowy gospodarz deklarowa\u0142 takie pogl\u0105dy i tak relacjonowa\u0142: – praca [Jana] Ciechanowskiego \u201ePowstanie Warszawskie\u201d to krok naprz\u00f3d. Dzi\u0119ki niej w kraju prze\u0142ama\u0142o si\u0119 oficjalne przemilczanie faktu istnienia pa\u0144stwa podziemnego, a zarazem odrzucono fa\u0142szywy pogl\u0105d, wedle kt\u00f3rego powstanie by\u0142o dzie\u0142em [Kazimierza] Sosnkowskiego i [Stanis\u0142awa] Miko\u0142ajczyka (teza Skar\u017cy\u0144skiego). Po raz pierwszy zgodnie z prawd\u0105 powi\u0105zano powstanie z reakcja na Teheran.<\/p>

Przy rozpatrywaniu genezy powstania nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119 technik\u0119 dowodzenia po \u201eGrocie\u201d [p\u0142k. Stefanie Roweckim – red.]. \u201eAlarm\u201d (pogotowie) jakie zarz\u0105dzi\u0142 \u201eMonter\u201d [p\u0142k Antoni Chru\u015bciel – red.] by\u0142o wst\u0119pem do podj\u0119cia walki. \u201eMonter\u201d po prostu zarz\u0105dzi\u0142 powstanie i to przes\u0105dzi\u0142o o dalszym biegu wydarze\u0144. Kto jak kto, ale \u201eMonter\u201d i p\u0142k [Tadeusz] Pe\u0142czy\u0144ski zbyt dobrze si\u0119 orientowali, bo gen. [Stanis\u0142aw] Tatar to ze 100 razy wbija\u0142 do g\u0142owy, \u017ce takiego rozkazu ju\u017c odwo\u0142a\u0107 nie mo\u017cna. Gen. [Tadeusz] B\u00f3r-Komorowski m\u00f3g\u0142 si\u0119 nie orientowa\u0107.<\/p>

\u201eMonter\u201d ten rozkaz wyda\u0142 najprawdopodobniej w uzgodnieniu z Pe\u0142czy\u0144skim, bo sam nie by\u0142 do tak wa\u017cnego kroku zdolny. Ca\u0142\u0105 akcj\u0119 poza plecami \u201eBora\u201d spiskuj\u0105c organizowali niezawodnie Pe\u0142czy\u0144ski, [p\u0142k Leopold] Okulicki i [p\u0142k Jan] Rzepecki. \u201eB\u00f3r\u201d z oburzeniem przy p\u0142k. Czachowskim zareagowa\u0142 w dniu 28 [lipca 1944] na wiadomo\u015b\u0107 o samorzutnym wydaniu przez \u201emontera\u201d rozkazu, kt\u00f3ry by\u0142 zastrze\u017cony dla Komendanta G\u0142\u00f3wnego AK i zarz\u0105dzi\u0142 odwo\u0142anie pogotowia. Tym niemniej wytworzy\u0142a si\u0119 sytuacja przymusowa i tragiczna. Szereg oddzia\u0142\u00f3w nie zesz\u0142o z posterunku, to jest z punktu wyj\u015bcia do walki. Przy otwartych oknach tu i \u00f3wdzie \u015bpiewano pie\u015bni, a nawet dochodzi\u0142o do star\u0107 zbrojnych.<\/p>

Poniedzia\u0142kowa [31 lipca 1944 r. – red.] ranna odprawa Komendy by\u0142a nie tyle odpraw\u0105, ile \u201erad\u0105 wojenn\u0105\u201d, na co wskazuje obecno\u015b\u0107 [Jana Stanis\u0142awa] Jankowskiego [Delegat Rz\u0105du na Kraj – red.], Okulickiego, \u201e\u0141aszcza\u201d [gen. Albin Skroczy\u0144ski – red.] i \u201eMontera\u201d.<\/p>

Pu\u0142kownik Pluta wyja\u015bnia, \u017ce technika wewn\u0119trznego dowodzenia jemu podlega\u0142a. P\u0142k Pluta ma wiadomo\u015bci od \u201eBronki\u201d [mjr Irena Karasi\u00f3wna – red.], \u017ce w poniedzia\u0142ek 31 lipca Pe\u0142czy\u0144ski i Okulicki udali si\u0119 ok. godziny 12-tej na po\u0142udniow\u0105 kwater\u0119 \u201eBora\u201d, by razem z nim zje\u015b\u0107 obiad i przeprowadzi\u0107 zasadnicz\u0105 rozmow\u0119. Wedle p\u0142k. Pluty obaj genera\u0142owie postanowili wtedy wymusi\u0107 szanta\u017cem na \u201eBorze\u201d natychmiastow\u0105 decyzj\u0119. Gospodarz twierdzi, \u017ce \u201eBora\u201d otacza\u0142a w Komendzie atmosfera nieprzyjazna, \u017ce wszyscy, a w szczeg\u00f3lno\u015bci Rzepecki, byli w stosunku do \u201eBora\u201d nielojalni, poza dwoma wyj\u0105tkami – kapitanem \u201eSzymonem\u201d [Ryszard Krzewicki] i nim samym. P\u0142k Pluta nie tylko przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z \u201eBorem\u201d, ale uwa\u017ca\u0142, \u017ce obowi\u0105zuje go dyscyplina.<\/p>

W poniedzia\u0142ek po po\u0142udniu 31 [lipca] p\u0142k Rzepecki albo by\u0142 w lokalu u \u201eBora\u201d, albo czeka\u0142 gdzie\u015b w pobli\u017cu na wynik. Wedle p\u0142k. Pluty \u201eMonetr\u201d meldowa\u0142 w poniedzia\u0142ek po po\u0142udniu, \u017ce wojska radzieckie s\u0105 ju\u017c na Pradze, \u201eB\u00f3r\u201d jednak lekkomy\u015blnie nie kaza\u0142 tego meldunku sprawdzi\u0107. O naiwno\u015bci \u201eBora\u201d \u015bwiadczy wedle pu\u0142kownika to, \u017ce jak zbawienia oczekiwa\u0142 on w czasie powstania nadej\u015bcia wojsk radzieckich, sam wychodzi\u0142 na dach, bo mu si\u0119 zdawa\u0142o, \u017ce ju\u017c bitw\u0119 s\u0142ycha\u0107.<\/p>

Pu\u0142kownik Pluta wskaza\u0142 na rannej odprawie w poniedzia\u0142ek, \u017ce trzeba czeka\u0107 na odpowiedni moment, to jest na zwi\u0105zanie walk\u0105 wojsk radzieckich z niemieckimi, czego wyrazem – wedle niego – mia\u0142o by\u0107 sforsowanie przez wojska radzieckie Wis\u0142y oraz natarcie na S\u0142u\u017cewiec i mosty warszawskie. Ostrzega\u0142 powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na otrzymane meldunki, na taktyk\u0119 radzieck\u0105 w stosunku do wyst\u0105pie\u0144 AK, na kt\u00f3re wojska radzieckie reagowa\u0142y wstrzymaniem dzia\u0142a\u0144, a nawet czasowym wycofaniem si\u0119.<\/p>

Pe\u0142czy\u0144ski ci\u0105g\u0142ymi zmianami dezorganizowa\u0142 Komend\u0119 i system jej prac, i tak np. \u201eDenhofa\u201d [p\u0142k Zygmunt Mi\u0142kowski – red.], kt\u00f3remu nie ufa\u0142, zdj\u0105\u0142 z kwatermistrzostwa 28 lipca i wys\u0142a\u0142 do \u0141odzi na komendanta Obszaru Zachodniego. Okulickiego, kt\u00f3ry obj\u0105\u0142 nominalnie szefostwo operacji, w dniu 25 lipca czy 28 lipca, skierowa\u0142 i wyznaczy\u0142 na kierownika \u201eNie\u201d. Od czasu wyjazdu Tatara [w kwietniu 1944 r. – red.] szefostwo operacji przesta\u0142o istnie\u0107. [P\u0142k Janusz] Bokszczanin wyznaczany i odwo\u0142ywany nic nie robi\u0142, tylko nosi\u0142 tytu\u0142 szefa operacji. Faktyczna likwidacja operacji zem\u015bci\u0142a si\u0119 fatalnie.<\/p>

P\u0142k Pluta jako szef \u0142\u0105czno\u015bci i og\u00f3lnego dowodzenia (technika) pierwszy odczytywa\u0142 poczt\u0119 z Londynu. Ot\u00f3\u017c 7 lipca 1944 mia\u0142 w r\u0119ku miesi\u0119czny komunikat Naczelnego Wodza za czerwiec. Dokument dotar\u0142 do Pe\u0142czy\u0144skiego i znik\u0142, prawdopodobnie nie czyta\u0142 go nawet \u201eB\u00f3r\u201d. W komunikacie tym Naczelny W\u00f3dz informowa\u0142, \u017ce w Teheranie zadecydowano o naszym losie. Europ\u0119 podzielono na stref\u0119 wp\u0142yw\u00f3w Zachodu i Wschodu, kt\u00f3ra przebiega\u0107 b\u0119dzie od Triestu po Hamburg, nas w\u0142\u0105czono do strefy radzieckiej i uzale\u017cniono od Moskwy. W tej sytuacji nasza rola (militarna) w tej wojnie sko\u0144czy\u0142a si\u0119. Poderwiemy si\u0119 do walki dopiero w czasie III wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3ra jest nieunikniona. Zaprzesta\u0107 nale\u017cy wszelkich dzia\u0142a\u0144 i wykrwawiania si\u0119. M\u0142odzie\u017c nale\u017cy odsy\u0142a\u0107 na Zach\u00f3d, cho\u0107by przez Todta [niemiecka organizacja zajmuj\u0105ca si\u0119 budownictwem na rzecz armii niemieckiej – red.] b\u0119dzie tu potrzebna.<\/p>

\u201eB\u00f3r\u201d przewidywa\u0142 – jak si\u0119 pu\u0142kownik dowiedzia\u0142 – po wyj\u015bciu Niemc\u00f3w z Warszawy utworzenie w rejonie Politechniki bastionu, na kt\u00f3rym chcia\u0142 stoczy\u0107 ostatnia walk\u0119, tym razem z wojskami radzieckimi. Ta koncepcja okop\u00f3w \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy nie by\u0142a decyzj\u0105 wojskow\u0105, nic nie mia\u0142a wsp\u00f3lnego z wojskowym sposobem my\u015blenia.<\/p>

Okulicki odby\u0142 9 lipca z p\u0142k. Plut\u0105 rozmow\u0119, wskazywa\u0142 na konieczno\u015b\u0107 walki w Warszawie, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 odpowiedzi\u0105 na Teheran i wskazywa\u0142 na konieczno\u015b\u0107 zmian na stanowiskach naczelnych podziemia. \u201eB\u00f3r\u201d jedynie komendantem de nomine, w\u0142adz\u0119 sprawowa\u0142 Pe\u0142czy\u0144ski, wskazuje na to cho\u0107by taki drobny fakt, gdy nadesz\u0142o zapytanie od [gen. Kazimierza] Sosnkowskiego o opini\u0119 w sprawie Tatara, kt\u00f3rego naczelny W\u00f3dz chcia\u0142 odznaczy\u0107 Krzy\u017cem Virtuti Militari IV klasy za prac\u0119 w podziemiu. \u201eB\u00f3r\u201d odczytawszy depesz\u0119 stwierdzi\u0142, \u017ce chyba nie b\u0119dziemy si\u0119 temu sprzeciwia\u0107, na to Pe\u0142czy\u0144ski wyrwa\u0142 mu z r\u0105k depesz\u0119, \u017cachn\u0105\u0142 si\u0119 i autorytatywnie orzek\u0142, \u017ce w \u017cadnym wypadku na to si\u0119 nie zgodzimy (\u2026)\u00a0odrzek\u0142: – bo takich \u201ebebech\u00f3w\u201d nie trzeba na \u015bwiat\u0142o dzienne wywleka\u0107.<\/p>

Pu\u0142kownik Pluta mia\u0142 przez kpt. \u201eSzymona\u201d wiadomo\u015b\u0107, \u017ce p\u0142k Rzepecki stale w soboty z teczka pe\u0142n\u0105 flach je\u017adzi na rozmowy z [Kazimierzem] Banachem [dzia\u0142acz PSL – red.] do Podkowy. W czasie powstania Banach zaprosi\u0142 p\u0142k. Plut\u0119 oraz p\u0142k. [Kazimierza] Iranka-Osmeckiego na koniak, w czasie rozmowy opowiada\u0142 o tym, \u017ce w czerwcu [1944] w prywatnym mieszkaniu na Polnej 40 odby\u0142a si\u0119 ca\u0142onocna biesiada, uczestniczyli w niej, obok Banacha, Rzepecki, Okulicki i [Adam] Bie\u0144 [z-ca Delegata Rz\u0105du z ramienia PSL]. Okulicki dowodzi\u0142, \u017ce Jankowski i \u201eB\u00f3r\u201d nie zdolni s\u0105 do decyzji i sprawowania w\u0142adzy, \u017ce trzeba ich odsun\u0105\u0107 i wprowadzi\u0107 dyktatur\u0119 ludowcowo-akowsk\u0105. Na komendanta AK wysuwa\u0142 Pe\u0142czy\u0144skiego. Oburzona tak\u0105 propozycj\u0105 Piasecka [kpt Irena Lang, szef Sekretariatu Oddzia\u0142u VI BiP – red.], kt\u00f3ra dy\u017curowa\u0142a w s\u0105siednim pokoju, mia\u0142a przerwa\u0107 wyw\u00f3d Okulickiego i \u201ezgasi\u0142a t\u0105 nocn\u0105 rodak\u00f3w narad\u0119\u201d. Musieli si\u0119 zadowoli\u0107 sut\u0105 wy\u017cerk\u0105 i flachami.<\/p>

\u0179r\u00f3d\u0142o: notatka Jana Mat\u0142achowskiego w posiadaniu redakcji<\/em><\/p>

Kim by\u0142 Kazimierz Pluta-Czachowski?<\/h4>

Kazimierz Pluta-Czachowski ps. \u201eGo\u0142dyn\u201d, \u201eKuczaba\u201d, \u201ePaprzyca\u201d ur. 11 lutego 1898 w Koz\u0142owie, zm. 5 sierpnia 1979 w Warszawie) – pu\u0142kownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.
By\u0142 synem Wincentego Pluty i Tekli z domu Gacek. W m\u0142odo\u015bci nale\u017ca\u0142 do \u201eZarzewia\u201d i Polskich Dru\u017cynach Strzeleckich. Od sierpnia 1914 s\u0142u\u017cy\u0142 w I Brygadzie Legion\u00f3w Polskich, po kryzysie przysi\u0119gowym zosta\u0142 internowany w obozie w Szczypiornie. Z obozu zosta\u0142 zwolniony w 1917, w tym te\u017c roku zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 komendanta Obwodu Miech\u00f3w Polskiej Organizacji Wojskowej, nast\u0119pnie zosta\u0142 komendantem Obwodu S\u0142omniki oraz dow\u00f3dc\u0105 lotnych oddzia\u0142\u00f3w bojowych w Podokr\u0119gu Miech\u00f3w.<\/p>

W 1918 wst\u0105pi\u0142 do Wojska Polskiego. Pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w 25. Pu\u0142ku Piechoty w Piotrkowie. W latach 1926-1928 by\u0142 s\u0142uchaczem Kursu Normalnego Wy\u017cszej Szko\u0142y Wojennej w Warszawie. Z dniem 31 pa\u017adziernika 1928, po uko\u0144czeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, otrzyma\u0142 przydzia\u0142 s\u0142u\u017cbowy do 7 Dywizji Piechoty na stanowisko oficera sztabu.
W 1929 zosta\u0142 komendantem Okr\u0119gu Nr IV \u0141\u00f3dzkiego Zwi\u0105zku Strzeleckiego i oficerem do prac Przysposobienia Wojskowego w dyspozycji dow\u00f3dcy Okr\u0119gu Korpusu Nr IV w \u0141odzi. W latach 1932-1934 by\u0142 szefem sztabu i zast\u0119pc\u0105 komendanta g\u0142\u00f3wnego ZS.<\/p>

W 1936 zosta\u0142 szefem Oddzia\u0142u Wyszkolenia w Dow\u00f3dztwie Korpusu Ochrony Pogranicza. We wrze\u015bniu 1939 by\u0142 szefem sztabu 18 Dywizji Piechoty ze sk\u0142adu SGO Narew, dowodzonej przez pu\u0142kownika Stefana Kosseckiego.<\/p>

W konspiracji by\u0142 cz\u0142onkiem Organizacji Or\u0142a Bia\u0142ego w 1940 przeszed\u0142 z organizacj\u0105 do ZWZ. By\u0142 szefem Oddzia\u0142u V-O \u0141\u0105czno\u015bci i zast\u0119pc\u0105 szefa sztabu Komendy G\u0142\u00f3wnej Armii Krajowej. W 1945 aresztowany w Polsce, a nast\u0119pnie internowany w Kazachstanie. W latach 1949-1956 by\u0142 wi\u0119\u017aniem stalinowskim. W latach 70. by\u0142 kierownikiem Komisji Historycznej 18 Dywizji Piechoty, kt\u00f3ra m.in. wnioskowa\u0142a o przyznanie orderu Z\u0142otego Krzy\u017ca Virtuti Militari (IV klasy) dla swego by\u0142ego dow\u00f3dcy, w\u00f3wczas ju\u017c genera\u0142a brygady Stefana Kosseckiego. W ostatnich latach \u017cycia, uczestnik Ruchu Obrony Praw Cz\u0142owieka i Obywatela.<\/p>

Awanse: * kapitan 1 grudnia 1924 ze starsze\u0144stwem z 15 sierpnia 1924 i 36 lokat\u0105 * major 17 grudnia 1931 ze starsze\u0144stwem z 1 stycznia 1932 i 25 lokat\u0105 * podpu\u0142kownik * pu\u0142kownik. Ordery i odznaczenia: * Krzy\u017c Z\u0142oty Orderu Wojennego Virtuti Militari * Krzy\u017c Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari * Krzy\u017c Niepodleg\u0142o\u015bci * Krzy\u017c Walecznych – czterokrotnie * Srebrny Krzy\u017c.<\/p>

http:\/\/www.mysl-polska.pl<\/a><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Notatka z rozmowy Jana Mat\u0142achowskiego, dzia\u0142acza Stronnictwa Narodowego, z pu\u0142kownikiem Kazimierzem Pluta-Czachowskim \u201eKuczab\u0105\u201d, cz\u0142onkiem Komendy G\u0142\u00f3wnej AK, w jego mieszkaniu w Warszawie przy ulicy Filtrowej 51 (23 pa\u017adziernika 1972 roku godzina 11:00-13:00).P\u0142k Antoni Chru\u015bciel \u201eMonter\u201d w centrum w fura\u017cerceW toku rozmowy gospodarz deklarowa\u0142 takie pogl\u0105dy i tak relacjonowa\u0142: – praca [Jana] Ciechanowskiego \u201ePowstanie Warszawskie\u201d to […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82661"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82661"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82661\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82661"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82661"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82661"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}