{"id":80334,"date":"2015-03-10T11:40:53","date_gmt":"2015-03-10T15:40:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=80334"},"modified":"2015-03-10T11:41:05","modified_gmt":"2015-03-10T15:41:05","slug":"herezja-pacyfizmu-ks-grzegorz-sniadoch","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=80334","title":{"rendered":"Herezja pacyfizmu – ks. Grzegorz \u015aniadoch<\/em>"},"content":{"rendered":"

Pacyfizm to zaprzeczenie zdroworozs\u0105dkowej postawy chrze\u015bcijanina wobec wojny, przy czym nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce stoj\u0105 za nim \u015brodowiska lewicowe i liberalne, pr\u00f3buj\u0105ce za wszelk\u0105 cen\u0119 \u201erozbroi\u0107\u201d i zdemilitaryzowa\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwo, a zw\u0142aszcza jego esencj\u0119, jak\u0105 jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki. Dzi\u015b \u201emilitarne dzieje Ko\u015bcio\u0142a\u201d przedstawia si\u0119 jako przyk\u0142ad na odej\u015bcie od nauczania Chrystusa, przeciwstawiaj\u0105c im rzekomy pacyfizm pierwszych chrze\u015bcijan. Czy jednak Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzeczywi\u015bcie g\u0142osi pacyfizm?<\/strong><\/p>\r\n

S\u0142ynne s\u0142owa Ksi\u0119gi Hioba, \u017ce do bojowania podobny byt cz\u0142owieka<\/em> (Hi 7, 1) – towarzyszy\u0142y cz\u0142owiekowi od zarania dziej\u00f3w i r\u00f3wnie\u017c chrze\u015bcijanie przyj\u0119li je za swoje. Ko\u015bci\u00f3\u0142 na ziemi nazywa\u0142 si\u0119 Ko\u015bcio\u0142em walcz\u0105cym (Ecclesia militans<\/em>) w przeciwie\u0144stwie do Ko\u015bcio\u0142a cierpi\u0105cego w czy\u015b\u0107cu czy tryumfuj\u0105cego w niebie. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie nawet w samej eklezjologii obserwujemy zmian\u0119 poj\u0119\u0107 – s\u0142owo \u201ewalcz\u0105cy\u201d zast\u0105piono s\u0142owem \u201epielgrzymuj\u0105cy\u201d. Oba sformu\u0142owania s\u0105 poprawne, ale nios\u0105 ze sob\u0105 bardzo konkretne skutki. Odej\u015bcie w teologii i przepowiadaniu S\u0142owa od j\u0119zyka walki przek\u0142ada si\u0119 w konsekwencji na zanik ekspansywno\u015bci i m\u0119sko\u015bci chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\r\n

Eschatologiczny wymiar wojny<\/strong><\/p>\r\n

Klasyczna teologia uczy, \u017ce u cz\u0119\u015bci anio\u0142\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znalaz\u0142 si\u0119 byt najdoskonalszy z duchowych stworze\u0144 Bo\u017cych – Lucyfer, pojawi\u0142a si\u0119 zazdro\u015b\u0107. Non serviam<\/em> wypowiedziane przez Lucyfera wywo\u0142a\u0142o wojn\u0119 pomi\u0119dzy anio\u0142ami, zako\u0144czon\u0105 pora\u017ck\u0105 zbuntowanych przeciw Bogu i str\u0105ceniem ich w otch\u0142a\u0144. Szatan jednak nie da\u0142 za wygran\u0105, a nie mog\u0105c pokona\u0107 Boga, postanowi\u0142 zniszczy\u0107 Jego dzie\u0142o, nade wszystko cz\u0142owieka – koron\u0119 Bo\u017cego stworzenia.<\/p>\r\n

Cz\u0142owiek zwiedziony przez szatana upad\u0142, a grzech pierworodny i jego konsekwencje zosta\u0142y rozci\u0105gni\u0119te na wszystkie pokolenia. B\u00f3g og\u0142osi\u0142 nieprzyja\u017a\u0144<\/em> pomi\u0119dzy potomstwem Ewy a potomstwem w\u0119\u017ca. Ono zmia\u017cd\u017cy ci g\u0142ow\u0119, a ty zmia\u017cd\u017cysz mu pi\u0119t\u0119<\/em> – zapowiedzia\u0142 (Rdz 3, 15). Nikt jednak nie da sobie niczego zmia\u017cd\u017cy\u0107, stoj\u0105c bezczynnie, przeto ludzie zostali wci\u0105gni\u0119ci do walki. Najgorsze okaza\u0142o si\u0119 \u00adjednak to, \u017ce grzech zrani\u0142 ludzk\u0105 natur\u0119, burz\u0105c r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy rozumem a wol\u0105. Odt\u0105d cz\u0142owiek jest wydany na pastw\u0119 w\u0142asnych nami\u0119tno\u015bci, co zmusza go do ci\u0105g\u0142ej walki wewn\u0119trznej. Gdy j\u0105 przegrywa, rodzi si\u0119 grzech, kt\u00f3ry poci\u0105ga za sob\u0105 nast\u0119pne. Grzeszna natura sk\u0142ania nas do si\u0119gania po miecz lub karabin.<\/p>\r\n

Taki stan b\u0119dzie trwa\u0142 a\u017c do ko\u0144ca dziej\u00f3w, bo nawet w\u015br\u00f3d czterech je\u017ad\u017ac\u00f3w apokalipsy znajduje si\u0119 jeden nios\u0105cy wojn\u0119. Pomimo wszechmocy Boga zako\u0144czenie tej wojny – trwaj\u0105cej od momentu upadku anio\u0142\u00f3w, a rozgrywaj\u0105cej si\u0119 zar\u00f3wno w \u015bwiece widzialnym, jak i niewidzialnym, jednocze\u015bnie w spo\u0142eczno\u015bci i w zakamarkach indywidualnej duszy – czeka na dzie\u0144 S\u0105du Ostatecznego.<\/p>\r\n

Jezus przynosi miecz<\/strong><\/p>\r\n

Stosunek staro\u017cytnego Izraela do zjawiska wojny jest jasny – o tym do\u015b\u0107 w Starym Testamencie. Czy jednak Ewangelia przynios\u0142a radykaln\u0105 zmian\u0119 w tej materii? Rodz\u0105cy si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 musia\u0142 stan\u0105\u0107 i przed tym problemem, nieod\u0142\u0105cznym od ludzkiej egzystencji. \u015aw. Jakub Aposto\u0142 pytaj\u0105c o przyczyn\u0119 wojen i nienawi\u015bci: Sk\u0105d si\u0119 bior\u0105 wojny i sk\u0105d k\u0142\u00f3tnie mi\u0119dzy wami?<\/em>, natychmiast udziela jasnej odpowiedzi: Nie sk\u0105din\u0105d, tylko z waszych \u017c\u0105dz, kt\u00f3re walcz\u0105 w cz\u0142onkach waszych.<\/em> (Jk 4, 1) \u015amier\u0107 Jezusa i Jego zmartwychwstanie przynios\u0142y \u0142ask\u0119, kt\u00f3ra pozwala pokona\u0107 naturaln\u0105 po\u017c\u0105dliwo\u015b\u0107, ale nie naprawia ludzkiej natury. Cz\u0142owiek dalej musi si\u0119 zmaga\u0107, tylko \u017ce tym razem ma ku temu doskona\u0142e i zawsze skuteczne \u015brodki – sakramenty, kt\u00f3re umacniaj\u0105 wiar\u0119 i udzielaj\u0105 \u0142aski. Problem w tym, \u017ce nie wszyscy je przyjmuj\u0105, a nawet po\u015br\u00f3d przyjmuj\u0105cych je jak\u017ce cz\u0119sto s\u0142abo\u015b\u0107 i po\u017c\u0105dliwo\u015b\u0107 zwyci\u0119\u017caj\u0105 w wewn\u0119trznej walce duszy, rodz\u0105c grzech. Ten z kolei rodzi wojny i dlatego jeste\u015bmy skazani na ci\u0105g\u0142e \u017cycie w ich cieniu.<\/p>\r\n

Czy jednak Jezus nie opowiedzia\u0142 si\u0119 za bezwzgl\u0119dnym pokojem? Znamy przecie\u017c Jego s\u0142owa: B\u0142ogos\u0142awieni, kt\u00f3rzy wprowadzaj\u0105 pok\u00f3j, albowiem b\u0119d\u0105 nazwani synami Bo\u017cymi<\/em> (Mt 5, 9). Pacyfizm kryj\u0105cy si\u0119 rzekomo w tych s\u0142owach jest pozorny. Klucz do zrozumienia powy\u017cszej wypowiedzi Chrystusa stanowi dok\u0142adna analiza jego s\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych pokoju, zapisanych przez \u015bw. Jana: Pok\u00f3j zostawiam wam, pok\u00f3j m\u00f3j daj\u0119 wam; nie taki, jaki daje \u015bwiat, ja wam daj\u0119<\/em> (J 14, 27). Poj\u0119cie pokoju Chrystusowego zosta\u0142o tu wyra\u017anie przeciwstawione poj\u0119ciu pokoju \u015bwiatowego (ziemskiego) i odnosi si\u0119 wyra\u017anie do porz\u0105dku wy\u017cszego, istniej\u0105cego w Niebie. Pomi\u0119dzy \u201epokojem \u015bwiatowym\u201d a pokojem, kt\u00f3ry przynosi Chrystus, nie stoi znak r\u00f3wno\u015bci. Pierwszy jest utopi\u0105, gdy\u017c pozostaje w opozycji do zranionej natury. Prawdziwy mo\u017ce by\u0107 tylko pok\u00f3j w duszy, kt\u00f3ry daje jedynie wiara i \u0142aska.<\/p>\r\n

Paradoksalnie to sam Zbawiciel przynosi pow\u00f3d do walki, nie dlatego, by sam jej pragn\u0105\u0142, ale jako skutek radykalnego opowiedzenia si\u0119 za Nim. Nie s\u0105d\u017acie, \u017ce przyszed\u0142em pok\u00f3j przynie\u015b\u0107 na ziemi\u0119. Nie przyszed\u0142em przynie\u015b\u0107 pokoju, ale miecz<\/em> (Mt 10, 34) B\u0119d\u0105 tacy, kt\u00f3rzy wyst\u0105pi\u0105 przeciw Chrystusowi – to oni przynosz\u0105 wojn\u0119.<\/p>\r\n

Pok\u00f3j Chrystusowy<\/strong><\/p>\r\n

Na pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 na kartach Nowego Testamentu jakichkolwiek s\u0142\u00f3w pot\u0119pienia pod adresem wojska, nieod\u0142\u0105cznie przecie\u017c zwi\u0105zanego z wojn\u0105. W tekstach Ewangelii odnosz\u0105cych si\u0119 do \u017co\u0142nierzy nie znajdziemy s\u0142\u00f3w pot\u0119pienia, a jedynie napomnienie wzywaj\u0105ce do uczciwego wykonywania \u017co\u0142nierskich obowi\u0105zk\u00f3w. Zbawiciel, uzdrawiaj\u0105c s\u0142ug\u0119 rzymskiego setnika z Kafarnaum, nie poleca mu porzucenia zawodu \u017co\u0142nierza, ale wr\u0119cz stawia go \u017bydom za wz\u00f3r do na\u015bladowania: U nikogo w Izraelu nie znalaz\u0142em tak wielkiej wiary<\/em> (Mt 8, 5-13).<\/p>\r\n

Olbrzymie wra\u017cenie musia\u0142y wywiera\u0107 na \u00f3wczesnych ludziach s\u0142owa Jezusa: Mi\u0142ujcie waszych nieprzyjaci\u00f3\u0142 i m\u00f3dlcie si\u0119 za tych, kt\u00f3rzy was prze\u015bladuj\u0105 <\/em>(Mt 5, 43-45). Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce dla ludzi \u017cyj\u0105cych w epoce staro\u017cytnej naturalne by\u0142o rozgraniczanie i odr\u00f3\u017cnianie wroga publicznego (hostis)<\/em> od wroga prywatnego (inimicus).<\/em> S\u0142owa Pana Jezusa odnosi\u0142y si\u0119 do mi\u0142owania i przebaczania wrogowi prywatnemu (inimicus)<\/em>, nie dotyka\u0142y za\u015b problemu wroga publicznego (hostis)<\/em>. Wrogowi prywatnemu nale\u017cy przebacza\u0107 zawsze i Jezus wyra\u017anie to m\u00f3wi, w odpowiedzi na pytanie \u015bw. Piotra, czy a\u017c siedem razy ma przebaczy\u0107 bli\u017aniemu, kt\u00f3ry zawini wzgl\u0119dem niego. Nie m\u00f3wi\u0119 ci, \u017ce a\u017c siedem razy, lecz a\u017c siedemdziesi\u0105t siedem razy<\/em> (Mt 18, 21-22).<\/p>\r\n

Co jednak z wrogami publicznymi? Kwesti\u0119 stosunku do nich reguluje nauka \u015bw. Paw\u0142a zawarta w li\u015bcie do Rzymian, polecaj\u0105ca podporz\u0105dkowanie si\u0119 w\u0142adzy, kt\u00f3ra jest narz\u0119dziem wymierzania sprawiedliwo\u015bci czyni\u0105cym z\u0142o, przeto nie na pr\u00f3\u017cno nosi<\/em> miecz <\/em>(Rz 13, 1-7).<\/p>\r\n

Miecz \u015bwi\u0119tego Piotra<\/strong><\/p>\r\n

Podobnie s\u0142owa skierowane do Piotra, kt\u00f3ry doby\u0142 miecza w obronie Jezusa i obci\u0105\u0142 ucho s\u0142udze arcykap\u0142ana: Schowaj miecz sw\u00f3j do pochwy, bo wszyscy, kt\u00f3rzy za miecz chwytaj\u0105, od miecza gin\u0105<\/em> (Mt 26, 51-53) – nie sk\u0142oni\u0142y chrze\u015bcijan do postawy radykalnego pacyfizmu. Dlaczego?<\/p>\r\n

Polecenie wydane Piotrowi przez Jezusa mo\u017cna \u0142atwo wyja\u015bni\u0107 histori\u0105 zbawienia. Musia\u0142o si\u0119 bowiem wszystko wype\u0142ni\u0107. Jezus mia\u0142 zosta\u0107 wydany \u017cydom na ukrzy\u017cowanie. Zbrojny op\u00f3r Aposto\u0142\u00f3w by\u0142 wi\u0119c w tym momencie niewskazany. Jedena\u015bcie wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej najwi\u0119kszy mistyk Europy, \u015bw. Bernard z Clairvaux, wzywaj\u0105c do II wyprawy krzy\u017cowej, b\u0119dzie wo\u0142a\u0142: Teraz nadszed\u0142 czas, aby wyci\u0105gn\u0105\u0107 miecz, kt\u00f3ry Pan kaza\u0142 Piotrowi schowa\u0107 do pochwy, gdy Go pojmano w Ogr\u00f3jcu<\/em>. W Ogrodzie Oliwnym musia\u0142o si\u0119 wype\u0142ni\u0107 Pismo, a w XII wieku trzeba by\u0142o broni\u0107 Ko\u015bcio\u0142a \u015awi\u0119tego i braci chrze\u015bcijan przed \u015bmiertelnym niebezpiecze\u0144stwem.<\/p>\r\n

Przez d\u0142ugie lata pos\u0142usze\u0144stwo pouczeniom \u015bw. Paw\u0142a by\u0142o wystarczaj\u0105cym elementem chrze\u015bcija\u0144skiej argumentacji akceptuj\u0105cej – w\u0142a\u015bciwie toleruj\u0105cej – s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 w armii rzymskiej. Armia rzymska w zasadzie by\u0142a w\u00f3wczas zawodowa, a trwaj\u0105ca 16 do 20 lat s\u0142u\u017cba w legionach nie by\u0142a obowi\u0105zkowa. Dzi\u015b jest ju\u017c nie do ustalenia, czy ochrzczeni chrze\u015bcijanie sami wst\u0119powali w szeregi armii, czy te\u017c jako \u017co\u0142nierze przyjmowali chrzest. W ka\u017cdym razie ju\u017c w II i III wieku Martyrologium<\/em> w gronie m\u0119czennik\u00f3w wylicza spor\u0105 liczb\u0119 \u017co\u0142nierzy rzymskich, w tym \u015bwi\u0119tych: Bazylidesa, Cyrn\u0119, Nabora, Nazariusza, Montana, Krescencjana, Hezychiusza, Romana, Herkulana, Ekspedyta, Bezasa, Moseusza, Ammoniusza, Sebastiana, Izydora, Ischariona, Sab\u0119, Emiliana, Demetriusza, Cheldoniusza, Maryna, Merkuriusza, Agatona. Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce to wy\u0142\u0105cznie ci zostali zapami\u0119tani przez \u00f3wczesnych chrze\u015bcijan ze wzgl\u0119du na sw\u0105 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107! Chrze\u015bcija\u0144stwo bardzo szybko zacz\u0119\u0142o te\u017c przenika\u0107 do elit w\u0142adzy zar\u00f3wno lokalnej, jak i imperialnej, a w cesarstwie funkcje administracyjne miesza\u0142y si\u0119 z wojskowymi.<\/p>\r\n

\u0179o\u0142nierze Chrystusa<\/strong><\/p>\r\n

Nie znaczy to oczywi\u015bcie, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 bezkrytycznie ustosunkowany do zawodu \u017co\u0142nierza, warto jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce krytyka dotyka\u0142a podatno\u015bci tego \u015brodowiska na wszelkiego rodzaju nadu\u017cycia w trakcie dzia\u0142a\u0144 wojennych, nie za\u015b samej zasady s\u0142u\u017cby wojskowej i udzia\u0142u w wojnie. \u015aw. Jan Chryzostom wyrzuca\u0142 \u017co\u0142nierzom rozwi\u0105z\u0142y tryb \u017cycia, awanturnictwo, sk\u0142onno\u015b\u0107 do przemocy, uleganie nami\u0119tno\u015bciom, pych\u0119 – nie wspomina\u0142 jednak o przelewaniu krwi w boju. Podobne s\u0142owa pot\u0119pienia wypowie potem nie kto inny, jak tw\u00f3rca chrze\u015bcija\u0144skiego poj\u0119cia wojny sprawiedliwej – \u015bw. Augustyn, wyrzucaj\u0105c legionistom pija\u0144stwo, gwa\u0142ty, z\u0142odziejstwo i morderstwa, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce s\u0142u\u017cba w armii nie zwalnia od obowi\u0105zuj\u0105cych wszystkich ludzi zasad moralnych.<\/p>\r\n

W roku 286 zmieniono rot\u0119 przysi\u0119gi wojskowej, wprowadzaj\u0105c do niej stwierdzenie o bosko\u015bci cesarza. Wywo\u0142a\u0142o to protesty \u017co\u0142nierzy-chrze\u015bcijan, gdy\u017c nowa formu\u0142a by\u0142a w gruncie rzeczy apostazj\u0105. W roku 200 \u015bw. Klemens z Aleksandrii poucza\u0142 chrze\u015bcija\u0144skich \u017co\u0142nierzy, by okazywali bezwzgl\u0119dne pos\u0142usze\u0144stwo swoim dow\u00f3dcom, a kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej ich krew rozlano w ca\u0142ym cesarstwie, nie bacz\u0105c na wojenne zas\u0142ugi. Tak zgin\u0105\u0142, na przyk\u0142ad, \u015bw. Sebastian i setki innych. W samej tylko Armenii stracono 1004 chrze\u015bcija\u0144skich \u017co\u0142nierzy. Za panowania Decjusza zdziesi\u0105tkowano legion teba\u0144ski wraz ze \u015bw. Maurycym, kt\u00f3ry wcze\u015bniej wzywa\u0142 do oddania cezarowi tego, co nale\u017cy do cezara, przypominaj\u0105c rzymskim legionistom, \u017ce wi\u0105\u017c\u0105 ich dwie przysi\u0119gi: jedna sk\u0142adana Bogu, druga cesarzowi, a ka\u017cda z nich jest r\u0119kojmi\u0105 drugiej.<\/p>\r\n

Kiedy Pax Romana<\/em> cesarza Augusta by\u0142 ju\u017c tylko odleg\u0142ym wspomnieniem, chrze\u015bcijanie – wiernie s\u0142u\u017c\u0105c w armii rzymskiej – brali udzia\u0142 w ci\u0119\u017ckich walkach z napieraj\u0105cymi na granice cesarstwa barbarzy\u0144cami. Dalej jednak za swoj\u0105 wierno\u015b\u0107 Chrystusowi niejednokrotnie p\u0142acili najwy\u017csz\u0105 cen\u0119 w\u0142asnego \u017cycia. Wspomnijmy cho\u0107by \u015bw. Jerzego – oficera zabitego w roku 303 w Palestynie, czy \u015bwi\u0119tych: Zenona, Miniasa. Wiktora, Papiusa, Maura, Achillesa, Neriusza, dw\u00f3ch Aleksandr\u00f3w, Floriana (zabitego wraz z czterdziestoma podleg\u0142ymi mu legionistami), Seweriana z Armenii, Warusa, Dasjusza, Zotyka, Kajusa, Amasa czy Hezychiusza. Zachowa\u0142a si\u0119 wzmianka m\u00f3wi\u0105ca, i\u017c \u015bw. Julian przed sw\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmierci\u0105 nawr\u00f3ci\u0142 dwudziestu innych legionist\u00f3w.<\/p>\r\n

Znamy r\u00f3wnie\u017c takich, kt\u00f3rzy porzuciwszy szeregi armii, wiod\u0105cej b\u00f3j z wrogami ziemskimi, wst\u0105pili w szeregi duchowie\u0144stwa, by kontynuowa\u0107 wojn\u0119 przeciw wrogom duszy, jak na przyk\u0142ad pochodz\u0105cy z rodziny wojskowych \u015bw. Wiktrycjusz, \u015bw. Paulin, \u015bw. Pachomiusz, \u015bw. Mannes czy \u015bw. Marcin z Tours, kt\u00f3ry notabene<\/em> po swej s\u0142ynnej wizji jeszcze dwa lata s\u0142u\u017cy\u0142 w legionach na pro\u015bb\u0119 swego dow\u00f3dcy.<\/p>\r\n

In hoc signo vinces<\/em><\/strong><\/p>\r\n

W nocy 27 grudnia 312 roku, przed bitw\u0105 na mo\u015bcie Mulwijskim, cesarz Konstantyn mia\u0142 proroczy sen: ukaza\u0142 mu si\u0119 monogram Jezusa Chrystusa, a g\u0142os anio\u0142a przem\u00f3wi\u0142 do\u0144: In hoc signo vinces<\/em>. Konstantyn nakaza\u0142 wszystkim swoim \u017co\u0142nierzom umieszczenie monogramu Chrystusa na sztandarach i tarczach. Legioni\u015bci, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142o wielu chrze\u015bcijan, uczynili to ochoczo. W rozegranej nazajutrz bitwie Konstantyn pokona\u0142 trzykrotnie liczniejszych \u017co\u0142nierzy Makscencjusza i tak oto dokona\u0142o si\u0119 symboliczne zwyci\u0119stwo nad poga\u0144stwem.<\/p>\r\n

Chrystianizacj\u0119 cesarstwa poprzedzi\u0142a przelana krew tysi\u0119cy m\u0119czennik\u00f3w, a w\u015br\u00f3d nich wielu \u017co\u0142nierzy i oficer\u00f3w, kt\u00f3rych \u015bw. Ambro\u017cy z Mediolanu stawia\u0142 za wz\u00f3r odwagi niezb\u0119dnej chrze\u015bcijanom w walce duchowej, toczonej przeciw nami\u0119tno\u015bciom duszy. Przypomina\u0142 ponadto, pot\u0119piaj\u0105c feminizacj\u0119 m\u0119\u017cczyzn i maskulinizacj\u0119 niewiast, \u017ce spraw\u0105 kobiet jest rodzenie dzieci, a spraw\u0105 m\u0119\u017cczyzn – wojna. Synod zwo\u0142any do Arles w roku 314, w swym trzecim kanonie stanowi\u0142 za\u015b: Uznano, \u017ceby systematycznie unikaj\u0105cych s\u0142u\u017cby wojskowej odsuwa\u0107 od komunii Ko\u015bcio\u0142a<\/em>.<\/p>\r\n

Przyj\u0119cie teologicznego pogl\u0105du o wojnie trwaj\u0105cej pomi\u0119dzy dobrem a z\u0142em oraz postawy aktywizmu, przyznaj\u0105cego ludziom du\u017c\u0105 rol\u0119 w ostatecznym rozstrzygni\u0119ciu tego starcia, prowadzi do wniosku, \u017ce nie mo\u017cna by\u0107 katolikiem i g\u0142osi\u0107 pacyfistyczne pogl\u0105dy. Nie mo\u017cna ucieka\u0107 od \u201emilitarnej\u201d retoryki, skoro ta jest obecna ju\u017c od zarania Ko\u015bcio\u0142a i sam \u015bw. Pawe\u0142 poleca \u201ewalczy\u0107 jako dobry \u017co\u0142nierz Jezusa Chrystusa\u201d. Skoro jednak w teologii \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 wojuj\u0105cy\u201d zast\u0105piono \u201eKo\u015bcio\u0142em pielgrzymuj\u0105cym\u201d, to warto przypomnie\u0107, \u017ce s\u0142owo \u201ekrucjata\u201d oznacza\u0142o zbrojn\u0105 pielgrzymk\u0119. B\u0105d\u017amy wi\u0119c Ko\u015bcio\u0142em pielgrzymuj\u0105cym, podobnie jak pielgrzymami byli krzy\u017cowcy zd\u0105\u017caj\u0105cy do Jerozolimy. To bardzo wa\u017cne, gdy\u017c nad postchrze\u015bcija\u0144sk\u0105 Europ\u0105 znowu rozci\u0105ga si\u0119 z\u0142owrogi cie\u0144 zielonych chor\u0105gwi proroka.<\/p>\r\n

Ks. Grzegorz \u015aniadoch<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w nr. 13 dwumiesi\u0119cznika „Polonia Christiana”.<\/p>\r\n

\u00a0<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pacyfizm to zaprzeczenie zdroworozs\u0105dkowej postawy chrze\u015bcijanina wobec wojny, przy czym nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce stoj\u0105 za nim \u015brodowiska lewicowe i liberalne, pr\u00f3buj\u0105ce za wszelk\u0105 cen\u0119 \u201erozbroi\u0107\u201d i zdemilitaryzowa\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwo, a zw\u0142aszcza jego esencj\u0119, jak\u0105 jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki. Dzi\u015b \u201emilitarne dzieje Ko\u015bcio\u0142a\u201d przedstawia si\u0119 jako przyk\u0142ad na odej\u015bcie od nauczania Chrystusa, przeciwstawiaj\u0105c im rzekomy pacyfizm […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[119,84],"class_list":["post-80334","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-catholic-teaching","tag-intelligence-military"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80334","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=80334"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80334\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=80334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=80334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=80334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}