{"id":80885,"date":"2015-04-02T11:21:27","date_gmt":"2015-04-02T15:21:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=80885"},"modified":"2015-04-02T11:22:04","modified_gmt":"2015-04-02T15:22:04","slug":"zapomniani-meczennicy-z-kresow-wschodnich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=80885","title":{"rendered":"Zapomniani m\u0119czennicy z Kres\u00f3w Wschodnich"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wiel\u00adki Czwar\u00adtek, b\u0119\u00add\u0105\u00adcy pa\u00admi\u0105t\u00adk\u0105 usta\u00adno\u00adwie\u00adnia Naj\u00ad\u015bwi\u0119t\u00adsze\u00adgo Sa\u00adkra\u00admen\u00adtu i sa\u00adkra\u00admen\u00adtu ka\u00adp\u0142a\u0144\u00adstwa, jest w Ko\u00ad\u015bcie\u00adle ka\u00adto\u00adlic\u00adkim ob\u00adcho\u00addzo\u00adny jako \u015bwi\u0119\u00adto ka\u00adp\u0142a\u00adn\u00f3w. Dla\u00adte\u00adgo te\u017c warto dzi\u015b przy\u00adpo\u00admnie\u0107 tych pol\u00adskich du\u00adchow\u00adnych , kt\u00f3\u00adrzy zgi\u00adn\u0119\u00adli jako m\u0119\u00adczen\u00adni\u00adcy, a kt\u00f3\u00adrzy s\u0105 (g\u0142\u00f3w\u00adnie ze wzgl\u0119\u00addu na \u201epo\u00adpraw\u00adno\u015b\u0107 po\u00adli\u00adtycz\u00adn\u0105\u201d) ska\u00adza\u00adni na za\u00adpo\u00admnie\u00adnie.<\/strong><\/p>\r\n<p style=\"text-align: center;\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\" aligncenter\" src=\"http:\/\/ocdn.eu\/images\/pulscms\/NTc7MDQsMCwxNDAsNGIwLDJhMjswNiwzMTQsMWJjOzBjLDE0MGIxY2ZlN2YwYWM1MmVkYzAxMGQ3MDk3OGU4NGJlLDEsMSw2LDA_\/f287e14413a4f02dcb0a50acc34cd415.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"338\" \/><br \/> <em>Zniszczony przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich w 1944 r. ko\u015bci\u00f3\u0142 w Podkamieniu, fot. Archiwum autora<\/em><\/p>\r\n<p>Jed\u00adnym z obo\u00adwi\u0105z\u00adk\u00f3w Ko\u00ad\u015bcio\u00ad\u0142a jest pa\u00admi\u0119\u0107 o tych, kt\u00f3\u00adrzy od\u00adda\u00adli swe \u017cycie jako m\u0119\u00adczen\u00adni\u00adcy. Wy\u00adra\u017a\u00adnie to sfor\u00admu\u00ad\u0142o\u00adwa\u0142 pa\u00adpie\u017c Jan Pawe\u0142 II w ho\u00admi\u00adlii wy\u00adg\u0142o\u00adszo\u00adnej w 1999 r. w Byd\u00adgosz\u00adczy. M\u00f3wi\u0142 on: \u201eNasze stu\u00adle\u00adcie r\u00f3w\u00adnie\u017c za\u00adpi\u00adsa\u00ad\u0142o wiel\u00adk\u0105 mar\u00adty\u00adro\u00adlo\u00adgi\u0119. Sam w ci\u0105gu dwu\u00addzie\u00adstu lat mego pon\u00adty\u00adfi\u00adka\u00adtu wy\u00adnio\u00ads\u0142em do chwa\u00ad\u0142y o\u0142\u00adta\u00adrzy wiel\u00adkie grupy m\u0119\u00adczen\u00adni\u00adk\u00f3w: ja\u00adpo\u0144\u00adskich, fran\u00adcu\u00adskich, wiet\u00adnam\u00adskich, hisz\u00adpa\u0144\u00adskich, mek\u00adsy\u00adka\u0144\u00adskich. A ilu\u017c ich by\u0142o w okre\u00adsie dru\u00adgiej wojny \u015bwia\u00adto\u00adwej i w cza\u00adsie pa\u00adno\u00adwa\u00adnia to\u00adta\u00adli\u00adtar\u00adne\u00adgo sys\u00adte\u00admu ko\u00admu\u00adni\u00adstycz\u00adne\u00adgo! Cier\u00adpie\u00adli i od\u00adda\u00adwa\u00adli \u017cycie w hi\u00adtle\u00adrow\u00adskich czy te\u017c so\u00adwiec\u00adkich obo\u00adzach za\u00adg\u0142a\u00addy\u201d. Na\u00adst\u0119p\u00adnie poza tek\u00adstem ofi\u00adcjal\u00adnym doda\u0142 od sie\u00adbie zna\u00admien\u00adne s\u0142owa: \u201eNasz\u00a0wiek, nasze stu\u00adle\u00adcie ma swe szcze\u00adg\u00f3l\u00adne mar\u00adty\u00adro\u00adlo\u00adgium jesz\u00adcze nie w pe\u0142ni spi\u00adsa\u00adne. Trze\u00adba go zba\u00adda\u0107, trze\u00adba go stwier\u00addzi\u0107, trze\u00adba go spi\u00adsa\u0107. Tak jak spi\u00adsa\u00ad\u0142y mar\u00adty\u00adro\u00adlo\u00adgia pierw\u00adsze wieki Ko\u00ad\u015bcio\u00ad\u0142a, i to jest do dzi\u00adsiaj nasz\u0105 si\u0142\u0105, tamto \u015bwia\u00addec\u00adtwo m\u0119\u00adczen\u00adni\u00adk\u00f3w pierw\u00adszych stu\u00adle\u00adci. Pro\u00adsz\u0119 wszyst\u00adkie Epi\u00adsko\u00adpa\u00adty, a\u017ceby do tej spra\u00adwy przy\u00adwi\u0105\u00adza\u00ad\u0142y na\u00adle\u00ad\u017cy\u00adt\u0105 uwag\u0119. (\u2026) Trze\u00adba a\u017ce\u00adby\u00ad\u015bmy prze\u00adcho\u00addz\u0105c do trze\u00adcie\u00adgo ty\u00adsi\u0105c\u00adle\u00adcia spe\u0142\u00adni\u00adli obo\u00adwi\u0105\u00adzek, po\u00adwin\u00adno\u015b\u0107 wobec tych, kt\u00f3\u00adrzy dali wiel\u00adkie \u015bwia\u00addec\u00adtwo Chry\u00adstu\u00adso\u00adwi w na\u00adszym stu\u00adle\u00adciu.\u201d.<\/p>\r\n<p>Po la\u00adtach, kt\u00f3re up\u0142y\u00adn\u0119\u00ad\u0142y od tego apelu, trze\u00adba stwier\u00addzi\u0107, \u017ce Ko\u00ad\u015bci\u00f3\u0142 pol\u00adski wy\u00adwi\u0105\u00adzu\u00adje si\u0119 z tego po\u00adle\u00adce\u00adnia pa\u00adpie\u00adskie\u00adgo nie\u00adzbyt kon\u00adse\u00adkwent\u00adnie. Z\u00a0pew\u00adno\u00ad\u015bci\u0105 jego za\u00ads\u0142u\u00adg\u0105\u00a0 do\u00adku\u00admen\u00adto\u00adwa\u00adnie prze\u00ad\u015bla\u00addo\u00adwa\u0144 do\u00adko\u00adny\u00adwa\u00adnych przez\u00a0 Niem\u00adc\u00f3w. Za\u00adowo\u00adco\u00adwa\u00ad\u0142o to wy\u00adnie\u00adsie\u00adniem na o\u0142\u00adta\u00adrze wielu os\u00f3b, po\u00adcz\u0105w\u00adszy od ojca Mak\u00adsy\u00admi\u00adlia\u00adna, a na 108 M\u0119\u00adczen\u00adni\u00adkach Pol\u00adskich sko\u0144\u00adczyw\u00adszy. Kon\u00adty\u00adnu\u00adacj\u0105 tych dzia\u00ad\u0142a\u0144 jest roz\u00adpo\u00adcz\u0119\u00adty kilka lat temu pro\u00adces be\u00adaty\u00adfi\u00adka\u00adcyj\u00adny ko\u00adlej\u00adnej grupy, tym razem 122-oso\u00adbo\u00adwej. Z kolei pa\u00admi\u0119\u0107 o m\u0119\u00adczen\u00adni\u00adkach, kt\u00f3\u00adrzy zgi\u00adn\u0119\u00adli na Wscho\u00addzie z r\u0105k So\u00adwie\u00adt\u00f3w, uru\u00adcho\u00admi\u00ad\u0142a przy\u00adgo\u00adto\u00adwa\u00adnia do jesz\u00adcze jed\u00adnej zbio\u00adro\u00adwej be\u00adaty\u00adfi\u00adka\u00adcji.<\/p>\r\n<p>Do tych grup m\u0119\u00adczen\u00adni\u00adk\u00f3w w\u0142a\u00addze ko\u00ad\u015bciel\u00adne nie do\u00ad\u0142\u0105\u00adczy\u00ad\u0142y jed\u00adnak os\u00f3b, kt\u00f3re zgi\u00adn\u0119\u00ad\u0142y z r\u0105k na\u00adcjo\u00adna\u00adli\u00adst\u00f3w ukra\u00adi\u0144\u00adskich z UPA i SS Ga\u00adli\u00adzien. Czy\u017c\u00adby krew ksi\u0119\u00ad\u017cy zg\u0142a\u00addzo\u00adnych np. w cza\u00adsie Krwa\u00adwej Nie\u00addzie\u00adli na Wo\u00ad\u0142y\u00adniu by\u0142a gor\u00adsza od krwi ksi\u0119\u00ad\u017cy za\u00adm\u0119\u00adczo\u00adnych w obo\u00adzach w Da\u00adchau i Stut\u00adtho\u00adfie? Czy\u017c\u00adby bar\u00adba\u00adrzy\u0144\u00adskie tor\u00adtu\u00adry sto\u00adso\u00adwa\u00adne przez ban\u00adde\u00adrow\u00adc\u00f3w by\u0142y mniej\u00adszym m\u0119\u00adcze\u0144\u00adstwem ni\u017c tor\u00adtu\u00adry w ka\u00adtow\u00adniach Ge\u00adsta\u00adpo i NKWD? Czy\u017c\u00adby ka\u00adto\u00adli\u00adcy mor\u00addo\u00adwa\u00adni w cza\u00adsie lu\u00addo\u00adb\u00f3j\u00adstwa do\u00adko\u00adna\u00adne\u00adgo z roz\u00adka\u00adzu Ro\u00adma\u00adna Szu\u00adche\u00adwy\u00adcza, do\u00adw\u00f3d\u00adcy UPA byli mniej wa\u017cni dla Ko\u00ad\u015bcio\u00ad\u0142a ni\u017c ka\u00adto\u00adli\u00adcy mor\u00addo\u00adwa\u00adni w\u00a0cza\u00adsie lu\u00addo\u00adb\u00f3j\u00adstwa do\u00adko\u00adna\u00adne\u00adgo z roz\u00adka\u00adzu Sta\u00adli\u00adna i Berii czy Hi\u00adtle\u00adra i Him\u00adm\u00adle\u00adra?<\/p>\r\n<p>W tym miej\u00adscu przy\u00adpo\u00admn\u0119 tylko nie\u00adkt\u00f3\u00adre po\u00adsta\u00adcie. Ks. Ma\u00adrian Bosak, bu\u00addow\u00adni\u00adczy ko\u00ad\u015bcio\u00ad\u0142a w Ma\u00adriam\u00adpo\u00adlu nad Dnie\u00adstrem. Kres jego ak\u00adtyw\u00adne\u00admu \u017cyciu po\u00ad\u0142o\u00ad\u017cy\u00adli\u00a0 ban\u00adde\u00adrow\u00adcy, kt\u00f3\u00adrzy w nocy z 23 na 24 sierp\u00adnia 1941 r. upro\u00adwa\u00addzi\u00adli go pod pre\u00adtek\u00adstem za\u00ad\u0142a\u00adtwie\u00adnia spraw urz\u0119\u00addo\u00adwych. Rano zna\u00adle\u00adzio\u00adno jego zma\u00adsa\u00adkro\u00adwa\u00adne cia\u0142o. W na\u00adst\u0119p\u00adnych mie\u00adsi\u0105\u00adcach w\u00a0naj\u00adr\u00f3\u017c\u00adniej\u00adszych oko\u00adlicz\u00adno\u00ad\u015bciach za\u00admor\u00addo\u00adwa\u00adno jego 160\u00a0pa\u00adra\u00adfian. Trwa\u00ad\u0142\u0105 pa\u00admi\u0105t\u00adk\u0105 po m\u0119\u00adczen\u00adni\u00adku jest obraz Matki Bo\u017cej Zwy\u00adci\u0119\u00adskiej, kt\u00f3ry prze\u00adwie\u00adzio\u00adny zo\u00adsta\u0142 z Ma\u00adriam\u00adpo\u00adla do ko\u00ad\u015bcio\u00ad\u0142a na Pia\u00adsku we Wro\u00adc\u0142a\u00adwiu.<\/p>\r\n<p>W po\u00addob\u00adny spo\u00ads\u00f3b, cz\u0119\u00adsto pod pre\u00adtek\u00adstem we\u00adzwa\u00adnia do cho\u00adre\u00adgo, ban\u00adde\u00adrow\u00adcy upro\u00adwa\u00addzi\u00adli i za\u00admor\u00addo\u00adwa\u00adli kil\u00adku\u00adna\u00adstu in\u00adnych ka\u00adp\u0142a\u00adn\u00f3w. Tak zgi\u00adn\u0105\u0142 np. kar\u00adme\u00adli\u00adta Bar\u00adt\u0142o\u00admiej Czo\u00adsnek z sank\u00adtu\u00adarium ma\u00adryj\u00adne\u00adgo w Bo\u0142\u00adszow\u00adcach. Przed zg\u0142a\u00addze\u00adniem by\u0142 tor\u00adtu\u00adro\u00adwa\u00adny, wy\u00adrwa\u00adno mu j\u0119zyk i ge\u00adni\u00adta\u00adlia. Dzie\u00adsi\u0105t\u00adki in\u00adnych ka\u00adp\u0142a\u00adn\u00f3w, za\u00adkon\u00adni\u00adk\u00f3w i za\u00adkon\u00adnic za\u00admor\u00addo\u00adwa\u00adno w cza\u00adsie ban\u00addyc\u00adkich na\u00adpa\u00add\u00f3w UPA na pol\u00adskie wio\u00adski. Razem ze swo\u00adimi pa\u00adra\u00adfia\u00adna\u00admi zgi\u00adn\u0119\u00adli m.in.<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. Sta\u00adni\u00ads\u0142aw Do\u00adbrza\u0144\u00adski &#8211; za\u00admor\u00addo\u00adwa\u00adny (przez ob\u00adci\u0119\u00adcie g\u0142owy) wraz z kle\u00adry\u00adkiem Je\u00adrzym Har\u00adma\u00adt\u0105 i\u00a01050 pa\u00adra\u00adfia\u00adna\u00admi z wsi Ostr\u00f3w\u00adki i Wola Ostro\u00adwiec\u00adka na Wo\u00ad\u0142y\u00adniu, kt\u00f3re ca\u0142\u00adko\u00adwi\u00adcie znisz\u00adczo\u00adno 30 sierp\u00adnia 1943 r.<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. Karol Baran z pa\u00adra\u00adfii Ko\u00adryt\u00adni\u00adca na Wo\u00ad\u0142y\u00adniu &#8211; prze\u00adci\u0119\u00adty pi\u0142\u0105 w drew\u00adnia\u00adnym ko\u00adry\u00adcie,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. Bo\u00adle\u00ads\u0142aw Szaw\u00ad\u0142ow\u00adski z pa\u00adra\u00adfii Po\u00adryck na Wo\u00ad\u0142y\u00adniu- ci\u0119\u017c\u00adko ranny w cza\u00adsie od\u00adpra\u00adwia\u00adnia li\u00adtur\u00adgii w \u201ekrwa\u00adw\u0105 nie\u00addzie\u00adl\u0119\u201d 11 lipca 1943 r., a na\u00adst\u0119p\u00adnie do\u00adbi\u00adty (zgi\u00adn\u0119\u00ad\u0142o w\u00f3w\u00adczas 3 mi\u00adni\u00adstran\u00adt\u00f3w i 230 pa\u00adra\u00adfian),<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. Jan Ko\u00adtwic\u00adki z pa\u00adra\u00adfii Chry\u00adn\u00f3w na Wo\u00ad\u0142y\u00adniu &#8211; za\u00adbi\u00adty przy o\u0142\u00adta\u00adrzu,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. J\u00f3zef Alek\u00adsan\u00addro\u00adwicz z Za\u00adb\u0142o\u00adcia k. Po\u00adryc\u00adka &#8211; za\u00adbi\u00adty pod\u00adczas Mszy \u015bw. wraz z pa\u00adra\u00adfia\u00adna\u00admi,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. Hie\u00adro\u00adnim Szczer\u00adbi\u0144\u00adski z pa\u00adra\u00adfii Wo\u0142\u00adko\u00adwy\u00adja i ks. Jerzy Ci\u00admi\u0144\u00adski z pa\u00adra\u00adfii \u0141ysin &#8211; ob\u00adwi\u0105\u00adza\u00adni dru\u00adtem kol\u00adcza\u00adstym, wrzu\u00adce\u00adni do stud\u00adni i za\u00adsy\u00adpa\u00adni \u017cyw\u00adcem ka\u00admie\u00adnia\u00admi,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. Piotr Wal\u00adczak z pa\u00adra\u00adfii \u0141aw\u00adr\u00f3w &#8211; okrut\u00adnie po\u00adbi\u00adty, a na\u00adst\u0119p\u00adnie z dwie\u00adma in\u00adny\u00admi oso\u00adba\u00admi wrzu\u00adco\u00adny i za\u00adsy\u00adpa\u00adny \u017cyw\u00adcem w stud\u00adni,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. Sta\u00adni\u00ads\u0142aw Wil\u00adko\u0144\u00adski, ka\u00adte\u00adche\u00adta z pa\u00adra\u00adfii Pod\u00adwo\u00ad\u0142o\u00adczy\u00adska k.\u00a0Ska\u00ad\u0142a\u00adtu &#8211; sko\u00adna\u0142 po wie\u00adlo\u00adgo\u00addzin\u00adnych m\u0119\u00adkach, po wbi\u00adciu mu kilku gwo\u017a\u00addzi w g\u0142ow\u0119,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. B\u0142a\u00ad\u017cej Czuba &#8211; spa\u00adlo\u00adny wraz z 36 wier\u00adny\u00admi na ple\u00adba\u00adnii w Do\u00ad\u0142hej Woj\u00adni\u00ad\u0142ow\u00adskiej k. Ka\u00ad\u0142u\u00adsza,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. Adam Drzy\u00adzga z pa\u00adra\u00adfii Se\u00adroc\u00adko k. Ska\u00ad\u0142a\u00adtu &#8211; za\u00adstrze\u00adlo\u00adny wraz z 50 \u017ca\u00ad\u0142ob\u00adni\u00adka\u00admi w cza\u00adsie pro\u00adwa\u00addze\u00adnia kon\u00adduk\u00adtu po\u00adgrze\u00adbo\u00adwe\u00adgo in\u00adne\u00adgo pa\u00adra\u00adfia\u00adni\u00adna, tak\u017ce za\u00admor\u00addo\u00adwa\u00adne\u00adgo przez UPA,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. Jan Wal\u00adni\u00adczek z pa\u00adra\u00adfii Ko\u00adciu\u00adbi\u0144\u00adce k. Bu\u00adcza\u00adcza- za\u00adm\u0119\u00adczo\u00adny w szcze\u00adg\u00f3l\u00adnie wy\u00adra\u00adfi\u00adno\u00adwa\u00adny spo\u00ads\u00f3b. Cy\u00adtu\u00adj\u0119 za bp Win\u00adcen\u00adtym Urba\u00adnem: \u201eZdzie\u00adra\u00adno sk\u00f3r\u0119, rany za\u00adle\u00adwa\u00adno mu atra\u00admen\u00adtem. Ob\u00adle\u00adwa\u00adno go wrz\u0105\u00adc\u0105 wod\u0105, celem wzmo\u00ad\u017ce\u00adnia b\u00f3lu. P\u00f3\u017a\u00adniej ban\u00adde\u00adrow\u00adcy przy\u00adwi\u0105\u00adza\u00adli go do \u015bcia\u00adny i rzu\u00adca\u00adli w niego no\u00ad\u017ca\u00admi. Kona\u0142 przez pi\u0119\u0107 go\u00addzin.\u201d<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 kar\u00adme\u00adli\u00adci bosi &#8211; o. Kamil Glecz\u00adman i br. Cy\u00adpian La\u00adso\u0144- za\u00admor\u00addo\u00adwa\u00adni w klasz\u00adto\u00adrze w Wi\u00ad\u015bniow\u00adcu na Wo\u00ad\u0142y\u00adniu wraz z 500 oso\u00adba\u00admi, kt\u00f3re szu\u00adka\u00ad\u0142y tutaj schro\u00adnie\u00adnia,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. W\u0142a\u00addy\u00ads\u0142aw Bi\u00adli\u0144\u00adski z pa\u00adra\u00adfii Kot\u00f3w k. Brze\u00ad\u017can &#8211; na\u00adpad\u00adni\u0119\u00adty i udu\u00adszo\u00adny, gdy wra\u00adca\u0142 z od\u00adpu\u00adstu do swo\u00adjej pa\u00adra\u00adfii,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 ks. dr An\u00addrzej Kra\u00ad\u015bnic\u00adki, pre\u00adfekt Se\u00admi\u00adna\u00adrium Du\u00adchow\u00adne\u00adgo we Lwo\u00adwie i pro\u00adboszcz w Ja\u00adz\u0142ow\u00adcu &#8211; w\u00a0dniu Nie\u00adpo\u00adka\u00adla\u00adne\u00adgo Po\u00adcz\u0119\u00adcia Naj\u00ad\u015bwi\u0119t\u00adszej Marii Panny w 1943 r. ska\u00adto\u00adwa\u00adny w swoim domu, a\u00a0na\u00adst\u0119p\u00adnie upro\u00adwa\u00addzo\u00adny i za\u00admor\u00addo\u00adwa\u00adny,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 s. Lon\u00adgi\u00adna Tru\u00addzi\u0144\u00adska &#8211; za\u00admor\u00addo\u00adwa\u00adna wraz z wy\u00adcho\u00adwan\u00adka\u00admi Za\u00adk\u0142a\u00addu dla Sie\u00adrot Wo\u00adjen\u00adnych w Tur\u00adko\u00adwi\u00adcach na Lu\u00adbelsz\u00adczy\u017a\u00adnie,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 dwie sio\u00adstry ser\u00adcan\u00adki z klasz\u00adto\u00adru w Lu\u00adbie\u00adszo\u00adwie na\u00a0Po\u00adle\u00adsiu &#8211; spa\u00adlo\u00adne \u017cyw\u00adcem wraz z 200 miesz\u00adka\u0144\u00adca\u00admi,<\/p>\r\n<p>&#8211;\u00a0 dwie sio\u00adstry s\u0142u\u00ad\u017ceb\u00adnicz\u00adki z pa\u00adra\u00adfii Po\u00ad\u0142ow\u00adce (de\u00adka\u00adnat Ja\u00adz\u0142o\u00adwiec) &#8211; w stycz\u00adniu 1944 r. upro\u00adwa\u00addzo\u00adne i udu\u00adszo\u00adne sznu\u00adra\u00admi wraz z 30 Po\u00adla\u00adka\u00admi.<\/p>\r\n<p>Z kolei na pa\u00adra\u00adfi\u0119 Ih\u00adro\u00adwi\u00adca k. Tar\u00adno\u00adpo\u00adla bo\u00adj\u00f3w\u00adki UPA na\u00adpa\u00add\u0142y &#8211; uwaga! &#8211; w noc Bo\u00ad\u017ce\u00adgo Na\u00adro\u00addze\u00adnia. Przy wi\u00adgi\u00adlij\u00adnych sto\u00ad\u0142ach po\u00adr\u0105\u00adba\u00adno sie\u00adkie\u00adra\u00admi wiele os\u00f3b, w tym ks. Sta\u00adni\u00ads\u0142a\u00adwa Szcze\u00adpan\u00adkie\u00adwi\u00adcza oraz jego matk\u0119, sio\u00adstr\u0119 i brata. Innej z kolei tra\u00adge\u00addii do\u00adzna\u0142 ks. p\u0142k Roman Daca, ka\u00adwa\u00adler Or\u00adde\u00adru Vir\u00adtu\u00adti Mi\u00adli\u00adta\u00adri i ka\u00adpe\u00adlan Lwow\u00adskie\u00adgo Okr\u0119\u00adgu AK. Gdy na ple\u00adba\u00adni\u0119 na\u00adpa\u00addli ban\u00adde\u00adrow\u00adcy w No\u00adwo\u00adsiel\u00adcach, jego matka zd\u0105\u00ad\u017cy\u00ad\u0142a go\u00a0scho\u00adwa\u0107 w\u00a0skryt\u00adce pod pod\u00ad\u0142o\u00adg\u0105, li\u00adcz\u0105c, \u017ce jej samej nic nie zro\u00adbi\u0105. Jed\u00adnak za\u00adr\u0105\u00adba\u00adno j\u0105 sie\u00adkie\u00adra\u00admi, a jej krew przez szcze\u00adli\u00adny w\u00a0de\u00adskach sp\u0142y\u00adwa\u00ad\u0142a na syna. Tego ostat\u00adnie\u00adgo ura\u00adto\u00adwa\u0142 Ukra\u00adiniec, upo\u00ad\u015ble\u00addzo\u00adny umy\u00ads\u0142o\u00adwo pa\u00adro\u00adbek wiej\u00adski, kt\u00f3ry po\u00admi\u00admo po\u00adbi\u00adcia nie tylko nie wyda\u0142 du\u00adchow\u00adne\u00adgo, ale i po\u00adm\u00f3g\u0142 mu wy\u00addo\u00adsta\u0107 si\u0119 z\u00a0owej kry\u00adj\u00f3w\u00adki.<\/p>\r\n<p>Re\u00adzu\u00adni z UPA za\u00admor\u00addo\u00adwa\u00adli \u0142\u0105cz\u00adnie ponad 100 pol\u00adskich du\u00adchow\u00adnych oraz dzie\u00adsi\u0105t\u00adki si\u00f3str i braci za\u00adkon\u00adnych, a\u00a0tak\u017ce kilku ksi\u0119\u00ad\u017cy grec\u00adko\u00adka\u00adto\u00adlic\u00adkich, kt\u00f3\u00adrzy sprze\u00adci\u00adwia\u00adli si\u0119 na\u00adcjo\u00adna\u00adli\u00adstom i wzy\u00adwa\u00adli ich do opa\u00admi\u0119\u00adta\u00adnia. Wielu in\u00adnych za\u00adgi\u00adn\u0119\u00ad\u0142o bez \u015bladu, b\u0105d\u017a zo\u00adsta\u00ad\u0142o ran\u00adnych. Do tej licz\u00adby do\u00adcho\u00addz\u0105 dzie\u00adsi\u0105t\u00adki du\u00adchow\u00adnych, za\u00admor\u00addo\u00adwa\u00adnych na Kre\u00adsach przez Niem\u00adc\u00f3w i\u00a0Ro\u00adsjan, cz\u0119\u00adsto na pod\u00adsta\u00adwie do\u00adno\u00ads\u00f3w na\u00adcjo\u00adna\u00adli\u00adst\u00f3w ukra\u00adi\u0144\u00adskich.<\/p>\r\n<p>Na ko\u00adniec wspo\u00admn\u0119 je\u00addy\u00adne\u00adgo kan\u00addy\u00adda\u00adta na o\u0142\u00adta\u00adrze, o. Lu\u00addwi\u00adka Wro\u00addar\u00adczy\u00adka, ob\u00adla\u00adta, rodem z Ra\u00addzion\u00adko\u00adwa ko\u0142o By\u00adto\u00admia, pe\u0142\u00adni\u0105\u00adce\u00adgo po\u00ads\u0142u\u00adg\u0119 dusz\u00adpa\u00adster\u00adsk\u0105 w Oko\u00adpach na Wo\u00ad\u0142y\u00adniu. W cza\u00adsie na\u00adpa\u00addu UPA w 1943 r. uda\u0142 si\u0119 do ko\u00ad\u015bcio\u00ad\u0142a, aby chro\u00adni\u0107 ta\u00adber\u00adna\u00adku\u00adlum. S\u0105 r\u00f3\u017cne wer\u00adsje jego \u015bmier\u00adci. We\u00add\u0142ug jed\u00adnej wy\u00adrwa\u00adno mu serce po roz\u00adci\u0119\u00adciu klat\u00adki pier\u00adsio\u00adwej, we\u00add\u0142ug innej przy\u00adwi\u0105\u00adza\u00adno go do kloca drze\u00adwa i prze\u00adci\u0119\u00adto pi\u0142\u0105 na p\u00f3\u0142. Kona\u0142 przez wiele go\u00addzi\u00adnach. Do\u00adpie\u00adro nie\u00addaw\u00adno pod wp\u0142y\u00adwem licz\u00adnych apeli Kre\u00adso\u00adwian i ich po\u00adtom\u00adk\u00f3w roz\u00adpo\u00adcz\u0105\u0142 si\u0119 wresz\u00adcie jego wst\u0119p\u00adny pro\u00adces be\u00adaty\u00adfi\u00adka\u00adcyj\u00adny. Wcze\u00ad\u015bniej, bo w 2000 r. ka\u00adp\u0142an ten zo\u00adsta\u0142 po\u00ad\u015bmiert\u00adnie\u00a0 uho\u00adno\u00adro\u00adwa\u00adny or\u00adde\u00adrem Spra\u00adwie\u00addli\u00adwy w\u015br\u00f3d Na\u00adro\u00add\u00f3w \u015awia\u00adta za ra\u00adto\u00adwa\u00adnie \u017byd\u00f3w w cza\u00adsie oku\u00adpa\u00adcji oku\u00adpa\u00adcji nie\u00admiec\u00adkiej.<\/p>\r\n<p>Eu\u00adro\u00adpa o tych m\u0119\u00adczen\u00adni\u00adkach nie chce pa\u00admi\u0119\u00adta\u0107. My jed\u00adnak, nie\u00adza\u00adle\u017c\u00adnie do swo\u00adich prze\u00adko\u00adna\u0144 re\u00adli\u00adgij\u00adnych, nie po\u00adwin\u00adni\u00ad\u015bmy o nich za\u00adpo\u00admi\u00adna\u0107. Mamy im bo\u00adwiem wiele do za\u00adwdzi\u0119\u00adcze\u00adnia.<\/p>\r\n<p><strong><em>Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski duchowny katolicki obrz\u0105dk\u00f3w ormia\u0144skiego i \u0142aci\u0144skiego, publicysta, opozycjonista<\/p>\r\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"http:\/\/wiadomosci.onet.pl\/autorzy\/ks-tadeusz-isakowicz-zaleski\">&#8222;Zapomniani m\u0119czennicy z Kres\u00f3w Wschodnich&#8221;<\/a><\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"http:\/\/lwowiacy.pl\/2015\/04\/02\/prasa-i-literatura-kresowa\/zapomniani-meczennicy-z-kresow-wschodnich\/\">Lwowiacy.pl (2 kwietnia 2015)<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wiel\u00adki Czwar\u00adtek, b\u0119\u00add\u0105\u00adcy pa\u00admi\u0105t\u00adk\u0105 usta\u00adno\u00adwie\u00adnia Naj\u00ad\u015bwi\u0119t\u00adsze\u00adgo Sa\u00adkra\u00admen\u00adtu i sa\u00adkra\u00admen\u00adtu ka\u00adp\u0142a\u0144\u00adstwa, jest w Ko\u00ad\u015bcie\u00adle ka\u00adto\u00adlic\u00adkim ob\u00adcho\u00addzo\u00adny jako \u015bwi\u0119\u00adto ka\u00adp\u0142a\u00adn\u00f3w. Dla\u00adte\u00adgo te\u017c warto dzi\u015b przy\u00adpo\u00admnie\u0107 tych pol\u00adskich du\u00adchow\u00adnych , kt\u00f3\u00adrzy zgi\u00adn\u0119\u00adli jako m\u0119\u00adczen\u00adni\u00adcy, a kt\u00f3\u00adrzy s\u0105 (g\u0142\u00f3w\u00adnie ze wzgl\u0119\u00addu na \u201epo\u00adpraw\u00adno\u015b\u0107 po\u00adli\u00adtycz\u00adn\u0105\u201d) ska\u00adza\u00adni na za\u00adpo\u00admnie\u00adnie. Zniszczony przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich w 1944 r. ko\u015bci\u00f3\u0142 w Podkamieniu, fot. Archiwum [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[65,188,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80885"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=80885"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80885\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=80885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=80885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=80885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}