{"id":77609,"date":"2014-11-06T13:57:21","date_gmt":"2014-11-06T18:57:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=77609"},"modified":"2014-11-06T13:57:21","modified_gmt":"2014-11-06T18:57:21","slug":"ekspertyza-w-kwestii-poslugiwania-sie-symbolika-oun-upa-w-postaci-flagi-czarno-czerwonej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=77609","title":{"rendered":"Ekspertyza w kwestii pos\u0142ugiwania si\u0119 symbolik\u0105 OUN-UPA \u2013 w postaci flagi czarno-czerwonej"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8222;<em>Obecnie ideologia nacjonalizmu ukrai\u0144skiego zaczyna wype\u0142nia\u0107 pustk\u0119 ideow\u0105 po komunizmie w spo\u0142ecze\u0144stwie ukrai\u0144skim. Ze wzgl\u0119du na jego koleje w historycznym rozwoju nie wypracowa\u0142o ono wiele innych propozycji i dlatego te\u017c zapewne jest bardziej podatne na tego rodzaju idee ni\u017c inne narody gdzie demokracja od d\u0142u\u017cszego czasu wy\u017c\u0142obi\u0142a ju\u017c odpowiednie nawyki. Istnieje wi\u0119c tym wi\u0119ksze niebezpiecze\u0144stwo, i\u017c nacjonalizm, jaki wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w szeregach OUN i nadal \u017cyje zaw\u0142adnie umys\u0142ami m\u0142odzie\u017cy na wsch\u00f3d od naszych granic<\/em>&#8221; &#8211; pisze prof. dr hab. Bogumi\u0142 Grott.<\/strong><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<hr \/>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Prof. zw. dr hab. Bogumi\u0142 Grott\u00a0<br \/> emerytowany profesor UJ\u00a0<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">\u00a0<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Krak\u00f3w, dn. 6 listopada 2014 r.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">\u00a0<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Prokuratura Rejonowa w Przemy\u015blu<br \/> Przemy\u015bl, ul. Waygarta 8<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">\u00a0<\/p>\r\n<h4 style=\"padding-left: 30px;\">Ekspertyza w kwestii pos\u0142ugiwania si\u0119 symbolika OUN-UPA &#8211; w postaci flagi\u00a0czarno-czerwonej na obszarze Pa\u0144stwa polskiego<\/h4>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">\u00a0<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Jako politolog, historyk i religioznawca specjalista w zakresie doktryn i dzia\u0142alno\u015bci ruch\u00f3w nacjonalistycznych oraz kierownik zespo\u0142\u00f3w badaj\u0105cych te zjawiska &#8211;<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">(zob.) :<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u201eNacjonalizm czy nacjonalizmy?- funkcja warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich, \u015bwieckich i neopoga\u0144skich w kszta\u0142towaniu idei nacjonalistycznych\u201d, (red. B. Grott), Krak\u00f3w 2006, wyd. Nomos, ss.424;<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">R\u00f3\u017cne oblicza nacjonalizm\u00f3w: polityka &#8211; religia &#8211; etos\u201d, (red. B. Grott), Krak\u00f3w 2010, wyd. Nomos ss. 613;<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">Nacjonalizmy r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w: perspektywa politologiczno-religioznawcza, (red. B.Grott i O. Grott), Krak\u00f3w 2012, wyd. Ksi\u0119garnia Akademicka, ss. 595.-<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">&#8211; a tak\u017ce autor licznych w\u0142asnych publikacji naukowych\u00a0z tego zakresu stwierdzam, i\u017c czarno-czerwona flaga jako znak wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy Organizacj\u0119 Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w a potem i Ukrai\u0144sk\u0105 Powsta\u0144cz\u0105 Armi\u0119 jest symbolem faszystowskim i jako taki niedopuszczalnym na terenie Pa\u0144stwa polskiego.\u00a0<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">\u00a0Temat nacjonalizmu ukrai\u0144skiego wraz z jego aspektami etyczno-moralnymi sta\u0142 si\u0119 przedmiotem mego zainteresowania ju\u017c od lat. \u015awiadcz\u0105 o tym moje publikacje og\u0142aszane w r\u00f3\u017cnych czasopismach naukowych oraz redagowanych przeze mnie pracach zbiorowych po\u015bwi\u0119conych wy\u0142\u0105cznie nacjonalizmowi ukrai\u0144skiemu. Do tych ostatnich nale\u017c\u0105:\u00a0<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u201ePolacy i Ukrai\u0144cy dawniej i dzi\u015b\u201d, Krak\u00f3w 2002, Wyd. Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, gdzie opublikowa\u0142em artyku\u0142 pt. \u201eNacjonalizm ukrai\u0144ski &#8211; wersja neopoga\u0144ska; \u00a0<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u201eStosunki polsko-ukrai\u0144skie w latach 1939-2004\u201d Warszawa 2004, Wyd. Muzeum Historii Ruchu Ludowego z moim artyku\u0142em pt. \u201eDoktryna nacjonalizmu ukrai\u0144skiego na tle wybranych europejskich doktryn nacjonalistycznych\u201d.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u201eMateria\u0142y i studia z dziej\u00f3w stosunk\u00f3w polsko-ukrai\u0144skich, Krak\u00f3w 2008, wyd. Ksi\u0119garnia Akademicka z moimi artyku\u0142ami pt. \u201eNacjonalizm ukrai\u0144ski jako faszyzm\u201d oraz \u201eInterpretacja stosunk\u00f3w polsko-ukrai\u0144skich w \u015brodowisku paryskiej i jej funkcja po upadku komunizmu\u201d.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u201eDzia\u0142alno\u015b\u0107 nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej, Warszawa 2002, Wyd. Muzeum Historii Ruchu Ludowego z moim artyku\u0142em pt. \u201eDyskryminacja Polak\u00f3w grekokatolik\u00f3w przez ukrai\u0144skie duchowie\u0144stwo greckokatolickie w II Rzeczypospolitej\u201d.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Moim staraniem zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c przet\u0142umaczone na j\u0119zyk polski g\u0142\u00f3wna praca teoretyczna ukrai\u0144skiego nacjonalizmu pi\u00f3ra Dmytro Doncowa \u201eNacjonalizm\u201d, Krak\u00f3w 2004, wyd. Ksi\u0119garnia Akademicka. Publikacj\u0119 t\u0119 niedawno wznowiono z uwagi na spore zainteresowanie tematem w Polsce. Zosta\u0142a ona zaopatrzona w moj\u0105 przedmow\u0119 oraz komentarze dr hab. Wiktora Poliszczuka, zarazem t\u0142umacza tej ksi\u0105\u017cki z j\u0119zyka ukrai\u0144skiego. Osoba ta uzyska\u0142a tytu\u0142 dr habilitowanego jako efekt przewodu habilitacyjnego przeprowadzonego na Uniwersytecie \u015al\u0105skim, gdzie ja by\u0142em jednym z recenzent\u00f3w jego dorobku naukowego.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Dr hab. Wiktor Poliszczuk b\u0119d\u0105c historykiem i prawnikiem sta\u0142 si\u0119 jednym, a mo\u017ce i najlepszym z badaczy ideologii, struktur organizacyjnych oraz dzia\u0142alno\u015bci nacjonalizmu OUN i UPA. Ju\u017c same tytu\u0142y jego ksi\u0105\u017cek wymownie charakteryzuj\u0105 nacjonalizm ukrai\u0144ski. G\u0142\u00f3wne jego dzie\u0142o to:<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u201eIntegralny nacjonalizm ukrai\u0144ski jako odmiana faszyzmu &#8211; \u017ar\u00f3d\u0142a zbrodni OUN i UPA\u201d,<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u00a0t.1,Zasady ideologiczne nacjonalizmu ukrai\u0144skiego, Ukrai\u0144ski ruch nacjonalistyczny: struktura organizacyjna i za\u0142o\u017cenia programowe, Toronto 2002, ss. 231.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u00a0t.2,Dowody zbrodni OUN i UPA &#8211; dzia\u0142alno\u015b\u0107 ukrai\u0144skich struktur nacjonalistycznych w latach 1920 &#8211; 1999, Toronto 2000, ss. 778.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u00a0t.3,Nacjonalizm ukrai\u0144ski w dokumentach: Dokumenty z zakresu zasad ideologicznych i za\u0142o\u017ce\u0144 programowych nacjonalizmu ukrai\u0144skiego, Toronto 2002, ss. 536.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u00a0t.4.Dokumenty z zakresu dzia\u0142a\u0144 struktur nacjonalizmu ukrai\u0144skiego w okresie od 1920 r. do grudnia 1943 roku, Toronto 2002, ss. 510.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u00a0t.5.Dokumenty z zakresu dzia\u0142a\u0144 struktur nacjonalizmu ukrai\u0144skiego w okresie od grudnia 1943 do 1950 roku, Toronto 2003, ss. 510.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Dorobek naukowy dr Poliszczuka oceni\u0142em,\u00a0jako recenzent w jego przewodzie habilitacyjnym, a wi\u0119c bior\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107 za jego wysok\u0105 jako\u015b\u0107 i walory poznawcze.\u00a0W \u015bwietle\u00a0bardzo obszernych ilo\u015bciowo \u017ar\u00f3de\u0142 archiwalnych oraz pozycji ideologicznych wystarczaj\u0105co udowadnia on zbrodnicze cechy nacjonalizmu ukrai\u0144skiego i jego g\u0142\u00f3wnych prowodyr\u00f3w. Przypomn\u0119, \u017ce podobnego zdania musia\u0142a by\u0107 CKK przyznaj\u0105c mu tytu\u0142 doktora habilitowanego.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">O charakterze i zbrodniczej dzia\u0142alno\u015bci nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich w stosunku do ludno\u015bci polskiej w latach II wojny \u015bwiatowej i tu\u017c po jej zako\u0144czeniu wypowiadaj\u0105 si\u0119 bardzo jasno istniej\u0105ce od kilku lat opracowania. Nale\u017cy tu wymieni\u0107 seri\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142owych ksi\u0105\u017cek odnosz\u0105cych si\u0119 do poszczeg\u00f3lnych wojew\u00f3dztw le\u017c\u0105cych w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci terytorium II Rzeczypospolitej.\u00a0S\u0105 to:<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">W. i E. Siemaszkowie, Ludob\u00f3jstwo dokonane przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na ludno\u015bci polskiej Wo\u0142ynia: 1939-1945, T. 1 &#8211; 2, Warszawa 2000., t. 1 &#8211; 2, ss. 1400.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">(moje recenzje tego dzie\u0142a w: \u201ePrzegl\u0105d Humanistyczny\u201d 2003, R. 47, nr 1, s. 109-111; \u201eAlmanach Historyczny\u201d 2003, t. 5, s. 375-381; \u201ePrzegl\u0105d Historyczno-Wojskowy\u201d, 2003, R. 4, nr. 2, s. 264-269; \u201eZeszyty Historyczne WiN\u201d, 2001, R. 10, nr 15, s. 287-291; \u201eRocznik Przemyski\u201d, R. 17, 2002, z. 3, s. 117-120; \u201eZeszyty Spo\u0142eczne KIK\u201d (Lublin) 2002, R. 10, nr 10, s. 245-249).<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">H. Koma\u0144ski, Sz. Siekierka, \u201eLudob\u00f3jstwo dokonane na Polakach\u00a0w wojew\u00f3dztwie tarnopolskim 1939- 1946\u201d, Wroc\u0142aw 2004, s.1182.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">(moje recenzje w: \u201eMy\u015bl Polska\u201d 2005, R. 64, nr. 10, s. 11; \u201eDzieje Najnowsze\u201d 2005, R. 37, s. 274-277; \u201eZeszyty Spo\u0142eczne KIK\u201d 2005, R. 13, s. 211-215).<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">Sz.Siekierka, H. Koma\u0144ski, K. Bulzacki, \u201eLudob\u00f3jstwo dokonane przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na polakach w wojew\u00f3dztwie lwowskim 1939 &#8211; 1947\u201d, Wroc\u0142aw 2006, ss. 840.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">(moje recenzje w: \u201eDzieje Najnowsze\u201d, 2007, R. 39, nr. 1, s. 217-219; \u201eZeszyty Spo\u0142eczne KIK\u201d, 2007, R. 15, s. 286-288; \u201eSprawy Narodowo\u015bciowe\u201d 2007, z. 30, s. 215-217).<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">Sz.Siekierka, H.Koma\u0144ski, E.R\u00f3\u017ca\u0144ski, Ludob\u00f3jstwo dokonane przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich w wojew\u00f3dztwie stanis\u0142awowskim 1939-1946, Wroc\u0142aw\u00a02008, ss. 879.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">(w wypadku tego opracowania by\u0142em recenzentem wydawniczym).<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Prace te stanowi\u0105 bardzo solidn\u0105 dokumentacj\u0119 opart\u0105 o relacje ocala\u0142ych os\u00f3b oraz inne dokumenty. Podaj\u0105 statystyki, materia\u0142y ikonograficzne, szacunki zamordowanych os\u00f3b i listy miejscowo\u015bci, gdzie pope\u0142niono akty ludob\u00f3jstwa. W opracowaniu PP. Siemaszk\u00f3w podano tak\u017ce wykaz najbardziej odpowiedzialnych za zbrodnie os\u00f3b ze strony OUN-UPA. Autorzy szacowali tak\u017ce zniszczenia materialne i kradzie\u017ce, kt\u00f3rych dokonywali cz\u0142onkowie UPA oraz akty wandalizmu maj\u0105ce za cel wymazanie ze \u015bwiadomo\u015bci ludzkiej samego pobytu Polak\u00f3w na danym terenie po\u0142\u0105czone z niszczeniem nie tylko dobytku mordowanych, ale i d\u00f3br kultury.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Jako badacz naukowy z odpowiednim do\u015bwiadczeniem i wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnych odmian ruch\u00f3w nacjonalistycznych stwierdzam, \u017ce nacjonalizm ukrai\u0144ski spod znaku OUN stanowi\u0142 odmian\u0119 jedn\u0105 z najgorszych. Jego spu\u015bcizna ideowa,\u00a0a wi\u0119c i symbolika przypominaj\u0105 pope\u0142nione zbrodnie, bulwersuj\u0105 starsze pokolenie w Polsce a tak\u017ce i my\u015bl\u0105c\u0105 m\u0142odzie\u017c. Demoralizuj\u0105 tak\u017ce m\u0142ode pokolenie na Ukrainie. Organizacja Ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w\u00a0oraz Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia dopuszcza\u0142a si\u0119 skrajnych okrucie\u0144stw przypominaj\u0105cych \u015bredniowiecze. Pod tym wzgl\u0119dem wyprzedza\u0142a r\u00f3\u017cne instytucje w III Rzeszy jak i w ZSRS. Pisa\u0142 o tym prawnik prof. Szab\u0142owski zajmuj\u0105cy si\u0119 naukowo zagadnieniem genocydu. Jej czyny ur\u0105ga\u0142y zasadom humanitarnym\u00a0i klimatowi, w kt\u00f3rym prawa cz\u0142owieka przynajmniej oficjalnie s\u0105 stawiana na naczelnym miejscu. Oko\u0142o 200 000 wymordowanych w szczeg\u00f3lnie okrutny spos\u00f3b Polak\u00f3w wymaga naszego szacunku a wi\u0119c\u00a0i pami\u0119ci oraz jednoznacznego pot\u0119piania sprawc\u00f3w,\u00a0co wi\u0105\u017ce si\u0119 z wymienianymi tu organizacjami i ich ideami.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Nacjonalizm ukrai\u0144ski, kt\u00f3rego wyrazem by\u0142a Organizacja Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w i Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia opiera\u0142 si\u0119 na teoriach tzw. darwinizmu spo\u0142ecznego, kt\u00f3ry zaprzecza\u0142 zasadom humanitaryzmu aprobuj\u0105c okrutn\u0105 walk\u0119 wszystkich ze wszystkimi\u00a0i unicestwianie s\u0142abych. Uznawa\u0142 taki tok wydarze\u0144 za naturalny a nawet pozytywny i godny pochwa\u0142y! Wida\u0107 to jasno na kartkach \u201eNacjonalizmu\u201d Doncowa, ksi\u0105\u017cce wspomnianej wy\u017cej. Darwinizm spo\u0142eczny by\u0142 podstaw\u0105 do dzia\u0142ania i czynnikiem demoralizuj\u0105cym. Stanowi\u0142 te\u017c osnow\u0119 niemieckiego narodowego socjalizmu. Dlatego m\u00f3wienie o podobie\u0144stwach ukrai\u0144skiego nacjonalizmu z tym kierunkiem politycznym i \u015bwiatopogl\u0105dowym jest \u015bcis\u0142e i oparte na faktach.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>Dlatego te\u017c czerwono-czarna flaga UPA jest odbierana przez \u015bwiadomych sensu historii jako z\u0142owrogi znak i powinna zosta\u0107 usuni\u0119ta z naszych ulic zanim zacznie si\u0119 tu pojawia\u0107 jeszcze cz\u0119\u015bciej. Trzeba to zrobi\u0107 zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na pami\u0119\u0107 pomordowanych, kt\u00f3rych najbli\u017csi jeszcze\u00a0\u017cyj\u0105 w\u015br\u00f3d nas, jak i z my\u015bl\u0105 o przysz\u0142o\u015bci.<\/strong><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">\u00a0Chcia\u0142bym tez przypomnie\u0107, \u017ce osoby pos\u0142uguj\u0105ce si\u0119 w Polsce symbolik\u0105 nazistowsk\u0105 i banderowsk\u0105 naruszaj\u0105 256 artyku\u0142 obowi\u0105zuj\u0105cego w naszym kraju kodeksu karnego. Jest tam powiedziane:<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u201eKto publicznie propaguje faszystowski lub totalistyczny ustr\u00f3j pa\u0144stwa lub nawo\u0142uje do nienawi\u015bci na tle r\u00f3\u017cnic narodowo\u015bciowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze wzgl\u0119du na bezwyznaniowo\u015b\u0107, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno\u015bci albo pozbawienia wolno\u015bci do lat dw\u00f3ch\u201d.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Ponadto nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bni nacjonali\u015bci ukrai\u0144scy g\u0142osz\u0105 has\u0142a rewizjonizmu w stosunku do naszych granic. Dotyczy to dziewi\u0119tnastu powiat\u00f3w po\u0142udniowo-wschodnich. S\u0105 wi\u0119c elementem antypa\u0144stwowym i zagra\u017caj\u0105cym naszemu bytowi politycznemu. Reprezentuj\u0105 kontynuator\u00f3w zbrodniczej OUN i UPA, kt\u00f3re drog\u0105 ludob\u00f3jstwa realizowa\u0142y czystki etniczne.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Obecnie ideologia nacjonalizmu ukrai\u0144skiego zaczyna wype\u0142nia\u0107 pustk\u0119 ideow\u0105 po komunizmie w spo\u0142ecze\u0144stwie ukrai\u0144skim. Ze wzgl\u0119du na jego koleje w historycznym rozwoju nie wypracowa\u0142o ono wiele innych propozycji ( zob. prof. W. Pawluczuk, \u201eUkraina: polityka i mistyka\u201d, Krak\u00f3w 1998) i dlatego te\u017c zapewne\u00a0jest bardziej\u00a0podatne na tego rodzaju idee ni\u017c inne narody gdzie demokracja od d\u0142u\u017cszego czasu wy\u017c\u0142obi\u0142a ju\u017c odpowiednie nawyki. Istnieje wi\u0119c tym wi\u0119ksze niebezpiecze\u0144stwo, i\u017c nacjonalizm, jaki wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w szeregach OUN i nadal \u017cyje zaw\u0142adnie umys\u0142ami m\u0142odzie\u017cy na wsch\u00f3d od naszych granic. Dlatego tym bardziej nie wolno patrze\u0107 spokojnie na demonstrowanie symboli tego nacjonalizmu i zezwala\u0107, aby to co uznano ju\u017c dawniej za niedopuszczalne, znormalnia\u0142o i zacz\u0119\u0142o ponownie zagra\u017ca\u0107. Symbole OUN i UPA powinny zosta\u0107 prawnie zabronione w naszym kraju.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">[<strong><em>Prof. zw. dr hab. Bogumi\u0142 Grott<\/em><\/strong>]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&#8222;Obecnie ideologia nacjonalizmu ukrai\u0144skiego zaczyna wype\u0142nia\u0107 pustk\u0119 ideow\u0105 po komunizmie w spo\u0142ecze\u0144stwie ukrai\u0144skim. Ze wzgl\u0119du na jego koleje w historycznym rozwoju nie wypracowa\u0142o ono wiele innych propozycji i dlatego te\u017c zapewne jest bardziej podatne na tego rodzaju idee ni\u017c inne narody gdzie demokracja od d\u0142u\u017cszego czasu wy\u017c\u0142obi\u0142a ju\u017c odpowiednie nawyki. Istnieje wi\u0119c tym wi\u0119ksze niebezpiecze\u0144stwo, [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,188,29,167,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77609"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=77609"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77609\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=77609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=77609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=77609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}