{"id":81275,"date":"2015-04-21T12:37:53","date_gmt":"2015-04-21T16:37:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=81275"},"modified":"2015-04-21T12:37:53","modified_gmt":"2015-04-21T16:37:53","slug":"odszkodowania-czy-wyludzenia-pytania-o-shoah-biznes-dr-pawel-janowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=81275","title":{"rendered":"Odszkodowania, czy wy\u0142udzenia? Pytania o Shoah biznes &#8211; <em>dr Pawe\u0142 Janowski<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong>W ostatnich dniach temat ludob\u00f3jstwa niemieckiego z okresu II wojny \u015bwiatowej znowu powr\u00f3ci\u0142 na pierwsze strony gazet. Co ciekawe, ale chyba nie zaskakuj\u0105ce, temat wr\u00f3ci\u0142 za spraw\u0105 wydaje si\u0119 ignorancji szefa FBI James\u2019a Comey\u2019a. Dlaczego pisz\u0119 wydaje si\u0119? A mo\u017ce chodzi o rozpoznanie reakcji polskiej opinii publicznej? Mo\u017ce\u2026<\/strong><\/p>\r\n<p>Pozw\u00f3lcie pa\u0144stwo, \u017ce przypomn\u0119 histori\u0119 pewnej akcji propagandowo-finansowej, o kt\u00f3rej ju\u017c pisa\u0142em 9 lat temu na \u0142amach Encyklopedii \u201eBia\u0142ych Plam\u201d. Przyznam, \u017ce jako historyk nie spodziewa\u0142em si\u0119 szybkiego \u201epowrotu\u201d interesuj\u0105cego mnie tematu. W dw\u00f3ch s\u0142owach &#8211; chodzi o tzw. Shoah biznes. Poni\u017cej wyja\u015bni\u0119 co konkretnie kryje si\u0119 pod tym tajemniczym terminem, tak w sferze semantycznej, jak i na poziomie fakt\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Termin <strong>SZOAH BIZNES<\/strong> jest spolszczon\u0105 wersj\u0105 angielskiego okre\u015blenia <em>shoah-business<\/em> (hebr. shoah &#8211; kl\u0119ska, nieszcz\u0119\u015bcie, katastrofa; ang. <em>business<\/em> &#8211; interes, handel). Odnosi si\u0119 on do ideologii bazuj\u0105cej na manipulacji faktami historycznymi i nadmiernym eksponowaniu \u017cydowskich ofiar z okresu hegemonii niemieckiej w Europie, w czasie II wojny \u015bwiatowej w latach 1939-1945. Jej zasadniczym elementem by\u0142o i jest propagowanie tezy o niepowtarzalnym, tak w sensie jako\u015bciowym, jak i ilo\u015bciowym, charakterze ludob\u00f3jstwa dokonanego na narodzie \u017cydowskim, a w zwi\u0105zku z tym domaganie si\u0119 od innych narod\u00f3w (wszystkich rzeczywistych i domniemanych wsp\u00f3\u0142uczestnik\u00f3w mordu na \u017bydach) zado\u015b\u0107uczynienia materialnego.<\/p>\r\n<p>Co jest bardzo istotne, aby m\u00f3c wci\u0105\u017c na nowo podnosi\u0107 potrzeb\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia, sukcesywnie \u201erozszerzano\u201d definicj\u0119 \u201eocala\u0142ych z holokaustu\u201d, wychodz\u0105c od rzeczywi\u015bcie ocala\u0142ych, a ko\u0144cz\u0105c na trzecim pokoleniu ich spadkobierc\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Mi\u0119dzy ko\u0144cem II wojny \u015bwiatowej, a ko\u0144cem lat 60-tych temat niemieckiego (niekiedy b\u0142\u0119dnie okre\u015blanego mianem hitlerowskiego) holokaustu praktycznie stanowi\u0142 margines zainteresowania \u015bwiatowych medi\u00f3w, a zw\u0142aszcza ameryka\u0144skiej opinii publicznej. Co jeszcze istotniejsze, nie by\u0142 on przedmiotem zainteresowania \u017cydowskich \u015brodowisk intelektualnych. W Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, gdzie w spos\u00f3b gdzie indziej nie spotykany, dosz\u0142o do zorganizowania <strong>szoah biznes<\/strong>. W okresie kilkunastu lat po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej organizacje \u017cydowskie \u015bwiadomie sprzeciwia\u0142y si\u0119 przypominaniu tej tragedii, co by\u0142o wynikiem atmosfery politycznej panuj\u0105cej w \u00f3wczesnych Stanach Zjednoczonych. \u017bydowskie elity w kwestiach polityki wewn\u0119trznej i zagranicznej \u015bci\u015ble dostosowywa\u0142y si\u0119 do oficjalnej linii politycznej rz\u0105du, bowiem od 1949 roku Niemcy Zachodnie by\u0142y kluczowym sojusznikiem Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Przypominanie historii nie s\u0142u\u017cy\u0142o realizacji koniunkturalnych cel\u00f3w. Takie stanowisko wyra\u017ca\u0142 oficjalnie American Jewish Commitee (AJC), a syjonistyczny World Jewish Congress (WJC; \u015awiatowy Kongres \u017byd\u00f3w) na pocz\u0105tku lat 50-tych zrezygnowa\u0142 z \u017c\u0105dania odszkodowania od Niemiec po podpisaniu przez te ostatnie porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi. Takie stanowisko popiera\u0142a tak\u017ce Anti-Defamation League (ADL).<\/p>\r\n<p>Trzeba doda\u0107, \u017ce temat tzw. \u201eostatecznego rozwi\u0105zania kwestii \u017cydowskiej\u201d by\u0142 nieustannie podnoszony przez \u017cydowsk\u0105 lewic\u0119 ameryka\u0144sk\u0105, sprzeciwiaj\u0105c\u0105 si\u0119 porozumieniu z Niemcami. Dlatego te\u017c przypominanie w tamtym okresie o zbrodniach niemieckich traktowano jako przejaw komunizowania. Przymykano tak\u017ce oczy na fakt przyjazdu do Stan\u00f3w Zjednoczonych weteran\u00f3w SS, atakowano \u015bwiatowej s\u0142awy filozof H. Arendt za to, \u017ce wypomina\u0142a kolaboracj\u0119 \u017cydowskich elit z Niemcami podczas II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\r\n<p>Tylko w jednym przypadku organizacje \u017cydowskie odwo\u0142ywa\u0142y si\u0119 do holokaustu. Dzia\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas, gdy pot\u0119piano Zwi\u0105zek Sowiecki, stawiaj\u0105c na jednym poziomie rosyjski antysemityzm (J. Stalin mia\u0142 doko\u0144czy\u0107 to, czego nie zdo\u0142a\u0142 zrobi\u0107 Hitler) i holokaust.<\/p>\r\n<p>Zasadnicza zmiana nast\u0105pi\u0142a z chwil\u0105 wybuchu wojny arabsko-izraelskiej w czerwcu 1967 roku. Wtedy to holokaust sta\u0142 si\u0119 trwa\u0142ym elementem \u017cycia ameryka\u0144skich \u017byd\u00f3w. W celu zabezpieczenia ameryka\u0144skich interes\u00f3w na Bliskim Wschodzie administracja prezydenta D. Eisenhowera r\u00f3wnowa\u017cy\u0142a poparcie dla Izraela i pa\u0144stw arabskich, przy lekkim faworyzowaniu Arab\u00f3w. W polityce ameryka\u0144skich \u017byd\u00f3w Izrael nie zajmowa\u0142 w\u00f3wczas zbyt wa\u017cnego miejsca. Symptomatyczny by\u0142 spadek liczby cz\u0142onk\u00f3w Zionist Organization of America z kilkuset tysi\u0119cy w 1948 roku do kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy w latach 60-tych. Podporz\u0105dkowanie si\u0119 Izraela Stanom Zjednoczonym by\u0142o bardzo korzystne, jeszcze bardziej dla samych ameryka\u0144skich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy stali si\u0119 w tej sytuacji obro\u0144cami \u201ezachodniej cywilizacji przed Arabami\u201d &#8211; Izrael sta\u0142 si\u0119 \u201ereligi\u0105 ameryka\u0144skich \u017byd\u00f3w\u201d (N. Podhoretz, <em>Breaking Ranks<\/em>, New York 1979).<\/p>\r\n<p>Po tzw. wojnie sze\u015bciodniowej g\u0142\u00f3wne \u017cydowskie organizacje wzmog\u0142y swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105 i propagandow\u0105, g\u0142\u00f3wnie na \u0142amach gazety \u201eNew York Times\u201d. Po wojnie z Egiptem w 1973 roku wydatnie wzros\u0142a pomoc finansowa Stan\u00f3w Zjednoczonych dla Izraela &#8211; w tym jednym roku przekazano Izraelowi wi\u0119cej funduszy, ani\u017celi w 4 latach poprzednich \u0142\u0105cznie. Jednak nieoczekiwane niepowodzenie polityki Izraela rozbudzi\u0142o na nowo wspomnienia o \u201eostatecznym rozwi\u0105zaniu\u201d. By\u0142o to obliczone na wzmocnienie negocjacyjnej pozycji Izraela.<\/p>\r\n<p>Po raz pierwszy Izrael wykorzysta\u0142 politycznie ide\u0119 holokaustu podczas procesu A. Eichmanna. Po tych do\u015bwiadczeniach wykorzystano t\u0119 ideologi\u0119 r\u00f3wnie\u017c po wojnie sze\u015bciodniowej, celem zbijania argument\u00f3w przeciwnik\u00f3w politycznych. Ideologia <em>szoah<\/em> mog\u0142a si\u0119 rozwin\u0105\u0107 dzi\u0119ki rosn\u0105cej pozycji politycznej Izraela i sojuszowi ze Stanami Zjednoczonymi.<\/p>\r\n<p>Innym elementem kszta\u0142tuj\u0105cym t\u0119 ideologi\u0119 by\u0142y pr\u00f3by znalezienia narodowej to\u017csamo\u015bci \u017byd\u00f3w na bazie kultury wiktymizacji, czyli swoi\u015bcie rozumianej roli i sytuacji \u017byd\u00f3w otoczonych z za\u0142o\u017cenia wrogimi, nie\u017cydowskimi spo\u0142eczno\u015bciami. <em>Szoah<\/em> sta\u0142o si\u0119 negatywn\u0105 wersj\u0105 idei narodu wybranego. Ideologi\u0105 wspieraj\u0105c\u0105 <em>szoah biznes<\/em> by\u0142o i jest nieustannie wmawianie spo\u0142ecze\u0144stwom antysemityzmu. W Ameryce jego przejawem mia\u0142y by\u0107 m.in.: programy preferencji dla mniejszo\u015bci etnicznych, redukcja wydatk\u00f3w na obron\u0119, neoizolacjonizm, a nawet reforma systemu wyborczego (N. i R.A. Perlmutter, The Real Antisemitism in America, New York 1982).<\/p>\r\n<p>Kluczem do zrozumienia ideologii <em>szoah biznes<\/em> jest konformizm intelektualist\u00f3w \u017cydowskich, kt\u00f3rych zasadniczym celem by\u0142 sojusz z w\u0142adz\u0105, bez wzgl\u0119du na jej przekonania polityczne. G\u0142\u00f3wna idea opiera\u0142a si\u0119 na rzekomej irracjonalnej nienawi\u015bci goj\u00f3w do \u017byd\u00f3w, a wszelka krytyka \u201enarodu wybranego\u201d by\u0142a traktowana jak owoc patologicznej nienawi\u015bci. Wed\u0142ug Boasa Evrona \u015bwiadomo\u015b\u0107 holokaustu jest \u201eoficjaln\u0105, propagandow\u0105 indoktrynacj\u0105 oraz produkcj\u0105 slogan\u00f3w i fa\u0142szywego wizerunku \u015bwiata (\u2026), a jej celem manipulowanie tera\u017aniejszo\u015bci\u0105\u201d (N. Finkelstein, Przedsi\u0119biorstwo holokaust, Warszawa 2001). Historyczny fakt ludob\u00f3jstwa na \u017bydach zamienia si\u0119 w ideologi\u0119 \u201epotencjalnie gro\u017c\u0105cego ludob\u00f3jstwa\u201d.<br \/> Opiera si\u0119 to na 2 zasadniczych elementach:<br \/> 1\u00b0 <em>szoah<\/em> jest absolutnie wyj\u0105tkowym wydarzeniem historycznym;<br \/> 2\u00b0 stanowi on kulminacyjny punkt irracjonalnej, odwiecznej nienawi\u015bci goj\u00f3w wobec \u017byd\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Jednak teza o wyj\u0105tkowo\u015bci holokaustu pojawi\u0142a si\u0119 w publikacjach dopiero po wojnie z 1967 roku i mia\u0142a za zadanie zdogmatyzowa\u0107 to wydarzenie &#8211; jego wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 nie powinna podlega\u0107 dyskusji. Z historycznego punktu widzenia taka teza jest zupe\u0142nie pozbawiona podstaw. Jednak to w\u0142a\u015bnie wtedy wszelki przejaw negowania holokaustu zacz\u0119to uwa\u017ca\u0107 za objaw antysemityzmu. Tymi, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali t\u0119 ideologi\u0119 ubra\u0107 w szaty naukowo\u015bci, byli m.in: Steven Katz (<em>The Holocaust in Historical Context<\/em>, Oxford 1994), Elie Weisel, g\u0142\u00f3wny propagator tej ideologii (wg niego <em>szoah<\/em> jest \u201ereligi\u0105 tajemnicy\u201d, \u201ewiedzie ku ciemno\u015bci\u201d, \u201eneguje wszystkie odpowiedzi\u201d, \u201ele\u017cy poza zasi\u0119giem historii\u201d, \u201ewymyka si\u0119 wszelkim wyja\u015bnieniom i opisom\u201d, \u201enigdy nie da si\u0119 poj\u0105\u0107 lub przekaza\u0107\u201d, \u201eoznacza unicestwienie historii\u201d). Weisel zsakralizowa\u0142 szoah, w zwi\u0105zku z czym nie mo\u017cna by\u0142o racjonalnie z nim dyskutowa\u0107. Wed\u0142ug niego do\u015bwiadczenia \u017byd\u00f3w z czasu II wojny \u015bwiatowej nie da si\u0119 poj\u0105\u0107 rozumowo, gdy\u017c by\u0142o to wydarzenie bezprecedensowe, stoj\u0105ce ponad histori\u0105 i dlatego nie mo\u017cna go pojmowa\u0107 historycznie. Por\u00f3wnywanie cierpienia \u017byd\u00f3w z cierpieniem innych narod\u00f3w stanowi za\u015b, wg Weisela \u201etotaln\u0105 zdrad\u0119 \u017cydowskiej historii\u201d.<\/p>\r\n<p>Je\u017celi to jest wyj\u0105tkowe cierpienie, to predestynuje ono do wyj\u0105tkowych uprawnie\u0144, daj\u0105c \u017bydom prawo do roszcze\u0144 wobec goj\u00f3w. Jest to swoisty \u201ekapita\u0142 moralny (Edward Alexander) i nale\u017cy ro\u015bci\u0107 sobie prawo do monopolu na ten cenny maj\u0105tek &#8211; ma to znamiona swoistego znaku towarowego zastrze\u017conego przez nar\u00f3d \u017cydowski\u201d (<em>Reworking the Past<\/em>, Boston 1990). \u017bydzi s\u0105 szczeg\u00f3lnie zagro\u017ceni i szczeg\u00f3lnie uprawnieni do podejmowania niezb\u0119dnych dzia\u0142a\u0144 na rzecz przetrwania (N. Glazer, <em>American Judaism<\/em>, Chicago 1972).<\/p>\r\n<p>Niekt\u00f3rzy z ideolog\u00f3w szoah, jak Weisel, w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy uzasadniaj\u0105 jego wyj\u0105tkowo\u015b\u0107: \u201enie chodzi o wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 cierpienia samego w sobie, o jego wyj\u0105tkowo\u015bci stanowi fakt, \u017ce cierpieli \u017bydzi\u201d. Jego zdaniem s\u0105 oni \u201eontologicznie wyj\u0105tkowi\u201d.<\/p>\r\n<p>Chocia\u017c z historycznego punktu widzenia powy\u017csze tezy s\u0105 nie do obrony, to jednak r\u00f3\u017cne \u015brodowiska wykorzystuj\u0105 je w kontek\u015bcie politycznym, g\u0142osz\u0105c w ramach <strong>szoah biznes<\/strong> teori\u0119, \u017ce skoro goje przez co najmniej 2 tysi\u0105ce lat d\u0105\u017c\u0105 do wymordowania \u017byd\u00f3w, to oni maj\u0105 prawo do obrony wszelkimi sposobami. Te pogl\u0105dy wzmacniane s\u0105 tez\u0105 o wyj\u0105tkowo\u015bci holokaustu, kt\u00f3ry jakoby mia\u0142 si\u0119 zrodzi\u0107 z zazdro\u015bci wobec \u017byd\u00f3w jako narodu wybranego, kt\u00f3rego przedstawiciele maj\u0105 wyj\u0105tkowe zdolno\u015bci i talenty. W rezultacie wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 holokaustu s\u0142u\u017cy Izraelowi, jako cenne alibi, b\u0119d\u0105ce podstaw\u0105 do rozszerzania zakresu potencjalnych roszcze\u0144 jakie mo\u017ce wysuwa\u0107 (por. <em>Reworking<\/em>). Nawet wyja\u015bnienia Izraela dotycz\u0105ce budowy broni nuklearnej zawsze odwo\u0142ywa\u0142y si\u0119 do widma holokaustu.<\/p>\r\n<p>Symptomatyczne by\u0142o, i\u017c po wojnie z 1967 roku by\u0142y wi\u0119zie\u0144 niemieckiego obozu koncentracyjnego i zag\u0142ady w Auschwitz, Bruno Bettelheim, zosta\u0142 usuni\u0119ty w cie\u0144 na korzy\u015b\u0107 Weisela ze wzgl\u0119du na g\u0142oszone przez niego pogl\u0105dy, w kt\u00f3rych nie by\u0142 sk\u0142onny gloryfikowa\u0107 bezkrytycznie historii \u017byd\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Pierwsz\u0105 publikacj\u0105 z tzw. nurtu <strong>szoah biznes<\/strong>, ukierunkowanego na popularyzacj\u0119 g\u0142\u00f3wnych tez tej ideologii, by\u0142a ksi\u0105\u017cka <em>Malowany ptak<\/em> Jerzego Kosi\u0144skiego, w kt\u00f3rej autor zmy\u015bli\u0142 wszystkie patologiczne epizody, cho\u0107 sam zosta\u0142 przechowany przez polskich ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3rym grozi\u0142a za to \u015bmier\u0107. Ta ksi\u0105\u017cka, pomimo udowodnionych mistyfikacji i k\u0142amstw w niej zawartych, przez d\u0142ugi czas by\u0142a podstawowym dzie\u0142em popularyzowanym przez <strong>szoah biznes<\/strong>. Otrzyma\u0142a wiele nagr\u00f3d, przet\u0142umaczono j\u0105 na wiele j\u0119zyk\u00f3w, wprowadzono na list\u0119 obowi\u0105zkowych lektur szkolnych.<\/p>\r\n<p>Kolejnym oszustwem zawieraj\u0105cym opr\u00f3cz k\u0142amstw wiele bezpodstawnych oszczerstw by\u0142o Fragments (New York 1996) Benjamina Wilkomirskiego. Wed\u0142ug niego nawet w neutralnej Szwajcarii wszyscy goje chc\u0105 zamordowa\u0107 \u017byd\u00f3w. Promotorem tego pseudo-dzie\u0142a by\u0142 Daniel Goldhagen. Ujawnienie przez historyk\u00f3w oszustwa niewiele zmieni\u0142o, a okaza\u0142o si\u0119 przy tym, \u017ce Wilkomirski nie jest nawet \u017bydem, nazywa\u0142 si\u0119 w rzeczywisto\u015bci Bruno Doessekker i urodzi\u0142 si\u0119 w Szwajcarii.<\/p>\r\n<p>Kolejnym \u201edzie\u0142em\u201d jest <em>Hitler\u2019s Willing Executioners<\/em> (New York 1996) &#8211; zasadnicz\u0105 tez\u0105 tej ksi\u0105\u017cki jest pogl\u0105d, \u017ce \u201ewiedzeni patologiczn\u0105 nienawi\u015bci\u0105 Niemcy, ochoczo skorzystali ze stworzonej im przez Hitlera okazji, by wymordowa\u0107 \u017byd\u00f3w\u201d. Ksi\u0105\u017cka jest pe\u0142na wewn\u0119trznych sprzeczno\u015bci i jaskrawych fa\u0142szerstw, nie ma \u017cadnej warto\u015bci naukowej. Mierno\u015b\u0107 tej pracy udokumentowali N. Finkelstein i Ruth Bettina Birt w A <em>Nation on Trial<\/em>. Inn\u0105 pozycj\u0105 szerz\u0105c\u0105 ideologi\u0119 szoah i zagro\u017cenia antysemityzmem jest <em>Denying the Holocaust<\/em> Debory Lipstadt (New York 1994) &#8211; ma charakter zaktualizowanej wersji rozpraw o antysemityzmie. Wed\u0142ug niej podst\u0119pne formy negacji holokaustu to niemoralne r\u00f3wnowa\u017cno\u015bci, czyli negowanie jego wyj\u0105tkowo\u015bci.<\/p>\r\n<p>Tymczasem Dzie\u0144 Pami\u0119ci Holokaustu obchodzony jest ka\u017cdego roku w Stanach Zjednoczonych, we wszystkich stanach. Ameryka\u0144skie Zrzeszenie Organizacji Holokaustu (Association of Holocaust Organizations) skupia w swych szeregach ok. 100 instytucji. Na terenie USA jest 7 du\u017cych muze\u00f3w po\u015bwi\u0119conych szoah (stan na pocz\u0105tku lat 2000-nych), z centralnym muzeum w&#8217;Waszyngtonie (United States Holocaust Memorial Museum), kt\u00f3re powsta\u0142o przy poparciu prezydenta J. Cartera.<\/p>\r\n<p>Analizuj\u0105c ekspozycje \u017byd\u00f3w ocala\u0142ych z holokaustu walcz\u0105cych o zdobycie Palestyny sugeruje, \u017ce powstanie Izraela by\u0142o najw\u0142a\u015bciwsz\u0105 odpowiedzi\u0105 na nazizm (muzeum przyj\u0119\u0142o fundusze od Petera Grace\u2019a, mimo doniesie\u0144 o jego powi\u0105zaniach ze skazanym hitlerowskim zbrodniarzem wojennym). G\u0142\u00f3wnym zadaniem tego typu muze\u00f3w sta\u0142o si\u0119 uzasadnianie pomini\u0119cia w ekspozycji m.in. zag\u0142ady Rom\u00f3w (Niemcy wymordowali ich ok. 500 tys., co proporcjonalnie r\u00f3wna si\u0119 stratom poniesionym przez \u017byd\u00f3w; G. Lewy, <em>Nazi Persecution oj the Gypsies<\/em>, Oxford 2000).<\/p>\r\n<p>Niekt\u00f3rzy przedstawiciele muzeum (Seymour Siegel, dyrektor wykonawczy) g\u0142osili tak kuriozalne pogl\u0105dy, jak podawanie w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 faktu istnienia takiego narodu &#8211; uznanie ludob\u00f3jstwa na narodzie Rom\u00f3w oznacza\u0142oby utrat\u0119 wy\u0142\u0105czno\u015bci \u017byd\u00f3w na holokaust i w konsekwencji utrat\u0119 tzw. \u201ekapita\u0142u moralnego\u201d. Ponadto, gdyby Niemcy tak samo prze\u015bladowali Rom\u00f3w i \u017byd\u00f3w, to podwa\u017ca\u0142oby dogmat, \u017ce holokaust stanowi\u0142 apogeum tysi\u0105cletniej nienawi\u015bci do \u017byd\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Pojawi\u0142a si\u0119 wreszcie kwestia konkretnych <strong>od szkodowa\u0144<\/strong>, czyli finansowego wymiaru<strong> szoah biznes<\/strong>. Termin \u201eocala\u0142y z holokaustu\u201d odnosi\u0142 si\u0119 pierwotnie do tych, kt\u00f3rzy przeszli przez koszmar prze\u015bladowa\u0144 z okresu II wojny \u015bwiatowej. Liczb\u0119 ocala\u0142ych w chwili zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej szacuje si\u0119 na ok. 100 tys. (pod koniec XX w. \u017cy\u0142o ich jeszcze maksymalnie ok. 20 tys. os\u00f3b). Poniewa\u017c przetrwanie niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych i oboz\u00f3w zag\u0142ady sta\u0142o si\u0119 niejako ukoronowaniem m\u0119cze\u0144stwa, wielu \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy sp\u0119dzili wojn\u0119 gdzie indziej, zacz\u0119\u0142o si\u0119 podawa\u0107 za ocala\u0142ych z oboz\u00f3w. Kry\u0142 si\u0119 za tym pow\u00f3d materialny, gdy\u017c w\u0142adze Niemiec wyp\u0142aca\u0142y odszkodowania tym, kt\u00f3rzy byli wi\u0119zieni lub przetrzymywani w gettach lub obozach. Jednak wielu z nich zmy\u015bli\u0142o swoj\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107, aby dosta\u0107 odszkodowania, np. niekt\u00f3rzy uwa\u017cali, \u017ce w obozie Auschwitz osobi\u015bcie bada\u0142 ich doktor-morderca Josef Mengele itp. Problem w tym, \u017ce otaczano tych \u201e\u015bwiadk\u00f3w\u201d szacunkiem, niczym \u015bwi\u0119tych, i nikt nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 kwestionowa\u0107 ich relacji.<\/p>\r\n<p>G\u0142\u00f3wny, ideolog holokaustu twierdzi\u0142, \u017ce maj\u0105c 18 lat czyta\u0142 <em>Krytyk\u0119 czystego rozumu<\/em> I. Kanta w j\u0119zyku jidisz, cho\u0107 nigdy tej ksi\u0105\u017cki na ten j\u0119zyk nie przet\u0142umaczono.<\/p>\r\n<p>W latach 80-tych termin \u201eocala\u0142y z holokaustu\u201d zmodyfikowano tak, by nie odnosi\u0142 si\u0119 tylko do tych, kt\u00f3rzy przetrwali, lecz r\u00f3wnie\u017c do tych, kt\u00f3rzy zdo\u0142ali unikn\u0105\u0107 niemieckich prze\u015bladowa\u0144. Tym samym obj\u0119to nim m.in. ok. 100 tys. polskich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy schronili si\u0119 w ZSRR po napa\u015bci Niemiec na Polsk\u0119. Wed\u0142ug tego kryterium \u201eocala\u0142ych\u201d w tym okresie by\u0142o jeszcze ok. l mln. Pod koniec XX wieku za\u015b \u201eocala\u0142y z holokaustu\u201d to \u201eka\u017cdy \u017byd, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105\u201d.<\/p>\r\n<p>Mo\u017cliwo\u015bci w tej kwestii jest niesko\u0144czenie wiele, np. Steve Paulson, jeden z historyk\u00f3w pracuj\u0105cy w British Imperial War Museum, stwierdzi\u0142, \u017ce \u201ew szerszym sensie za ofiary holokaustu mo\u017cna uzna\u0107 drugie i nawet trzecie pokolenie, poniewa\u017c mog\u0105 one cierpie\u0107 na psychiczne zaburzenia\u201d (N. Finkelstein, dz. cyt.).<\/p>\r\n<p>Do ko\u0144ca XX wieku Niemcy wyp\u0142acili ok. 60 mln marek odszkodowa\u0144 bez specjalnych nacisk\u00f3w ze strony \u017byd\u00f3w. Dokonano ich na podstawie 3 odr\u0119bnych porozumie\u0144 podpisanych w 1952 roku. Indywidualni poszkodowani otrzymali wyp\u0142aty zgodnie z postanowieniami Ustawy Odszkodowawczej (<em>Bundesentsch\u00c3\u00a4digungsgesetz<\/em>). Oddzielne porozumienie z Izraelem dotyczy\u0142o pokrycia koszt\u00f3w osiedlenia i rehabilitacji zdrowotnej kilkuset tysi\u0119cy \u017cydowskich uchod\u017ac\u00f3w. W tym samym czasie niemieckie w\u0142adze wynegocjowa\u0142y tak\u017ce finansowy uk\u0142ad z Konferencj\u0105 do Spraw \u017bydowskich Roszcze\u0144 Materialnych wobec Niemiec (Conference on Jewish Material Claims Against Germany). W jej sk\u0142ad wchodzi\u0142y wszystkie g\u0142\u00f3wne organizacje \u017cydowskie (AJC, American Jewish Congress, B\u2019nai Brith, Joint Distribution Committee).<\/p>\r\n<p>Konferencja mia\u0142a do dyspozycji 10 mln USD rocznie przez 12 lat na rekompensaty dla \u017cydowskich ofiar prze\u015bladowa\u0144, kt\u00f3re nie skorzysta\u0142y w pe\u0142ni z innych uregulowa\u0144 odszkodowawczych (N. Sagi, German Reparations, New York 1986; R.W. Zweig, <em>German Reparations<\/em> <em>and the Jewish World<\/em>, Boulder 1987). Po podpisaniu porozumienia Konferencja Roszczeniowa uniewa\u017cni\u0142a jednostronnie postanowienia i przeznaczy\u0142a pieni\u0105dze nie na rehabilitacj\u0119 ofiar, lecz na rehabilitacj\u0119 \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci, z dwoma wiele m\u00f3wi\u0105cymi wyj\u0105tkami &#8211; indywidualne odszkodowania dostali rabini oraz wybitni \u017cydowscy przyw\u00f3dcy. Organizacje wchodz\u0105ce w sk\u0142ad Konferencji Roszczeniowej zu\u017cy\u0142y wi\u0119kszo\u015b\u0107 pieni\u0119dzy na sfinansowanie swoich priorytet\u00f3w, a rzeczywiste ofiary, je\u017celi co\u015b zyska\u0142y, to albo po\u015brednio, albo przypadkiem. Jak potwierdzi\u0142 Martin Hohmann z CDU, rz\u0105d niemiecki przyzna\u0142, \u017ce <strong>tylko ok. 15%<\/strong> pieni\u0119dzy przekazanych Konferencji Roszczeniowej trafi\u0142o faktycznie do \u017cydowskich ofiar niemieckich prze\u015bladowa\u0144). Wielkie kwoty skierowano okr\u0119\u017cnymi drogami do \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci w \u015bwiecie arabskim oraz na wsparcie emigrant\u00f3w \u017cydowskich z Europy Wschodniej.<\/p>\r\n<p>Ponadto finansowano muzea holokaustu, uniwersyteckie katedry studi\u00f3w nad holokaustem czy program honorowania \u201esprawiedliwych w\u015br\u00f3d narod\u00f3w \u015bwiata\u201d przez instytut Yad Vashem. W ostatnich latach Konferencja pr\u00f3bowa\u0142a przej\u0105\u0107 zdenacjonalizowane nieruchomo\u015bci \u017cydowskie w by\u0142ej Niemiekciej Republice Demokratycznej warte setki milion\u00f3w dolar\u00f3w, ale zablokowali to oszukani \u017cydowscy prawowici w\u0142a\u015bciciele.<\/p>\r\n<p>Przedstawiciele wspomnianych \u015brodowisk \u017cydowskich pod koniec XX wieku zacz\u0119li, reprezentuj\u0105c jakoby wszystkich \u017byd\u00f3w &#8211; tak \u017cywych, jak i zamordowanych podczas II wojny \u015bwiatowej, wyst\u0119powa\u0107 na terenie ca\u0142ej Europy z roszczeniami wobec utraconego mienia.<\/p>\r\n<p>Ten etap <strong>szoah biznes<\/strong> okre\u015blany jest mianem \u201eostatniego rozdzia\u0142u holokaustu\u201d. Jako pierwsza obiektem ataku sta\u0142a si\u0119 Szwajcaria. Z okazji 50-tej rocznicy zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej w maju 1995 roku prezydent tego kraju przeprosi\u0142 oficjalnie za odm\u00f3wienie \u017bydom udzielenia schronienia podczas II wojny \u015bwiatowej. W tym samym czasie nag\u0142o\u015bniono dyskusj\u0119 na temat kwestii \u017cydowskich pieni\u0119dzy zdeponowanych przed lub w czasie wojny na kontach szwajcarskich bank\u00f3w. Zmanipulowano informacje na ten temat, sugeruj\u0105c \u017ce w bankach tych wci\u0105\u017c znajduj\u0105 si\u0119 \u017cydowskie konta z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej, warte miliardy dolar\u00f3w ameryka\u0144skich.<\/p>\r\n<p>Pod koniec 1995 roku Edgar Bronfman, prezes \u015awiatowego Kongresu \u017byd\u00f3w i syn urz\u0119dnika Konferencji Roszczeniowej, oraz rabin Israel Singer, sekretarz generalny \u015awiatowego Kongresu \u017byd\u00f3w, spotkali si\u0119 ze szwajcarskimi bankierami. Bronfman okre\u015bli\u0142 siebie jako \u201ereprezentanta narodu \u017cydowskiego i 6 mln tych, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 za siebie\u201d. Bankierzy o\u015bwiadczyli, \u017ce uda\u0142o im si\u0119 zlokalizowa\u0107 775 \u201eu\u015bpionych\u201d kont, z wk\u0142adami o \u0142\u0105cznej warto\u015bci 32 mln USD, i t\u0119 kwot\u0119 zaproponowali jako podstaw\u0119 do negocjacji. Kongres odrzuci\u0142 t\u0119 propozycj\u0119. Szeroko zakrojona akcja propagandowa \u017cydowskiego establishmentu, w kt\u00f3r\u0105 zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce prezydent B. Clinton, w\u0142adze stanowe i federalne Stan\u00f3w Zjednoczonych, postawi\u0142a Szwajcar\u00f3w \u201epod pr\u0119gierzem opinii publicznej\u201d. Prawd\u0119 pomieszano z domys\u0142ami, fakty z fikcj\u0105, a kampania przeciw bankom przerodzi\u0142a si\u0119 w nagonk\u0119 na Szwajcar\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Wed\u0142ug Bowera, popieranego przez Centrum Szymona Wiesenthala, Szwajcaria to \u201epa\u0144stwo, kt\u00f3rego obywatele (\u2026) chwal\u0105c si\u0119 przed s\u0105siadami swym godnym pozazdroszczenia bogactwem, ca\u0142kiem \u015bwiadomie czerpali zyski z pieni\u0119dzy splamionych krwi\u0105\u201d, \u201eka\u017cdy Szwajcar opanowa\u0142 sztuk\u0119 oszukiwania, aby chroni\u0107 wizerunek i zamo\u017cno\u015b\u0107 swego spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d itd. Pogl\u0105dy Rickmana, w istocie rasistowskie, streszczaj\u0105 si\u0119 w takich \u201eprzemy\u015bleniach\u201d: \u201eG\u0142\u0119boko, g\u0142\u0119biej ni\u017c sami mogliby przypuszcza\u0107, drzemie w nich [Szwajcarach &#8211; P.J.] arogancja wobec samych siebie i przeciwko innym, co stanowi podstawowy element ich maski. Ale cho\u0107by si\u0119 nawet bardzo starali, nie mog\u0105 ukry\u0107 tego, jak zostali wychowani\u201d (cyt za: T. Bower, <em>Nazi Gold<\/em>, New York 1998).<\/p>\r\n<p>Lista oszczerstw jest d\u0142uga. Za akcj\u0105 propagandow\u0105 posz\u0142y \u201espontaniczne\u201d wyst\u0105pienia \u201ezwyk\u0142ych\u201d \u017byd\u00f3w protestuj\u0105cych przed bankami szwajcarskimi. Z przes\u0142ucha\u0144 przeprowadzonych przed kongresowymi komisjami bankowo\u015bci (np. przed Komisj\u0105 Bankowo\u015bci i Us\u0142ug Finansowych Kongresu USA z 11 XII 1996 roku) wy\u0142ania\u0142 si\u0119 obraz krwio\u017cerczych, wyrachowanych, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z Hitlerem Szwajcar\u00f3w. Oskar\u017cono ich o nawi\u0105zanie potajemnej wsp\u00f3\u0142pracy z W\u0119grami i Polakami w celu okradania \u017byd\u00f3w &#8211; przemilczano fakt wysoko\u015bci szwajcarskiego mienia znacjonalizowanego przez w\u0142adze tych pa\u0144stw, nieprzekraczaj\u0105cego warto\u015bci l mln dolar\u00f3w ameryka\u0144skich.<\/p>\r\n<p>Jeszcze w kwietniu 1996 roku w\u0142adze szwajcarskie zgodzi\u0142y si\u0119 utworzy\u0107 komisj\u0119 \u015bledcz\u0105 i podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 jej ustaleniom (z\u0142o\u017cona z 6 cz\u0142onk\u00f3w, po 3 z World Jewish Restitution Organization i ze Zrzeszenia Szwajcarskich Bankier\u00f3w) &#8211; formalnie powo\u0142ano j\u0105 do \u017cycia w maju tego roku. Jej przewodnicz\u0105cym zosta\u0142 Paul Volcker, by\u0142y prezes Banku Rezerwy Federalnej USA. Dodatkowo w grudniu 1996 roku rz\u0105d Szwajcarii powo\u0142a\u0142 niezale\u017cn\u0105 komisj\u0119 ekspert\u00f3w pod przewodnictwem prof. Jean-Francois Bergiera, kt\u00f3rej zadaniem by\u0142o prze\u015bledzenie szwajcarskiego handlu z\u0142otem z Niemcami podczas II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\r\n<p>Tymczasem propaganda <strong>szoah biznes<\/strong> zacz\u0119\u0142a naciska\u0107. Ubolewano nad wszystkimi \u201eocala\u0142ymi z holokaustu\u201d &#8211; rozumianymi ju\u017c wed\u0142ug nowych definicji. Domagano si\u0119 zawarcia ostatecznego porozumienia ze Szwajcari\u0105 przed og\u0142oszeniem wynik\u00f3w prac komisji. W lutym 1997 roku Szwajcaria zgodzi\u0142a si\u0119 na za\u0142o\u017cenie Specjalnego Funduszu dla Znajduj\u0105cych si\u0119 w Potrzebie Ofiar Holokaustu (<em>Special Fund for Needy Victims of the Holocaust<\/em>), kt\u00f3ry dysponuj\u0105c kwot\u0105 200 mln USD wspomaga\u0142by osoby potrzebuj\u0105ce szczeg\u00f3lnej pomocy, dop\u00f3ki nie zako\u0144cz\u0105 pracy komisje \u015bledcze. Mimo to nadal wywierano nacisk na Szwajcar\u00f3w, d\u0105\u017c\u0105c do zawarcia ostatecznego porozumienia przed og\u0142oszeniem wynik\u00f3w prac komisji (na tych ustaleniach \u017bydzi mogli tylko straci\u0107). \u017bydzi m\u00f3wili, \u017ce \u201echodzi o prawd\u0119 i sprawiedliwo\u015b\u0107, a nie o pieni\u0105dze\u201d, a Szwajcarzy odpowiadali \u201enie o pieni\u0105dze, tylko o wi\u0119cej pieni\u0119dzy\u201d (I. Levin, <em>Last Deposit<\/em>, Westport 1999). W tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej prezydent Szwajcarii, przera\u017cony nies\u0142abn\u0105c\u0105 wrogo\u015bci\u0105 w Ameryce, og\u0142osi\u0142 stworzenie Fundacji Solidarno\u015bci (<em>Solidarity Foundation<\/em>), kt\u00f3ra dysponuj\u0105c 5 mld USD mia\u0142aby przyczyni\u0107 si\u0119 do \u201eredukcji ub\u00f3stwa, desperacji i przemocy\u201d na ca\u0142ym \u015bwiecie &#8211; jednak jej ukonstytuowanie zale\u017ca\u0142o od wynik\u00f3w g\u0142osowania w narodowym referendum, do kt\u00f3rego og\u0142oszenia nie dosz\u0142o.<\/p>\r\n<p>Kolejnym etapem kampanii przeciw Szwajcarii by\u0142o wyst\u0119powanie z pozwami zbiorowymi. W pa\u017adzierniku 1996 roku adwokaci Edward Fagan i Robert Swift w imieniu Gizelli Weisshaus oraz \u201einnych os\u00f3b w podobnej sytuacji\u201d za\u017c\u0105dali odszkodowania w wysoko\u015bci 20 mln USD. Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej pozew zbiorowy z\u0142o\u017cy\u0142o Centrum Szymona Wiesenthala, reprezentowane przez adwokat\u00f3w Michaela Hausfelda i Melvyna Wiessa. W styczniu 1997 z trzecim pozwem zbiorowym wyst\u0105pi\u0142a \u015awiatowa Rada Ortodoksyjnych Gmin \u017bydowskich (<em>World Council of Orthodox Jewish Communities<\/em>). Wszystkie pozwy wp\u0142yn\u0119\u0142y do s\u0119dziego Edwarda Kormana z s\u0105du okr\u0119gowego w nowojorskim Brooklynie.<\/p>\r\n<p>Nast\u0119pnym elementem przemy\u015blanej taktyki <strong>szoah biznes<\/strong> by\u0142o og\u0142oszenie bojkotu gospodarczego. W lutym 1996 roku Alan Hevesi (jego ojciec by\u0142 prominentnym dzia\u0142aczem <em>ALC<\/em>) i Carl McCall (g\u0142\u00f3wny rewident finansowy miasta Nowy Jork) zagrozili sankcjami. W pa\u017adzierniku Georg Pataki, gubernator stanu Nowy Jork, publicznie popar\u0142 ten pomys\u0142. W ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy w\u0142adze Nowego Jorku, New Jersey, Rhode Island i Illinois przyj\u0119\u0142y rezolucje gro\u017c\u0105ce bojkotem gospodarczym, o ile szwajcarskie banki nie rozlicz\u0105 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci. W maju 1997 roku pierwsze sankcje zastosowa\u0142y w\u0142adze miasta Los Angeles, wycofuj\u0105c miliony dolar\u00f3w z funduszu emerytalnego, nale\u017c\u0105cego do jednego ze szwajcarskich bank\u00f3w.<\/p>\r\n<p>W kr\u00f3tkim czasie podobnie post\u0105pi\u0142y stany Nowy Jork, Kalifornia, Massachusetts i Illinois. W grudniu 1997 roku Bronfman o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce \u017c\u0105da co najmniej 3 mld USD za zako\u0144czenie \u201etych spraw\u201d. R\u00f3wnocze\u015bnie w\u0142adze bankowe stanu Nowy Jork i senator D\u2019Amato starali si\u0119 doprowadzi\u0107 do zablokowania dzia\u0142alno\u015bci na terenie USA nowo powsta\u0142ego United Bank of Switzerland (grupuj\u0105cego kilka g\u0142\u00f3wnych szwajcarskich bank\u00f3w).<\/p>\r\n<p>W kwietniu 1998 roku Szwajcarzy zacz\u0119li ulega\u0107, ale nie chcieli podda\u0107 si\u0119 ca\u0142kowicie. Tylko w ci\u0105gu 1997 roku wydali ok. 300 mln USD na obron\u0119 przed atakami ze strony <strong>szoah biznes<\/strong>. Banki wyst\u0105pi\u0142y z \u201eostateczn\u0105 propozycj\u0105\u201d, opiewaj\u0105c\u0105 na 600 mln USD. Przewodnicz\u0105cy ADL Abraham Foxman uzna\u0142 to za zniewag\u0119. Hevesi i McCall wyst\u0105pili z gro\u017ab\u0105 kolejnych sankcji, do kt\u00f3rych przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 New Jersey, Pensylwania, Connecticut, Floryda, Michigan. W po\u0142owie sierpnia 1998 roku Szwajcarzy ostatecznie poddali si\u0119 i w zamian za wycofanie pozw\u00f3w zbiorowych zgodzili si\u0119 zap\u0142aci\u0107 1,25 mld USD. Gratulacje senatorowi D\u2019Amato z\u0142o\u017cy\u0142 sam premier Izraela Benjamin Netanyahu, m\u00f3wi\u0105c: \u201eRezultatem jest nie tylko sukces w sensie materialnym, lecz tak\u017ce moralne zwyci\u0119stwo i triumf ducha\u201d (G.J. Rickamn, <em>Swiss Banks and Jewish Souls<\/em>, New Brunswick 1999).<\/p>\r\n<p>Porozumienie obj\u0119\u0142o 3 kategorie poszkodowanych: os\u00f3b roszcz\u0105cych sobie prawa do szwajcarskich \u201eu\u015bpionych\u201d kont, uchod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3rym odm\u00f3wiono udzielenia schronienia w Szwajcarii, oraz ofiar pracy niewolniczej, z kt\u00f3rej Szwajcarzy czerpali korzy\u015bci (Independent Committee of Eminent Persons, <em>Report on Dormant Accounts of Victims of Nazi Persecution in Swiss Banks<\/em>, Bern 1999).<\/p>\r\n<p>Przypomnijmy, \u017ce Stany Zjednoczone tak\u017ce odm\u00f3wi\u0142y przyj\u0119cia \u017cydowskich uchod\u017ac\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej, m.in. ze statku \u201eSt. Louis\u201d, a mimo to nikt nie m\u00f3wi o wyp\u0142acaniu rekompensat. Ma\u0142a Szwajcaria przyj\u0119\u0142a ok. 20 tysi\u0119cy uchod\u017ac\u00f3w w okresie trwania dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/p>\r\n<p>Gizella Wiesshaus, kt\u00f3ra jako pierwsza wyst\u0105pi\u0142a z pozwem przeciwko Szwajcarom, zwolni\u0142a swego adwokata Edwarda Fagana, oskar\u017caj\u0105c go o to, \u017ce j\u0105 oszuka\u0142 i za\u017c\u0105da\u0142 od s\u0105du za swe us\u0142ugi 4 mln USD. \u0141\u0105cznie adwokaci domagali si\u0119 honorari\u00f3w w wysoko\u015bci 15 mln USD. Jeden z nich za\u017cyczy\u0142 sobie 2400 USD za przeczytanie ksi\u0105\u017cki Browera <em>Nazi Gold<\/em>. Swojej \u201edzia\u0142ki\u201d domaga\u0142y si\u0119 oczywi\u015bcie organizacje \u017cydowskie, np. \u015awiatowy Kongres \u017byd\u00f3w za\u017c\u0105da\u0142 prawie po\u0142owy szwajcarskich pieni\u0119dzy na \u201eedukacj\u0119 o holokau\u015bcie\u201d, podobnie Centrum Szymona Wiesenthala. Wszyscy przy tym powo\u0142ywali si\u0119 na liczb\u0119 6 mln \u017cydowskich ofiar, kt\u00f3ra to liczba ju\u017c dawno zosta\u0142 poddana w w\u0105tpliwo\u015b\u0107, ale o tej kwestii mo\u017ce innym razem.<\/p>\r\n<p>Gdy Szwajcarzy wyasygnowali pieni\u0105dze, to po\u015bpiech u \u017byd\u00f3w przesta\u0142 odgrywa\u0107 jak\u0105kolwiek rol\u0119. Po ponad roku od chwili zawarcia porozumienia nie powsta\u0142 nawet plan podzia\u0142u pieni\u0119dzy. Gdy do tego dojdzie, z pewno\u015bci\u0105 nikt z ocala\u0142ych nie b\u0119dzie ju\u017c \u017cy\u0142. Do grudnia 1999 roku na wyp\u0142aty dla ofiar wykorzystano tylko po\u0142ow\u0119 z 200-milionowego Specjalnego Funduszu dla Znajduj\u0105cych si\u0119 w Potrzebie Ofiar Holokaustu, utworzonego w 1997 roku.<\/p>\r\n<p>Tymczasem na temat problemu szwajcarskich bank\u00f3w zosta\u0142y opublikowane rzeczowe raporty. W lipcu 1998 roku Niezale\u017cna Komisja Ekspert\u00f3w (Komisja Berhiera) og\u0142osi\u0142a wyniki swoich prac pt. <em>Switzerland and Gold Transactions in the Second World War<\/em> (Bern 1998). Potwierdzono, \u017ce banki kupi\u0142y z\u0142oto od hitlerowskich Niemiec, wiedz\u0105c \u017ce zosta\u0142o ono zrabowane z bank\u00f3w centralnych w okupowanej Europie. Dzi\u015b mia\u0142oby warto\u015b\u0107 ok. 4 mld USD. Warto\u015b\u0107 nie\u015bwiadomie (bez wiedzy o \u017ar\u00f3dle pochodzenia) kupionego z\u0142ota obj\u0119\u0142a ok. l mln wsp\u00f3\u0142czesnych USD, z tym, \u017ce kwoty te obejmuj\u0105 z\u0142oto zrabowane zar\u00f3wno \u017cydowskim, jak i nie\u017cydowskim wi\u0119\u017aniom oboz\u00f3w.<\/p>\r\n<p>W grudniu 1999 roku Niezale\u017cna Komisja (Volckera) wyda\u0142a sw\u00f3j raport (<em>Report on Dormant Accounts of Victims of Nazi Persecution in Swiss Banks<\/em>, Bern 1999), w kt\u00f3rym stwierdzono: \u201ew odniesieniu do ofiar hitlerowskich prze\u015bladowa\u0144 nie znaleziono dowod\u00f3w systematycznego dyskryminowania, utrudniania dost\u0119pu, sprzeniewierzania lub naruszenia wymog\u00f3w szwajcarskiego prawa reguluj\u0105cych tryb przechowywania dokumentacji\u201d. Badaniem obj\u0119to 254 banki za okres 60 lat. Tymczasem w \u201eNew York Times\u201d i innych tubach propagandowych <strong>szoah biznes<\/strong> og\u0142oszono, \u017ce szwajcarskie banki zaciera\u0142y \u015blady, oszukiwa\u0142y ofiary itd. Nie zauwa\u017cono, \u017ce raport stwierdza\u0142 tak\u017ce, i\u017c by\u0142o wiele przyk\u0142ad\u00f3w aktywnego poszukiwania prawowitych w\u0142a\u015bcicieli \u201eu\u015bpionych\u201d kont. Ich liczb\u0119 ustalono na 54 tys. \u201eprawdopodobnie zwi\u0105zanych z ofiarami hitlerowskich prze\u015bladowa\u0144\u201d i tylko odno\u015bnie do 25 tys. kont prawdopodobie\u0144stwo by\u0142o na tyle du\u017ce, \u017ce uzasadnione by\u0142oby podanie do publicznej wiadomo\u015bci nazwisk w\u0142a\u015bcicieli tych kont.<\/p>\r\n<p>Obecn\u0105 warto\u015b\u0107 10 tys. z tych kont, w przypadku kt\u00f3rych dysponowano pewnymi informacjami, oszacowano na 170-260 mln USD. Oszacowanie ca\u0142o\u015bci okaza\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe. W mediach pomini\u0119to fakt, \u017ce opr\u00f3cz Szwajcarii r\u00f3wnie\u017c USA s\u0142u\u017cy\u0142y europejskim \u017bydom za g\u0142\u00f3wne miejsce lokowania pieni\u0119dzy. Szwajcarzy zasugerowali w zwi\u0105zku z tym, aby pod podobnym k\u0105tem zbada\u0107 banki ameryka\u0144skie i izraelskie, tym bardziej, \u017ce \u201ebanki izraelskie i organizacje syjonistyczne opiera\u0142y si\u0119, blokowa\u0142y powo\u0142anie niezale\u017cnych komisji, kt\u00f3re oszacowa\u0142yby, jakie mienie i na <strong>ilu<\/strong> u\u015bpionych kontach, nale\u017ca\u0142o do ofiar holokaustu, a tak\u017ce jak zlokalizowa\u0107 w\u0142a\u015bcicieli&#8221; (\u201eFinancial Times\u201d; cyt. za: N. Finkelstein, dz. cyt.).<\/p>\r\n<p>Europejscy \u017bydzi kupowali dzia\u0142ki i otwierali konta w kontrolowanej przez Brytyjczyk\u00f3w Palestynie, \u017ceby wesprze\u0107 ruch syjonistyczny lub przygotowa\u0107 si\u0119 do przysz\u0142ej emigracji. W wyniku tych wydarze\u0144 w maju 1998 roku Kongres poleci\u0142 Prezydenckiej Komisji Doradczej do Spraw Mienia z Czas\u00f3w Holokaustu w USA (Presidential Advisory Commission on Holocaust Assets in the United States) przeprowadzenie wst\u0119pnego dochodzenia. Jej prace nie przynios\u0142y \u017cadnych powa\u017cnych efekt\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Kolejnym celem <strong>szoah biznes<\/strong> sta\u0142y si\u0119 Niemcy. Taktyka zastosowana w stosunku do tego kraju by\u0142a podobna do wypr\u00f3bowanej na Szwajcarach. Te same ekipy, czyli Hausfeld-Weiss, Fagan-Swift i \u015awiatowa Rada Spo\u0142eczno\u015bci Ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w, wyst\u0105pi\u0142y z pozwami zbiorowymi przeciwko niemieckim prywatnym przedsi\u0119biorstwom, \u017c\u0105daj\u0105c odszkodowa\u0144 o wysoko\u015bci co najmniej 20 mld USD. Straszono bojkotem gospodarczym. Pierwsze negocjacje mia\u0142y miejsce w 1999 roku (zaanga\u017cowany by\u0142 prezydent B. Clinton). W pa\u017adzierniku 1999 roku zamieszczono na \u0142amach gazet p\u0142atne ca\u0142ostronicowe og\u0142oszenia pot\u0119piaj\u0105ce niemieckie firmy, m.in. Bayer, kt\u00f3ry powi\u0105zano z J. Mengele.<\/p>\r\n<p>Ju\u017c przed ko\u0144cem roku Niemcy zacz\u0119li szuka\u0107 ugody. Przedstawiciele <strong>szoah biznes<\/strong> twierdzili, \u017ce Niemcy maj\u0105 moralny i prawny obowi\u0105zek wyp\u0142acenia odszkodowa\u0144 by\u0142ym \u017cydowskim robotnikom przymusowym. \u201eZapomniano\u201d, \u017ce otrzymali oni odszkodowania w okresie powojennym, a niekt\u00f3rzy otrzymali do\u017cywotnie renty (N. Sagi, dz. cyt.). Niemcy przyzna\u0142y ponadto ok. l mld dolar\u00f3w \u017bydowskiej Konferencji Roszczeniowej dla by\u0142ych \u017cydowskich wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w koncentracyjnych, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej dostali minimalne rekompensaty, ale nie dotar\u0142y one do adresat\u00f3w &#8211; konferencja przeznaczy\u0142a je na \u201ew\u0142asne cele\u201d, czyli je po prostu sprzeniewierzy\u0142a. Tymczasem w mediach powtarzano, \u017ce Niemcy nigdy nie wyp\u0142acili odszkodowa\u0144.<\/p>\r\n<p>Nast\u0105pi\u0142 roz\u0142am w \u015brodowiskach \u017cydowskich, wed\u0142ug \u201eJerusalem Report\u201d z dnia 31 stycznia 200l roku Konferencja Roszczeniowa jest \u201enieuczciw\u0105 organizacj\u0105, w profesjonalny spos\u00f3b ukrywaj\u0105c\u0105 mechanizmy swego dzia\u0142ania i wstr\u0119tnie splamion\u0105 publiczn\u0105 oraz moraln\u0105 korupcj\u0105 (\u2026) podejrzan\u0105 organizacj\u0105, kt\u00f3ra pomiata \u017cydowskimi ofiarami holokaustu i ich potomkami, sama siedz\u0105c na stosie pieni\u0119dzy nale\u017c\u0105cych si\u0119 indywidualnym osobom i robi\u0105c wszystko, \u017ceby zagarn\u0105\u0107 te pieni\u0105dze, p\u00f3ki ofiary jeszcze \u017cyj\u0105\u201d.<\/p>\r\n<p>To i tak nie zmieni\u0142o polityki przedstawicieli <strong>szoah biznes<\/strong>. Stuart Eizenstat w maju 1999 roku og\u0142osi\u0142, \u017ce \u017cyje jeszcze ok. 135 tys. \u017cyd. robotnik\u00f3w zmuszanych do pracy niewolniczej. Wprowadzono podzia\u0142 na 2 kategorie: robotnik\u00f3w zmuszanych do pracy niewolniczej, czyli wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w i gett, oraz robotnik\u00f3w przymusowych, co zak\u0142ada\u0142o prawie 10-krotny wzrost ich liczby w stosunku do przyj\u0119tych wylicze\u0144. <strong>Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pod koniec XX w. \u017cy\u0142o ich wi\u0119cej ni\u017c po zako\u0144czeniu wojny!<\/strong><\/p>\r\n<p>Ataki <strong>szoah biznes<\/strong> na Szwajcari\u0119 i Niemcy by\u0142y tylko preludium do \u201epotrz\u0105\u015bni\u0119cia\u201d Europ\u0105 Wschodni\u0105. Wspomniani przedstawiciele \u015brodowisk \u017cydowskich uzurpowali sobie rol\u0119 wy\u0142\u0105cznego prawowitego spadkobiercy wszystkich komunalnych i prywatnych maj\u0105tk\u00f3w tych, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w czasie II wojny \u015bwiatowej. Jak m\u00f3wi\u0142 Edgar Bronfman \u201eustalili\u015bmy z rz\u0105dem Izraela, \u017ce nie posiadaj\u0105ce spadkobierc\u00f3w mienie powinno przypa\u015b\u0107 \u015awiatowej Organizacji do Spraw Restytucji \u017bydowskiego Mienia\u201d (N. Finkelstein, dz. cyt.).<\/p>\r\n<p>W konsekwencji za\u017c\u0105dano od pa\u0144stw by\u0142ego bloku sowieckiego zwrotu wszystkich przedwojennych \u017cydowskich maj\u0105tk\u00f3w lub wyp\u0142acenia odszkodowa\u0144. Co jest wa\u017cne &#8211; zmieni\u0142a si\u0119 w tym przypadku taktyka dzia\u0142ania <strong>szoah biznes<\/strong>. Wysuwanym \u017c\u0105daniom nie nadaje si\u0119 publicznego rozg\u0142osu, poniewa\u017c jego przedstawiciele dysponuj\u0105 wystarczaj\u0105cym poparciem gospodarczym i politycznym w wybranych krajach, d\u0105\u017c\u0105c rzekomo do \u201epromocji odrodzenia\u201d \u017cydowskiego \u017cycia m.in. w Polsce.<\/p>\r\n<p>\u015awiatowa Organizacja do Spraw Restytucji \u017bydowskiego Mienia \u017c\u0105da praw w\u0142asno\u015bci do ponad 6 tysi\u0119cy przedwojennych \u017cydowskich obiekt\u00f3w komunalnych, w tym obecnie wykorzystywanych jako szko\u0142y i szpitale. Tymczasem obecna populacja \u017byd\u00f3w w Polsce wynosi kilka tysi\u0119cy, czyli na jednego polskiego \u017byda przypada\u0142aby obecnie jedna synagoga lub szko\u0142a. Organizacja wysuwa r\u00f3wnie\u017c roszczenia wobec setek tysi\u0119cy parceli w Polsce, kt\u00f3rych warto\u015b\u0107 szacuje si\u0119 na dziesi\u0105tki miliard\u00f3w dolar\u00f3w ameryka\u0144skich. Gdy polski sejm zaproponowa\u0142 ograniczenie wysoko\u015bci odszkodowania, aby unikn\u0105\u0107 bankructwa, Elan Steinberg ze \u015awiatowego Kongresu \u017byd\u00f3w pot\u0119pi\u0142 projekt ustawy reprywatyzacyjnej, jako akt \u201ejawnie antyameryka\u0144ski\u201d. W tej sytuacji wyst\u0105piono w dniu 2 marca 2000 roku z pozwem zbiorowym (adwokaci Edward Klein i Melvin Urbach &#8211; weteran kampanii w Szwajcarii i Niemczech), oczywi\u015bcie u s\u0119dziego E. Kormana z Brooklynu, o odszkodowania dla \u201estarzej\u0105cych si\u0119 i wymieraj\u0105cych ofiar holokaustu\u201d.<\/p>\r\n<p>Zarzuca si\u0119 polskim w\u0142adzom \u201ew ci\u0105gu ostatnich 54 lat ludob\u00f3jcz\u0105 polityk\u0119 wyp\u0119dzania \u017byd\u00f3w w celu ich wyt\u0119pienia\u201d. Te dzia\u0142ania poparli cz\u0142onkowie rady miejskiej Nowego Jorku jednog\u0142o\u015bnie przyj\u0119t\u0105 uchwa\u0142\u0105 wzywaj\u0105c\u0105 Polsk\u0119 do przyj\u0119cia sprawiedliwej ustawy, a 57 kongresman\u00f3w, na czele z Anthonym Weinerem z Nowego Jorku, skierowa\u0142o list do pol. sejmu, \u017c\u0105daj\u0105c zwrotu 100% mienia i maj\u0105tk\u00f3w zagrabionych podczas holokaustu. Wpisuje si\u0119 w t\u0119 kampani\u0119 publikacja ksi\u0105\u017cki J.T. Grossa S\u0105siedzi (jej warto\u015b\u0107 nauk. jest bliska zeru), w kt\u00f3rej zak\u0142amano prawd\u0119 o konflikcie z komunizuj\u0105cymi \u017bydami w Jedwabnem pod koniec II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\r\n<p>Fa\u0142szywe tezy Grossa i bezpodstawne oskar\u017cenia Polak\u00f3w o \u201ekrwawy antysemityzm\u201d wspieraj\u0105 grabie\u017ccze zamiary <strong>szoah biznes<\/strong> wobec Polski. S. Eizenstat zwr\u00f3ci\u0142 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na Bia\u0142oru\u015b, kt\u00f3ra wg niego \u201epozostaje w tyle\u201d, je\u015bli chodzi o zwrot przedwojennych \u017cydowskich nieruchomo\u015bci.<\/p>\r\n<p>Podobne pr\u00f3by wy\u0142udzania podejmowane s\u0105 w Rumunii. W tym kontek\u015bcie pojawia si\u0119 gro\u017aba sankcji gospodarczych w odniesieniu do \u201eniepokornych\u201d kraj\u00f3w. Tymczasem Israel Singer w dniu 13 marca 2000 roku wyst\u0105pi\u0142 z \u201esensacyjnym odkryciem\u201d, \u017ce na podstawie dopiero co odtajnionych ameryka\u0144skich dokument\u00f3w wynika, \u017ce Austria przetrzymuje mienie \u017byd\u00f3w z czas\u00f3w holokaustu o warto\u015bci 10 mld USD, dodaj\u0105c, \u017ce 50% dzie\u0142 sztuki znajduj\u0105cych si\u0119 w ameryka\u0144skich kolekcjach zosta\u0142o zrabowanych \u017bydom. Trudno w jakikolwiek spos\u00f3b odnie\u015b\u0107 si\u0119 sensownie do takich \u201erewelacji\u201d.<\/p>\r\n<p>R\u00f3wnocze\u015bnie lokalne wsp\u00f3lnoty \u017cydowskie w Europie Wschodniej, neguj\u0105c prawo \u015awiatowej Organizacji do Spraw Restytucji \u017bydowskiego Mienia do ich reprezentowania, wyst\u0105pi\u0142y z w\u0142asnymi roszczeniami wobec spadkobierc\u00f3w \u017cydowskich maj\u0105tk\u00f3w. Aby skorzysta\u0107 na takim roszczeniu zainteresowany musi formalnie nale\u017ce\u0107 do gminy \u017cydowskiej. Temu celowi podporz\u0105dkowane jest \u201espontaniczne\u201d odradzanie si\u0119 to\u017csamo\u015bci \u017cydowskiej, a jednym z jej przejaw\u00f3w s\u0105 tzw. Marsze \u0179ywych (ich tw\u00f3rc\u0105 jest Avrahan Hirschson) &#8211; kluczowy element edukacji o holokau\u015bcie. M\u0142odzie\u017c \u017cydowska z ca\u0142ego \u015bwiata, przybywaj\u0105c do Polski na teren niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych i zag\u0142ady, dowiaduje si\u0119 o nikczemno\u015bci goj\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Jednocze\u015bnie, aby usprawni\u0107 proces wy\u0142udzania kolejnych pieni\u0119dzy, wydano <em>Poradnik dla ocala\u0142ych z holokaustu, jak za\u0142atwi\u0107 odszkodowania <\/em><strong>i<\/strong><em> zwrot mienia<\/em> (<em>Guide to Compensation and Restitution for Holocaust Survivors<\/em>, New York brw), w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 d\u0142uga lista organizacji zajmuj\u0105cych si\u0119 tymi sprawami. Na celowniku <strong>szoah biznes<\/strong> znalaz\u0142y si\u0119 tym razem firmy ubezpieczeniowe, banki, muzea, prywatne przedsi\u0119biorstwa, lokatorzy dom\u00f3w, rolnicy w niemal wszystkich pa\u0144stwach Europy. Nowym w\u0105tkiem w realizacji przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 o nazwie \u201eodszkodowania dla ofiar\u201d jest pojawienie si\u0119 pozw\u00f3w przeciw Konferencji Roszczeniowej.<\/p>\r\n<p>Pod koniec sierpnia 2000 roku \u015awiatowy Kongres \u017byd\u00f3w og\u0142osi\u0142, \u017ce uda\u0142o mu si\u0119 zgromadzi\u0107 9 mld USD przeznaczonych na odszkodowania za holokaust. W wyniku pojawienia si\u0119 \u201ezbyt dociekliwych\u201d \u015brodowisk i os\u00f3b, po kr\u00f3tkim czasie zdementowano t\u0119 wiadomo\u015b\u0107, m\u00f3wi\u0105c tym razem, \u017ce \u201enie ma got\u00f3wki ani plan\u00f3w podzia\u0142u potencjalnych funduszy\u201d. W dniu 11 wrze\u015bnia 2000 roku opublikowano tzw. Plan Judah Gribetza (<em>Special Master\u2019s Proposed Plan of Allocation and Distribution of Settlement Proceeds<\/em>), w kt\u00f3rym zaplanowano podzia\u0142 ponad 90% szwajcarskich pieni\u0119dzy bezpo\u015brednio na wyp\u0142aty poszkodowanym i ich spadkobiercom.<\/p>\r\n<p>Trudno powiedzie\u0107, jaka kwota zostanie rzeczywi\u015bcie przekazana tym osobom, cho\u0107 z dotychczasowych dzia\u0142a\u0144 \u015awiat. Kongresu mo\u017cna wyprowadzi\u0107 wniosek, \u017ce b\u0119dzie ona niewielka. W latach 90-tych szacowano, \u017ce poszkodowani maj\u0105 od 70 do 80 lat, a id\u0105c dalej okre\u015blono ich liczb\u0119 na ok. 1 mln. Wynika to z kolejnej zmiany definicji \u201eocala\u0142ego z holokaustu\u201d, rozumianego tym razem jako \u201eocala\u0142ego ka\u017cdego \u017byda, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105\u201d.<\/p>\r\n<p>Rodzi si\u0119 pytanie, dlaczego np. \u017byd\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych w Armii Czerwonej czy w armii ameryka\u0144skiej uwa\u017ca si\u0119 za ocala\u0142ych z holokaustu?<\/p>\r\n<p>Modyfikacja definicji i zawy\u017canie liczby \u017cyj\u0105cych ofiar holokaustu s\u0142u\u017cy <strong>szoah biznes<\/strong> do wielu cel\u00f3w, np. usprawiedliwiania wy\u0142udzania pieni\u0119dzy od pa\u0144stw europejskich, ale i ograbiania samych ofiar. W praktyce niewielu ocala\u0142ych z niemieckiego ludob\u00f3jstwa skorzysta\u0142o z pieni\u0119dzy wy\u0142udzonych przez organizacje \u017cydowskie, zyskali jedynie przedstawiciele tych organizacji i skupione wok\u00f3\u0142 nich \u015brodowiska.<br \/> \u00a0<\/p>\r\n<p><strong>Dr Pawe\u0142 Janowski<\/strong>, KUL<br \/> \u00a0<\/p>\r\n<p>W artykule wykorzystano zamieszczone poni\u017cej publikacje:<br \/> <em>E. Lingens-Reiner, Prisoners of Fear, London 1948.<br \/> A. Glazer, American Judaism, Chicago 1957.<br \/> V. Franki, Man\u2019s Search for Meaning, New York 1959.<br \/> R. Hilberg, The Destruction of the European Jews, New York 1961.<br \/> H. Arendt, Zionism Reconsidered, 1944, w: The Jew as Pariah, New York 1978.<br \/> N. Podhoretz, Breaking Ranks, New York 1979.<br \/> O.S. Wyman, The Abandonment of the Jews, New York 1984.<br \/> O.S. Wyman, Paper Walls, New York 1985.<br \/> M. Berenbaurn, The World Must Know, New York 1993.<br \/> Y. Zuckerman, A Surplus of Memory, Oxford 1993.<br \/> O. Bartov, Murder in Our Midst, Oxford 1996.<br \/> J.M. Chaumont, La concurrence des victimes, Paris 1997.<br \/> J. Ziegler, The Swiss, the Gold and the Dead, New York 1997.<br \/> T. Bower, Nazi Gold, New York 1998.<br \/> I. Levin, The Last Deposit, Westport (Conn.) 1999.<br \/> G.J. Rickman, Swiss Banks and Jewish Souls, New Brunswick 1999.<br \/> S. Shafir, Ambiguous Relations. The American Jewish Community and German Since 1945, Detroit 1999.<br \/> Switzerland and Refugees in the Nazi Era, Bern 1999.<br \/> Das Finkelstein-Alibi, K\u00f6ln 2001.<br \/> Die Finkelstein-Debatte, M\u00fcnchen 2001.<br \/> N. Finkelstein, Przedsi\u0119biorstwo holokaust, Warszawa 2001.<br \/> Gibst es wirklich eine Holocaust-Industrie, M\u00fcnchen 2001.<\/em><\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"http:\/\/www.prawy.pl\/z-kraju\/9114-odszkodowania-czy-wyludzenia-pytania-o-shoah-biznes\">prawy.pl (20, kwiecie\u0144 2015)<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W ostatnich dniach temat ludob\u00f3jstwa niemieckiego z okresu II wojny \u015bwiatowej znowu powr\u00f3ci\u0142 na pierwsze strony gazet. Co ciekawe, ale chyba nie zaskakuj\u0105ce, temat wr\u00f3ci\u0142 za spraw\u0105 wydaje si\u0119 ignorancji szefa FBI James\u2019a Comey\u2019a. Dlaczego pisz\u0119 wydaje si\u0119? A mo\u017ce chodzi o rozpoznanie reakcji polskiej opinii publicznej? Mo\u017ce\u2026 Pozw\u00f3lcie pa\u0144stwo, \u017ce przypomn\u0119 histori\u0119 pewnej akcji [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[22],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81275"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81275"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81275\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}