{"id":78778,"date":"2014-12-27T19:10:29","date_gmt":"2014-12-28T00:10:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=78778"},"modified":"2014-12-27T19:10:29","modified_gmt":"2014-12-28T00:10:29","slug":"antonio-gramsci-czyli-nowoczesny-ksiaze-w-walce-o-hegemonie-intelektualna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=78778","title":{"rendered":"Antonio Gramsci, czyli \u201eNowoczesny Ksi\u0105\u017c\u0119” w walce o hegemoni\u0119 intelektualn\u0105"},"content":{"rendered":"

T<\/strong>rwaj\u0105ca od lat 60. ubieg\u0142ego wieku i wchodz\u0105ca dzi\u015b w faz\u0119 forsownego przyspieszenia rewolucja kulturalna Nowej Lewicy ma wielu prekursor\u00f3w i \u201eojc\u00f3w-za\u0142o\u017cycieli\u201d, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wskazuje si\u0119 zazwyczaj reprezentant\u00f3w kilku ju\u017c pokole\u0144 neomarksistowskiej Szko\u0142y Frankfurckiej, uprawiaj\u0105cych tzw. Teori\u0119 Krytyczn\u0105. Nie przecz\u0105c wcale przemo\u017cnej roli frankfurtczyk\u00f3w w stworzeniu teoretycznej podbudowy dla tej rewolucji, nale\u017cy z r\u00f3wn\u0105 moc\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce prawdziwym \u201eherosem\u201d Nowej Lewicy, zrywaj\u0105cej si\u0119 do szturmu w 1968 roku, kt\u00f3ry dostarczy\u0142 jej wzorca filozofii praktycznej<\/em>, by\u0142 kto inny, dzia\u0142aj\u0105cy w zupe\u0142nie innym otoczeniu i w inny spos\u00f3b, oraz – z powod\u00f3w akcydentalnych – w izolacji. By\u0142 nim w\u0142oski komunista Antonio Gramsci<\/span> (1891-1937). Co do wyj\u0105tkowo\u015bci roli odegranej przez t\u0119 posta\u0107 wszyscy s\u0105 w\u0142a\u015bciwie zgodni.<\/p>\r\n

Oto kilka opinii, kt\u00f3re przytaczamy za Rogerem Scrutonem: \u201eGramsci by\u0142 niezwyk\u0142ym filozofem, by\u0107 mo\u017ce geniuszem, i prawdopodobnie najoryginalniejszym w zachodniej Europie my\u015blicielem komunistycznym dwudziestego wieku (Eric J. Hobsbawm). Poza wielkimi protagonistami rewolucji radzieckiej \u017cadna osobowo\u015b\u0107 w historii ruchu robotniczego nie wzbudzi\u0142a wi\u0119kszego zainteresowania swoj\u0105 osob\u0105 i dzie\u0142ami ni\u017c Gramsci (Norberto Bobbio). Kto NAPRAWD\u0118 pr\u00f3bowa\u0142 i\u015b\u0107 \u015bladem Marksa i Engelsa? Mnie przychodzi na my\u015bl tylko Gramsci (Louis Althusser)\u201d1<\/a><\/sup>. Z drugiej strony, strategia proponowana przez Gramsciego zafascynowa\u0142a g\u0142\u00f3wnego teoretyka tzw. Nowej Prawicy (elitarystycznej, neopoga\u0144skiej i nietzschea\u0144skiej) – Alaina de Benoita<\/span> (ur. 1943), kt\u00f3ry zdobycie \u201ehegemonii kulturalnej\u201d (ale przez intelektualist\u00f3w prawicowych) uczyni\u0142 g\u0142\u00f3wnym celem swojej koncepcji metapolityki<\/em>2<\/a><\/sup>. Uznanie – czy wr\u0119cz, jak pisze Scruton, \u201ekanonizacj\u0119\u201d przez goszystowskich aktywist\u00f3w – Gramsci zawdzi\u0119cza\u0142 po cz\u0119\u015bci swojej \u201em\u0119cze\u0144skiej\u201d biografii, jako ten, kt\u00f3ry pad\u0142 w \u201ewalce z faszyzmem\u201d. Nie by\u0142o to zbyt \u015bcis\u0142e, albowiem Gramsci, kt\u00f3ry w 1926 roku sta\u0142 si\u0119 przyw\u00f3dc\u0105 w\u0142oskiej partii komunistycznej, zosta\u0142 wprawdzie ju\u017c tego roku aresztowany i skazany na 20 lat wi\u0119zienia, lecz warunki, w jakich odbywa\u0142 wyrok, niepodobna uzna\u0107 za szczeg\u00f3ln\u0105 martyrologi\u0119: mia\u0142 dost\u0119p do ksi\u0105\u017cek i czasopism, ca\u0142y czas pisa\u0142 (gros<\/em> jego tw\u00f3rczo\u015bci to w\u0142a\u015bnie 33 Zeszyty wi\u0119zienne<\/em>) i zazwyczaj przebywa\u0142 w wi\u0119ziennym szpitalu (mia\u0142 uszkodzony od dzieci\u0144stwa kr\u0119gos\u0142up, a wskutek tego garb i by\u0142 chory na gru\u017alic\u0119). O to, by nie dzia\u0142a mu si\u0119 krzywda, dba\u0142 sam Duce<\/em> Benito Mussolini, jego dawny przyjaciel i towarzysz z partii socjalistycznej3<\/a><\/sup>. Nie jest r\u00f3wnie\u017c prawd\u0105, i\u017cby Gramsci zmar\u0142 w wi\u0119zieniu, bo wyszed\u0142 kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej, po 11 latach, na mocy amnestii.<\/p>\r\n

Je\u017celi Gramsci by\u0142 rzeczywi\u015bcie – jak chce Hobsbawm – geniuszem, to b\u0142ysk genialno\u015bci mo\u017cna u niego dostrzec przede wszystkim w niezwyk\u0142ej, wr\u0119cz prestidigitatorskiej zr\u0119czno\u015bci intelektualnej, z jak\u0105 dokonuj\u0105c faktycznie radykalnej rewizji \u201edogmat\u00f3w\u201d marksizmu-leninizmu, czyni\u0142 to jednocze\u015bnie w j\u0119zyku \u201eortodoksji\u201d i utrzymuj\u0105c, \u017ce ca\u0142y czas pozostaje jej wierny, nie odst\u0119puj\u0105c od niej ani na jot\u0119. Rewizja dotyczy\u0142a w\u0142a\u015bnie fundamentalnej w marksizmie kwestii, to znaczy relacji bazy<\/em> do nadbudowy<\/em>, w dynamicznym aspekcie filozofii praktyki<\/em>, czyli dzia\u0142alno\u015bci rewolucyjnej. Pytanie, kt\u00f3re Gramsci sobie postawi\u0142, brzmia\u0142o: skoro – jak twierdz\u0105 \u201eurz\u0119dowi\u201d marksi\u015bci-lenini\u015bci w ZSSR, na czele z Niko\u0142ajem Bucharinem (w\u00f3wczas jeszcze ideologicznym \u201edyktatorem\u201d) – zmiany w nadbudowie s\u0105 pochodn\u0105 zmian ekonomicznych, to gdzie pozostaje miejsce dla dzia\u0142alno\u015bci politycznej, rewolucyjnej? Zachodzi tu przecie\u017c deterministyczny automatyzm: gdy sprzeczno\u015bci w \u0142onie gospodarki kapitalistycznej osi\u0105gn\u0105 swoje apogeum, musi nast\u0105pi\u0107 jej rozk\u0142ad, dojdzie zatem do zmiany systemowej, a ta poci\u0105gnie za sob\u0105 zmiany w nadbudowie. \u015awiadome dzia\u0142anie na rzecz tej zmiany (a wi\u0119c to, co dzieje si\u0119 w sferze \u201educha\u201d), tym bardziej za\u015b pr\u00f3ba jej przyspieszania, mo\u017ce by\u0107 postrzegana jako i zb\u0119dna, i ja\u0142owa. Aby rozwi\u0105za\u0107 t\u0119, w istocie najbardziej podstawow\u0105 apori\u0119 marksowskiej \u201eteorii\u201d spo\u0142ecznej, Gramsci wprowadza swoj\u0105 najbardziej podstawow\u0105 i oryginaln\u0105 kategori\u0119 hegemonii<\/span> klasowej, w kt\u00f3rej ramach szczeg\u00f3lnie wa\u017cne miejsce przypada hegemonii kulturalnej. Uprzedzaj\u0105c ewentualny atak \u201estra\u017cnik\u00f3w\u201d czysto\u015bci doktrynalnej twierdzeniem, \u017ce \u201ewierzenia mas ludowych\u201d – i w og\u00f3le wierzenia rozmaitego rodzaju – \u201eposiadaj\u0105 wag\u0119 si\u0142 materialnych\u201d, Gramsci zaatakowa\u0142, jako \u201eprostacki i komiczny\u201d – \u201ewulgarny materializm\u201d4<\/a><\/sup>, nazwany przeze\u0144 \u201eekonomizmem\u201d, i obwie\u015bci\u0142, \u017ce \u201etrzeba (\u2026) zwalcza\u0107 ekonomizm nie tylko na gruncie teorii historiografii, ale tak\u017ce – i to przede wszystkim – na gruncie teorii i praktyki politycznej. Na tym polu walka mo\u017ce i powinna by\u0107 prowadzona poprzez rozwijanie poj\u0119cia hegemonii\u2026\u201d5<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n

Czym jest i jak si\u0119 przejawia owa hegemonia? Gramsci wyja\u015bnia, \u017ce w kapitalizmie bur\u017cuazja sprawuje w\u0142adz\u0119 nie tylko przez kontrolowanie \u015brodk\u00f3w produkcji, ale r\u00f3wnie\u017c utwierdzaj\u0105c j\u0105 poprzez wywieranie przemo\u017cnego wp\u0142ywu na dwa podstawowe kana\u0142y artykulacji i zabezpieczania jej interes\u00f3w – nale\u017c\u0105ce w\u0142a\u015bnie do sfery nadbudowy – czyli na segmenty w\u0142adzy stricte<\/em> politycznej (aparat pa\u0144stwowy i administracj\u0119) oraz w\u0142adzy, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna okre\u015bli\u0107 (za A. de Benoistem) jako kulturow\u0105<\/em> b\u0105d\u017a metapolityczn\u0105<\/em>, umiejscowionej w instytucjach religijnych, o\u015bwiatowych, naukowych, artystycznych i w mediach. Dzi\u0119ki tej podw\u00f3jnej hegemonii klasa panuj\u0105ca mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 dwa cele. Po pierwsze, naginaj\u0105c do swoich potrzeb wol\u0119 polityczn\u0105 wykonywan\u0105 przez cz\u0142onk\u00f3w aparatu rz\u0105dowo-administracyjnego, mo\u017ce niwelowa\u0107 skutki periodycznych kryzys\u00f3w gospodarczych i zapewni\u0107 przetrwanie ustrojowi kapitalistycznemu. Po drugie, daj\u0105c klasie rz\u0105dz\u0105cej pot\u0119\u017cne i masowe \u015brodki indoktrynacji, kontroluje \u015bwiadomo\u015b\u0107 mas ludowych i neutralizuje inne (ni\u017c bur\u017cuazja i proletariat) klasy i warstwy, sk\u0142aniaj\u0105c je do uznania panowania bur\u017cuazji za naturalne i prawowite. Szczeg\u00f3lnie pomocny jest tu kler, kt\u00f3ry ubieraj\u0105c istniej\u0105ce instytucje w \u201ep\u0142aszcz zrz\u0105dzenia Bo\u017cego\u201d, wpaja nawyk pos\u0142usze\u0144stwa istniej\u0105cej w\u0142adzy. Ze wzgl\u0119du zatem na t\u0119 podw\u00f3jn\u0105 hegemoni\u0119 klasa kapitalistyczna mo\u017ce skutecznie przezwyci\u0119\u017ca\u0107 ci\u015bnienia powstaj\u0105ce w bazie ekonomicznej i utrzymywa\u0107 w\u0142adz\u0119, zapobiegaj\u0105c rewolucji. P\u0142ynie z tego wniosek, \u017ce \u201eteoria\u201d historii t\u0142umacz\u0105ca wszelki rozw\u00f3j w kategoriach ekonomicznych jest fa\u0142szywa, bo zmiany w nadbudowie nie s\u0105 dyktowane tylko przez zmiany w bazie, lecz oba czynniki wp\u0142ywaj\u0105 na siebie wzajemnie. Co wi\u0119cej, w praktyce dzia\u0142ania podejmowane w sferze nadbudowy – te, dyktowane wol\u0105 polityczn\u0105, oraz te, w zakresie celowego oddzia\u0142ywania na \u015bwiadomo\u015b\u0107 mas poprzez instytucje kulturalne – s\u0105 prymarne i przes\u0105dzaj\u0105ce o mo\u017cliwo\u015bci zmiany. Zawodowi rewolucjoni\u015bci musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 od bur\u017cuazji tego, jak sprawowa\u0107 hegemoni\u0119 i odebra\u0107 jej wprz\u00f3dy w\u0142adz\u0119 w\u0142a\u015bnie tam, gdzie sprawuje si\u0119 kontrol\u0119 nad umys\u0142ami. Faktyczne, cho\u0107 zakamuflowane \u201edialektycznym\u201d \u017cargonem, odrzucenie marksistowskiego determinizmu, pozwoli\u0142o Gramsciemu – jak zauwa\u017ca Scruton – \u201eprzywr\u00f3ci\u0107 warto\u015b\u0107 sferze politycznej, czego klasyczny marksizm nie m\u00f3g\u0142 uczyni\u0107. Polityka nie jest ju\u017c tylko reakcj\u0105 na dzia\u0142anie si\u0142 gospodarczych, pr\u0105cych od do\u0142u, lecz czynn\u0105 zasad\u0105 zmian, kt\u00f3ra mo\u017ce si\u0119 tym si\u0142om przeciwstawi\u0107 i ukr\u00f3ci\u0107 je lub kontrolowa\u0107. Polityka komunistyczna zak\u0142ada systematyczne usuwanie klasowej hegemonii bur\u017cuazji. Nadbudowa b\u0119dzie wi\u0119c stopniowo przekszta\u0142cona, a\u017c do chwili, gdy nowy ustr\u00f3j spo\u0142eczny, kt\u00f3rego nacisk dotychczas hamowa\u0142a hegemonia starej klasy, b\u0119dzie wreszcie m\u00f3g\u0142 w\u0142asn\u0105 si\u0142\u0105 wybi\u0107 si\u0119 na powierzchni\u0119\u201d6<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n

Dodatkowy argument Gramsciego dotyczy\u0142 odmienno\u015bci (w stosunku do przedrewolucyjnej Rosji) sytuacji na Zachodzie. W Rosji carskiej istnia\u0142o bowiem silnie rozbudowane spo\u0142ecze\u0144stwo polityczne<\/em>, a spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie<\/em> by\u0142o amorficzne. Lenin, tworz\u0105c koncepcj\u0119 dyktatury proletariatu<\/em>, musia\u0142 wzi\u0105\u0107 to pod uwag\u0119 i oprze\u0107 swoj\u0105 strategi\u0119 na koncepcji wojny manewrowej<\/em>, zmierzaj\u0105cej do bezpo\u015bredniego przej\u0119cia w\u0142adzy politycznej. Na Zachodzie natomiast spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie jest rozbudowane, z\u0142o\u017cone i odporne – jak system okop\u00f3w w nowoczesnej wojnie7<\/a><\/sup>, kt\u00f3ry nawet w razie przerwania frontu na jakim\u015b odcinku, pozwala dalej prowadzi\u0107 skuteczne dzia\u0142ania obronne. W tej sytuacji trzeba zastosowa\u0107 wojn\u0119 pozycyjn\u0105<\/em>, pozwalaj\u0105c\u0105 przezwyci\u0119\u017cy\u0107 op\u00f3r systemu obronnego. Polega to na wdzieraniu si\u0119 w poszczeg\u00f3lne odcinki systemu okop\u00f3w i fortyfikacji, w jego instytucje polityczne, o\u015bwiatowe, religijne, w pras\u0119, wydawnictwa i radio, zdobywaj\u0105c jeden okop po drugim, a do jeszcze niezdobytych wprowadzaj\u0105c ducha \u201eroz\u0142amu\u201d (scissione<\/em>)8<\/a><\/sup>. Ten etap walki, poprzedzaj\u0105cy ostateczny przewr\u00f3t, Gramsci nazywa (zreszt\u0105 za rewolucyjnym syndykalist\u0105 Georgesem Sorelem) biern\u0105 rewolucj\u0105<\/em>, \u201eo charakterze, je\u015bli tak mo\u017cna rzec, negatywnym i przygotowawczym\u201d9<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n

Nawet jednak \u201ebierna\u201d rewolucja, o ile ma przej\u015b\u0107 w uwie\u0144czon\u0105 sukcesem wojn\u0119 pozycyjn\u0105<\/em>, musi mie\u0107 swoje kierownictwo, b\u0119d\u0105ce kontaminacj\u0105 dzia\u0142aj\u0105cych jako blok historyczny<\/em> dw\u00f3ch skoordynowanych si\u0142: naciskaj\u0105cej \u201ez do\u0142u\u201d si\u0142y \u201emas\u201d i wdzieraj\u0105cej si\u0119 \u201ez g\u00f3ry\u201d do instytucji metapolitycznych inteligencji komunistycznej. Kluczowe zadanie koordynacji owych si\u0142 przypada komunistycznej Partii, kt\u00f3r\u0105 Gramsci – w poetyce sorelowskiego \u201emitu spo\u0142ecznego\u201d i w re-lekturze<\/em> \u201ekanonicznej\u201d ksi\u0119gi w\u0142oskiej my\u015bli politycznej, inauguruj\u0105cej zarazem in universo<\/em> polityczn\u0105 Nowo\u017cytno\u015b\u0107, czyli Ksi\u0119cia<\/em> Niccol\u00f3 Machiavellego<\/span> (1469-1527) – nazywa Nowoczesnym Ksi\u0119ciem<\/em><\/span> (Il moderno Principe<\/em>), akcentuj\u0105c, i\u017c jest to i musi by\u0107 \u201eksi\u0105\u017c\u0119 kolektywny\u201d: \u201eNowoczesny ksi\u0105\u017c\u0119<\/em>, ksi\u0105\u017c\u0119-mit, nie mo\u017ce by\u0107 osob\u0105 rzeczywist\u0105, konkretn\u0105 jednostk\u0105; mo\u017ce by\u0107 tylko organizmem, z\u0142o\u017conym elementem spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rym zaczyna si\u0119 konkretyzowa\u0107 wola zbiorowa, ujawniona ju\u017c po cz\u0119\u015bci i potwierdzona w dzia\u0142aniu. Taki organizm w wyniku rozwoju historycznego wytworzy\u0142 si\u0119 ju\u017c dawno: jest nim partia polityczna, pierwsza kom\u00f3rka mieszcz\u0105ca w sobie zal\u0105\u017cki woli zbiorowej o aspiracjach uniwersalnych i totalnych\u201d10<\/a><\/sup>. W praktyce oznacza to zarazem zorganizowanie przez Ksi\u0119cia<\/em> dw\u00f3ch postaci partii nierozwijaj\u0105cych bezpo\u015bredniej akcji politycznej: jednej \u201emasowej\u201d, poddanej (jawnemu b\u0105d\u017a niejawnemu, w zale\u017cno\u015bci od panuj\u0105cych warunk\u00f3w) zmilitaryzowanemu o\u015brodkowi politycznemu, kt\u00f3remu \u201emasy s\u0142u\u017c\u0105 (\u2026) po prostu jako masy \u00aboperacyjne\u00bb i zdobywa si\u0119 je za pomoc\u0105 hase\u0142 moralnych, bod\u017ac\u00f3w sentymentalnych i mesjanistycznych mit\u00f3w w oczekiwaniu na legendarn\u0105 er\u0119, kiedy to wszystkie obecne sprzeczno\u015bci i niedole zostan\u0105 automatycznie rozwi\u0105zane i naprawione\u201d11<\/a><\/sup>; oraz drugiej elitarnej, sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z elity kulturalnej. \u00d3w drugi oddzia\u0142 zostaje okre\u015blony jako \u201eintelektualny sztab g\u0142\u00f3wny partii organicznej\u201d, kt\u00f3ry \u201edzia\u0142a jako samoistna si\u0142a kierownicza\u201d12<\/a><\/sup> – analogicznie jak w partiach bur\u017cuazyjnych rol\u0119 tak\u0105 spe\u0142niaj\u0105 wp\u0142ywowe dzienniki, jak \u201eThe Times\u201d w Anglii czy \u201eCorriere della Sera\u201d we W\u0142oszech.<\/p>\r\n

Nale\u017cy jeszcze powiedzie\u0107, jaki jest najwa\u017cniejszy, \u015bmiertelny wr\u00f3g Nowoczesnego Ksi\u0119cia<\/em>, a przeto g\u0142\u00f3wny cel biernej rewolucji<\/em> kierowanej przez intelektualny sztab rewolucyjnej elity intelektualnej. Wrogiem tym jest religia, a celem – totalna laicyzacja spo\u0142ecze\u0144stwa, zdolno\u015b\u0107 za\u015b do przeprowadzenia tego dzie\u0142a jest nawet kryterium moralnej warto\u015bci wszelkiego czynu, co usprawiedliwia tak\u017ce samoub\u00f3stwienie Nowoczesnego Ksi\u0119cia<\/em> (Partii): \u201eNowoczesny ksi\u0105\u017c\u0119 <\/em>powinien by\u0107 w znacznej mierze po\u015bwi\u0119cony sprawie reformy intelektualnej i moralnej – a wi\u0119c sprawie religii i pogl\u0105du na \u015bwiat. (\u2026). Nowoczesny ksi\u0105\u017c\u0119 <\/em>powinien i nie mo\u017ce nie by\u0107 g\u0142osicielem i organizatorem reformy intelektualnej i moralnej, przygotowuj\u0105cej grunt pod p\u00f3\u017aniejszy rozw\u00f3j narodowej, ludowej woli zbiorowej, zmierzaj\u0105cej do urzeczywistnienia wy\u017cszej, pe\u0142nej formy nowoczesnej cywilizacji. (\u2026) Nowoczesny ksi\u0105\u017c\u0119<\/em>, w miar\u0119 jak zyskuje na znaczeniu, wstrz\u0105sa ca\u0142ym systemem stosunk\u00f3w intelektualno-moralnych, poniewa\u017c w\u0142a\u015bnie ewolucja jego roli oznacza, \u017ce ka\u017cdy czyn bywa pojmowany jako po\u017cyteczny lub szkodliwy, szlachetny lub nikczemny, jedynie w odniesieniu do samego nowoczesnego ksi\u0119cia – zale\u017cnie od tego, czy przyczynia si\u0119 do pomno\u017cenia, czy te\u017c do umniejszenia jego pot\u0119gi. Ksi\u0105\u017c\u0119 zajmuje w ludzkiej \u015bwiadomo\u015bci miejsce b\u00f3stwa czy kategorycznego imperatywu, staje si\u0119 podstaw\u0105 nowoczesnego laicyzmu oraz pe\u0142nej laicyzacji ca\u0142ego \u017cycia i wszystkich stosunk\u00f3w obyczajowych\u201d13<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n

Filozofia praktyczna<\/em> \u201ewydoskonalonego\u201d leninisty Gramsciego sta\u0142a si\u0119 zatem pot\u0119\u017cn\u0105 d\u017awigni\u0105, pozwalaj\u0105c\u0105 przezwyci\u0119\u017cy\u0107 kryzys tej fazy, kt\u00f3r\u0105 Plinio Corr\u00c3\u00aaa de Oliveira nazwa\u0142 III Rewolucj\u0105<\/em> (bolszewick\u0105, o charakterze g\u0142\u00f3wnie spo\u0142ecznym), i przej\u015b\u0107 p\u0142ynnie do IV Rewolucji<\/em>14<\/a><\/sup>, zdolnej kruszy\u0107 narz\u0119dziami subtelniejszymi ni\u017c czo\u0142gi Armii Czerwonej i metody \u015bledcze oprawc\u00f3w ze s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa tkank\u0119 moraln\u0105 i intelektualn\u0105 spo\u0142ecze\u0144stw okcydentalnych, kt\u00f3rych dot\u0105d nie uda\u0142o si\u0119 \u201ewyzwoli\u0107\u201d. Pozostawiaj\u0105c bez zmian jako zasad\u0119 Leninowskie has\u0142o \u201eszturmu na centralne o\u015brodki w\u0142adzy\u201d kapitalistycznej, Gramsci zredefiniowa\u0142 jednak same te o\u015brodki, wskazuj\u0105c, i\u017c nie stanowi\u0105 ich jedynie urz\u0119dy pa\u0144stwowe, punkty dowodzenia wojskiem i policj\u0105, koleje, poczty czy telegrafy, lecz r\u00f3wnie\u017c instytucje opiniotw\u00f3rcze, konstytuuj\u0105ce, a nawet kreuj\u0105ce \u015bwiadomo\u015b\u0107, jak ambony, szko\u0142y, katedry uniwersyteckie, domy wydawnicze, redakcje czasopism i rozg\u0142o\u015bni radiowych (a dzi\u015b oczywi\u015bcie tak\u017ce telewizja i media elektroniczne). Jego bierna rewolucja<\/em>, prowadz\u0105ca wojn\u0119 pozycyjn\u0105<\/em>, by\u0142a precyzyjnie opracowanym scenariuszem komunistycznego Kulturkampf<\/em>, realizowanego jako marsz przez instytucje<\/em> w\u0142adzy nazywanej p\u00f3\u017aniej metapolityczn\u0105<\/em>, a zapewniaj\u0105cej zdobycie hegemonii<\/em> najpierw kulturalnej, a wreszcie i politycznej. Ten marsz przez instytucje Nowa Lewica podj\u0119\u0142a po tym, jak przegra\u0142a nazbyt frenetyczn\u0105, by mog\u0142a si\u0119 powie\u015b\u0107, rewolt\u0119 m\u0142odzie\u017cow\u0105 1968 roku, a tak\u017ce r\u00f3wnie beznadziejn\u0105 pr\u00f3b\u0119 szturmu na instytucje pa\u0144stwowe drog\u0105 terroru indywidualnego (RAF, Czerwone Brygady, Czarne Pantery etc.), wyci\u0105gaj\u0105c wnioski z obu pora\u017cek. Wykszta\u0142conych kadr koniecznych do opanowania sieci instytucji kulturalnych dostarczyli Nowej Lewicy adepci i wychowankowie Szko\u0142y Frankfurckiej. Dzi\u015b, po p\u00f3\u0142wieczu od rozpocz\u0119cia tego marszu mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce zosta\u0142 on uwie\u0144czony pe\u0142nym powodzeniem, tak\u017ce w sferze stricte<\/em> politycznej. Co wi\u0119cej, ta marksistowsko-leninowsko-demoliberalna mikstura nie tylko zatru\u0142a Zach\u00f3d, lecz stamt\u0105d infekuje dzi\u015b narody i pa\u0144stwa Europy \u015arodkowo-Wschodniej, kt\u00f3re ledwie wyzwoliwszy si\u0119 z opresji komunistycznej w jej \u201eklasycznej\u201d postaci, \u017carliwie rzuci\u0142y si\u0119 w obj\u0119cia Zachodu, naiwnie s\u0105dz\u0105c, \u017ce wracaj\u0105 do wsp\u00f3lnej tradycji, a otrzymuj\u0105c od niego t\u0119 sam\u0105 trucizn\u0119 w nowej massa tabulettae<\/em> i w nowym, atrakcyjniejszym opakowaniu.<\/p>\r\n

Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Fragment artyku\u0142u pt. Rewolucja kulturalna Nowej Lewicy<\/em>; ca\u0142o\u015b\u0107 w: Rewolucja genderowa<\/em>, red. o. Z. Klafka CSsR, Wyd. WSKSiM, Toru\u0144, ss. 145-171.<\/p>\r\n

\r\n

1<\/a><\/sup> R. Scruton, Intelektuali\u015bci nowej lewicy<\/em>, prze\u0142. T. Pisarek, Pozna\u0144 1999, s. 111.<\/p>\r\n

2<\/a><\/sup> Zob. A. de Benoist, Orientations pour des ann\u00c3\u00a9es d\u00c3\u00a9cisives<\/em>, Paris 1982, s. 12.<\/p>\r\n

3<\/a><\/sup> Mussolini zgodzi\u0142by si\u0119 te\u017c bez w\u0105tpienia z tez\u0105 Gramsciego: \u201emi\u0119dzy faszyzmem a komunizmem nie ma drogi po\u015bredniej\u201d.<\/p>\r\n

4<\/a><\/sup> By\u0142 to oczywi\u015bcie zakamuflowany atak na Bucharina.<\/p>\r\n

5<\/a><\/sup> A. Gramsci, Nowoczesny Ksi\u0105\u017c\u0119<\/em>, prze\u0142. B. Sieroszewska, Warszawa 2006, s. 26.<\/p>\r\n

6<\/a><\/sup> R. Scruton, op. cit.<\/em>, s. 118.<\/p>\r\n

7<\/a><\/sup> \u201eNowoczesno\u015b\u0107\u201d odnosi si\u0119 tu oczywi\u015bcie do reali\u00f3w I wojny \u015bwiatowej z lat 1914-1918.<\/p>\r\n

8<\/a><\/sup> A. Gramsci, op. cit.<\/em>, s. 4. Zob. tak\u017ce nast\u0119puj\u0105cy wyw\u00f3d: \u201eAle jest nie mniej wa\u017cne i potrzebne, aby w masie inteligenckiej dokona\u0142 si\u0119 historycznie uzasadniony roz\u0142am o charakterze organicznym: aby wytworzy\u0142 si\u0119, jako formacja masowa, kierunek lewicowy w nowoczesnym znaczeniu tego s\u0142owa, czyli zwr\u00f3cony ku proletariatowi rewolucyjnemu\u201d – ibidem<\/em>, s. 51, przyp. 72.<\/p>\r\n

9<\/a><\/sup> Ibidem<\/em>, s. 4. Zob. tak\u017ce historyczny wyw\u00f3d (ilustrowany przyk\u0142adami z dziej\u00f3w w\u0142oskiego Risorgimento<\/em>) na temat \u201ekoncepcji rewolucji biernej\u201d, ibidem<\/em>, ss. 47-51.<\/p>\r\n

10<\/a><\/sup> Ibidem<\/em>, s. 5.<\/p>\r\n

11<\/a><\/sup> Ibidem<\/em>, s. 17.<\/p>\r\n

12<\/a><\/sup> Ibidem<\/em>.<\/p>\r\n

13<\/a><\/sup> Ibidem<\/em>, s. 8.<\/p>\r\n

14<\/a><\/sup> Zob. P. Corr\u00c3\u00aaa de Oliveira, Rewolucja i Kontrrewolucja<\/em>, prze\u0142. S. Olejniczak, Krak\u00f3w 1998, ss. 181-183.<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Trwaj\u0105ca od lat 60. ubieg\u0142ego wieku i wchodz\u0105ca dzi\u015b w faz\u0119 forsownego przyspieszenia rewolucja kulturalna Nowej Lewicy ma wielu prekursor\u00f3w i \u201eojc\u00f3w-za\u0142o\u017cycieli\u201d, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wskazuje si\u0119 zazwyczaj reprezentant\u00f3w kilku ju\u017c pokole\u0144 neomarksistowskiej Szko\u0142y Frankfurckiej, uprawiaj\u0105cych tzw. Teori\u0119 Krytyczn\u0105. Nie przecz\u0105c wcale przemo\u017cnej roli frankfurtczyk\u00f3w w stworzeniu teoretycznej podbudowy dla tej rewolucji, nale\u017cy z r\u00f3wn\u0105 moc\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[35,66,314],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78778"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=78778"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78778\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=78778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=78778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=78778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}