{"id":79280,"date":"2015-01-23T10:42:56","date_gmt":"2015-01-23T15:42:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=79280"},"modified":"2022-11-17T14:10:24","modified_gmt":"2022-11-17T19:10:24","slug":"swiety-tomasz-z-akwinu-geniusz-nad-geniuszami-frederick-wilhelmsen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=79280","title":{"rendered":"\u015awi\u0119ty Tomasz z Akwinu – geniusz nad geniuszami – Frederick Wilhelmsen<\/em>"},"content":{"rendered":"

B<\/strong>y\u0142 cz\u0142owiekiem postawnym, korpulentnym, na pewno nie przypomina\u0142 jednak grubego cherubina z legendy. Mia\u0142 jasne oczy – m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce jego wzrok zdawa\u0142 si\u0119 przenika\u0107 w g\u0142\u0105b ludzkiej duszy. Ojciec Tomasz z Akwinu by\u0142 spokojnym i cichym zakonnikiem, kt\u00f3rego g\u0142os kontrastowa\u0142 z jego postur\u0105.<\/p>\r\n

Urodzony 22 listopada 1224 roku w Rocasecca w po\u0142udniowo-wschodniej Italii, w krainie kt\u00f3ra do ko\u0144ca XIX wieku znana by\u0142a jako Kr\u00f3lestwo Obojga Sycylii, Akwinata m\u00f3g\u0142by pomie\u015bci\u0107 na swej tarczy rycerskiej po\u0142ow\u0119 znak\u00f3w herbowych Europy. Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, i\u017c spokrewniony by\u0142 z Fryderykiem II, w\u0142adc\u0105 \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego, samo jego urodzenie predestynowa\u0142o go do zostania rycerzem lub opatem benedykty\u0144skim. Widoczne od wczesnego dzieci\u0144stwa zami\u0142owanie do modlitwy wskazywa\u0142o jednak, i\u017c jego przeznaczeniem nie jest \u017cycie \u015bredniowiecznego rycerza i wielkiego w\u0142adcy. Wys\u0142any przez rodzin\u0119 jako ch\u0142opiec na nauk\u0119 do s\u0142ynnego klasztoru na Monte Cassino, stanowczo opiera\u0142 si\u0119 planom uczynienia z niego mnicha benedykty\u0144skiego, a nast\u0119pnie wyniesienia do rangi opata, co wydawa\u0142o si\u0119 odpowiada\u0107 zar\u00f3wno jego powo\u0142aniu zakonnemu, jak i wysokiemu urodzeniu.<\/p>\r\n

Uwi\u0119ziony przez rodzonych braci<\/h4>\r\n

Sta\u0107 si\u0119 mia\u0142o jednak inaczej. Po mniej wi\u0119cej pi\u0119ciu latach studi\u00f3w na uniwersytecie w Neapolu, Tomasz przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do zakonu kaznodziejskiego. Dominikanie, podobnie jak franciszkanie, byli zakonem \u017cebrz\u0105cym. Zamiast prowadzi\u0107 spokojne \u017cycie na uprawianych przez siebie samych i swych dzier\u017cawc\u00f3w ziemiach klasztornych, zape\u0142niali drogi i ulice europejskich miast, g\u0142osz\u0105c Ewangeli\u0119 Chrystusow\u0105 i \u017cyj\u0105c z ja\u0142mu\u017cny udzielanej im przez wiernych. Owi nosz\u0105cy bia\u0142e habity ludzie byli duchowymi synami \u015bw. Dominika, kt\u00f3ry zainicjowa\u0142 na zachodzie Hiszpanii i po\u0142udniu Francji krucjat\u0119 przeciwko albigensom, zwodniczej sekcie powsta\u0142ej w Afryce P\u00f3\u0142nocnej i zdobywaj\u0105cej stopniowo coraz wi\u0119cej zwolennik\u00f3w w po\u0142udniowej Francji. Heretycy mieli zosta\u0107 poskromieni dopiero dzi\u0119ki pot\u0119dze r\u00f3\u017ca\u0144ca i m\u0119stwu chrze\u015bcija\u0144skiego rycerstwa.<\/p>\r\n

Jednak duchowie\u0144stwo diecezjalne nierzadko odnosi\u0142o si\u0119 do dominikan\u00f3w z podejrzliwo\u015bci\u0105, widz\u0105c w nich zagro\u017cenie dla spokoju \u017cyj\u0105cego zasadniczo z pracy na roli spo\u0142ecze\u0144stwa. Dominikanie nie byli rolnikami, byli \u017cebrakami. To, \u017ce potomek znakomitego rodu m\u00f3g\u0142by odrzuci\u0107 sw\u0105 spu\u015bcizn\u0119, by przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do owych pstrokatych \u201eps\u00f3w Pa\u0144skich\u201d – dominicanes<\/em> – stanowi\u0142o zniewag\u0119 dla dumy braci Tomasza. Porwali go wi\u0119c i przyprowadzili si\u0142\u0105 do rodzinnego zamku w Rocasecca. Przez rok by\u0142 tam niejako wi\u0119\u017aniem, traktowanym co prawda ze wzgl\u0119dami nale\u017cnymi jego stanowi, niemniej jednak pozbawiony by\u0142 swobody. Upiera\u0142 si\u0119 przy noszeniu swego dominika\u0144skiego habitu.<\/p>\r\n

Powszechnie znana jest opowie\u015b\u0107 o tym jak jego bracia, pragn\u0105c prze\u0142ama\u0107 up\u00f3r, sprowadzili do jego komnaty prostytutk\u0119, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce skusz\u0105 go w ten spos\u00f3b do porzucenia swych plan\u00f3w. S\u0142yszeli\u015bmy te\u017c zapewne o tym, jak Tomasz, porwawszy z kominka p\u0142on\u0105ce polano, wygna\u0142 kobiet\u0119 ze swej komnaty, wypalaj\u0105c nast\u0119pnie na drzwiach znak krzy\u017ca. Hagiografowie sugeruj\u0105, \u017ce od tego momentu Tomasz nie odczuwa\u0142 ju\u017c pokus cielesnych, ja jednak sk\u0142onny jestem podejrzewa\u0107, \u017ce ju\u017c w\u00f3wczas by\u0142 od nich wolny. By\u0142 szczerze rozgniewany t\u0105 zniewag\u0105 okazan\u0105 jego osobie. Biedna kobieta ze strachu omal nie straci\u0142a zmys\u0142\u00f3w. Kto wie, mo\u017ce do\u015bwiadczenie to sk\u0142oni\u0142o j\u0105 do porzucenia dotychczasowego sposobu \u017cycia? Wiarygodno\u015b\u0107 tej historii zdaje si\u0119 potwierdza\u0107 kult, jakim otaczali Tomasza miejscowi wie\u015bniacy oraz szlachta na d\u0142ugo zanim zosta\u0142 wyniesiony do chwa\u0142y o\u0142tarzy.<\/p>\r\n

\u201eMilcz\u0105cy w\u00f3\u0142\u201d kiedy\u015b przem\u00f3wi…<\/h4>\r\n

Prawdopodobnie dzi\u0119ki pob\u0142a\u017cliwo\u015bci swej matki Tomaszowi uda\u0142o si\u0119 uciec z aresztu i wkr\u00f3tce pojawi\u0142 si\u0119 w Pary\u017cu, gdzie odbywa\u0142 nowicjat i pobiera\u0142 nauki. P\u00f3\u017aniej uda\u0142 si\u0119 do Kolonii, gdzie jego mistrzem zosta\u0142 sam Albert Wielki i gdzie przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie, prawdopodobnie w roku 1250 lub 1251. Cho\u0107 by\u0142 do\u015b\u0107 ma\u0142om\u00f3wny, ju\u017c w\u00f3wczas zacz\u0119\u0142y szerzy\u0107 si\u0119 pog\u0142oski o jego geniuszu. Jeden ze wsp\u00f3\u0142nowicjuszy zaoferowa\u0142 mu pomoc w nauce, mylnie bior\u0105c jego milczenie za przejaw t\u0119poty umys\u0142owej, szybko jednak role si\u0119 odwr\u00f3ci\u0142y. Cho\u0107 przez wsp\u00f3\u0142braci nazywany by\u0142 \u201eMilcz\u0105cym wo\u0142em\u201d, Albert Wielki trafnie oceni\u0142 jego zdolno\u015bci wyg\u0142aszaj\u0105c przy tym przepowiedni\u0119, \u017ce \u201epewnego dnia ten \u00abMilcz\u0105cy w\u00f3\u0142\u00bb zaryczy, a ryk jego us\u0142yszy ca\u0142y \u015bwiat\u201d.<\/p>\r\n

Wys\u0142any na uniwersytet paryski, najbardziej presti\u017cow\u0105 uczelni\u0119 \u00f3wczesnego \u015bwiata, Tomasz sp\u0119dzi\u0142 w stolicy Francji siedem lat, nauczaj\u0105c i pisz\u0105c. By\u0142 do tego stopnia zaabsorbowany sw\u0105 prac\u0105, \u017ce nigdy nie nauczy\u0142 si\u0119 francuskiego. M\u00f3wi\u0142 jedynie po \u0142acinie i w rodzinnym dialekcie w\u0142oskim. Po latach powr\u00f3ci\u0142 do Neapolu, potem uda\u0142 si\u0119 do Orvieto i Rzymu, miejsca pobytu zmieniaj\u0105c zgodnie z poleceniami swych prze\u0142o\u017conych, nast\u0119pnie na kolejne trzy lata uda\u0142 si\u0119 do Pary\u017ca, po czym powr\u00f3ci\u0142 ostatecznie do Neapolu. Wezwany na sob\u00f3r do Lyonu, wyruszy\u0142 w drog\u0119 na p\u00f3\u0142noc, podr\u00f3\u017cuj\u0105c na o\u015ble. Stan jego zdrowia pogorszy\u0142 si\u0119 jednak i umieszczony zosta\u0142 w opactwie cysterskim w Fossanova, gdzie zmar\u0142 7 marca 1274 roku. Jego kanonizacja by\u0142a jedn\u0105 z najszybszych w historii Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

\u0179ycie \u015bw. Tomasza nie by\u0142o d\u0142ugie, nie trwa\u0142o nawet 50 lat, jednak jego pisma teologiczne i filozoficzne zaj\u0105\u0107 mog\u0142yby z powodzeniem dwie lub trzy d\u0142ugie p\u00f3\u0142ki biblioteczne. Jego energia wydawa\u0142a si\u0119 by\u0107 niespo\u017cyta. Kim jednak by\u0142 \u00f3w cz\u0142owiek, tak cichy, tak spokojny i zwyczajny w stylu \u017cycia, tak rzeczowy w argumentacji, a r\u00f3wnocze\u015bnie spiesz\u0105cy niemal bez wytchnienia z jednego kraju do drugiego, z miejsca na miejsce?<\/p>\r\n

Nagle hukn\u0105\u0142 pi\u0119\u015bci\u0105 w kr\u00f3lewski st\u00f3\u0142!<\/h4>\r\n

Jako \u017ce \u015bw. Tomasz sam m\u00f3wi\u0142 o sobie bardzo ma\u0142o, wi\u0119kszo\u015b\u0107 informacji na jego temat pochodzi od ludzi mu wsp\u00f3\u0142czesnych. W ostatnich dwudziestu latach swego \u017cycia by\u0142 osob\u0105 publiczn\u0105, powszechnie szanowan\u0105 ze wzgl\u0119du na erudycj\u0119 oraz m\u0105dro\u015b\u0107 – \u017cy\u0142 wi\u0119c niejako na oczach wszystkich. Z rzadka jedynie zdarza\u0142o mu si\u0119 da\u0107 wyraz swym uczuciom w pie\u015bni, a poetycko\u015b\u0107 jego tekst\u00f3w liturgicznych na uroczysto\u015b\u0107 Bo\u017cego Cia\u0142a pozostaje do dzi\u015b niedo\u015bcig\u0142ym wzorem, \u0142\u0105cz\u0105c w sobie prostot\u0119 z najwznio\u015blejszym liryzmem. Przyswoiwszy sobie m\u0105dro\u015b\u0107 ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a oraz oczyszczone przez zawarte w Pi\u015bmie \u015bw. Objawienie dziedzictwo klasycznej Grecji oraz Rzymu, zdawa\u0142 si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 w sobie ca\u0142\u0105 dost\u0119pn\u0105 ludzko\u015bci wiedz\u0119. Gdy pewnego razu zaproszony zosta\u0142 na uczt\u0119 przez kr\u00f3la Francji \u015bw. Ludwika, do tego stopnia zaabsorbowany by\u0142 swymi my\u015blami, \u017ce niemal nie dostrzega\u0142 swego otoczenia, a\u017c nagle niespodziewanie uderzy\u0142 pi\u0119\u015bci\u0105 w st\u00f3\u0142, str\u0105caj\u0105c na pod\u0142og\u0119 naczynia i wykrzykuj\u0105c triumfalnie: \u201eI w ten spos\u00f3b manichejczycy zostan\u0105 pokonani!\u201d. Zamiast skarci\u0107 swego go\u015bcia za z\u0142e maniery, \u015bwi\u0105tobliwy kr\u00f3l wezwa\u0142 bezzw\u0142ocznie skryb\u0119, by spisa\u0142 argumentacj\u0119 Tomasza, zanim ten j\u0105 zapomni. By\u0142 to szlachetny gest szlachetnego cz\u0142owieka – cho\u0107 bez w\u0105tpienia zb\u0119dny.<\/p>\r\n

Pami\u0119\u0107 \u015bw. Tomasza by\u0142a zdumiewaj\u0105ca. Jako m\u0142ody cz\u0142owiek pisa\u0142 sam i kilka z jego r\u0119kopis\u00f3w zachowa\u0142o si\u0119 do dzi\u015b. Jego pismo uznawano za niewyra\u017ane i wr\u0119cz niemo\u017cliwe do odczytania. My\u015bla\u0142 szybciej ni\u017c pisa\u0142. W p\u00f3\u017aniejszym okresie ogranicza\u0142 si\u0119 do dyktowania, przy czym cz\u0119sto jednemu lub dw\u00f3m sekretarzom r\u00f3wnocze\u015bnie, i to tekst\u00f3w dotycz\u0105cych r\u00f3\u017cnych kwestii. Zdarza\u0142o si\u0119 nawet, cho\u0107 rzadko, \u017ce dyktowa\u0142 czterem, a przynajmniej jeden raz pi\u0119ciu sekretarzom, kt\u00f3rzy zapisywali jego kunsztowne argumenty o niezr\u00f3wnanej g\u0142\u0119bi, podczas gdy on sam siedzia\u0142 z g\u0142ow\u0105 opuszczon\u0105 na piersi i z zamkni\u0119tymi oczyma.<\/p>\r\n

Bomba wybucha w XX wieku<\/h4>\r\n

Niech mi b\u0119dzie wolno powiedzie\u0107 to bez ogr\u00f3dek – \u015bw. Tomasz by\u0142 najwybitniejszym teologiem i filozofem, jakiego zna\u0142 \u015bwiat. W pewnym sensie ka\u017cdy my\u015bliciel jest \u201eproduktem\u201d swej w\u0142asnej epoki. Jest to nieuniknione, w \u015bw. Tomaszu by\u0142o jednak co\u015b, dzi\u0119ki czemu wy\u0142amywa\u0142 si\u0119 z tej regu\u0142y. Mniej wi\u0119cej 40 lat temu, zwracaj\u0105c si\u0119 do zgromadzenia American Catholic Philosophical Society<\/em>, msgr Geral Phelan, jeden z najwybitniejszych tomist\u00f3w tego stulecia stwierdzi\u0142, \u017ce \u015bw. Tomasz lepiej rozumiany jest w wieku XX ni\u017c w jego w\u0142asnej epoce. Cho\u0107 nie posiadam tekstu tego wyst\u0105pienia, mog\u0119 domniemywa\u0107, jako \u017ce sam studiowa\u0142em pod jego kierownictwem, \u017ce mia\u0142 on na my\u015bli doktryn\u0119 \u015bw. Tomasza o bycie.<\/p>\r\n

W czasie gdy Zach\u00f3d pogr\u0105\u017cony by\u0142 po II wojnie \u015bwiatowej w l\u0119ku i rozpaczy, we Francji oraz Niemczech narodzi\u0142 si\u0119 egzystencjalizm. \u015awi\u0119ty Tomasz za\u015b \u201enapomina\u201d nas: \u201eNie zadr\u0119czajcie si\u0119 o \u017cycie, jak to czynili Jean Paul Sartre i Martin Heidegger, ale radujcie si\u0119 nim, poniewa\u017c imieniem Boga jest \u00abJestem Kt\u00f3ry Jestem\u00bb, jak sam powiedzia\u0142 do Moj\u017cesza z gorej\u0105cego krzewu: \u00abTak powiesz synom Izraela: Jestem pos\u0142a\u0142 mnie do was\u00bb\u201d. Natchniona wiar\u0105 metafizyka Akwinaty by\u0142a prawdziw\u0105 bomb\u0105 spuszczon\u0105 na \u015bwiat intelektualny owych czas\u00f3w. Bomba ta wybuch\u0142a jednak dopiero w wieku XX. Na pocz\u0105tku 20. stulecia, gdy Europa op\u0119tana by\u0142a przez sceptycyzm i racjonalizm, s\u0142ynny Etienne Gilson w\u0142a\u015bnie u \u015bw. Tomasza znalaz\u0142 jedyne zdrowe podej\u015bcie do tego, co okre\u015bla\u0142 mianem \u201eproblemu poznania\u201d.<\/p>\r\n

\u015awi\u0119ty Tomasz zach\u0119ca nas, by\u015bmy podeszli do otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata kieruj\u0105c si\u0119 zmys\u0142ami o\u015bwieconymi przez intelekt. W ten spos\u00f3b odkryjemy, \u017ce to co istnieje, istnieje naprawd\u0119, a na tym podstawowym prze\u015bwiadczeniu opiera si\u0119 ca\u0142a zdrowa filozofia. Wracaj\u0105c raz jeszcze do postaci Gilsona – kiedy wielu chrze\u015bcija\u0144skich i niechrze\u015bcija\u0144skich filozof\u00f3w negowa\u0142o prawdziwo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144skiej filozofii, Gilson zach\u0119ca\u0142 ich, by przyjrzeli si\u0119 historii, nie ca\u0142ej historii my\u015bli chrze\u015bcija\u0144skiej, ale historii streszczonej w wyj\u0105tkowy spos\u00f3b w osobie \u015bw. Tomasza. Tam gdzie jest on najbardziej teologiem, jest te\u017c w najwi\u0119kszym stopniu filozofem. Tam gdzie jest w najwi\u0119kszym stopniu cz\u0142owiekiem rozumu, tam jest najbardziej cz\u0142owiekiem wiary. Nie rozdzielaj\u0105c nigdy dw\u00f3ch objawie\u0144 danych przez Boga cz\u0142owiekowi, objawienia poprzez stworzony przez Niego \u015bwiat oraz Objawienia poprzez Jego S\u0142owo, Akwinata \u0142\u0105czy je we wspania\u0142\u0105 jedno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

\u201eDobrze o Mnie napisa\u0142e\u015b\u201d<\/h4>\r\n

Nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c dr Marshall McCluhan, uwa\u017cany niegdy\u015b za guru rewolucji telewizyjnej i traktowany przez \u201eTime\u2019a\u201d, \u201eNewsweeka\u201d i \u201eFortune\u201d jako zwiastun nowej epoki, zapytany zosta\u0142 kiedy\u015b przez kanadyjskich biskup\u00f3w, co mog\u0142oby pom\u00f3c im w zrozumieniu fenomenu wsp\u00f3\u0142czesnych \u015brodk\u00f3w przekazu. \u201eLektura De spiritualibus creaturis<\/em>\u201d – odpowiedzia\u0142. Cz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142czesny, dzi\u0119ki swej technice, zbli\u017ca si\u0119 (cho\u0107 nigdy jej nie osi\u0105gnie) do kondycji anio\u0142\u00f3w. Cz\u0142owiek jest w coraz wi\u0119kszym stopniu odciele\u015bniony, \u017cyj\u0105c w stworzonym przez siebie \u015bwiecie sztuczek elektronicznych, w coraz wi\u0119kszym stopniu oddzielaj\u0105cym go od cia\u0142a.<\/p>\r\n

G\u0142\u00f3wnym problemem apologetycznym jest obecnie konieczno\u015b\u0107 g\u0142oszenia opartej na dogmacie o Wcieleniu religii odciele\u015bnionemu cz\u0142owiekowi. Tak twierdzi\u0142 \u015bwi\u0119tej pami\u0119ci Marshall McCluhan, konwertyta, kt\u00f3ry codziennie przyst\u0119powa\u0142 do Komunii \u015bw. Wyzna\u0142 mi jednak z ironi\u0105, \u017ce jego dostojni rozm\u00f3wcy nie mieli najmniejszego poj\u0119cia, o czym m\u00f3wi\u0142. Podkre\u015bla\u0142, \u017ce chc\u0105c zrozumie\u0107 gwa\u0142towny rozw\u00f3j \u015brodk\u00f3w przekazu, musimy najpierw zrozumie\u0107 pogl\u0105d \u015bw. Tomasza na proces my\u015blowy jako komunikacj\u0119. Inspiracj\u0105 dla nauczania Akwinaty w tej kwestii by\u0142a doktryna o Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej: na pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo. Dominikanin jak zawsze wydaje si\u0119 tu nas wyprzedza\u0107, podobnie jak wyprzedza\u0142 swoj\u0105 epok\u0119.<\/p>\r\n

Cofaj\u0105c si\u0119 na moment do reformacji i negowania doktryny o transsubstancjacji widzimy, w jaki spos\u00f3b Ko\u015bci\u00f3\u0142 pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 na Soborze Trydenckim teologi\u0105 \u015bw. Tomasza, aby wyja\u015bni\u0107 tajemnic\u0119 Sakramentu O\u0142tarza i rzeczywistej obecno\u015bci Zbawiciela pod postaciami chleba i wina. W Trydencie Suma teologiczna<\/em> umieszczona zosta\u0142a na g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzu. R\u00f3wnie\u017c sam \u015bw. Tomasz z\u0142o\u017cy\u0142 u st\u00f3p o\u0142tarza sw\u00f3j Traktat o Eucharystii<\/em>, podczas pokornej modlitwy do Chrystusa. Znajduj\u0105cy si\u0119 nieopodal brat us\u0142ysza\u0142 w\u00f3wczas dobiegaj\u0105ce z krucyfiksu s\u0142owa: \u201eTomaszu, dobrze napisa\u0142e\u015b o Moim Ciele oraz Krwi\u201d. Sam \u015bw. Tomasz nie opowiedzia\u0142 o tym oczywi\u015bcie nikomu, by\u0142 jednak postaci\u0105 dobrze znan\u0105 i – jak ju\u017c pisa\u0142em – obserwowan\u0105 przez swych wsp\u00f3\u0142czesnych. Pomimo wi\u0119c, i\u017c sam zachowywa\u0142 milczenie, ju\u017c za \u017cycia cieszy\u0142 si\u0119 s\u0142aw\u0105 \u015bwi\u0119tego.<\/p>\r\n

Liczy si\u0119 nie opinia ludzi, ale prawda<\/h4>\r\n

B\u0119d\u0105c postaci\u0105 o formacie ponadczasowym, zaanga\u017cowany by\u0142 r\u00f3wnie\u017c w wydarzenia w\u0142asnej epoki. Chrze\u015bcija\u0144stwo zmierzy\u0107 musia\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas ze skrajn\u0105 postaci\u0105 arystotelizmu, kt\u00f3ra przenikn\u0119\u0142a do Europy poprzez pisma Awerroesa. Jego europejscy zwolennicy g\u0142osili wieczno\u015b\u0107 \u015bwiata, negowali Bo\u017c\u0105 Opatrzno\u015b\u0107, odrzucali nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 jednostkowej duszy. \u015awi\u0119ty Tomasz zbi\u0142 ich argumenty publicznie podczas dysputy w Pary\u017cu, ko\u0144cz\u0105c sw\u0105 mow\u0119 skierowan\u0105 przeciwko Sigerowi z Brabantu s\u0142owami: \u201eOdpowiedzieli\u015bmy ci argumentami filozof\u00f3w. Je\u015bli w dalszym ci\u0105gu atakowa\u0107 pragniesz wiar\u0119, nie czy\u0144 tego szepc\u0105c po k\u0105tach z niedorostkami, ale wyst\u0105p publicznie, a odpowied\u017a dam ci albo ja, albo kto\u015b bardziej godny by wyst\u0105pi\u0107 w jej obronie\u201d.<\/p>\r\n

W naszych czasach, kt\u00f3re gardz\u0105 zar\u00f3wno rozumem, jak i wiar\u0105, potrzebujemy Akwinaty bardziej ni\u017c kiedykolwiek. W epoce, kt\u00f3ra kieruje si\u0119 ulotnymi opiniami kszta\u0142towanymi przez media i kt\u00f3ra szczyci sie swym sekularyzmem, u \u015bw. Tomasza odnale\u017a\u0107 mo\u017cemy zar\u00f3wno zasady, jak i konkluzje, zdolne do rozproszenia ciemno\u015bci, w jakich si\u0119 obecnie znajdujemy. Pierwszym krokiem powinno by\u0107 ponowne oparcie naszych uczelni na zasadzie \u015bw. Tomasza, kt\u00f3ra powinna sta\u0107 si\u0119 naszym has\u0142em.<\/p>\r\n

Przej\u0105\u0142 j\u0105 on od Arystotelesa i uczyni\u0142 w\u0142asn\u0105: \u201eCelem filozofii nie jest poznanie, co ludzie uwa\u017caj\u0105, ale na czym polega prawda\u201d. A czym jest prawda? Takie pytanie zada\u0142 Pi\u0142at Chrystusowi, b\u0119d\u0105cemu Drog\u0105, Prawd\u0105 i \u0179yciem. Prawda ta, naucza \u015bw. Tomasz, jest jednym z Bogiem, poniewa\u017c B\u00f3g jest Prawd\u0105. Po drugie, polega ona na zgodno\u015bci intelektu cz\u0142owieka z prawdziw\u0105 natur\u0105 rzeczy. I na koniec, prawda opiera si\u0119 na swej przyczynie, na samej istocie porz\u0105dku naturalnego, stworzonego z mi\u0142o\u015bci przez Boga. Ten porz\u0105dek natury oraz jego Stw\u00f3rca zostali ukazani poprzez geniusz pokornego dominikanina.<\/p>\r\n

Frederick Wilhelmsen<\/em><\/strong><\/p>\r\n

t\u0142um. Tomasz Maszczyk<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"By\u0142 cz\u0142owiekiem postawnym, korpulentnym, na pewno nie przypomina\u0142 jednak grubego cherubina z legendy. Mia\u0142 jasne oczy – m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce jego wzrok zdawa\u0142 si\u0119 przenika\u0107 w g\u0142\u0105b ludzkiej duszy. Ojciec Tomasz z Akwinu by\u0142 spokojnym i cichym zakonnikiem, kt\u00f3rego g\u0142os kontrastowa\u0142 z jego postur\u0105. Urodzony 22 listopada 1224 roku w Rocasecca w po\u0142udniowo-wschodniej Italii, w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[119,196],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79280"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=79280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":137090,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79280\/revisions\/137090"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=79280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=79280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=79280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}