{"id":81480,"date":"2015-05-19T09:45:30","date_gmt":"2015-05-19T13:45:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=81480"},"modified":"2015-05-19T09:45:30","modified_gmt":"2015-05-19T13:45:30","slug":"zmierzamy-ku-edukacyjnej-katastrofie-sowietyzacje-zastapila-amerykanizacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=81480","title":{"rendered":"Zmierzamy ku edukacyjnej katastrofie. Sowietyzacj\u0119 zast\u0105pi\u0142a amerykanizacja"},"content":{"rendered":"

Zmierzamy ku katastrofie. W PRL by\u0142a sowietyzacja, dzi\u015b jest amerykanizacja w szczeg\u00f3lnie uleg\u0142y spos\u00f3b.<\/strong> Cho\u0107 akurat w Stanach Zjednoczonych ju\u017c zrozumieli, \u017ce to \u015blepa uliczka, i odchodz\u0105 od test\u00f3w. Testy nie mierz\u0105 g\u0142\u0119bi wiedzy i jej zakresu, ale powierzchowne umiej\u0119tno\u015bci i kompetencje. <\/em><\/p>

Tymczasem wiedza uczni\u00f3w jest wynikiem nie tylko pracy nauczyciela z uczniami, ale tak\u017ce ich samokszta\u0142cenia, umiej\u0119tno\u015bci i samodzielno\u015bci uczenia si\u0119, a przede wszystkim jest uwarunkowana pozycj\u0105 spo\u0142eczno-ekonomiczn\u0105 \u015brodowiska rodzinnego uczni\u00f3w, zw\u0142aszcza wykszta\u0142ceniem ich rodzic\u00f3w<\/em> – m\u00f3wi Bogus\u0142aw \u015aliwerski.<\/p>

<\/span>Zna pan taki dowcip?<\/p>

Zadanie z matematyki w latach 70. Rolnik mia\u0142 3,5 hektara pola, z hektara zebra\u0142 40 kwintali pszenicy. Za kwintal dostanie w skupie 90 z\u0142. Ile po sprzeda\u017cy wszystkich plon\u00f3w zarobi rolnik?<\/p>

Zadanie z lat 90. Rolnik mia\u0142 3 hektary. Z jednego zebra\u0142 40 kwintali pszenicy, wartej 3,6 tys. z\u0142. Ile zarobi w sumie rolnik?<\/p>

2000 r. – je\u015bli rolnik zasieje pszenic\u0119, zarobi 10 tys. z\u0142, je\u015bli kukurydz\u0119 9 tys. Co si\u0119 bardziej mu op\u0142aca?<\/p>

Zadanie z 2013 r. Je\u015bli rolnik zrezygnuje z uprawy, z unijnej dotacji otrzyma 11 tys. z\u0142. Opisz korzy\u015bci unijnego programu rolnego.<\/p>

Znam wersj\u0119 z jeszcze lepszym ostatnim zadaniem: Pokoloruj rolnika.<\/p>

Z edukacj\u0105 jest a\u017c tak \u017ale?<\/strong><\/p>

\u00c5\u00b9le? Zmierzamy ku katastrofie. W PRL by\u0142a sowietyzacja, dzi\u015b jest amerykanizacja w szczeg\u00f3lnie uleg\u0142y spos\u00f3b. Cho\u0107 akurat w Stanach Zjednoczonych ju\u017c zrozumieli, \u017ce to \u015blepa uliczka, i odchodz\u0105 od test\u00f3w. Testy nie mierz\u0105 g\u0142\u0119bi wiedzy i jej zakresu, ale powierzchowne umiej\u0119tno\u015bci i kompetencje. Tymczasem wiedza uczni\u00f3w jest wynikiem nie tylko pracy nauczyciela z uczniami, ale tak\u017ce ich samokszta\u0142cenia, umiej\u0119tno\u015bci i samodzielno\u015bci uczenia si\u0119, a przede wszystkim jest uwarunkowana pozycj\u0105 spo\u0142eczno-ekonomiczn\u0105 \u015brodowiska rodzinnego uczni\u00f3w, zw\u0142aszcza wykszta\u0142ceniem ich rodzic\u00f3w.<\/p>

Wska\u017aniki edukacyjne kreowane s\u0105 przez urz\u0119dnik\u00f3w OECD i UE, by mo\u017cna by\u0142o dokonywa\u0107 mi\u0119dzynarodowych por\u00f3wna\u0144, a przejmowane s\u0105 przez polskich urz\u0119dnik\u00f3w w MEN jako obowi\u0105zuj\u0105ce w naszym kraju. Na przyk\u0142ad w analizie wynik\u00f3w mi\u0119dzynarodowego programu PISA wykorzystuje si\u0119 \u015bredni wynik uczni\u00f3w osi\u0105gni\u0119ty w testach z uwzgl\u0119dnieniem r\u00f3\u017cnych poziom\u00f3w ich kompetencji. To oznacza, \u017ce polska o\u015bwiata, mimo zapewnie\u0144 o autonomii w dziedzinie edukacji, jakie mia\u0142y miejsce w okresie akcesyjnym III RP do Unii Europejskiej, straci\u0142a swoj\u0105 suwerenno\u015b\u0107 na rzecz zewn\u0119trznie definiowanych i gromadzonych danych sprawozdawczych, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 zarazem do dokonywania oceny jako\u015bci edukacji. Unia Europejska chce wiedzie\u0107, czy dobrze wydajemy pieni\u0105dze na o\u015bwiat\u0119, czy nie.<\/p>

Ale co jest z\u0142ego w zunifikowanym, wsp\u00f3lnym dla ca\u0142ej Unii systemie ocen jako\u015bci kszta\u0142cenia? \u0141atwiej por\u00f3wnywa\u0107 poziom szk\u00f3\u0142, programy nauczania\u2026<\/strong><\/p>

Tylko \u017ce te mierniki kreowane s\u0105 przez OECD i UE. Pomijaj\u0105 nasze kwestie narodowe i kulturowe jako ma\u0142o istotne. Rynek o\u015bwiatowy opanowa\u0142a ukryta prywatyzacja. Zdumiewaj\u0105ce, \u017ce cho\u0107 mamy w ustawie o o\u015bwiacie jasno sformu\u0142owane cele i warto\u015bci kszta\u0142cenia, podstawy programowe kszta\u0142cenia og\u00f3lnego i zawodowego, okre\u015blaj\u0105ce, czego ka\u017cdy przedmiot ma nauczy\u0107, nasz system podporz\u0105dkowuje edukacj\u0119 procesom kluczowym dla funkcjonowania gospodarki rynkowej. Staje si\u0119 narz\u0119dziem w\u0142adzy wspomagania tych proces\u00f3w. Przenosi do sfery edukacji publicznej rozwi\u0105zania znane z firm, koncern\u00f3w, zobowi\u0105zuj\u0105ce do pilnowania efektywno\u015bci, optymalizacji koszt\u00f3w i zysk\u00f3w.<\/p>

Innymi s\u0142owy jako\u015b\u0107 polskiego szkolnictwa mierzy si\u0119 unijnymi wska\u017anikami, kt\u00f3re warunkuj\u0105, gdzie trzeba zaoszcz\u0119dzi\u0107, ograniczy\u0107 \u015brodki z bud\u017cetu, ci\u0105\u0107 etaty.<\/strong> Weryfikuje si\u0119, na jakim poziomie jest m\u0142ode pokolenie w 15. roku \u017cycia. Bo to jest etap fundamentalnej alfabetyzacji. Wszystko po to, by stymulowa\u0107 wzrost produkcyjno\u015bci edukacji. Jak w chi\u0144skiej fabryce, taniej i wi\u0119cej, jako\u015b\u0107 to rzecz wt\u00f3rna.<\/p>

Brzmi zatrwa\u017caj\u0105co, ale przecie\u017c mamy rady naukowe, opiniotw\u00f3rcze \u015brodowiska uczelniane. Chyba kto\u015b pilnuje tego kszta\u0142cenia?<\/strong><\/p>

Komitet Nauk Pedagogicznych PAN od pocz\u0105tku transformacji reagowa\u0142 krytycznie na pseudoreformy o\u015bwiatowe. Politycy jednak z\u0142apali wiatr w \u017cagle. Postanowili tak przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119 nad o\u015bwiat\u0105, by mo\u017cna by\u0142o j\u0105 prywatyzowa\u0107 na dole, za\u015b odg\u00f3rnie upartyjnia\u0107. W ko\u0144cu tyle lat niekt\u00f3rzy to trenowali w PRL. Co pan powie na to, \u017ce przed wyborami politycy ustanawiaj\u0105 progi minimalistyczne, do kt\u00f3rych maj\u0105 by\u0107 skalibrowane wska\u017aniki edukacyjne?<\/p>

Niezbyt dobrze rozumiem\u2026<\/strong><\/p>

Skaluje si\u0119 poziom trudno\u015bci test\u00f3w do egzamin\u00f3w pa\u0144stwowych, np. matematycznych, do ka\u017cdego rocznika, \u017ceby sprawdzi\u0107, na jakim poziomie jest m\u0142odzie\u017c. I je\u015bli wychodzi na testach pr\u00f3bnych, \u017ce zda\u0142oby w danym roku tylko 60 proc. uczni\u00f3w, kalibruje si\u0119 skal\u0119 trudno\u015bci od nowa, w d\u00f3\u0142, tak by na egzaminach ko\u0144cowych zda\u0142o co najmniej 75 proc. A najlepiej 80 proc. To s\u0105 ostatnie zalecenia poziomu zdawalno\u015bci.<\/p>

Pytania ustawia si\u0119 pod wiedz\u0119 uczni\u00f3w, zamiast uczy\u0107 ich do egzamin\u00f3w?<\/strong><\/p>

Tak, bo nasz system edukacji polega na manipulowaniu wska\u017anikami, a nie kszta\u0142ceniu m\u0142odych ludzi<\/strong>.<\/em> Nikt si\u0119 do tego nie przyzna, ale takie s\u0105 kulisy.<\/p>

Jaki mia\u0142by by\u0107 cel tej manipulacji?<\/strong><\/p>

To mechanizm rywalizacji rynkowej. Nie chodzi o to, by polepsza\u0107 efekty kszta\u0142cenia, tylko o to, by minimalizowa\u0107 koszty.<\/strong> <\/em>Spe\u0142ni\u0107 oczekiwania unijnych ekspert\u00f3w, dobrze wypa\u015b\u0107 w ich miernikach. A te mi\u0119dzynarodowe wska\u017aniki opieraj\u0105 si\u0119 na czterech grupach – to procent uczni\u00f3w powtarzaj\u0105cych klas\u0119, obj\u0119tych nauczaniem indywidualnym, specjalnym i skolaryzacja przedszkolak\u00f3w. Co to ma wsp\u00f3lnego z procesem kszta\u0142cenia? Wszystko kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 koszt\u00f3w funkcjonowania. Brukseli nie zale\u017cy na m\u0105drych Polakach, tylko na efektywnym produkowaniu taniej si\u0142y roboczej na naszym kontynencie.<\/strong><\/em><\/p>

Brzmi spiskowo\u2026<\/strong><\/p>

To fakty. Im gorzej w polskiej szkole si\u0119 ucz\u0105, tym mniej dostaje ona pieni\u0119dzy. A np. w Finlandii jest odwrotnie, tam kieruje si\u0119 wi\u0119ksze \u015brodki do miejsc, gdzie uczniowie s\u0105 s\u0142absi, by pom\u00f3c im dor\u00f3wna\u0107 do tych najlepszych. Ale polski system o\u015bwiatowy degradowa\u0142o 15 ekip rz\u0105dz\u0105cych. Nie ma znaczenia, czy to by\u0142a prawica, czy lewica, a ostatnio PiS czy PO. Tu chodzi o w\u0142adz\u0119 jako tak\u0105. W\u0142adza centralna zawsze steruje bezwzgl\u0119dnie.<\/p>

Zreszt\u0105 nawet Najwy\u017csza Izba Kontroli w swoim ostatnim raporcie po przebadaniu trzech lat szkolnych 2008-2011 stwierdzi\u0142a fikcyjno\u015b\u0107 ewaluacji (oceny efekt\u00f3w kszta\u0142cenia dokonywanej przez osoby spoza danej plac\u00f3wki – red.). Wprawdzie by\u0142a prowadzona na zbyt ma\u0142\u0105 skal\u0119, bo skontrolowano tylko u\u0142amek procenta szk\u00f3\u0142, ale ods\u0142oni\u0142a mechanizm pozoranctwa. Nadz\u00f3r pedagogiczny kurator\u00f3w o\u015bwiaty i dyrektor\u00f3w szk\u00f3\u0142 nie przek\u0142ada si\u0119 na popraw\u0119 jako\u015bci kszta\u0142cenia. To tylko kolejne \u015brodowisko w\u0142adzy. W efekcie od reformy ministra Miros\u0142awa Handkego spada odsetek nauczycieli, kt\u00f3rym chce si\u0119 uczy\u0107 m\u0142odzie\u017c, eksperymentowa\u0107, bo to im si\u0119 przesta\u0142o op\u0142aca\u0107. Nast\u0105pi\u0142o zniewolenie tego \u015brodowiska. Ministerstwo okre\u015bla dominanty, a nauczyciel ma pod nie produkowa\u0107 wiedz\u0119.<\/p>

Trudno mi uwierzy\u0107, \u017ce \u015brodowisko nauczycielskie nie chce tego zauwa\u017cy\u0107 i wszyscy si\u0119 temu podporz\u0105dkowuj\u0105.<\/strong><\/p>

Nie wszyscy, jakie\u015b 40 proc. Z bada\u0144 specjalist\u00f3w od higieny pracy zawodowej wynika, \u017ce ok. 30 proc. nauczycieli w og\u00f3le nie powinno pracowa\u0107 w zawodzie, bo to s\u0105 ludzie wypaleni, toksyczni dla siebie i uczni\u00f3w, a kolejne 25 proc. to przeci\u0119tniacy na granicy wypalenia. Nie maj\u0105 wsparcia, wi\u0119c chc\u0105 tylko przetrwa\u0107.<\/p>

Z moich bada\u0144 wynika, \u017ce wci\u0105\u017c ok. 60 proc. polskich nauczycieli to ludzie z pasj\u0105, po\u0142owa z nich ma nawet misj\u0119. To skutki eksplozji zaanga\u017cowania nauczycieli w ko\u0144cu lat 90. oraz piel\u0119gnowania przez wielu z nich rodzinnych tradycji w wykonywaniu zawodu.<\/p>

Ale zmiana systemu zacz\u0119\u0142a to psu\u0107. Powsta\u0142y gimnazja i dostanie si\u0119 do nich by\u0142o nobilitacj\u0105, pozostanie w podstaw\u00f3wce uznawano za infantylne zaj\u0119cie. W szko\u0142ach te\u017c jest przecie\u017c hierarchia, tak jak np. u lekarzy, gdzie ten od pierwszego kontaktu jest ni\u017cej na szczeblach kariery zawodowej ni\u017c specjalista.<\/p>

Znaczenie mia\u0142 te\u017c spadek p\u0142ac. W latach 1989-1991 zarobki nauczycieli si\u0119ga\u0142y 120 proc. \u015bredniej p\u0142acy kadry kierowniczej. Od 1999 r. p\u0142ace spadaj\u0105, dzi\u015b s\u0105 ju\u017c poni\u017cej tej \u015bredniej. Do tego jeszcze system awansu zawodowego, od sta\u017cysty do dyplomowanego. Ci najwy\u017cej w systemie wci\u0105\u017c nie\u017ale zarabiaj\u0105, s\u0105 pewni zatrudnienia, ale oko\u0142o 30 proc. to nauczyciele s\u0142abo op\u0142acani, kt\u00f3rych mo\u017cna w ka\u017cdej chwili zwolni\u0107, i to bez uzasadnienia.<\/p>

A ludzie z pasj\u0105 i pomys\u0142ami zderzaj\u0105 si\u0119 z brutaln\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/strong><\/p>

Gorzej, wr\u0119cz zniech\u0119ca si\u0119 ich np. do prowadzenia eksperyment\u00f3w pedagogicznych, bo to zbyt kosztowne i ryzykowne dla dyrekcji. Cho\u0107 prawo pozwala na stosowanie w szko\u0142ach autorskich rozwi\u0105za\u0144, nowych koncepcji kszta\u0142cenia, z zada\u0144 nadzoru w 2009 r. usuni\u0119to wspieranie nauczycieli w podejmowaniu przez nich innowacji pedagogicznych. A po co maj\u0105 co\u015b sami zmienia\u0107, skoro w\u0142adza wie od nich lepiej, jak powinna wygl\u0105da\u0107 edukacja w szko\u0142ach? Kuratoria sta\u0142y si\u0119 ju\u017c tylko policj\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 ministerstwa, kt\u00f3ra ma pilnowa\u0107 trzymania si\u0119 podstawy programowej. To niszczy kreatywno\u015b\u0107 i profesjonaln\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 nauczycieli szk\u00f3\u0142 publicznych.<\/p>

Z raportu NIK, o kt\u00f3rym pan wspomnia\u0142, wynika, \u017ce na ponad 32 tys. kontroli przeprowadzonych przez ewaluator\u00f3w z nadzoru kuratoryjnego tylko w 42 przypadkach stwierdzono w szko\u0142ach niedostateczne efekty kszta\u0142cenia. Skoro jest tak \u017ale, to dlaczego wysz\u0142o im tak dobrze?<\/strong><\/p>

Bo ewaluatorzy wyznaczani przez kuratoria bali si\u0119 pisa\u0107 krytyczne raporty. Musieliby wtedy je szczeg\u00f3\u0142owo uzasadni\u0107, a to oznacza\u0142oby wej\u015bcie w konflikt. Przecie\u017c ewaluator to te\u017c nauczyciel. Jak on ujawni czyje\u015b problemy, to inni ujawni\u0105 jego. Ca\u0142y ten system od pocz\u0105tku by\u0142 zepsuty.<\/p>

A gdzie w tym wszystkim jest dobro ucznia?<\/strong><\/p>

Dobro? O uczniu to tu w og\u00f3le zapomniano. Chaos w polityce decyzyjnej MEN to potwierdza. W\u0142a\u015bnie ministra edukacji Krystyna Szumilas odwo\u0142a\u0142a wprowadzenie odp\u0142atno\u015bci za pobyt dziecka w przedszkolu za symboliczn\u0105 z\u0142ot\u00f3wk\u0119, co mia\u0142o nast\u0105pi\u0107 ju\u017c w przysz\u0142ym roku, a przewodnicz\u0105cy ZNP S\u0142awomir Broniarz potwierdzi\u0142, \u017ce wp\u0119dzenie sze\u015bciolatk\u00f3w do szk\u00f3\u0142 jest wa\u017cne, by ochroni\u0107 miejsca pracy dla nauczycieli!<\/strong> [No to mo\u017cemy te\u017c uzna\u0107, \u017ce ustawianie niebezpiecznych przeszk\u00f3d na drogach ma na celu ochron\u0119 miejsc pracy w szpitalach i zak\u0142adach pogrzebowych\u2026 – admin]<\/em><\/p>

W o\u015bwiacie toczy si\u0119 rywalizacja antagonistyczna. Szko\u0142y wielkomiejskie selekcjonuj\u0105 uczni\u00f3w na wej\u015bciu, dobieraj\u0105 wed\u0142ug prog\u00f3w punktowych, chc\u0105c mie\u0107 tylko tych lepszych. Ucieka si\u0119 te\u017c do \u0142\u0105czenia szk\u00f3\u0142, np. podstaw\u00f3wek z gimnazjami albo gimnazj\u00f3w ze szko\u0142ami ponadgimnazjalnymi. Wtedy w takim zespole szk\u00f3\u0142 nauczyciel z plac\u00f3wki ni\u017cszej przygotowuje ucznia i prowadzi do tej wy\u017cszej. Nikt nie jest zainteresowany, by jako\u015b szczeg\u00f3lnie mocno przesiewa\u0107 tych uczni\u00f3w, bo przecie\u017c wtedy by si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce w szkole ni\u017cszej jest s\u0142aby poziom.<\/p>

I w\u0142a\u015bnie st\u0105d dowcip zako\u0144czony zdaniem \u201epokoloruj rolnika\u201d? Bo uczniowie umiej\u0105 ju\u017c tylko tyle?
<\/strong>
Szko\u0142a nie uczy ich ju\u017c umiej\u0119tno\u015bci zwi\u0105zanych z krytycyzmem, analizowaniem zjawisk w kategoriach przyczynowo-skutkowych, wyci\u0105ganiem wniosk\u00f3w. To zosta\u0142o zredukowane przez samych nauczycieli. Nie dlatego, \u017ce nie chc\u0105 tego uczy\u0107, ale takie s\u0105 dzisiaj podstawy programowe. Odchodzi si\u0119 od kszta\u0142cenia spiralnego, powracania na kolejnych etapach edukacji do wcze\u015bniejszych zagadnie\u0144, \u0142\u0105czenia i systematycznego pog\u0142\u0119biania wiedzy z r\u00f3\u017cnych przedmiot\u00f3w.<\/p>

Nie ma ju\u017c podej\u015bcia interdyscyplinarnego. Teraz jest nauczanie liniowe. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie na przyk\u0142adzie matematyki, gdzie jest wr\u0119cz strach nauczycieli przed zadaniami otwartymi, kt\u00f3rych nie rozwi\u0105zuje si\u0119 jedynie na podstawie okre\u015blonego algorytmu. Ich wyja\u015bnianie wymaga bowiem wi\u0119cej pracy z uczniem, pobudzania jego wyobra\u017ani, zmuszania do my\u015blenia abstrakcyjnego. Ale matematyk nie ma na to czasu. Musi goni\u0107 z programem, bo inaczej jego podopieczny nie zda testu.<\/p>

A jak ten podopieczny nie daje sobie rady nawet z podstawowym programem?<\/strong><\/p>

To jest problem, bo nauczyciel dzisiaj nie informuje dyrektora, \u017ce ma s\u0142absz\u0105 grup\u0119. M\u0105dry dyrektor da\u0142by mu wtedy dodatkowe godziny na popraw\u0119 wynik\u00f3w, ale realia s\u0105 takie, \u017ce w szko\u0142ach toczy si\u0119 walka o te godziny, to konkretny zarobek, kilkadziesi\u0105t z\u0142otych do pensji. Polityka rozdawania takich godzin to bro\u0144 w r\u0119kach dyrekcji. Nikt nie my\u015bli o dobru s\u0142abszych dzieci, tylko o wyp\u0142acie. Oczywi\u015bcie generalizowa\u0107 nie wolno, bo jak ju\u017c m\u00f3wi\u0142em, s\u0105 pasjonaci, ale z pasj\u0105 wygrywa niestety zasada RWD.<\/p>

Czyli?<\/strong><\/p>

Ratuj w\u0142asn\u0105\u2026 Nie anga\u017cuj si\u0119, nie podskakuj, dziecko w twojej klasie i tak nie ma wyboru. Bo wci\u0105\u017c w Polsce mamy nieefektywny system z pocz\u0105tku XX wieku, klasowo-lekcyjny. U nas klasa jest jak cela, a nauczyciel jak klawisz. W Europie Zachodniej, USA czy Australii od dawna ju\u017c stosuje si\u0119 modele konstruktywistycznej edukacji, a nie hierarchiczne, frontalne nauczanie jednorodnych wiekowo grup uczni\u00f3w. Odchodzi si\u0119 od klas, dziecko samo wybiera nauczyciela na ka\u017cdym etapie, tworzy si\u0119 zespo\u0142y zainteresowa\u0144, zr\u00f3\u017cnicowane kompetencyjnie. Tamtejsze szko\u0142y s\u0105 niezale\u017cne od ministerstw, nikt im nie narzuca, czego i jak maj\u0105 uczy\u0107. [Nie wpada\u0142bym w ciel\u0119cy zachwyt nad jakimi\u015b \u201emodelami konstruktywistycznej edukacji\u201d czy innym tego rodzaju be\u0142kotem. Twierdz\u0119 z ca\u0142ym przekonaniem, \u017ce polskie szko\u0142y po powrocie do tradycyjnych metod nauczania i wychowania z czas\u00f3w PRL, bi\u0142yby na g\u0142ow\u0119 swe zachodnie odpowiedniki. Tak, jak to by\u0142o jeszcze mo\u017ce 15-20 lat temu, zanim \u017bydy postanowi\u0142y zreformowa\u0107 polski system edukacji. – admin]<\/em><\/p>

U nas na takie fanaberie nie pozwala w\u0142adza. Mamy model \u017car\u0142ocznej centralizacji, bo to korzystne rozwi\u0105zanie dla polityk\u00f3w. W ko\u0144cu o\u015bwiata to armia ponad 600 tys. nauczycieli. A to tyle samo potencjalnych g\u0142os\u00f3w w wyborach. Zwi\u0105zkowcy te\u017c na tym korzystaj\u0105. S\u0142ysza\u0142 pan o tym, \u017ceby w USA czy w Niemczech zwi\u0105zkowcy decydowali, jak nale\u017cy kszta\u0142ci\u0107 czy wychowywa\u0107 w szko\u0142ach? To po co kszta\u0142cimy nauczycieli?<\/p>

Jakie mog\u0105 by\u0107 d\u0142ugofalowe efekty naszej jako\u015bci kszta\u0142cenia?<\/strong><\/p>

M\u0142odym ludziom proponuje si\u0119 dzi\u015b wiedz\u0119 typu instant. Skondensowan\u0105, kt\u00f3ra pozwala przebrn\u0105\u0107 przez testy. A testy buduje si\u0119 na zasadzie teleturnieju \u201eFamiliada\u201d. Trzeba da\u0107 odpowied\u017a, jaki procent ludzi uwa\u017ca tak czy tak. Kszta\u0142cimy coraz wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 podatne na r\u00f3\u017cne techniki manipulacyjne, osobowo\u015bci radarowe. Wypuszczamy pokolenia nastawione zadaniowo, egoistycznie, unikaj\u0105ce zagro\u017ce\u0144.<\/p>

A przecie\u017c istot\u0105 edukacji powinno by\u0107 wykszta\u0142cenie osobowo\u015bci \u017cyroskopowych, wewn\u0105trzsterownych, kieruj\u0105cych si\u0119 w\u0142asnym rozumem, sumieniem, warto\u015bciami i poczuciem odpowiedzialno\u015bci. Musimy da\u0107 m\u0142odym ludziom trwa\u0142e podstawy do samowychowania i samorealizacji, wytworzy\u0107 u nich zdolno\u015bci do racjonalnych ocen, analizy, kierowania si\u0119 sumieniem. Do tego potrzebna jest edukacja uwzgl\u0119dniaj\u0105ca formacj\u0119 zar\u00f3wno etyczn\u0105, jak i filozoficzn\u0105.<\/p>

Jednak tych podstaw m\u0142odym nie przekazujemy, wci\u0105\u017c nauczaj\u0105c pod testy, pod wz\u00f3r spodziewany\u2026<\/strong><\/p>

Konstruktorzy test\u00f3w nie s\u0105 w stanie, korzystaj\u0105c nawet z najbardziej skomplikowanych metod statystycznych, oddzieli\u0107 faktyczny wp\u0142yw szko\u0142y i nauczycieli na wyniki egzamin\u00f3w pa\u0144stwowych od znacznie silniejszych czynnik\u00f3w pozaszkolnych i osobowo\u015bciowych. Co ciekawe, wyniki bada\u0144 proces\u00f3w testowania uczni\u00f3w i ich wykorzystywania przez organy nadzoru czy organy prowadz\u0105ce szko\u0142y do okre\u015blania, kt\u00f3re plac\u00f3wki s\u0105 dobre, a kt\u00f3re gorsze, wykazuj\u0105, \u017ce im cz\u0119\u015bciej na podstawie test\u00f3w rozlicza si\u0119 szko\u0142y i nauczycieli z poziomu nauczania, tym wi\u0119ksza jest ich sk\u0142onno\u015b\u0107 do zachowa\u0144 zak\u0142\u00f3caj\u0105cych wiarygodno\u015b\u0107 test\u00f3w.<\/p>

Co pan ma dok\u0142adnie na my\u015bli, m\u00f3wi\u0105c o zachowaniach zak\u0142\u00f3caj\u0105cych wiarygodno\u015b\u0107 test\u00f3w?<\/strong><\/p>

Z analiz socjolog\u00f3w edukacji wynika, \u017ce w\u0142adze szk\u00f3\u0142 zaczynaj\u0105 redukowa\u0107 lub nawet likwidowa\u0107 te przedmioty z procesu kszta\u0142cenia, kt\u00f3re nie by\u0142y zwi\u0105zane z testowaniem wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci. Nauczyciele po\u015bwi\u0119cali wi\u0119cej czasu na uczenie umiej\u0119tno\u015bci rozwi\u0105zywania test\u00f3w<\/strong>, zw\u0142aszcza z pytaniami zamkni\u0119tymi, a w dniu przeprowadzanych test\u00f3w por\u00f3wnawczych zach\u0119cano s\u0142abszych uczni\u00f3w do pozostania w domu <\/strong>[sic!!! – admin]. <\/em>Zmniejsza si\u0119 te\u017c liczb\u0119 zaj\u0119\u0107 z przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re nie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 egzaminem.<\/p>

Ale przecie\u017c cele edukacji mamy zapisane w ustawie o\u015bwiatowej, a nawet w konstytucji.<\/strong><\/p>

No w\u0142a\u015bnie, i co z tego? Nasze prawo w tej kwestii jest nieistotne dla unijnych decydent\u00f3w. Gdzie w tych wsp\u00f3lnotowych miernikach jest wska\u017anik demokratyzacji edukacji publicznej, rzeczywistej wsp\u00f3\u0142pracy szko\u0142y z rodzicami i uczniami? W pokojach nauczycielskich dzisiaj montuje si\u0119 zamki szyfrowe, by tylko unikn\u0105\u0107 kontaktu z rodzicami i uczniami. Gdzie pomys\u0142 na stawienie czo\u0142a globalizacji? Nie jeste\u015bmy samotn\u0105 wysp\u0105. Nasi abiturienci ju\u017c zaczynaj\u0105 wybiera\u0107 szko\u0142y zagraniczne, lekcewa\u017c\u0105 rodzim\u0105 edukacj\u0119, bo jest siermi\u0119\u017cna, konserwatywna.<\/p>

M\u0142odzi s\u0105 dzisiaj online, a szko\u0142y wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 offline.<\/strong><\/p>

I tak b\u0119dzie, bo rozdanie tablet\u00f3w i wstawienie multimedialnych tablic nic nie da. Trzeba jeszcze umie\u0107 je wykorzysta\u0107. Edukacja musi zachowa\u0107 swoje klasyczne zadania, a metody i formy uczenia si\u0119 powinny by\u0107 nowoczesne. Nie mo\u017cna te\u017c wszystkim centralnie sterowa\u0107 z Warszawy, bez prawdziwej wiedzy o rzeczywistych potrzebach w regionach. Inaczej b\u0119d\u0105 powtarza\u0107 si\u0119 absurdy, jak ten z \u0141odzi, kiedy miejscowa szko\u0142a dosta\u0142a ze stolicy sprz\u0119t dla niewidomych uczni\u00f3w. Z tym \u017ce w szkole tej nie by\u0142o ani jednego niewidomego. Ale niestety centralne sterowanie jest wygodne dla polityk\u00f3w, tak\u017ce dla zwi\u0105zkowc\u00f3w, \u0142atwiej si\u0119 manipuluje spo\u0142ecze\u0144stwem.<\/p>

Z ca\u0142ym szacunkiem, ale zn\u00f3w czu\u0107 teori\u0119 spiskow\u0105.<\/strong><\/p>

I zn\u00f3w to nie spisek, tylko fakty. Gdy Edmund Wittbrodt by\u0142 kilka miesi\u0119cy ministrem edukacji, dopiero w kilka lat p\u00f3\u017aniej przyzna\u0142, \u017ce taki system o\u015bwiaty jak nasz b\u0119dzie podporz\u0105dkowany instrumentalnie interesom polityk\u00f3w. I nie ma znaczenia, jakiej opcji b\u0119d\u0105 to politycy.<\/p>

To wszystko jest gro\u017ane jeszcze z jednego powodu – naszej przysz\u0142o\u015bci. W Polskiej Akademii Nauk powsta\u0142 raport Komitetu Prognoz \u201ePolska 2050\u201d, gdzie naukowcy przewiduj\u0105, jak potoczy si\u0119 historia przez najbli\u017csze kilkadziesi\u0105t lat i jakie b\u0119d\u0105 losy naszego kraju. Dane s\u0105 pora\u017caj\u0105ce. W Polsce zniszczono tkank\u0119 spo\u0142eczn\u0105, szerzy si\u0119 partyjniactwo, idziemy w kierunku autorytaryzmu. Mamy niskiej jako\u015bci pa\u0144stwo i s\u0142abo rozwini\u0119te spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie.<\/strong> Inne kraje b\u0119d\u0105 si\u0119 rozwija\u0107 szybciej, \u015bwiat b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142 do gospodarki i cywilizacji wiedzy, a nasza edukacja, je\u015bli si\u0119 nic nie zmieni, temu nie sprosta. Staniemy si\u0119 pariasami Europy. [Ju\u017c jeste\u015bmy. Pariasami i kundlami, kt\u00f3re ka\u017cdy mo\u017ce kopn\u0105\u0107 bez obawy o reakcj\u0119 tych upodlonych istot – admin]<\/em><\/p>

Chcia\u0142oby si\u0119 krzycze\u0107: ratunku! Ale mo\u017ce jest jeszcze szansa na powstrzymanie tego upadku.
<\/strong>
Oczywi\u015bcie, \u017ce jest. To zale\u017cy od nas. Dzisiaj ju\u017c nie wystarcza reformowanie szk\u00f3\u0142 z zastosowaniem administracyjnej strategii w\u0142adzy, a wi\u0119c przez zale\u017cno\u015b\u0107 s\u0142u\u017cbow\u0105, odg\u00f3rnie okre\u015blane kierunki dzia\u0142ania czy propagandow\u0105 argumentacj\u0119 o konieczno\u015bci przemian. Proces ten mo\u017ce si\u0119 powie\u015b\u0107 w\u00f3wczas, kiedy ci, kt\u00f3rych ta innowacja dotyczy lub mieliby by\u0107 w ni\u0105 zaanga\u017cowani, sami odpowiedzialnie go kszta\u0142tuj\u0105. W autorytarnym spo\u0142ecze\u0144stwie i systemie o\u015bwiatowym kszta\u0142ci si\u0119 g\u0142\u00f3wnie autorytarne osobowo\u015bci, dlatego takiej strukturze spo\u0142ecznej przeciwstawia si\u0119 inne struktury, w kt\u00f3rych demokracja nast\u0119puje w drodze wsp\u00f3\u0142decydowania wszystkich obywateli o sprawach publicznych, a do takich nale\u017cy edukacja.<\/p>

W strukturach demokratycznej o\u015bwiaty znosi si\u0119 uk\u0142ad sprawowania w\u0142adzy przez w\u0105skie grono os\u00f3b na rzecz budowania wsp\u00f3lnot, w kt\u00f3rych w\u0142adza znajduje si\u0119 w r\u0119kach podmiot\u00f3w edukacji – nauczycieli, uczni\u00f3w i ich rodzic\u00f3w. Niech rodzice doprowadz\u0105 do powstania rad szk\u00f3\u0142. To wspania\u0142y organ uspo\u0142eczniaj\u0105cy, oceniaj\u0105cy prac\u0119 nauczycieli, dyrektora, diagnozuj\u0105cy realne problemy codziennego \u017cycia uczni\u00f3w i ich nauczycieli w szkole, wspomagaj\u0105cy pedagog\u00f3w w doskonaleniu procesu kszta\u0142cenia i – co najwa\u017cniejsze – wychowania. \u015awietnie dzia\u0142a za granic\u0105. To nie jest taki organ, jak rada rodzic\u00f3w, kt\u00f3ra poprzestaje na zbieraniu pieni\u0119dzy na wycieczki, pokrywaniu op\u0142at za media czy remontowaniu sal lekcyjnych.<\/p>

Rodzice powinni wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0107 wraz z uczniami i nauczycielami w zarz\u0105dzaniu szko\u0142\u0105, domaga\u0107 si\u0119 innowacji i reagowa\u0107 na pojawiaj\u0105ce si\u0119 patologie. Dyrektorzy takiej oddolnej kontroli si\u0119 boj\u0105, dlatego nie ma co liczy\u0107 na ich pomoc. Ale to nie powinno powstrzymywa\u0107 rodzic\u00f3w przed dzia\u0142aniem. Musz\u0105 zjednoczy\u0107 si\u0142y i wymaga\u0107 poprawienia jako\u015bci kszta\u0142cenia, musz\u0105 si\u0119 wspiera\u0107 i sta\u0107 murem za tymi, kt\u00f3rzy maj\u0105 w sobie gen dzia\u0142acza. Je\u015bli sami tego nie mamy, nie dyskredytujmy na klasowych zebraniach stara\u0144 aktywnych rodzic\u00f3w. To dzia\u0142anie dla wsp\u00f3lnego dobra – naszych dzieci, naszej przysz\u0142o\u015bci.<\/p>

Rafa\u0142 Drzewiecki<\/em><\/strong>
http:\/\/serwisy.gazetaprawna.pl<\/a><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zmierzamy ku katastrofie. W PRL by\u0142a sowietyzacja, dzi\u015b jest amerykanizacja w szczeg\u00f3lnie uleg\u0142y spos\u00f3b. Cho\u0107 akurat w Stanach Zjednoczonych ju\u017c zrozumieli, \u017ce to \u015blepa uliczka, i odchodz\u0105 od test\u00f3w. Testy nie mierz\u0105 g\u0142\u0119bi wiedzy i jej zakresu, ale powierzchowne umiej\u0119tno\u015bci i kompetencje. Tymczasem wiedza uczni\u00f3w jest wynikiem nie tylko pracy nauczyciela z uczniami, ale tak\u017ce […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,92,20,221],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81480"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81480"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81480\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}