{"id":79918,"date":"2015-02-19T23:23:25","date_gmt":"2015-02-20T04:23:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=79918"},"modified":"2015-02-19T19:21:17","modified_gmt":"2015-02-20T00:21:17","slug":"dlaczego-dozbrajanie-ukrainy-to-naprawde-bardzo-zly-pomysl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=79918","title":{"rendered":"Dlaczego dozbrajanie Ukrainy to naprawd\u0119 bardzo z\u0142y pomys\u0142"},"content":{"rendered":"

Rosja nie jest ambitn\u0105, wschodz\u0105c\u0105 pot\u0119g\u0105 jak nazistowskie Niemcy czy wsp\u00f3\u0142czesne Chiny. Jest starzej\u0105c\u0105 si\u0119, wyludniaj\u0105c\u0105 i chyl\u0105c\u0105 si\u0119 ku upadkowi wielk\u0105 pot\u0119g\u0105 pr\u00f3buj\u0105c\u0105 trzyma\u0107 si\u0119 jakiegokolwiek wp\u0142ywu na sytuacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, jaki jeszcze posiada i zachowa\u0107 skromn\u0105 stref\u0119 wp\u0142ywu w pobli\u017cu swych granic, by silniejsze pa\u0144stwa -szczeg\u00f3lnie Stany Zjednoczone – nie mog\u0142y osi\u0105gn\u0105\u0107 korzy\u015bci z jej rosn\u0105cej wra\u017cliwo\u015bci<\/em> – pisze na \u0142amach Foreign Policy Stephen M. Walt.<\/strong><\/p>\r\n

M<\/strong>\u0119drcy z Waszyngtonu a\u017c skacz\u0105 na my\u015bl o propozycji wysy\u0142ania broni na Ukrain\u0119. Oto dlaczego wszyscy oni powinni wzi\u0105\u0107 g\u0142\u0119boki oddech.<\/p>\r\n

Czy USA powinny zacz\u0105\u0107 zbroi\u0107 Ukrain\u0119, by ta mog\u0142a lepiej przeciwstawi\u0107 si\u0119, a mo\u017ce nawet pokona\u0107 wspieranych przez Rosj\u0119 separatyst\u00f3w w jej wschodnich obwodach? Wielu do\u015bwiadczonych ameryka\u0144skich dyplomat\u00f3w i specjalist\u00f3w od polityki zagranicznej wydaje si\u0119 my\u015ble\u0107 w ten spos\u00f3b. \u201eOddzia\u0142 specjalny\u201d z\u0142o\u017cony z Instytutu Brookings (Brookings Institution), Rady Atlantyckiej (Atlantic Council) oraz Chicagowskiej Rady ds. Globalnych (Chicago Council on Global Affairs) chce, by Stany Zjednoczone wys\u0142a\u0142y Ukrainie pomoc wojskow\u0105 wart\u0105 miliard dolar\u00f3w najszybciej, jak to tylko mo\u017cliwe i nie poprzestaj\u0105 tylko na tym.<\/p>\r\n

Administracja prezydenta Obamy przemy\u015bla swoj\u0105 wcze\u015bniejsz\u0105 niech\u0119\u0107, za\u015b kandydat na stanowisko sekretarza obrony Ash Carter [ostatecznie obj\u0105\u0142 on to stanowisko 17 lutego – Kresy.pl] powiedzia\u0142 podczas wys\u0142uchania w Senacie, \u017ce on tak\u017ce jest \u201ebardzo sk\u0142onny\u201d opowiedzie\u0107 si\u0119 za takim kierunkiem dzia\u0142ania.<\/p>\r\n

Wydaje si\u0119, \u017ce dop\u00f3ki „ch\u0142odniejsze g\u0142owy\u201d nie b\u0119d\u0105 przewa\u017ca\u0107, dop\u00f3ty USA b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0107 do podbijania stawki na Ukrainie. Ta decyzja jest jednak w pewnym sensie zaskakuj\u0105ca, poniewa\u017c tylko nieliczni eksperci s\u0105 zdania, \u017ce ten upad\u0142y [dos\u0142. „zbankrutowany\u201d – Kresy.pl] i podzielony kraj jest wa\u017cnym interesem strategicznym [dla USA – Kresy.pl], za\u015b nikt nie wspomina o wysy\u0142aniu ameryka\u0144skich wojsk, by walczy\u0142y w imieniu Kijowa. Tak wi\u0119c pytanie brzmi: czy wysy\u0142anie Ukrainie p\u0119czk\u00f3w zaawansowanego uzbrojenia ma sens?<\/p>\r\n

Odpowied\u017a brzmi: nie.<\/p>\r\n

Jednym z powod\u00f3w, by sceptycznie odbiera\u0107 raport trzech wspomnianych think tank\u00f3w, jest prze\u015bledzenie rejestru ich cz\u0142onk\u00f3w, kt\u00f3rzy wszyscy my\u015bl\u0105 bardzo podobnie. Owa grupa nie sk\u0142ada si\u0119 ze zr\u00f3\u017cnicowanego grona ekspert\u00f3w, chc\u0105cych bada\u0107 szeroki wachlarz opcji i znajdowa\u0107 jak\u0105\u015b kreatywn\u0105 p\u0142aszczyzn\u0119 porozumienia. Jest dok\u0142adnie odwrotnie. Wszyscy ich cz\u0142onkowie to ludzie, kt\u00f3rzy od dawna popieraj\u0105 ekspansj\u0119 NATO i posiadaj\u0105 oczywiste pragnienie by broni\u0107 tej polityki, kt\u00f3ra odegra\u0142a centraln\u0105 rol\u0119 w doprowadzeniu do obecnego kryzysu. Ostatecznie, s\u0105 to ci sami luzie, kt\u00f3rzy od ko\u0144ca lat 90. m\u00f3wi\u0105 nam, \u017ce ekspansja NATO na wsch\u00f3d nie stwarza dla Rosji \u017cadnego zagro\u017cenia, lecz zamiast tego tworzy szerok\u0105 i trwa\u0142\u0105 stref\u0119 pokoju w Europie. Te przewidywania s\u0105 dzi\u015b w strz\u0119pach, niestety, ale mimo tego owi eksperci dwoj\u0105 si\u0119 i troj\u0105, by broni\u0107 polityki, kt\u00f3ra by\u0142a w\u0105tpliwa od samego pocz\u0105tku i wyra\u017anie zasz\u0142a za daleko. Tak jak ostrzegali krytycy, nieograniczona ekspansja NATO zrobi\u0142a wi\u0119cej by popsu\u0107 relacj\u0119 z Rosj\u0105, ni\u017c jakakolwiek pojedyncza zachodnia linia polityczna.<\/p>\r\n

Ci kt\u00f3rzy popieraj\u0105 uzbrajanie Ukrainy stosuj\u0105 \u015brodki zaradcze wed\u0142ug tzw. \u201emodelu odstraszania\u201d podczas gdy niemal na pewno mamy do czynienia z tzw. \u201emodelem spirali\u201d. W swojej klasycznej ksi\u0105\u017cce \u201ePostrzeganie i nieporozumienie w polityce mi\u0119dzynarodowej\u201d [ang. Perception and Misperception in International Politics<\/em> – Kresy.pl], politolog Robert Jervis wskazuje, \u017ce wiele pa\u0144stw mo\u017ce podejmowa\u0107 dzia\u0142ania, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 agresywne z dw\u00f3ch powod\u00f3w.<\/p>\r\n

Czasem pa\u0144stwa zachowuj\u0105 si\u0119 agresywnie, poniewa\u017c ich przyw\u00f3dcy s\u0105 zach\u0142anni, szukaj\u0105 czego\u015b w rodzaju osobistej chwa\u0142y lub s\u0105 ideologicznie ukierunkowani na ekspansj\u0119 i nie reaguj\u0105 na gro\u017aby ze strony innych. Klasycznym przyk\u0142adem jest, rzecz jasna, Adolf Hitler i nazistowskie Niemcy. W takich przypadkach kompromis nie zadzia\u0142a. Tu ma zastosowanie \u201emodel odstraszania\u201d: jedynym co mo\u017cna zrobi\u0107 to stosowa\u0107 ostrze\u017cenia i wiarygodne gro\u017aby, by potencjalny agresor zosta\u0142 zniech\u0119cony do realizacji swoich nieodwo\u0142alnie rewizjonistycznych cel\u00f3w.<\/p>\r\n

W przeciwie\u0144stwie do powy\u017cszego, „model spirali\u201d ma zastosowanie, gdy pozornie agresywna polityka pa\u0144stwa jest motywowana g\u0142\u00f3wnie strachem i brakiem bezpiecze\u0144stwa. Stosowanie gr\u00f3\u017ab i pr\u00f3by odstraszenia lub przymuszania jedynie wzmocni\u0105 obawy takiego pa\u0144stwa i sprawi\u0105, \u017ce stanie si\u0119 ono jeszcze bardziej agresywne, w rezultacie uruchamiaj\u0105c akcje i reakcje nakr\u0119caj\u0105ce spiral\u0119 narastaj\u0105cej wrogo\u015bci.<\/p>\r\n

Je\u015bli brak poczucia bezpiecze\u0144stwa jest korzeniem dzia\u0142a\u0144 rewizjonistycznych, stosowanie gr\u00f3\u017ab jedynie pogorszy ca\u0142\u0105 sytuacj\u0119. Prawid\u0142ow\u0105 odpowiedz\u0105 w przypadku \u201emodelu spirali\u201d jest dyplomatyczny proces porozumienia oraz zaspokajania-appeasementu (tak, appeasementu), by uspokoi\u0107 obawy niepewnego pa\u0144stwa. Takie wysi\u0142ki nie wymagaj\u0105 dawania oponentowi wszystkiego, czego mo\u017ce chcie\u0107 czy usuwania ka\u017cdej z jego obaw. Wymagaj\u0105 za to powa\u017cnych wysi\u0142k\u00f3w, by zaspokoi\u0107 brak pewno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re motywuj\u0105 niew\u0142a\u015bciwe zachowanie drugiej strony.<\/p>\r\n

Problemem jest rzecz jasna to, \u017ce te odpowiedzi, kt\u00f3re \u015bwietnie sprawdzaj\u0105 si\u0119 w jednych sytuacjach maj\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 powa\u017cnie zawodzi\u0107 w drugich. Zastosowywanie \u201emodelu odstrzazania\u201d wobec niepewnego adwersarza zwi\u0119kszy jego paranoj\u0119 i nap\u0119dzi jego reakcje defensywne, podczas gdy ug\u0142askiwanie niepoprawnego agresora zapewne tylko zaostrzy jego apetyt i sprawi, \u017ce odstraszenie go w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie trudniejsze.<\/p>\r\n

Ci, kt\u00f3rzy teraz popieraj\u0105 dozbrajanie Ukrainy wyra\u017anie wierz\u0105 w to, \u017ce „model odstraszania\u201d jest w tym przypadku poprawn\u0105 drog\u0105 my\u015blenia. Wed\u0142ug tego, W\u0142adimir Putin to bezwzgl\u0119dny i nieust\u0119pliwy agresor pr\u00f3buj\u0105cy odtworzy\u0107 co\u015b na kszta\u0142t dawnego imperium sowieckiego, i st\u0105d nie przeciwstawienie mu si\u0119 w sprawie Ukrainy doprowadzi go do podejmowania agresywnych dzia\u0142a\u0144 w innych miejscach. Dlatego jedyn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zrobi\u0107, jest zwi\u0119kszenie koszt\u00f3w [tych dzia\u0142a\u0144 -Kresy.pl] na tyle, by Rosja wycofa\u0142a si\u0119 i da\u0142a Ukrainie woln\u0105 drog\u0119 w realizacji swojej polityki zagranicznej. Dok\u0142adnie taki jest kierunek dzia\u0142ania zalecany w raporcie trzech wymienionych wcze\u015bniej think tank\u00f3w:\u00a0 poza \u201ewzmocnieniem odstraszania\u201d jego autorzy wierz\u0105, \u017ce uzbrojenie Ukrainy pomo\u017ce \u201estworzy\u0107 warunki, w kt\u00f3rych Moskwa zdecyduje si\u0119 negocjowa\u0107 autentyczne porozumienie, kt\u00f3re umo\u017cliwi przywr\u00f3cenie Ukrainie pe\u0142nej suwerenno\u015b\u0107\u201d. W skr\u00f3cie, poza wzmocnieniem odstraszania dostarczenie Kijowowi broni ma w zamierzeniu zmusi\u0107 Moskw\u0119 do robienia tego, czego chcemy.<\/p>\r\n

Jednak w tym przypadku dowody sugeruj\u0105, \u017ce model spirali jest znacznie bardziej odpowiedni. Rosja nie jest ambitn\u0105, wschodz\u0105c\u0105 pot\u0119g\u0105 jak nazistowskie Niemcy czy wsp\u00f3\u0142czesne Chiny. Jest starzej\u0105c\u0105 si\u0119, wyludniaj\u0105c\u0105 i chyl\u0105c\u0105 si\u0119 ku upadkowi wielk\u0105 pot\u0119g\u0105 pr\u00f3buj\u0105c\u0105 trzyma\u0107 si\u0119 jakiegokolwiek wp\u0142ywu na sytuacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, jaki jeszcze posiada i zachowa\u0107 skromn\u0105 stref\u0119 wp\u0142ywu w pobli\u017cu swych granic, by silniejsze pa\u0144stwa -szczeg\u00f3lnie Stany Zjednoczone – nie mog\u0142y osi\u0105gn\u0105\u0107 korzy\u015bci z jej rosn\u0105cej wra\u017cliwo\u015bci. Putin i sp\u00f3\u0142ka s\u0105 tak\u017ce autentycznie zaniepokojeni wysi\u0142kami Ameryki promuj\u0105cymi \u201ezmiany re\u017cimu\u201d na \u015bwiecie, w tym na Ukrainie, czyli polityk\u0119, kt\u00f3ra ostatecznie mo\u017ce zagrozi\u0107 ich w\u0142asnej pozycji. To raczej przewlek\u0142y strach ni\u017c nieust\u0119pliwa ambicja podbudowuje reakcj\u0119 Rosji na Ukrainie.<\/p>\r\n

Co wi\u0119cej, kryzys ukrai\u0144ski nie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od \u015bmia\u0142ego ruchu ze strony Rosji czy nawet serii bezprawnych rosyjskich \u017c\u0105da\u0144. Zacz\u0105\u0142 si\u0119, gdy USA i UE spr\u00f3bowa\u0142y wyrwa\u0107 Ukrain\u0119 z rosyjskiej orbity wp\u0142yw\u00f3w i umie\u015bci\u0107 j\u0105 w strefie wp\u0142yw\u00f3w Zachodu<\/span>. Ten cel m\u00f3g\u0142 by\u0107 abstrakcyjnie po\u017c\u0105dany, lecz Moskwa ca\u0142kowicie jasno da\u0142a do zrozumienia, \u017ce b\u0119dzie z tym zaciekle walczy\u0107. Ameryka\u0144scy przyw\u00f3dcy beztrosko zignorowali te ostrze\u017cenia – kt\u00f3re wyra\u017anie wynika\u0142y z rosyjskiego braku poczucia bezpiecze\u0144stwa ani\u017celi z \u017c\u0105dzy terytorialnej –\u00a0 i nic dziwnego, \u017ce zostali zaskoczeni reakcj\u0105 Moskwy. Niepowodzenie ameryka\u0144skich dyplomat\u00f3w, kt\u00f3rzy nie przewidzieli twardej odpowiedzi ze strony Putina, by\u0142o aktem nadzwyczajnej niekompetencji dyplomatycznej i mo\u017cna jedynie zastanawia\u0107 si\u0119, dlaczego osoby, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za t\u0119 pora\u017ck\u0119 wci\u0105\u017c tkwi\u0105 na stanowiskach.<\/p>\r\n

Je\u015bli znajdujemy si\u0119 w sytuacji odpowiadaj\u0105cej modelowi spirali, uzbrajanie Ukrainy tylko pogorszy spraw\u0119. Z pewno\u015bci\u0105 nie pozwoli jej to pokona\u0107 znacznie silniejszej armii rosyjskiej; ona zwyczajnie zintensyfikuje konflikt i przysporzy dalszych cierpie\u0144 Ukrai\u0144com.<\/p>\r\n

Nie jest te\u017c prawdopodobne, by uzbrajanie Ukrainy przekona\u0142o Putina by da\u0142 za wygran\u0105 i pozwoli\u0142 Waszyngtonowi na robienie tego czego chce. Ukraina jest historycznie powi\u0105zana z Rosj\u0105, s\u0105 oni bardzo bliskimi s\u0105siadami, rosyjski wywiad posiada zadawnione powi\u0105zania wewn\u0105trz ukrai\u0144skich instytucji bezpiecze\u0144stwa, za\u015b Rosja jest militarnie znacznie silniejsza. Nawet pot\u0119\u017cne dostawy broni ze Stan\u00f3w Zjednoczonych nie przechyl\u0105 szali na korzy\u015b\u0107 Kijowa, za\u015b Moskwa mo\u017ce zawsze eskalowa\u0107 konflikt, je\u015bli walka obr\u00f3ci si\u0119 przeciwko separatystom, jak minionego lata.<\/p>\r\n

Najwa\u017cniejsze jest jednak to, \u017ce los Ukrainy jest znacznie wa\u017cniejszy dla Moskwy ni\u017c dla nas, co oznacza, i\u017c Putin oraz Rosja b\u0119d\u0105 skorzy zap\u0142aci\u0107 wi\u0119ksz\u0105 cen\u0119 by osi\u0105gn\u0105\u0107 swe cele ni\u017c my. Bilans determinacji [ang. balance of resolve], jak r\u00f3wnie\u017c lokalna r\u00f3wnowaga si\u0142 silnie faworyzuj\u0105 Moskw\u0119 w tym konflikcie. St\u0105d przed wkroczeniem na drog\u0119 eskalacji Amerykanie powinni zapyta\u0107 sami siebie jak daleko s\u0105 sk\u0142onni p\u00f3j\u015b\u0107. Je\u015bli Moskwa posiada wi\u0119cej opcji do wyboru, jest sk\u0142onna do zniesienia wi\u0119kszego b\u00f3lu i zaryzykowa\u0107 wi\u0119cej ni\u017c my, w\u00f3wczas rozpoczynanie rywalizacji na determinacj\u0119, kt\u00f3rej zapewne nie wygramy, nie ma sensu. I nie – to nie pokazuje, \u017ce Zach\u00f3d jest niezdecydowany, tch\u00f3rzliwy czy pozbawiony zasad. To oznacza po prostu, \u017ce Ukraina jest wa\u017cnym interesem strategicznym dla Rosji, lecz nie dla nas.<\/p>\r\n

Wysi\u0142ki na rzecz rozwi\u0105zania tego kryzysu s\u0105 r\u00f3wnie\u017c upo\u015bledzone przez sk\u0142onno\u015b\u0107 USA do rozkoszowania si\u0119 dyplomacj\u0105 w stylu „albo bierzesz albo do widzenia\u201d [ang. take-it-or-leave-it diplomacy]. Zamiast anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w prawdziwe negocjacje, ameryka\u0144scy oficjele raczej m\u00f3wi\u0105 innym co maj\u0105 robi\u0107, a nast\u0119pnie podnosz\u0105 ci\u015bnienie, je\u015bli kto\u015b si\u0119 do tego nie stosuje. Dzi\u015b ci, kt\u00f3rzy chc\u0105 uzbraja\u0107 Ukrain\u0119 domagaj\u0105 si\u0119 od Rosji zaprzestania ca\u0142ej swojej aktywno\u015bci w tym kraju, wycofania si\u0119 z Krymu oraz pozwolenia Ukrainie na przyst\u0105pienie do Unii Europejskiej i\/lub NATO je\u015bli tego zechce i spe\u0142ni warunki uczestnictwa. Innymi s\u0142owy, oczekuj\u0105 od Moskwy porzucenia jej w\u0142asnych interes\u00f3w na Ukrainie – ca\u0142kowitego. By\u0142oby wspaniale, gdyby zachodnia dyplomacja by\u0142a w stanie zrealizowa\u0107 taki cud, ale na ile jest to prawdopodobne? Bior\u0105c pod uwag\u0119 histori\u0119 Rosji, jej s\u0105siedztwo z Ukrain\u0105 oraz zadawnione obawy zwi\u0105zane z bezpiecze\u0144stwem, trudno jest wyobrazi\u0107 sobie Putina kapituluj\u0105cego przed naszymi \u017c\u0105daniami bez d\u0142ugiej i kosztownej walki, kt\u00f3ra przyniesie Ukrainie jedynie dodatkowe szkody.<\/p>\r\n

I nie zapominajmy o szerszych kosztach takiej nieudolnej polityki. Pchamy Rosj\u0119 coraz bli\u017cej Chin, co nie le\u017cy w d\u0142ugofalowym interesie USA. Doprowadzili\u015bmy wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Rosj\u0105 w kwestii bezpiecze\u0144stwa nuklearnego do zako\u0144czenia, pomimo tego, \u017ce w Rosji nadal istniej\u0105 du\u017ce ilo\u015bci nieadekwatnie zabezpieczonego materia\u0142u nuklearnego. I z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 przed\u0142u\u017camy cierpienia ukrai\u0144skiej ludno\u015bci.<\/p>\r\n

Rozwi\u0105zaniem tego kryzysu jest porzucenie przez USA oraz ich sojusznik\u00f3w niebezpiecznego i niepotrzebnego celu w postaci nieko\u0144cz\u0105cej si\u0119 ekspansji NATO, a tak\u017ce zrobienie wszystkiego w celu przekonania Rosji, \u017ce chcemy, by Ukraina by\u0142a neutralnym buforem ju\u017c na zawsze. Powinni\u015bmy zatem opracowa\u0107 wsp\u00f3lnie z Rosj\u0105, UE i MFW program gospodarczy, by postawi\u0107 ten nieszcz\u0119sny kraj z powrotem na nogi.<\/p>\r\n

Z drugiej strony, dozbrajanie Ukrainy jest recept\u0105 na d\u0142u\u017cszy i bardziej wyniszczaj\u0105cy konflikt. Prosto jest zaleca\u0107 takie dzia\u0142ania, kiedy siedzi si\u0119 bezpiecznie w waszyngto\u0144skim think tanku, ale niszczy\u0107 Ukrain\u0119 by j\u0105 uratowa\u0107 – to ma\u0142o m\u0105dra czy moralnie poprawna dyplomacja.<\/p>\r\n

Stephen M. Walt<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Stephen M. Walt <\/strong>jest profesorem stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych na Uniwersytecie Harvarda. Walt jest\u00a0jednym z najbardziej znanych teoretyk\u00f3w stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych. Jest tw\u00f3rc\u0105 teorii realizmu defensywnego.<\/p>\r\n

T\u0142umaczenie i opracowanie na podstawie Why Arming Kiev is a Really, Really Bad Idea<\/a><\/em><\/span>: Marek Trojan<\/strong><\/p>\r\n

\u00a0<\/p>\r\n

Zobacz tak\u017ce:\u00a0<\/p>\r\n