{"id":80842,"date":"2015-04-01T08:53:04","date_gmt":"2015-04-01T12:53:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=80842"},"modified":"2015-04-01T08:53:04","modified_gmt":"2015-04-01T12:53:04","slug":"dwiescie-lat-bismarcka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=80842","title":{"rendered":"Dwie\u015bcie lat Bismarcka"},"content":{"rendered":"

W polskiej prasie pod zaborem pruskim z lubo\u015bci\u0105 przypominano, \u017ce data urodzin Ottona von Bismarcka przypada na dzie\u0144 primaaprilisowy . Graj\u0105c tym skojarzeniem mo\u017cna by\u0142o omin\u0105\u0107 restrykcje cenzuralne z powodu zbyt ostrych komentarzy, \u201egodz\u0105cych w dobre imi\u0119\u201d \u017celaznego kanclerza.
<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"Dwie\u015bcie<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Carl Steffeck [Public domain], via Wikimedia Commons<\/em><\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

W tym roku obchodzimy dw\u00f3chsetlecie urodzin tw\u00f3rcy zjednoczonych Niemiec, mistrza \u201eRealpolitik\u201d, jednego z najwi\u0119kszych w dziejach wrog\u00f3w Polski i polsko\u015bci. Gdy umiera\u0142 w 1898 roku by\u0142 uznawanym bohaterem nowych, aspiruj\u0105cych do \u201eswojego miejsca pod s\u0142o\u0144cem\u201d Niemiec. Ca\u0142a Rzesza Niemiecka us\u0142ana by\u0142a jego pomnikami. Niekt\u00f3re z nich stoj\u0105 do dzisiaj i nic nie wskazuje na to, by zainteresowanie postaci\u0105 Bismarcka u naszych zachodnich s\u0105siad\u00f3w mala\u0142o. Wr\u0119cz przeciwnie. Nad Sprew\u0105 od lat obserwujemy renesans zainteresowania \u201echwa\u0142\u0105 Prus\u201d. Przeniesienie stolicy zjednoczonych Niemiec z katolickiej Nadrenii (Bonn) do dawnej stolicy pa\u0144stwa Hohenzollern\u00f3w (Berlina) by\u0142o zapowiedzi\u0105, a nawet zaproszeniem do ponownego pochylenia si\u0119 nad prusk\u0105 histori\u0105.<\/p>\r\n

Wiele rzeczy Bismarckowi nie uda\u0142o si\u0119. Nie z\u0142ama\u0142 Ko\u015bcio\u0142a w Niemczech (Kulturkampf), cho\u0107 dzisiejsza kondycja duchowa niemieckiego Ko\u015bcio\u0142a i jego zupe\u0142ne uzale\u017cnienie (podatek ko\u015bcielny) od pa\u0144stwa odpowiada idea\u0142owi, do kt\u00f3rego d\u0105\u017cy\u0142 w czasie \u201ewojny o kultur\u0119\u201d. Nie z\u0142ama\u0142 Bismarck polskiego oporu w zaborze pruskim. A nawet przyczyni\u0142 si\u0119 do jego okrzepni\u0119cia i renesansu polsko\u015bci na obszarach, gdzie wydawa\u0142a si\u0119 zamierzch\u0142\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 (G\u00f3rny \u015al\u0105sk). Brutalna polityka germanizacyjna i Kulturkampf walnie przyczyni\u0142a si\u0119 do tego, \u017ce Bismarck przegra\u0142 t\u0105 walk\u0119 na strategicznym odcinku, jakim by\u0142a walka o dusz\u0119 \u201epolskoj\u0119zycznych poddanych pruskiego kr\u00f3la\u201d, jak nazywa\u0142 polskich ch\u0142op\u00f3w. Nie da\u0142a rady te\u017c utworzona przez Bismarcka w 1886 roku pruska Komisja Kolonizacyjna.<\/p>\r\n

Przetrwa\u0142o jednak najwi\u0119ksze dzie\u0142o Bismarcka – zjednoczone pa\u0144stwo niemieckie. Dzisiejsza Bundesrepublika cho\u0107 formalnie jest pa\u0144stwem federalnym (szerokie kompetencje land\u00f3w), to w por\u00f3wnaniu z II Rzesz\u0105 jest pa\u0144stwem o wiele bardziej unitarnym. O takich kompetencjach, jakie ma dzisiaj kanclerz federalny Bismarck m\u00f3g\u0142 po 1871 roku tylko pomarzy\u0107. W realiach ustrojowych i politycznych Niemiec cesarskich musia\u0142 wywalcza\u0107 sobie wp\u0142ywy lawiruj\u0105c mi\u0119dzy cesarzem, Reichstagiem i Bundesratem.<\/p>\r\n

Bismarck mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c uchodzi\u0107 jako prekursor \u201epost-polityki\u201d. Nazywany jest \u201ebia\u0142ym rewolucjonist\u0105\u201d, bo rzeczywi\u015bcie jego polityczny \u201epragmatyzm\u201d nie zna\u0142 granic. Konserwatywny junkier, kt\u00f3ry zniszczy\u0142 wiekowe monarchie niemieckie (pruskie aneksje Hanoweru i Hesji w 1867 roku po wojnie z Austri\u0105), tworzy\u0142 podstawy pod pierwsze na kontynencie pa\u0144stwo socjalne (ustawodawstwo spo\u0142eczne z lat osiemdziesi\u0105tych XIX wieku) i \u017celazn\u0105 r\u0119k\u0105 walczy\u0142 o \u201elepsz\u0105 i nowoczesn\u0105 kultur\u0119\u201d. Kulturkampf to nie tylko pr\u00f3ba podporz\u0105dkowania sobie Ko\u015bcio\u0142a, ale wprowadzenie obligatoryjnych tzw. \u015blub\u00f3w cywilnych i laicyzacja szkolnictwa. Na tym uczyli si\u0119 przyszli tw\u00f3rcy \u201erozdzia\u0142u Ko\u015bcio\u0142a od pa\u0144stwa\u201d w III Republice Francuskiej.<\/p>\r\n

Bismarck, cho\u0107 g\u0142osi\u0142 program zjednoczenia Niemiec \u201ekrwi\u0105 i \u017celazem\u201d, doskonale rozumia\u0142 wag\u0119 gospodarki dla powodzenia tego programu. Jak oka w g\u0142owie strzeg\u0142 dominacji Prus w powsta\u0142ym ju\u017c w 1834 roku og\u00f3lnoniemieckim Zwi\u0105zku Celnym i pilnowa\u0142, by nie przyjmowa\u0107 do niej Austrii. Dzisiaj si\u0142a niemieckiej gospodarki warunkuje coraz silniejsz\u0105 pozycj\u0119 Niemiec w Europie. To tak\u017ce jest kontynuacja polityki \u201e\u017celaznego kanclerza\u201d.<\/p>\r\n

Jego imieniem powinien by\u0107 nazwany po\u0142o\u017cony na dnie Ba\u0142tyku Nordstream. Ruroci\u0105g p\u00f3\u0142nocny to kolejny dow\u00f3d na zwyci\u0119stwo dziedzictwa bismarckowskiego spojrzenia na polityk\u0119, tym razem w wymiarze zagranicznym, w obecnej berli\u0144skiej republice. Za fundament w\u0142a\u015bciwej polityki Niemiec na wschodzie widzia\u0142 Bismarck utrzymywanie mo\u017cliwie dobrych i mo\u017cliwie d\u0142ugo dobrych relacji z Rosj\u0105. Z pa\u0144stwem car\u00f3w zwar\u0142 specjalny uk\u0142ad reasekuracyjny maj\u0105cy zapewni\u0107 dobre relacje mi\u0119dzy Berlinem a Petersburgiem mimo zarysowuj\u0105cego si\u0119 ju\u017c zbli\u017cenia rosyjsko-francuskiego. Po odej\u015bciu Bismarcka z polityki w 1890 roku ta linia zosta\u0142a na kilka dekad zarzucona.<\/p>\r\n

Dzisiaj Bismarck wraca. Bo Niemcy s\u0105 krajem zjednoczonym, gospodarczo pr\u0119\u017cnym, nowoczesnym i gotowym do obj\u0119cia przyw\u00f3dztwa w Europie. Do tego s\u0105 wzywane przez tych, kt\u00f3rzy zawsze s\u0105 w g\u0142\u00f3wnym nurcie.<\/p>\r\n

Grzegorz Kucharczyk<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W polskiej prasie pod zaborem pruskim z lubo\u015bci\u0105 przypominano, \u017ce data urodzin Ottona von Bismarcka przypada na dzie\u0144 primaaprilisowy . Graj\u0105c tym skojarzeniem mo\u017cna by\u0142o omin\u0105\u0107 restrykcje cenzuralne z powodu zbyt ostrych komentarzy, \u201egodz\u0105cych w dobre imi\u0119\u201d \u017celaznego kanclerza. Carl Steffeck [Public domain], via Wikimedia Commons W tym roku obchodzimy dw\u00f3chsetlecie urodzin tw\u00f3rcy zjednoczonych Niemiec, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[132,65,166,124],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80842"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=80842"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80842\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=80842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=80842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=80842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}