Czytelnicy \u201eM\u0142ota\u201d z pewno\u015bci\u0105 nie potrzebowali przypominania, czemu nie nale\u017cy wspiera\u0107 projekt\u00f3w firmowanych przez Jerzego Owsiaka. \u201eJurek\u201d demoralizuje m\u0142odzie\u017c na tzw. Broodstocku, k\u0142amie, przeklina, obra\u017ca – ewidentnie nie jest bohaterem z naszej bajki. Do tej oceny spokojnie doda\u0142bym te\u017c niema\u0142o zastrze\u017ce\u0144 bran\u017cowych, podnoszonych przez polskich artyst\u00f3w rockowych oraz publiczno\u015b\u0107 uczestnicz\u0105c\u0105 w wo\u015bpowych imprezach. M\u00f3g\u0142bym te\u017c wskaza\u0107, \u017ce zebranie \u015brodk\u00f3w przez WO\u015aP kosztuje krocie, lecz tych kwot (ponoszonych przez samorz\u0105dy, telewizje, s\u0142u\u017cby porz\u0105dkowe itd.) nikt nie wykazuje w sprawozdawczo\u015bci Fundacji. Wreszcie, gromadzone pieni\u0105dze s\u0105 kropl\u0105 w morzu potrzeb polskiego systemu opieki zdrowotnej i w \u017caden spos\u00f3b go nie optymalizuj\u0105. Ale wszystko to wnios\u0142oby niewiele do bloga religijnego, zatem wspomniane zagadnienia pomin\u0119.<\/p>\r\n
Niedawno Owsiak przegra\u0142 proces z bloggerem o nicku \u201eMatka Kurka\u201d, kt\u00f3ry krytykowa\u0142 brak transparentno\u015bci podmiot\u00f3w kierowanych przez s\u0142awetnego dobroczy\u0144c\u0119 i ulubie\u0144ca salonowego: fundacji Wielkiej Orkiestry \u015awi\u0105tecznej Pomocy, Z\u0142otego Melona, \u00c4\u2020wierci Mr\u00f3wki i innych. Jestem zaskoczony werdyktem, bo zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce prywatny cz\u0142owiek, pan Piotr Wielgucki, jest bez szans w starciu ze sztabem prawnik\u00f3w i ekspert\u00f3w, jakich m\u00f3g\u0142 sobie Jurek wynaj\u0105\u0107. By\u0107 mo\u017ce WO\u015aP zlekcewa\u017cy\u0142 rywala, a mo\u017ce wolano nie ujawnia\u0107 wszystkich dokument\u00f3w \u2026 Do\u015b\u0107, \u017ce Wysoki S\u0105d nie tylko uniewinni\u0142 Wielguckiego od postawionych zarzut\u00f3w, ale tak\u017ce w znacznej cz\u0119\u015bci popar\u0142 jego argumentacj\u0119. Zach\u0119cam Pa\u0144stwa do uwa\u017cnej lektury uzasadnienia wyroku<\/a><\/span>.<\/p>\r\n Skoro tak si\u0119 sprawy maj\u0105, to o jakim problemie chcia\u0142bym Pa\u0144stwu napisa\u0107?<\/p>\r\n Od lat przygl\u0105dam si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci organizacyj pozarz\u0105dowych (NGO), uczestnicz\u0105c w ich \u017cyciu w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. Mam te\u017c pewn\u0105 wiedz\u0119 praktyczn\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z nadzorem pa\u0144stwa nad fundacjami oraz przyznawaniem i rozliczaniem dotacyj dla NGO. Wy\u0142ania si\u0119 z tego bardzo ponury obraz, a mianowicie:<\/p>\r\n – organizacje pozarz\u0105dowe nie staraj\u0105 si\u0119 funkcjonowa\u0107 efektywnie lub cho\u0107by efektywniej od instytucyj pa\u0144stwowych (samorz\u0105dowych), Mo\u017cna zaryzykowa\u0107 tez\u0119, \u017ce dla bardzo wielu \u201espo\u0142ecznik\u00f3w\u201d dzia\u0142alno\u015b\u0107 w NGO jest sposobem na \u017cycie, a cz\u0119sto – jedynem \u017ar\u00f3d\u0142em dochod\u00f3w, za\u015b pa\u0144stwo polskie (istniej\u0105ce tylko teoretycznie) wspiera znacznie bardziej w\u0105sk\u0105 grup\u0119 oligarch\u00f3w z NGO ni\u017c podatnik\u00f3w, na rzecz kt\u00f3rych wszyscy oni dzia\u0142a\u0107 powinni.<\/p>\r\n Z moich do\u015bwiadcze\u0144 i wiedzy wynika, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 organizacyj po\u017cytku publicznego (OPP – podmioty, kt\u00f3rym mo\u017cemy przekaza\u0107 1% podatku PIT) dzia\u0142a w spos\u00f3b znacznie mniej przejrzysty ni\u017c Fundacja WO\u015aP. <\/b>Owsiakowcy udost\u0119pniaj\u0105 publicznie ca\u0142kiem sporo danych finansowych i merytorycznych<\/a><\/span> , podczas gdy przepisy prawne obliguj\u0105 OPP wy\u0142\u0105cznie do publikacji lakonicznej sprawozdawczo\u015bci na stronach internetowych Ministerstwa Pracy<\/a><\/span>, gdzie ma\u0142o kto zagl\u0105da.<\/p>\r\n OPP nie wyrywaj\u0105 si\u0119 do udzielania nadmiarowych informacyj. K\u0142opoty WO\u015aP maj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o w\u0142a\u015bnie w udost\u0119pnianych danych: Matka Kurka poczyta\u0142 te informacje, zacz\u0105\u0142 prosi\u0107 o nast\u0119pne. Odm\u00f3wiono mu ich, wi\u0119c pope\u0142ni\u0142 d\u0142u\u017csze opracowania na blogu.<\/p>\r\n Podmioty nieposiadaj\u0105ce statusu OPP musz\u0105 najszerzej, ale wy\u0142\u0105cznie o sprawach formalnych, informowa\u0107 urz\u0119dy skarbowe<\/a><\/span>. Poza nimi, w praktyce prawie nikogo innego. W teorji, stowarzyszenia odpowiadaj\u0105 przed cz\u0142onkami, a fundacje przed organem nadzoru. Je\u015bli nie wydatkuj\u0105 funduszy publicznych, to od ich dobrej woli zale\u017cy, jak wiele informacyj udost\u0119pniaj\u0105 reszcie spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\r\n Pami\u0119tajmy jednak r\u00f3wnocze\u015bnie, \u017ce organizacje pozarz\u0105dowe nie musz\u0105, a by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce nie powinny, d\u0105\u017cy\u0107 do minimalizacji wszelkich koszt\u00f3w<\/b>. Dzia\u0142a\u0107 mo\u017cna tanio lub szybko lub dobrze. Czasem da si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 dwa spo\u015br\u00f3d wymienionych trzech czynnik\u00f3w, ale koniunkcja ich wszystkich jest niemo\u017cliwa. Znacznie \u0142atwiej o drogie partactwo, kt\u00f3re trwa bardzo d\u0142ugo<\/a><\/span>.<\/p>\r\n To, co pisz\u0119, w pe\u0142ni odnosi si\u0119 do katolickich oraz tradycjonalistycznych NGO, czyli podmiot\u00f3w, kt\u00f3rym przekazuj\u0105 Pa\u0144stwo swoje ci\u0119\u017cko zarobione pieni\u0105dze.<\/b> S\u0105 organizacje dzia\u0142aj\u0105ce bardzo po\u017cytecznie i na do\u015b\u0107 szerok\u0105 skal\u0119, w kt\u00f3rych kadra zarz\u0105dzaj\u0105ca nie zarabia nic lub przeciwnie, ca\u0142kiem godziwie, adekwatnie do wk\u0142adanej pracy i talent\u00f3w. S\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rzy „wyci\u0105gaj\u0105 z puchy” znacznie wi\u0119cej ni\u017c Juras i Lidka Owsiakowie. Nie chcia\u0142bym wskazywa\u0107 listy podmiot\u00f3w, kt\u00f3re popieram, ani tym bardziej tworzy\u0107 tu jakiej\u015b czarnej listy. Sygnalizuj\u0119 jedynie problem i zach\u0119cam, aby interesowa\u0107 si\u0119, co czyni\u0105 obdarowani z naszemi pieni\u0119dzmi. Ile przejadaj\u0105, ile przepijaj\u0105, a ile trafia na projekty, kt\u00f3re pragn\u0119li\u015bmy wesprze\u0107. Standardem dla wszystkich powinno by\u0107 umieszczenie w Internecie przynajmniej takich danych sprawozdawczych, jakie udost\u0119pnia WO\u015aP, a wi\u0119c: sprawozdania merytorycznego, bilansu, rachunku przep\u0142yw\u00f3w finansowych, informacji dodatkowej, opinij statutowych cia\u0142 kontrolnych (np. komisja rewizyjna). <\/b><\/p>\r\n Je\u015bli takich danych nie mo\u017cemy znale\u017a\u0107 na stronie jakiego\u015b podmioty, kt\u00f3rego wsparcie rozwa\u017camy, to zapytajmy. Zadzwo\u0144my, napiszmy e-mail. Kto\u015b, kto wyci\u0105ga r\u0119k\u0119 po cudze pieni\u0105dze, powinien potrafi\u0107 si\u0119 z nich rozliczy\u0107. „Kontrola jest najwy\u017csz\u0105 form\u0105 zaufania”, s\u0142usznie m\u00f3wi\u0142 J\u00f3zef Wissarjonowicz Stalin. Tak zwana kontrola spo\u0142eczna mo\u017ce doprowadzi\u0107 do eliminacji rozmaitych kr\u00f3l\u00f3w \u017cycia paso\u017cytuj\u0105cych na spo\u0142ecze\u0144stwie. Nie tylko lewica ma swojego Jakuba \u015apiewaka<\/a><\/span>, po prawej stronie sceny spo\u0142eczno – politycznej te\u017c by si\u0119 sporo podobnych modeli znalaz\u0142o. W tym na pewno niejeden w sutannie lub koszuli z koloratk\u0105, o czem \u015bwiadczy przyk\u0142ad spoza organizacyj pozarz\u0105dowych, kt\u00f3ry tu zalinkuj\u0119<\/a><\/span>. By\u0142y dyrektor Muzeum Domu Rodzinnego Jana Paw\u0142a II w Wadowicach ks. Pawe\u0142 Danek wprawdzie pod s\u0105d nie trafi\u0142, ale jako\u015b nie s\u0142ysza\u0142em, by spe\u0142ni\u0142 zapowiedzi sprzed dw\u00f3ch lat <\/span><\/a>i wytoczy\u0142 procesy o znies\u0142awienie. Jak my\u015blicie, dlaczego?<\/p>\r\n I mo\u017ce na tym akcencie zako\u0144czmy niniejszy wpis ….<\/p>\r\n
– organizacje pozarz\u0105dowe nie wypieraj\u0105 pa\u0144stwa ze sfer, w kt\u00f3rych jest ono zb\u0119dne (np. edukacja, pomoc ubogim, dzia\u0142alno\u015b\u0107 kulturalna), lecz przeciwnie, bazuj\u0105 na naszych podatkach,
– kierownicy organizacyj pozarz\u0105dowych nie staraj\u0105 si\u0119 dzia\u0142a\u0107 w spos\u00f3b przejrzysty dla interesarjuszy (sponsor\u00f3w, organ\u00f3w nadzoru pa\u0144stwowego, odbiorc\u00f3w ich pracy itp.),
– pa\u0144stwo ma bardzo s\u0142abe narz\u0119dzia nadzoru nad NGO, zw\u0142aszcza nad fundacjami.
– pa\u0144stwo ma s\u0142abe narz\u0119dzia monitoringu projekt\u00f3w realizowanych w ramach dotacji oraz rozliczania dotacyj.<\/p>\r\n