{"id":81457,"date":"2015-05-15T14:39:42","date_gmt":"2015-05-15T18:39:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=81457"},"modified":"2015-05-15T14:39:42","modified_gmt":"2015-05-15T18:39:42","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=81457","title":{"rendered":"Msza tradycyjna jest bardziej odpowiednia dla dzieci ni\u017c Msza zreformowana &#8211; <em>Joseph Shaw<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>Chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na post Petera Kwasniewskiego na blogu <span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"http:\/\/www.newliturgicalmovement.org\/\">New Liturgical Movement<\/a><\/span> [przet\u0142umaczony przez UnaCum.pl i <span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"http:\/\/www.unacum.pl\/2015\/05\/czy-tradycyjna-liturgia-jest.html\">dost\u0119pny tutaj<\/a><\/span>] o dzieciach i formie nadzwyczajnej, a tak\u017ce doda\u0107 w\u0142asne uwagi.<\/p><p>Napisa\u0142em ju\u017c wiele o komunikacji niewerbalnej w liturgii i, je\u015bli chodzi o dzieci, kt\u00f3rych zdolno\u015bci werbalne s\u0105 ograniczone, jest czym\u015b oczywistym, \u017ce jest to niezwykle wa\u017cny temat. W zreformowanej Mszy wszystko sprowadza si\u0119 do kwestii komunikacji werbalnej: na g\u0142os wypowiada si\u0119 wszystko co mo\u017cliwe, wyst\u0119puje o wiele mniej powt\u00f3rze\u0144 podczas jednej Mszy, a tak\u017ce mniej powt\u00f3rze\u0144 mi\u0119dzy kolejnymi Mszami niedzielnymi. Oczywi\u015bcie komunikacja niewerbalna jest istotna nie tylko dla dzieci. W nie\u015bmiertelnych s\u0142owach katolika z klasy pracuj\u0105cej z Newcastle, z kt\u00f3rym rozmawia\u0142 socjolog Anthony Archer, powiedzia\u0142 on na temat Nowej Mszy: \u201eCz\u0142owieku, to jest jak jaki\u015b wyk\u0142ad. Tylko si\u0119 gada w k\u00f3\u0142ko.\u201d Novus ordo jest tak odbierane nie dlatego, \u017ce jest ono d\u0142u\u017csze, ale poniewa\u017c wierny odbiera zwyczajn\u0105 form\u0119 jako jeden wielki potok s\u0142\u00f3w. Archer doszed\u0142 do wniosku, \u017ce Now\u0105 Msz\u0119 chwal\u0105 sobie g\u0142\u00f3wnie wykszta\u0142ceni, elokwentni katolicy wywodz\u0105cy si\u0119 z klasy \u015bredniej.<\/p><p>Mo\u017cna doda\u0107, \u017ce cz\u0119sto si\u0119 m\u00f3wi, i\u017c kobiety bardziej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani zwracaj\u0105 uwag\u0119 na komunikacj\u0119 werbaln\u0105. M\u00f3wi si\u0119 tak\u017ce, \u017ce s\u0142owo m\u00f3wione, w przeciwie\u0144stwie do pisanego, jest o wiele \u0142atwiej przyswajane przez dzisiejszych ludzi, co jest cz\u0119sto powtarzane jako argument w dyskusji przeciwko stosowaniu lektur w dzisiejszym nauczaniu. Papie\u017c Pawe\u0142 VI zauwa\u017cy\u0142, \u017ce \u201ecz\u0142owiek dzisiejszych czas\u00f3w jest wype\u0142niony s\u0142owami\u201d. Te obserwacje z\u0142o\u017cone w ca\u0142o\u015b\u0107 wyja\u015bnia\u0142yby wiele w kwestii przeci\u0119tnej wielko\u015bci i spo\u0142ecznej struktury wiernych gromadz\u0105cych si\u0119 na Novus Ordo, jednak\u017ce odbieg\u0142bym zbytnio od tematu.<\/p><p>Pozostaj\u0105c w temacie dzieci, jest czym\u015b oczywistym, \u017ce musisz robi\u0107 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko rozmawia\u0107 z nimi i ksi\u0119\u017ca m\u00f3wi\u0105cy do dzieci podczas Mszy w zwyczajnej formie rytu rzymskiego cz\u0119sto doskonale zdaj\u0105 sobie z tego spraw\u0119. Ich wszystkie dzia\u0142ania maj\u0105 na celu dodanie do Mszy \u015awi\u0119tej element\u00f3w komunikacji niewerbalnej, kt\u00f3rych w innym wypadku nie mo\u017cna by tam znale\u017a\u0107: dzieci odgrywaj\u0105ce scenki z Ewangelii podczas Mszy szkolnych, liturgie dla dzieci, dzieci zbieraj\u0105ce si\u0119 przed ambon\u0105 itd. itp. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, te pr\u00f3by zawiod\u0142y. Dzieci nadal nie potrafi\u0105 si\u0119 skupi\u0107, podczas gdy obecni na Mszy doro\u015bli cz\u0119sto s\u0105 za\u017cenowani. Istnieje kilka powod\u00f3w tej pora\u017cki.<\/p><p>Pierwszym jest to, \u017ce nawet je\u015bli rozumie si\u0119 jak wa\u017cne jest to, \u017ceby liturgia nie sk\u0142ada\u0142a si\u0119 tylko ze s\u0142\u00f3w, model komunikacji werbalnej w formie zwyczajnej jest do tego stopnia wpisany w jej liturgiczn\u0105 kultur\u0119, \u017ce wci\u0105\u017c za rzecz najwy\u017cszej wagi uwa\u017ca si\u0119 przekazanie dzieciom tak du\u017co d\u017awi\u0119kowych bod\u017ac\u00f3w jak to tylko mo\u017cliwe. To oznacza u\u017cywanie jednosylabowych s\u0142\u00f3w, wyja\u015bnianie ka\u017cdej czynno\u015bci liturgicznej za pomoc\u0105 dziecinnych komentarzy, odmawianie \u201edzieci\u0119cych Modlitw Eucharystycznych\u201d itd. Problem polega na tym, \u017ce bez wzgl\u0119du na tym jak bardzo skr\u00f3con\u0105 Msz\u0119 si\u0119 odprawi, ci\u0105gle pojawia si\u0119 co\u015b co mo\u017cna skomentowa\u0107: ofiarowanie dar\u00f3w, obmycie r\u0105k, s\u0142owa ustanowienia, komunia wiernych. Wszystkie te wydarzenia s\u0105 do\u015b\u0107 charakterystyczne, wszystkie bogate w znaki i z\u0142o\u017cone, i wszystkie nast\u0119puj\u0105 po sobie do\u015b\u0107 szybko. W rezultacie dzieci s\u0105 zalewane ogromnym potokiem bod\u017ac\u00f3w d\u017awi\u0119kowych, z kt\u00f3rych niewiele rozumiej\u0105, a jeszcze mniej pami\u0119taj\u0105. W mi\u0119dzyczasie doro\u015bli musz\u0105 s\u0142ucha\u0107 tego samego potoku infantylnych s\u0142\u00f3w, a starsze dzieci i m\u0142odzie\u017c nabieraj\u0105 przekonania, \u017ce Msza jest tylko dla dzieci.<\/p><p>Drugi aspekt problemu stanowi pogl\u0105d, \u017ce dzieci lepiej czuj\u0105 si\u0119 w swobodnych sytuacjach, gdzie jest miejsce na spontaniczno\u015b\u0107, ni\u017c w takich, kt\u00f3re wymagaj\u0105 przestrzegania okre\u015blonych regu\u0142. Bez wzgl\u0119du na to sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 ten pomys\u0142 kilka minut wystarczy, aby go obali\u0107. Dzieci kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 przede wszystkim poprzez nawyki: w nauce chodzi przede wszystkim o powt\u00f3rki. Po\u0142\u0105czcie te dwie niekontrowersyjne refleksje, a zobaczycie na czym polega warto\u015b\u0107 niezmiennej liturgii pe\u0142nej ceremonii w kt\u00f3rej brakuje spontaniczno\u015bci. Zrozumienie tej sprawy naprawd\u0119 nie powinno by\u0107 trudne. Czy dzieci zrozumiej\u0105 tak\u0105 liturgi\u0119? Uwa\u017cam, \u017ce b\u0119d\u0105 mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 na zrozumienie takiej Mszy, ni\u017c gdyby mieli zrozumie\u0107 liturgi\u0119, kt\u00f3ra zmienia si\u0119 co niedziel\u0119. M\u00f3wi\u0105c o Mszy \u201etrydenckiej\u201d mamy pod r\u0119k\u0105 wiele dost\u0119pnych pomocy, kt\u00f3re mo\u017cemy wykorzysta\u0107 omawiaj\u0105c z dzie\u0107mi t\u0119 liturgi\u0119 krok po kroku. By\u0142oby to niemo\u017cliwe w przypadku Novus Ordo z powodu wielkiej dowolno\u015bci w odprawianiu liturgii.<\/p><p>To prowadzi nas do trzeciego problemu, czyli do uczestnictwa, kt\u00f3rego wymaga si\u0119 od wiernych ucz\u0119szczaj\u0105cych na Msz\u0119 w zwyczajnej formie rytu rzymskiego. W starej Mszy mog\u0105 by\u0107, lub nie, \u015bpiewy oraz dialog z wiernymi, kt\u00f3rzy na przemian wstaj\u0105 i siadaj\u0105. Jednak\u017ce, w przeciwie\u0144stwie do ceremonia\u0142u jaki ma miejsce w prezbiterium, takich czynno\u015bci jest niewiele i wierni mog\u0105 je wykonywa\u0107, ale nie maj\u0105 takiego obowi\u0105zku. To, co dzieje si\u0119 w nawie, jest w rzeczywisto\u015bci do\u015b\u0107 swobodne. Istniej\u0105 lokalne zwyczaje, ale nie trzeba ich przestrzega\u0107. Nieukl\u0119kni\u0119cie na konsekracj\u0119 zadziwi\u0142oby wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi i mog\u0142oby irytowa\u0107 tych, kt\u00f3rzy kl\u0119czeliby z ty\u0142u, gdy\u017c nie widzieliby o\u0142tarza, ale nikt nie robi\u0142by wyrzut\u00f3w, je\u015bli kto\u015b nie od\u015bpiewa\u0142by \u201eet cum spiritu tuo\u201d w danym momencie. Natomiast w Nowej Mszy, jak tylko wejdziesz do ko\u015bcio\u0142a, otrzymujesz list\u0119 instrukcji dotycz\u0105cych postawy i s\u0142ownych odpowiedzi (te ostatnie s\u0105 cz\u0119sto do\u015b\u0107 d\u0142ugie i skomplikowane) i, je\u015bli nie b\u0119dziesz potrafi\u0142 si\u0119 do nich zastosowa\u0107, mo\u017cesz zosta\u0107 zbesztany. Zna\u0142em kilku bezpo\u015brednich ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy zapobiegawczo musztrowali wiernych, wypowiadaj\u0105c komendy typu \u201eukl\u0119kn\u0105\u0107\u201d, czy \u201ewsta\u0107\u201d w chwilach ciszy podczas Mszy.<\/p><p>\u00a0Ziarno prawdy zawarte w pogl\u0105dzie, \u017ce dzieci odstrasza ceremonia\u0142 i sztywne regu\u0142y prawdopodobnie bierze si\u0119 z obserwacji: kiedy dzieci nie wiedz\u0105 co powinny robi\u0107 jest to dla nich czym\u015b zawstydzaj\u0105cym, tak jak dla ka\u017cdego cz\u0142owieka. Dlatego te\u017c mog\u0105 czu\u0107 si\u0119 niekomfortowo w sytuacjach wymagaj\u0105cych powagi, poniewa\u017c, nie maj\u0105c do\u015bwiadczenia, boj\u0105 si\u0119 pope\u0142ni\u0107 b\u0142\u0105d. Jednak okazuje si\u0119, \u017ce nie jest to argument przeciwko Mszy \u201etrydenckiej\u201d. Ten problem raczej dotyczy zwyczajnej formy rytu rzymskiego, gdy\u017c w\u0142a\u015bnie podczas Novus Ordo od ka\u017cdego wiernego oczekuje si\u0119, \u017ce powie i zrobi to co trzeba we w\u0142a\u015bciwym czasie. To w\u0142a\u015bnie podczas NOMu mo\u017cna si\u0119 zawstydzi\u0107 (co mi si\u0119 zdarzy\u0142o), wypowiadaj\u0105c z\u0142\u0105 odpowied\u017a lub te\u017c nie znaj\u0105c na pami\u0119\u0107 d\u0142ugiej odpowiedzi \u201esuscipiat\u201d, bez wzgl\u0119du na to czy by\u0142a ona po \u0142acinie, na \u0142aci\u0144skim Novus Ordo, czy po angielsku.<\/p><p>Pozostawiam czytelnik\u00f3w z t\u0105 my\u015bl\u0105. Jaki geniusz wymy\u015bli\u0142, \u017ce wierny zrozumie lepiej konsekracj\u0119, \u017ce g\u0142\u0119biej przejmie ona jego dusz\u0119, \u017ce dotknie bardziej serca wiernego i pomo\u017ce mu bardziej si\u0119 zmieni\u0107, je\u015bli usunie si\u0119 przykl\u0119kni\u0119cia ksi\u0119dza przed podniesieniem ka\u017cdej Postaci? Celem takiej zmiany by\u0142o prawdopodobnie uczynienie tej ceremonii mniej formaln\u0105, przypominaj\u0105c\u0105 troszk\u0119 bardziej \u201ecodzienne \u017cycie\u201d. Jednak to g\u0142upota! Konsekracja pozosta\u0142a niezwykle uroczyst\u0105 ceremoni\u0105, nawet w najskromniejszej Mszy w formie zwyczajnej. To co uda\u0142o si\u0119 zrobi\u0107 reformatorom to pozbawienie tego wydarzenia cz\u0119\u015bci swojego dramatyzmu, cz\u0119\u015bci widocznej symboliki, czego\u015b co jest wypowiadane w uniwersalnym j\u0119zyku, j\u0119zyku instynktownie rozumianym przez dzieci. A oto zmiany jakie wprowadzili w ca\u0142ej Mszy \u015awi\u0119tej: zniesienie widzialnego, stopniowego wchodzenia po stopniach o\u0142tarza, odczytywanie Ewangelii stoj\u0105c zwr\u00f3conym na p\u00f3\u0142noc, przykl\u0119kni\u0119cie na wspomnienie wcielenia w Credo, dzwonek przed konsekracj\u0105 i na komuni\u0119 kap\u0142ana, przyjmowanie komunii na j\u0119zyk i przykl\u0119kni\u0119cie podczas Ostatniej Ewangelii. Jedyne co mog\u0119 powiedzie\u0107 to to, \u017ce bez wzgl\u0119du na to jakie argumenty mo\u017cna wysun\u0105\u0107 na poparcie tych zmian, nie by\u0142y one pomocne w zaanga\u017cowanie dzieci w liturgi\u0119.<\/p><p><strong><em>Joseph Shaw<\/em><\/strong><\/p><p><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"http:\/\/www.lmschairman.org\/2015\/03\/the-traditional-mass-and-children.html\">\u0179r\u00f3d\u0142o<\/a><\/span><\/p><p>T\u0142umaczenie: Marek Korma\u0144ski<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na post Petera Kwasniewskiego na blogu New Liturgical Movement [przet\u0142umaczony przez UnaCum.pl i dost\u0119pny tutaj] o dzieciach i formie nadzwyczajnej, a tak\u017ce doda\u0107 w\u0142asne uwagi.Napisa\u0142em ju\u017c wiele o komunikacji niewerbalnej w liturgii i, je\u015bli chodzi o dzieci, kt\u00f3rych zdolno\u015bci werbalne s\u0105 ograniczone, jest czym\u015b oczywistym, \u017ce jest to niezwykle wa\u017cny temat. W [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[24,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81457"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81457"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81457\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}