{"id":82558,"date":"2015-07-21T13:44:17","date_gmt":"2015-07-21T17:44:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=82558"},"modified":"2015-07-21T13:44:17","modified_gmt":"2015-07-21T17:44:17","slug":"prof-bartyzel-mikolaj-ii-krolem-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=82558","title":{"rendered":"Prof. Bartyzel: Miko\u0142aj II kr\u00f3lem Polski?"},"content":{"rendered":"

Widz\u0119 nami\u0119tne spory o to czy imperator Wszechrusi (i niew\u0105tpliwy m\u0119czennik) Miko\u0142aj II by\u0142 czy nie by\u0142 „ostatnim kr\u00f3lem Polski”. A mon avis b\u0142\u0119dy wi\u0119kszo\u015bci dyskutant\u00f3w (pomijam tych, co w imieniu wyimaginowanych „w\u0142o\u015bcian” wygra\u017caj\u0105 stryczkami albo nazywaj\u0105 konserwatyst\u00f3w debilami i wysy\u0142aj\u0105 ich do tiurmy, bo z tymi nie da si\u0119 i nie ma po co dyskutowa\u0107) bior\u0105 si\u0119 z nierozr\u00f3\u017cniania pozytywnego LEGALIZMU <\/strong>od PRAWOWITO\u015aCI<\/strong>. Moje stanowisko natomiast jest nast\u0119puj\u0105ce.<\/p>

\"\" Nie ma \u017cadnych podstaw, aby kwestionowa\u0107 LEGALNO\u015a\u00c4\u2020 dw\u00f3ch pierwszych (licz\u0105c od 1815 r.) Romanow\u00f3w jako w\u0142adc\u00f3w Kr\u00f3lestwa Polskiego, utworzonego na Kongresie Wiede\u0144skim. T\u0119 legalno\u015b\u0107 uznawali zreszt\u0105 praktycznie wszyscy Polacy w tej epoce – nawet uczestnicy spisk\u00f3w, tyle\u017c „narodowych”, co liberalnych w tre\u015bci (jak cho\u0107by mjr \u0141ukasi\u0144ski). Nie da si\u0119 tak\u017ce obroni\u0107 legalno\u015bci uchwa\u0142y detronizacyjnej Sejmu z 1831 r., bo Sejm, zwo\u0142any z woli kr\u00f3la, nie mia\u0142 \u017cadnych uprawnie\u0144 do dysponowania koron\u0105 (pomijaj\u0105c aspekt stricte polityczny, czyli \u017ce autorzy uchwa\u0142y zgubili tym Polsk\u0119, jak powiedzia\u0142 nie kto inny, jak nasz najwi\u0119kszy m\u0105\u017c stanu XIX wieku, ks. Adam J. Czartoryski). Ale na czym opiera\u0142a si\u0119 ta legalno\u015b\u0107? Na dwu podstawach: (a) decyzji mocarstw rozstrzygaj\u0105cych o kszta\u0142cie Europy, (b) nadaniu temu tworowi politycznemu konstytucji przez kr\u00f3la Aleksandra (nazbyt liberalnej sk\u0105din\u0105d, ale to nie ma tu nic do rzeczy). I to wszystko: si\u0142a + prawo pozytywne. Realizm nakazywa\u0142 uzna\u0107 ten stan rzeczy, bo nic lepszego nie mog\u0142o si\u0119 wtedy zdarzy\u0107. Natomiast ten tw\u00f3r polityczny, wykrojony ze skrawka ziem dawnej Rzplitej (bez historycznych stolic: Gniezna, Poznania i Krakowa) nie m\u00f3g\u0142 wykaza\u0107 si\u0119 \u017cadn\u0105 prawowito\u015bci\u0105, ani w sensie (a) dynastycznym) – bo tego w og\u00f3le w Polsce od Jagiellon\u00f3w nie by\u0142o, ani (b) historycznym, bo nie istnia\u0142a \u017cadna ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy kr\u00f3lewsko-wielkoksia\u017c\u0119c\u0105 Rzeczpospolit\u0105 Obojga Narod\u00f3w; po jej likwidacji lata 1795-1815 s\u0105 „czarn\u0105 dziur\u0105”.<\/p>

Czy natomiast owo Kr\u00f3lestwo mog\u0142o zyska\u0107 (c) prawowito\u015b\u0107 w sensie moralnym – czyli „wykonywania”? Owszem, mog\u0142o, ale to zale\u017ca\u0142o od post\u0119powania w\u0142adc\u00f3w w\u0142a\u015bnie. Gdyby przestrzegano konstytucyjnych zasad ustrojowych, gdyby spe\u0142niono obietnic\u0119 przy\u0142\u0105czenia Ziem Zabranych, to t\u0119 prawowito\u015b\u0107 by Romanowowie mogli naby\u0107. Ale ich post\u0119powanie temu przeczy\u0142o, za\u015b od 1832 roku nast\u0119puje proces destrukcji przez nich Kr\u00f3lestwa, pocz\u0105wszy od uchylenia konstytucji, a sko\u0144czywszy na degradacji do rangi i nomenklatury „Kraju Nadwi\u015bla\u0144skiego” bodaj w 1874 i nadto urz\u0119dowej rusyfikacji (wi\u0119c dzia\u0142aniu typowo nacjonalistycznemu i rewolucyjnemu). Mo\u017cna te\u017c \u015bcierpie\u0107 kr\u00f3la -schizmatyka – skoro \u015bcierpia\u0142 to Ko\u015bci\u00f3\u0142 w osobie Prymasa Kr\u00f3lestwa, koronuj\u0105cego Miko\u0142aja I, ale nie mo\u017cna \u015bcierpie\u0107 kasaty i prze\u015bladowania unit\u00f3w. Jak m\u00f3wi \u015bw. Tomasz z Akwinu, kr\u00f3l jest dla kr\u00f3lestwa, a nie kr\u00f3lestwo dla kr\u00f3la, \u017caden w\u0142adca nie ma wi\u0119c prawa dzia\u0142a\u0107 na szkod\u0119 danego mu kr\u00f3lestwa, a czyni\u0105c tak traci prawo do jego posiadania, traci prawowito\u015b\u0107 wykonywania. W\u0142adza jest te\u017c pewn\u0105 – specyficzn\u0105 – form\u0105 w\u0142asno\u015bci, a nauka spo\u0142eczna Ko\u015bcio\u0142a m\u00f3wi, \u017ce w\u0142a\u015bciciel, kt\u00f3ry jest w\u0142odarzem maj\u0119tnosci Bo\u017cej bardziej ni\u017c tym, kt\u00f3ry w sensie poga\u0144sko-rzymskim ma „ius utendi et abutendi”, traci do niej prawo wskutek jej nieuprawiania b\u0105d\u017a z\u0142ego, tzn. ze szkod\u0105 dla dobra wsp\u00f3lnego, zarz\u0105dzania.<\/p>

Konkluduj\u0105c: poprzez fakt dzia\u0142ania na szkod\u0119 kr\u00f3lestwa, kt\u00f3re uzyskali w 1815 roku, jego celowej i systematycznej destrukcji, dzia\u0142ania sprzecznego z dobrem wsp\u00f3lnym, Romanowowie utracili prawo do niego. Gdy kr\u00f3lestwo jest fikcj\u0105, tytu\u0142 „kr\u00f3la Polski” w nomenklaturze urz\u0119dowej cesarzy rosyjskich nie ma wi\u0119kszego znaczenia, jak tytu\u0142 „kr\u00f3l\u00f3w Francji” w nomenklaturze kr\u00f3l\u00f3w angielskich od traktatu w Troyes – ca\u0142kowicie sprzecznego z prawem fundamentalnym Kr\u00f3lestw Francji. To fikcja prawna, czcza tytulatura z jednej strony, a z drugiej naga si\u0142a, do 1915 roku.<\/p>

Jeszcze taka kwestia. Je\u017celi Miko\u0142aj II by\u0142 legalnie i prawowicie kr\u00f3lem Polski, to oczywist\u0105 implikacj\u0105 tego\u017c jest obowi\u0105zek wierno\u015bci mu w ka\u017cdej sytuacji ze strony tych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy urodzili si\u0119 w zasi\u0119gu jego w\u0142adzy, a w szczeg\u00f3lno\u015bci tych, kt\u00f3rzy z tytu\u0142u obejmowanych godno\u015bci i funkcji sk\u0142adali mu przysi\u0119g\u0119.
Lecz w takim razie cz\u0142onkowie Rady Regencyjnej Kr\u00f3lestwa Polskiego – ale zupe\u0142nie innego, bo ustanowionego wol\u0105 innych w\u0142adc\u00f3w (cesarzy niemieckiego i austriackiego) – przyjmuj\u0105c z r\u0105k tych cesarzy nominacje – byli zdrajcami, wiaro\u0142omcami i buntownikami wzgl\u0119dem kr\u00f3la Miko\u0142aja, bo wszyscy oni byli z urodzenia jego poddanymi. I nic tu zmienia fakt, ze zmieni\u0142y si\u0119 okoliczno\u015bci polityczne, albowiem dop\u00f3ki trwa wojna i nie ma traktatu pokojowego, to utrata kontroli nad terytorium i jego okupacja przez stron\u0119 przeciwn\u0105 nie tworzy \u017cadnej nowej prawnej sytuacji z punktu widzenia prawa mi\u0119dzynarodowego.<\/p>

Pytam wi\u0119c: kto pierwszy rzuci kamieniem w abpa Kakowskiego, ks. Lubomirskiego i hr. Ostrowskiego?<\/p>

Profesor Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>

\u017ar\u00f3d\u0142o: facebook<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Widz\u0119 nami\u0119tne spory o to czy imperator Wszechrusi (i niew\u0105tpliwy m\u0119czennik) Miko\u0142aj II by\u0142 czy nie by\u0142 „ostatnim kr\u00f3lem Polski”. A mon avis b\u0142\u0119dy wi\u0119kszo\u015bci dyskutant\u00f3w (pomijam tych, co w imieniu wyimaginowanych „w\u0142o\u015bcian” wygra\u017caj\u0105 stryczkami albo nazywaj\u0105 konserwatyst\u00f3w debilami i wysy\u0142aj\u0105 ich do tiurmy, bo z tymi nie da si\u0119 i nie ma po co […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[35,195,158],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82558"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82558"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82558\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}