{"id":78156,"date":"2014-12-01T09:59:33","date_gmt":"2014-12-01T14:59:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=78156"},"modified":"2014-12-01T09:59:33","modified_gmt":"2014-12-01T14:59:33","slug":"kim-pan-byl-pulkowniku-kuklinski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=78156","title":{"rendered":"Kim Pan by\u0142, pu\u0142kowniku Kukli\u0144ski?"},"content":{"rendered":"<div>\r\n<p><strong><em>S\u0142awomir Cenckiewicz dla PCh24.pl<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Skoro Szawe\u0142 by\u0142 zapiek\u0142ym rabinackim wrogiem Chrystusa, winnym nawet \u015bmierci chrze\u015bcijan, a sta\u0142 si\u0119 filarem Ko\u015bcio\u0142a i Aposto\u0142em, to dlaczego nie m\u00f3g\u0142by zmieni\u0107 si\u0119 kto\u015b taki jak Kukli\u0144ski? Historia pe\u0142na jest podobnych przemian &#8211; m\u00f3wi w rozmowie z PCh24.pl historyk, dr hab. S\u0142awomir Cenckiewicz o swojej najnowszej ksi\u0105\u017cce \u201eAtomowy szpieg. Ryszard Kukli\u0144ski i wojna wywiad\u00f3w\u201d.<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Napisa\u0142 Pan o Kukli\u0144skim, \u017ce jest jak biblijny Szawe\u0142, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 Paw\u0142em. Rozumiem por\u00f3wnanie do Kmicica, ale \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142\u2026? Nie przesadzi\u0142 Pan odrobin\u0119, zwa\u017cywszy chocia\u017cby na jego liczne pozama\u0142\u017ce\u0144skie relacje z kobietami\u2026? <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>Moje por\u00f3wnanie nie tyle mia\u0142o nawi\u0105zywa\u0107 do postaw postaci biblijnych i \u015bwi\u0119tych, co mia\u0142o ukazywa\u0107 przemian\u0119 cz\u0142owieka w dobr\u0105 stron\u0119 &#8211; z oficera LWP lojalnego wobec bolszewizmu, w krytyka systemu chc\u0105cego ratowa\u0107 Polsk\u0119 i Polak\u00f3w od atomowej zag\u0142ady. St\u0105d po por\u00f3wnaniu na wyrost do Szaw\u0142a &#8211; \u015bw. Paw\u0142a, pojawiaj\u0105 si\u0119 w moich rozwa\u017caniach postaci z polskiej literatury z Kmicicem na czele. Nawet je\u015bli Kukli\u0144ski mocno p\u00f3\u017aniej grzeszy\u0142 &#8211; a kt\u00f3\u017c z nas jest bez grzechu\u2026 &#8211; to i tak ostatecznie zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w stron\u0119 Dobra.<\/p>\r\n<p><strong>Spotka\u0142em si\u0119 z opini\u0105, \u017ce Kukli\u0144ski tak naprawd\u0119 nie by\u0142 polskim, ale ameryka\u0144skim bohaterem. <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce nie mamy podstaw, by kwestionowa\u0107 patriotyczne intencje Kukli\u0144skiego szukaj\u0105cego wsparcia w Waszyngtonie, by os\u0142abi\u0107 komunizm i Uk\u0142ad Warszawski. W tym sensie jest to na pewno postawa bohaterska i polska. A \u017ce swoj\u0105 misj\u0119 podporz\u0105dkowa\u0142 Amerykanom\u2026 c\u00f3\u017c, nie on pierwszy w naszych sko\u0142atanych dziejach \u017ceby odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do Pu\u0142askiego, Ko\u015bciuszki, czy nieco upraszczaj\u0105c Paderewskiego. Oto realizm i tragedia naszej geopolitycznej sytuacji i polskiej polityki &#8211; bez silniejszych trudno co\u015b cz\u0119sto dla Polski zrobi\u0107, przynajmniej w niekt\u00f3rych sytuacjach.<\/p>\r\n<p><strong>Ale Kukli\u0144ski, dostarczaj\u0105c materia\u0142y Amerykanom, musia\u0142 si\u0119 przynajmniej domy\u015bla\u0107, \u017ce przys\u0142u\u017cy si\u0119 to g\u0142\u00f3wnie ich interesowi. Dowiod\u0142a tego zreszt\u0105 reakcja Waszyngtonu na materia\u0142y dotycz\u0105ce planowania stanu wojennego. Amerykanie uznali, \u017ce to lepiej, i\u017c grudniow\u0105 operacj\u0119 przeprowadzi genera\u0142 w Warszawie, zamiast wojska Uk\u0142adu Warszawskiego. <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>To, co Amerykanie zrobili z wiedz\u0105 przekazan\u0105 przez Kukli\u0144skiego to temat zupe\u0142nie odr\u0119bny. Nigdy agent nie wie, co z informacjami, kt\u00f3re przekazuje zrobi tajna s\u0142u\u017cba do pracy kt\u00f3rej si\u0119 naj\u0105\u0142. W tym kontek\u015bcie interesy agenta, nawet dzia\u0142aj\u0105cego z wysokich i patriotycznych pobudek jak Kukli\u0144ski, mo\u017ce rozjecha\u0107 si\u0119 z interesem s\u0142u\u017cby i pa\u0144stwa, z kt\u00f3rym nawi\u0105za\u0142 tajn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119. To zupe\u0142nie oczywiste, \u017ce panem sytuacji w takim wypadku jest zawsze wywiad i jego polityczni zwierzchnicy, a nie jego agent. Na tym zreszt\u0105 polega po ludzku tragedia agent\u00f3w-patriot\u00f3w, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105, \u017ce nad wszystkim panuj\u0105, \u017ce sprawy id\u0105 w stron\u0119 przez nich wskazan\u0105. Przyk\u0142ad wzi\u0119cia w obron\u0119 Jaruzelskiego przez Bia\u0142y Dom, jako alternatywy dla sowieckiej interwencji w grudniu 1981 r., jest tego najlepszym przyk\u0142adem.<\/p>\r\n<p><strong>Kukli\u0144ski wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z WSW, mia\u0142 tak\u017ce na koncie niechlubny epizod wietnamski, gdy tuszowa\u0142 pope\u0142nione tam zbrodnie. Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce \u201eprodukt\u201d tamtego systemu, \u00f3w system zdradzi\u0142? <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>Zastanawia\u0142em si\u0119 nad tym pisz\u0105c \u201eAtomowego szpiega\u201d. Doszed\u0142em do wniosku, \u017ce po pobycie w Wietnamie &#8211; gdzie Kukli\u0144ski rzeczywi\u015bcie wykaza\u0142 si\u0119 wielk\u0105 lojalno\u015bci\u0105, a nawet gorliwo\u015bci\u0105 wobec komunizmu i Moskwy &#8211; nast\u0105pi\u0142a inwazja wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego na Czechos\u0142owacj\u0119, co by\u0142o dla niego sporym wstrz\u0105sem. Do tego Kukli\u0144ski awansowa\u0142 w Sztabie Generalnym LWP i mia\u0142 coraz szerszy dost\u0119p do wiedzy, kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0142a w nim wielki wstrz\u0105s &#8211; w wyniku planowanej agresji wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego na Zach\u00f3d Polacy mieli si\u0119 sta\u0107 najwi\u0119kszymi ofiarami tej wojny. Nie m\u00f3g\u0142 wi\u0119c poj\u0105\u0107, \u017ce jego towarzysze broni wzruszaj\u0105 ramionami na ka\u017cde pytanie o skal\u0119 ofiary, kt\u00f3r\u0105 w interesie wojny Moskwy z Zachodem mieli z\u0142o\u017cy\u0107 Polacy.<\/p>\r\n<p>Prawie 3,5 miliona Polak\u00f3w mia\u0142o zosta\u0107 zg\u0142adzonych na pocz\u0105tku wojny w wyniku odwetowego uderzenia NATO na blok sowiecki, kt\u00f3ry planowa\u0142 przemarsz tzw. II rzutu strategicznego przez Polsk\u0119 na tzw. zachodni teatr dzia\u0142a\u0144 wojennych. Blisko 400 uderze\u0144 j\u0105drowych w pasie Wis\u0142y, od Gda\u0144ska po Tatry mia\u0142o uniemo\u017cliwi\u0107 przerzut g\u0142\u00f3wnej si\u0142y natarcia na Zach\u00f3d. Nie godz\u0105c si\u0119 z tym i chc\u0105c niejako wp\u0142yn\u0105\u0107 na wyr\u00f3wnanie potencja\u0142\u00f3w wojennych pomi\u0119dzy Moskw\u0105 i Waszyngtonem, nieposiadaj\u0105cym wcale przewagi militarnej nad Sowietami, Kukli\u0144ski zdecydowa\u0142 si\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Amerykanami w roku 1972.<\/p>\r\n<p><strong>Czy jest mo\u017cliwe, by cz\u0142owiek z umys\u0142em przemielonym przez sowieck\u0105 maszynk\u0119 zmienia\u0142 nagle front i sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem, kt\u00f3remu zale\u017cy na losach Ojczyzny? W kwestii jego wsp\u00f3\u0142pracy z CIA pierwsze pytanie, jakie si\u0119 pojawia to: jaki mia\u0142 w tym osobisty interes\u2026? <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>Skoro Szawe\u0142 by\u0142 zapiek\u0142ym rabinackim wrogiem Chrystusa winnym nawet \u015bmierci chrze\u015bcijan, a sta\u0142 si\u0119 filarem Ko\u015bcio\u0142a i Aposto\u0142em, to dlaczego nie m\u00f3g\u0142by zmieni\u0107 si\u0119 kto\u015b taki jak Kukli\u0144ski? Historia pe\u0142na jest podobnych przemian. Jak by\u0142em m\u0142ody bardzo fascynowa\u0142a mnie posta\u0107 Szkota Hamisha Frasera, kt\u00f3ry za m\u0142odu by\u0142 bolszewikiem, a nawet walczy\u0142 w Brygadach Mi\u0119dzynarodowych przeciwko Franco, a p\u00f3\u017aniej nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 na katolicyzm, staj\u0105c si\u0119 wielkim antykomunist\u0105. Kiedy za\u015b nast\u0105pi\u0142a katastrofa Vaticanum II broni\u0142 on Ko\u015bcio\u0142a przed aggiornamento i wewn\u0119trzn\u0105 destrukcj\u0105 wydaj\u0105c pisma, odezwy i ksi\u0105\u017cki.<\/p>\r\n<p>Albo inny przyk\u0142ad: Rumun Ion Pacepa &#8211; najwy\u017cszy rang\u0105 uciekinier z bloku sowieckich &#8211; rumu\u0144skich &#8211; tajnych s\u0142u\u017cb, wiceszef MSW. Nikt nie obna\u017cy\u0142 na tak\u0105 skal\u0119 wp\u0142ywu KGB w procesie tworzenia czarnej legendy Piusa XII w ksi\u0105\u017cce \u201eDisinformation: Former Spy Chief Reveals Secret Strategies for Undermining Freedom, Attacking Religion, and Promoting Terrorism\u201d, kt\u00f3ra zreszt\u0105 powinna ukaza\u0107 si\u0119 czym pr\u0119dzej w Polsce. Jedna z najlepszych ksi\u0105\u017cek, jakie znam o dezinformacji. Zreszt\u0105 przywo\u0142uj\u0119 j\u0105 w \u201eAtomowym szpiegu\u201d.<\/p>\r\n<p>Chc\u0119 przez te przyk\u0142ady powiedzie\u0107, \u017ce dobro jest zawsze silniejsze od z\u0142a i jak si\u0119 chce mo\u017cna Z\u0142ego pokona\u0107.<\/p>\r\n<p><strong>P\u0142k Kukli\u0144ski by\u0142 bardzo ceniony przez wp\u0142ywowych ludzi z LWP i WSW. W ksi\u0105\u017cce cytuje Pan s\u0142owa m.in. Jaruzelskiego i Kiszczaka nie ukrywaj\u0105cych zawodu po ucieczce \u201eJacka Stronga\u201d. Czy te relacje by\u0142y g\u0142\u0119bsze? Wykracza\u0142y one poza kontakty zawodowe? <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>W przypadku Jaruzelskiego nie wykracza\u0142y one poza sfer\u0119 zawodow\u0105. W przypadku Kiszczaka mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o przyja\u017ani. W pewnym sensie r\u00f3wnie\u017c Siwicki zakolegowa\u0142 si\u0119 z Kukli\u0144skim, o czym \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce nie tylko zaufanie, jakim obdarzy\u0142 pu\u0142kownika, ale r\u00f3wnie\u017c krytyczne opinie na temat Jaruzelskiego, kt\u00f3rymi si\u0119 z nim dzieli\u0142 w latach 1980-1981. W ka\u017cdym razie Kukli\u0144ski by\u0142 na tyle blisko elity dow\u00f3dczej LWP, \u017ce z czasem te relacje wymkn\u0119\u0142y si\u0119 z ram przewidzianych w wojskowych regulaminach. St\u0105d te\u017c Kukli\u0144ski ogl\u0105da\u0142 dokumenty, do kt\u00f3rych formalnie nie mia\u0142 tytu\u0142u, gdy\u017c genera\u0142owie ch\u0119tnie mu je pokazywali, prosz\u0105c chocia\u017cby o ich syntetycznie zreferowanie na pi\u015bmie.<\/p>\r\n<p><strong>Jakie by\u0142y osobiste opinie Kukli\u0144skiego o Kiszczaku i Jaruzelskim? <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>Jaruzelski w opiniach Kukli\u0144skiego jawi si\u0119, jako wystraszony, nawet \u201egalaretowany\u201d ze strachu s\u0142ugus Moskwy, cho\u0107 jednocze\u015bnie inteligentny, pe\u0142en sprzeczno\u015bci i w\u0105tpliwo\u015bci, kt\u00f3rego ostatecznie 13 grudnia 1981 r. pokona\u0142a ambicja polityczna i pycha nakazuj\u0105ca mu wierno\u015b\u0107 Moskwie. Kiszczak to z kolei nieco g\u0142upiutki cwaniaczek, kt\u00f3ry jako ostateczny nadzorca wszystkich s\u0142u\u017cb &#8211; cywilnych i wojskowych, pe\u0142ni rol\u0119 os\u0142ony dla Jaruzelskiego w jego marszu po pe\u0142ni\u0119 w\u0142adzy.<\/p>\r\n<p><strong>Sk\u0105d wiadomo, \u017ce Kukli\u0144ski nie by\u0142 podw\u00f3jnym agentem? Jak\u0105 mo\u017cna mie\u0107 co do tego pewno\u015b\u0107? <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>Nie ma jakichkolwiek \u015blad\u00f3w pozwalaj\u0105cych uzna\u0107, \u017ce m\u00f3g\u0142 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z Sowietami. Rozwa\u017cam wprawdzie w ksi\u0105\u017cce wariant zwerbowania go przez GRU na kursie w Moskwie, ale nawet je\u015bli tak by si\u0119 sta\u0142o, to ze wzgl\u0119du na p\u00f3\u017aniejsz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 i weryfikacj\u0119 ze strony CIA, uzna\u0142bym to za gr\u0119, do kt\u00f3rej zreszt\u0105 zach\u0119ciliby go sami Amerykanie. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce to ma\u0142o prawdopodobne, w ka\u017cdym razie jego lojalno\u015b\u0107 wobec CIA nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\r\n<p><strong>Ostatnio bardzo modne jest snucie alternatywnych historii. Prosz\u0119 powiedzie\u0107, co mog\u0142oby sta\u0107, gdyby p\u0142k Kukli\u0144ski nie podj\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142pracy z CIA? <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>Gdyby nie podj\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142pracy to nie sta\u0142oby si\u0119 nic! By\u0142by statystycznym oficerem i sztabowcem LWP, kt\u00f3ry dos\u0142u\u017cy\u0142by si\u0119 stopnia genera\u0142a. Gdyby natomiast nie musia\u0142 si\u0119 ewakuowa\u0107 z kraju w 1981 r. zapewne pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej by wpad\u0142 w r\u0119ce WSW, chocia\u017cby w wyniku zdrady Aldricha Amesa w 1984 r., kt\u00f3ry \u201ewysypa\u0142\u201d KGB wielu szpieg\u00f3w CIA w bloku sowieckim. M\u00f3g\u0142by wi\u0119c zawisn\u0105\u0107 na linie\u2026<\/p>\r\n<p><strong>Po 1989 roku p\u0142k Kukli\u0144ski d\u0142ugo musia\u0142 czeka\u0107 na rehabilitacj\u0119. W ksi\u0105\u017cce szeroko opisuje Pan, w jaki spos\u00f3b przeciwdzia\u0142ali temu ludzie dawnego LWP. Jak wyt\u0142umaczy\u0107 jednak to, \u017ce kij w szprychy w tej kwestii sypali te\u017c ludzie zwi\u0105zani w czasach komuny z \u201eSolidarno\u015bci\u0105\u201d? <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>Elity solidarno\u015bciowe, zar\u00f3wno przez w\u0142asn\u0105 komunistyczn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107, uwik\u0142anie agenturalne, jak i strach przed gospodarzami Magdalenki, nigdy nie tolerowa\u0142y \u201ezdrajc\u00f3w komunizmu\u201d wiedz\u0105c, \u017ce godzi to w podstawy systemu zbudowanego na Jaruzelskim i Kiszczaku. St\u0105d to w\u0142a\u015bnie elity solidarno\u015bciowe pot\u0119pi\u0142y Kukli\u0144skiego, ale i Hodysza, Rurarza czy Spasowskiego, za\u015b postkomuni\u015bci &#8211; szukaj\u0105c okazji do w\u0142asnej atestacji i pe\u0142nej akceptacji przez Waszyngton &#8211; stali si\u0119 paradoksalnie ich obro\u0144cami. Oto paradoks naszych dziej\u00f3w!<\/p>\r\n<p><strong>Jak Pan oceni wp\u0142yw ludzi LWP na dzisiejsze wojsko? <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce wci\u0105\u017c jest spory, a na pewno zbyt du\u017cy. Doceniam wymian\u0119 pokoleniow\u0105 w polskiej armii, ale to duch Jaruzelskiego wci\u0105\u017c panuje w wojsku, kt\u00f3re chroni tajemnic Uk\u0142adu Warszawskiego, broni dobrego imienia LWP, zamyka archiwa wojskowe przed badaczami i salw\u0105 honorow\u0105 grzebie bolszewickich genera\u0142\u00f3w i siepaczy. Sporo mamy jeszcze pracy przed sob\u0105 w tym wzgl\u0119dzie.<\/p>\r\n<p><strong>Po projekcji filmu \u201eJack Strong\u201d, prezydent Bronis\u0142aw Komorowski wychwala\u0142 zas\u0142ugi pu\u0142kownika. Ile w tym by\u0142o szczero\u015bci? Komorowskiemu zarzuca si\u0119 bowiem bliskie relacje z postkomunistyczn\u0105 WSI, kt\u00f3rej poprzedniczk\u0119 Kukli\u0144ski wyprowadzi\u0142 w pole. <br \/><\/strong><\/p>\r\n<p>To prawda, \u017ce prezydent Komorowski jest silnie zakorzeniony w tych \u015brodowiskach i nigdy z nimi nie zerwa\u0142 wsp\u00f3\u0142pracy, o czym pisa\u0142em w \u201eD\u0142ugim ramieniu Moskwy\u201d. Jego zwi\u0105zek ze \u015brodowiskiem WSI jest znany, a dzi\u015b symbolem ich wp\u0142yw\u00f3w w Kancelarii Prezydenta jest pozycja osobistej t\u0142umaczki Komorowskiego &#8211; prywatnie \u017cony gen. Dukaczewskiego. Do tego dochodz\u0105 zadziwiaj\u0105ce zachowania a nawet kontakty rosyjskie, \u017ce wymieni\u0119 tylko akcj\u0119 renowacji cmentarzy sowieckich i palenie zniczy na mogi\u0142ach bandyt\u00f3w z Czerwonej Armii z maja 2010 r. czy spotkania z p\u0142k. Niko\u0142ajem Patruszewem z FSB.<\/p>\r\n<p>W przypadku za\u015b filmu o Kukli\u0144skim, prezydent chcia\u0142 si\u0119 zapewne wstrzeli\u0107 w spo\u0142eczne nastroje, kt\u00f3re przy okazji filmu Pasikowskiego przechyli\u0142y si\u0119 w stron\u0119 Kukli\u0144skiego. Kilka miesi\u0119cy po projekcji \u201eJacka Stronga\u201d, jakby nie zwa\u017caj\u0105c na sprzeczno\u015bci, uroczy\u015bcie \u017cegna\u0142 Jaruzelskiego r\u00f3wnie\u017c wychwalaj\u0105c go, jako \u017co\u0142nierza i polityka. Musimy si\u0119 modli\u0107 o dobrego nowego prezydenta Rzeczpospolitej, a na razie o nawr\u00f3cenie i opami\u0119tanie obecnego.<\/p>\r\n<p><strong><em>Krzysztof G\u0119d\u0142ek<\/em><\/strong><\/p>\r\n<\/div>\r\n<div>\r\n<table class=\"outset\" align=\"left\">\r\n<tbody>\r\n<tr>\r\n<td><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.pch24.pl\/public\/files\/ksi.jpg\" alt=\"\" \/><\/td>\r\n<td>\r\n<p><em>Atomowy szpieg<\/em>, S\u0142awomir Cenckiewicz<\/p>\r\n<p>wyd. Zysk i S-ka, Pozna\u0144 2014<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n<\/div>\r\n<p class=\"zrodlo\">\u00a0<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">\u00a0<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">\u00a0<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">\u00a0<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">\u00a0<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">\u00a0<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">\u00a0<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">\u00a0<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">\u00a0<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">\u00a0<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">\u00a0<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"http:\/\/www.pch24.pl\/kim-pan-byl--pulkowniku-kuklinski-,32461,i.html\">Polonia Christiana &#8211; pch24.pl (2014-12-01)<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"S\u0142awomir Cenckiewicz dla PCh24.pl Skoro Szawe\u0142 by\u0142 zapiek\u0142ym rabinackim wrogiem Chrystusa, winnym nawet \u015bmierci chrze\u015bcijan, a sta\u0142 si\u0119 filarem Ko\u015bcio\u0142a i Aposto\u0142em, to dlaczego nie m\u00f3g\u0142by zmieni\u0107 si\u0119 kto\u015b taki jak Kukli\u0144ski? Historia pe\u0142na jest podobnych przemian &#8211; m\u00f3wi w rozmowie z PCh24.pl historyk, dr hab. S\u0142awomir Cenckiewicz o swojej najnowszej ksi\u0105\u017cce \u201eAtomowy szpieg. Ryszard [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[84,81,221,208],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78156"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=78156"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78156\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=78156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=78156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=78156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}