Przepychany w Sejmie w wielkim ostatnio po\u015bpiechu, z inicjatywy Prezydenta B. Komorowskiego, projekt nowej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (druk 1590), obok wielu zasadniczych sprzeczno\u015bci z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Konstytucj\u0105 i regu\u0142ami demokracji przewiduje te\u017c wykraczaj\u0105c\u0105 poza ramy Ustawy Zasadniczej procedur\u0119 \u201estwierdzenia przeszkody w sprawowaniu urz\u0119du przez Prezydenta Rzeczypospolitej\u201d.<\/p>
<\/span><\/p> Konstytucja w art. 131 ust. 1 stwierdza, \u017ce: \u201eJe\u017celi Prezydent Rzeczypospolitej nie mo\u017ce przej\u015bciowo sprawowa\u0107 urz\u0119du, zawiadamia o tym Marsza\u0142ka Sejmu, kt\u00f3ry tymczasowo przejmuje obowi\u0105zki Prezydenta Rzeczypospolitej. Gdy Prezydent Rzeczypospolitej nie jest w stanie zawiadomi\u0107 Marsza\u0142ka Sejmu o niemo\u017cno\u015bci sprawowania urz\u0119du, w\u00f3wczas o stwierdzeniu przeszkody w sprawowaniu urz\u0119du przez Prezydenta Rzeczypospolitej rozstrzyga Trybuna\u0142 Konstytucyjny na wniosek Marsza\u0142ka Sejmu. W razie uznania przej\u015bciowej niemo\u017cno\u015bci sprawowania urz\u0119du przez Prezydenta Rzeczypospolitej, Trybuna\u0142 Konstytucyjny powierza Marsza\u0142kowi Sejmu tymczasowe wykonywanie obowi\u0105zk\u00f3w Prezydenta Rzeczypospolitej\u201d.<\/p> S\u0119dziowie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego (dalej TK), kt\u00f3rzy napisali projekt oraz Prezydent B. Komorowski inicjuj\u0105cy w Sejmie prace na now\u0105 ustaw\u0105 o Trybunale, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na art. 197 Konstytucji upowa\u017cniaj\u0105cy uregulowanie ustaw\u0105 organizacji i trybu post\u0119powania przed TK, oraz na art. 131 Konstytucji, przewiduj\u0105cy dla TK kompetencj\u0119 wydania na wniosek Marsza\u0142ka Sejmu postanowienia o stwierdzeniu przeszkody w sprawowaniu urz\u0119du przez Prezydenta RP, przygotowali ca\u0142y nowy rozdzia\u0142 10 (zobacz aktualn\u0105 wersj\u0119 projektu po pracach w komisjach przy druku 3397), kt\u00f3rego regulacja – poza \u00a0uprawnionymi elementami proceduralnymi – zawiera \u00a0te\u017c elementy, kt\u00f3re nie mog\u0105 by\u0107 przes\u0105dzone ustaw\u0105 lecz tylko Konstytucj\u0105<\/strong>.<\/p> Cytowany art. 131 Konstytucji przewiduje og\u00f3ln\u0105 procedur\u0119 czasowego \u201ezawieszenia\u201d Prezydenta RP na urz\u0119dzie. Nie wskazuje on jednak, jakie<\/strong> mog\u0105 by\u0107 te \u201eprzej\u015bciowe\u201d przyczyny niemo\u017cno\u015bci sprawowania urz\u0119du przez Prezydenta, w oparciu o kt\u00f3re Marsza\u0142ek Sejmu m\u00f3g\u0142by wyst\u0105pi\u0107 do TK z wnioskiem o \u201euznanie przej\u015bciowej niemo\u017cno\u015bci\u201d wykonywania funkcji przez Prezydenta RP, kt\u00f3re TK nast\u0119pnie analizowa\u0142by.<\/p> Art. 116 projektu ustawy o TK nie zwa\u017caj\u0105c na ten istotny brak przyznaje Marsza\u0142kowi Sejmu prawo – by w zasadzie uznaniowo, bo konstytucyjnie jest to niedookre\u015blone – samodzielnie okre\u015bli\u0142 co, jaka konkretnie okoliczno\u015b\u0107, przyczyna, pow\u00f3d<\/strong> uzasadniaj\u0105 wniosek do TK o \u201estwierdzenie przeszkody w sprawowaniu urz\u0119du przez Prezydenta RP\u201d.<\/p> Czyli, mimo braku jasnego przepisu konstytucyjnego precyzuj\u0105cego okoliczno\u015bci przej\u015bciowego \u201ezawieszenia\u201d Prezydenta RP w jego urz\u0119dowaniu, projekt ustawy o TK (tj. aktu ni\u017cszego rz\u0119du), nawet nie doprecyzowuje tych przyczyn, ale gorzej, przekazuje to do dyskrecjonalnej, samodzielnej decyzji aktualnego Marsza\u0142ka Sejmu. Zezwala, by to on sam te powody, na u\u017cytek swego dora\u017anego wniosku do TK sprecyzowa\u0142 i wskaza\u0142 jako pow\u00f3d \u201ezawieszenia\u201d Prezydenta. Marsza\u0142ek Sejmu uzyska tym samym bardzo powa\u017cn\u0105 kompetencj\u0119, kt\u00f3ra wykorzystywana dowolnie mo\u017ce mie\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne skutki polityczno-prawne. Ewentualna kontrola tych okoliczno\u015bci przez TK pozbawiona by\u0142aby tzw. wzorca konstytucyjnego, tj. konstytucyjnego punktu odniesienia, przy badaniu legalno\u015bci stanu wskazanego przez Marsza\u0142ka Sejmu jako \u201eprzeszkoda\u201d, i to \u201eprzeszkoda przej\u015bciowa\u201d wystarczaj\u0105ca do czasowego \u201ezawieszenia\u201d Prezydenta w jego funkcjach.<\/p> Przekazanie przez projekt ustawy o TK Marsza\u0142kowi Sejmu kompetencji skonkretyzowania powodu<\/strong> czasowego \u201ezawieszenia\u201d Prezydenta RP na urz\u0119dzie wykracza<\/strong> poza konstytucyjne upowa\u017cnienie do ustawowego uregulowania \u201eorganizacji i trybu post\u0119powania przed Trybuna\u0142em Konstytucyjnym\u201d. Nie jest to bowiem regulacja \u201eprocedury\u201d przed TK, lecz – o bardzo daleko id\u0105cych skutkach konstytucyjno-politycznych – regulacja o charakterze materialnym<\/strong>, kt\u00f3ra pozakonstytucyjnie niejako \u201ezalegalizuje\u201d \u00a0now\u0105, wa\u017cn\u0105 kompetencj\u0119 Marsza\u0142ka Sejmu, kt\u00f3ry b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uznaniowo okre\u015bli\u0107 przyczyn\u0119<\/strong> z\u0142o\u017cenia wniosku do TK o czasowe odsuni\u0119cie urz\u0119duj\u0105cego Prezydenta RP od w\u0142adzy.<\/p> Przyczyny te, powody – winna jak wspomnia\u0142am – cho\u0107by w kierunkowy spos\u00f3b – wskaza\u0107 np. w art. 131 sama Konstytucja, by unikn\u0105\u0107 ew. nadu\u017cy\u0107 i dowolno\u015bci wobec urz\u0119duj\u0105cego Prezydenta ze strony nie zawsze \u017cyczliwej mu parlamentarnej wi\u0119kszo\u015bci.<\/strong><\/p> Dopiero wi\u0119c po konstytucyjnym, materialnym, doprecyzowaniu w art. 131 Konstytucji powod\u00f3w \u201eprzej\u015bciowego\u201d zawieszenia Prezydenta RP w sprawowaniu jego urz\u0119du, post\u0119powanie przed TK mog\u0142oby si\u0119 toczy\u0107 zgodnie z Konstytucj\u0105, gdy\u017c Marsza\u0142ek Sejmu nie mia\u0142by ju\u017c swobody w wyborze decyzji przy podejmowaniu dzia\u0142a\u0144 wobec Prezydenta. Marsza\u0142ek Sejmu by\u0142by zwi\u0105zany przyczynami wskazanymi konstytucyjnie. <\/strong><\/p> Obowi\u0105zuj\u0105ca ci\u0105gle ustawa o TK nie zawiera odr\u0119bnych postanowie\u0144 dotycz\u0105cych procedury, o kt\u00f3rej m\u00f3wi art. 131 Konstytucji. Jedynie w art. 28 wymienia kto by\u0142by ew. uczestnikiem post\u0119powania w takiej sprawie. Za\u015b projekt ustawy o TK tworz\u0105c, nowy rozbudowany rozdzia\u0142 o procedurze dotycz\u0105cej art. 131 ust. 1 Konstytucji dokonuje bardzo subtelnego, niewidocznego na pierwszy rzut oka, materialnego naruszenia Konstytucji. Projekt bowiem<\/strong> bezpodstawnie zezwala, milcz\u0105co uznaje pozakonstytucyjn\u0105 kompetencj\u0119 Marsza\u0142ka Sejmu do samodzielnego okre\u015blenia, decydowania \u201eco\u201d stanowi przej\u015bciow\u0105 przeszkod\u0119 w sprawowaniu urz\u0119du Prezydenta RP, mimo milczenia Konstytucji w tej sprawie.<\/strong><\/p> Tu trzeba przypomnie\u0107 podstawow\u0105 zasad\u0119 ustroju RP wyra\u017con\u0105 w art. 7 Konstytucji i\u017c: \u201eOrgany w\u0142adzy publicznej dzia\u0142aj\u0105 [tylko – przyp. K.P.] na podstawie i w granicach prawa\u201d. Ta tzw. zasada legalizmu dzia\u0142ania w\u0142adz publicznych oznacza, \u017ce \u017caden organ w\u0142adzy publicznej nie mo\u017ce wykonywa\u0107 \u017cadnych kompetencji, kt\u00f3re nie zosta\u0142y mu wyra\u017anie przypisane w Konstytucji lub ustawach<\/strong>. W stosunkach publicznych nie dzia\u0142a wolno\u015bciowa zasada, \u017ce \u201e co nie jest zabronione jest dozwolone\u201d. Organy w\u0142adzy mog\u0105 podejmowa\u0107 dzia\u0142ania WY\u0141\u0104CZNIE \u201ena podstawie i granicach prawa\u201d. W omawianej sytuacji Marsza\u0142ek Sejmu nie ma dla wniosku do TK w sprawie \u201ezawieszenia\u201d Prezydenta materialnej podstawy prawnej w Konstytucji, kt\u00f3ra takie powody wskazywa\u0142aby. Bez takiej podstawy wniosek Marsza\u0142ka Sejmu do TK b\u0119dzie nadu\u017cyciem Konstytucji.<\/p> Projekt ustawy o TK przekazuje wi\u0119c bezprawnie Marsza\u0142kowi Sejmu prawo decydowania co stanowi<\/strong> \u201eprzej\u015bciow\u0105\u201d przeszkod\u0119 <\/strong>w sprawowaniu urz\u0119du przez Prezydenta RP.<\/p> Nadto TK b\u0119dzie rozpatrywa\u0142 wniosek Marsza\u0142ka Sejmu z wy\u0142\u0105czeniem jawno\u015bci.\u00a0 W pierwszej wersji projekt nie przewidywa\u0142 uczestnictwa w tym post\u0119powaniu \u017cadnego<\/strong> przedstawiciela Prezydenta RP<\/strong>, np. kogo\u015b z jego bliskich. Dopiero po moim prote\u015bcie dopisano jako reprezentanta interes\u00f3w Prezydenta w tym post\u0119powaniu Szefa Kancelarii Prezydenta RP, kt\u00f3ry jak si\u0119 zdaje, w takiej sprawie wcale nie musi by\u0107 odpowiednim reprezentantem rzeczywistych interes\u00f3w Prezydenta, np. chorego lub w inny spos\u00f3b niedysponowanej G\u0142owy Pa\u0144stwa. Nieobecno\u015b\u0107 przedstawiciela Prezydenta RP na rozprawie nie wstrzyma rozpatrzenia wniosku Marsza\u0142ka Sejmu.<\/p> Po rozpatrzeniu wniosku Marsza\u0142ka Sejmu TK wyda \u201epostanowienie o stwierdzeniu przeszkody w sprawowaniu urz\u0119du przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz o powierzeniu Marsza\u0142kowi Sejmu, nie d\u0142u\u017cej ni\u017c na 3 miesi\u0105ce, tymczasowego wykonywania obowi\u0105zk\u00f3w Prezydenta RP\u201d, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 przed\u0142u\u017cenia tego czasu na jeszcze kolejne 3 miesi\u0105ce, je\u015bli przeszkody te nie ustan\u0105.<\/p> Po uchwaleniu tej ustawy i po ewentualnym wyborze Andrzeja Dudy na prezydenta, mo\u017ce wi\u0119c teoretycznie zdarzy\u0107 si\u0119 sytuacja, \u017ce Marsza\u0142ek Sejmu z\u0142o\u017cy do TK wniosek o stwierdzenie \u201eczasowej niemo\u017cno\u015bci sprawowania urz\u0119du Prezydenta RP\u201d przez Andrzeja Dud\u0119, uzasadniaj\u0105c to (bo tak mu akurat przyjdzie na my\u015bl) np. chorob\u0105 psychiczn\u0105 prezydenta, przejawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 np. w jego dzia\u0142aniach na arenie mi\u0119dzynarodowej i realizowaniu interes\u00f3w Polski odmiennie od linii realizowanej przez dotychczasowy uk\u0142ad w\u0142adzy. Np. w sprawach klimatycznych, energetycznych lub te\u017c w dzia\u0142aniach Prezydenta w obronie \u201efrankowicz\u00f3w\u201d przed bankami, itp. Takie dzia\u0142anie (zamach?) Marsza\u0142ka Sejmu nie jest w \u015bwietle nowej, szykowanej przez obecny uk\u0142ad w\u0142adzy ustawy o TK ca\u0142kowicie wykluczone.<\/p> II czytanie projektu nowej ustawy o TK zaplanowano w Sejmie ju\u017c na wtorek 26 maja ok. godziny 11.00. ALARMUJ\u0118!<\/p> prof. Krystyna Paw\u0142owicz<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przepychany w Sejmie w wielkim ostatnio po\u015bpiechu, z inicjatywy Prezydenta B. Komorowskiego, projekt nowej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (druk 1590), obok wielu zasadniczych sprzeczno\u015bci z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Konstytucj\u0105 i regu\u0142ami demokracji przewiduje te\u017c wykraczaj\u0105c\u0105 poza ramy Ustawy Zasadniczej procedur\u0119 \u201estwierdzenia przeszkody w sprawowaniu urz\u0119du przez Prezydenta Rzeczypospolitej\u201d.Konstytucja w art. 131 ust. 1 stwierdza, \u017ce: \u201eJe\u017celi Prezydent […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[349,147,92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81540"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81540"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81540\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}