{"id":76863,"date":"2014-10-02T10:16:30","date_gmt":"2014-10-02T14:16:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=76863"},"modified":"2014-10-02T10:16:30","modified_gmt":"2014-10-02T14:16:30","slug":"amatorszczyzna-zamiast-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=76863","title":{"rendered":"Amatorszczyzna zamiast kultury"},"content":{"rendered":"

Z Bogus\u0142awem Kaczy\u0144skim rozmawia Bronis\u0142aw Tumi\u0142owicz.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Jak ocenia pan sytuacj\u0119 w naszej kulturze muzycznej?<\/strong><\/p>\r\n

– Bardzo \u017ale, wr\u0119cz fatalnie. Najwi\u0119ksz\u0105 tragedi\u0105 jest pomieszanie poj\u0119\u0107, co jest kultur\u0105, a co rozrywk\u0105. Do niedawna kultur\u0105 nazywano dzie\u0142a Bacha, Chopina, Beethovena, a tak\u017ce sztuk\u0119 wokaln\u0105 Enrica Carusa i Marii Callas, kreacje skrzypcowe Bronis\u0142awa Hubermana i kompozycje Krzysztofa Pendereckiego. Dzisiaj kultur\u0119 wysok\u0105 wyeliminowano ze \u015brodk\u00f3w masowego przekazu niemal zupe\u0142nie. Nie pojawia si\u0119 ona w telewizji, na antenach radiowych, nie ma jej tak\u017ce w prasie uwa\u017canej za powa\u017cn\u0105.<\/p>\r\n

\u00a0Chopin kontra Euro 2012<\/strong><\/em><\/h4>\r\n

Troch\u0119 pan przesadza.
<\/strong>
– Nie przesadzam. Dowodem s\u0142uszno\u015bci mojej oceny jest ostatni konkurs chopinowski. Stacje telewizyjne, publiczne i komercyjne, nie tylko nie transmitowa\u0142y najwi\u0119kszego polskiego wydarzenia kulturalnego o randze \u015bwiatowej, ale nawet nie relacjonowa\u0142y w swoich dziennikach przebiegu konkursu, nie informowa\u0142y, kto przeszed\u0142 do nast\u0119pnego etapu, jakie szanse maj\u0105 Polacy, a jakie Azjaci, kt\u00f3rzy podbijaj\u0105 nale\u017c\u0105ce do niedawna do Polski imperium chopinowskie. Jedynie na kanale tematycznym TVP Kultura pokazywano relacje, ale c\u00f3\u017c z tego, kiedy tak niewiele os\u00f3b ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 ogl\u0105dania tej stacji. Konkurs przebiega\u0142 niemal w ca\u0142kowitej konspiracji. Szkoda.<\/p>\r\n

Inaczej by\u0142o w przypadku Euro 2012. Wszystkie si\u0142y i pieni\u0105dze pa\u0144stwa zosta\u0142y skierowane na nadanie w\u0142a\u015bciwego blasku temu zabawnemu i niefortunnemu dla Polak\u00f3w przedsi\u0119wzi\u0119ciu.<\/p>\r\n

Czyja to wina, \u017ce tak wygl\u0105da nasz krajobraz kulturalny?<\/strong><\/p>\r\n

– Przede wszystkim nieudolnego ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Nie wiem zreszt\u0105, dlaczego ministerstwo za tej kadencji przybra\u0142o tak\u0105 nazw\u0119, gdy\u017c nie ma ona wiele wsp\u00f3lnego z piel\u0119gnowaniem dziedzictwa kulturowego. Przyk\u0142adem jest nie tylko nie\u015bmiertelne dzie\u0142o Chopina, kt\u00f3re obroni si\u0119 samo, rozbrzmiewaj\u0105c bez naszej pomocy na ca\u0142ym globie ziemskim, lecz tak\u017ce los, jaki spotyka pomniki kultury narodowej, chocia\u017cby \u201eMazowsze\u201d. Ten mi\u0119dzynarodowej s\u0142awy zesp\u00f3\u0142 pie\u015bni i ta\u0144ca przez ponad 50 lat nazywany by\u0142 na \u015bwiecie najwi\u0119kszym ambasadorem kultury polskiej. Mieli\u015bmy pow\u00f3d do dumy. Niestety, w naszych czasach \u201eMazowsze\u201d umiera powoln\u0105 \u015bmierci\u0105.<\/p>\r\n

Mo\u017ce nie potrafi si\u0119 dostosowa\u0107 do obecnej sytuacji gospodarczej?
<\/strong>
– Przede wszystkim nie zauwa\u017cam najmniejszej dba\u0142o\u015bci nawet o resztki tego zespo\u0142u. Nie ma tego, co dostrzegam np. w Rosji w stosunku do Ch\u00f3ru Alexandrowa i innych formacji artystycznych popularyzuj\u0105cych kultur\u0119 narodow\u0105. Prowadzi\u0142em koncerty tego zespo\u0142u i za kulisami rozmawia\u0142em z jego dyrektorem naczelnym. Zapyta\u0142em: \u201eJak to robicie, \u017ce w tak trudnym ekonomicznie czasie Ch\u00f3r Alexandrowa rozkwita, anga\u017cuje ogromn\u0105 liczb\u0119 ch\u00f3rzyst\u00f3w, orkiestr\u0119, tancerzy, solist\u00f3w, przez co jest tak wspania\u0142y?\u201d. Dyrektor odpowiedzia\u0142, \u017ce zespo\u0142em opiekuje si\u0119 osobi\u015bcie prezydent Putin. Ciemno mi si\u0119 zrobi\u0142o w oczach.<\/p>\r\n

Z \u017calem i wyrzutem pomy\u015bla\u0142em, dlaczego \u201eMazowszem\u201d nie zaopiekuje si\u0119 Donald Tusk. I taki brak dba\u0142o\u015bci dostrzegam w ka\u017cdej dziedzinie kultury wysokiej. Dzisiaj zarz\u0105dzanie ni\u0105 oddano przypadkowym ludziom, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 ani wiedzy, ani nawyku uczestnictwa, ani sentymentu do kultury wysokiej. Swoimi dzia\u0142aniami doprowadzili do jej ca\u0142kowitego wyeliminowania i skazali na niebyt.<\/p>\r\n

Ale chyba mo\u017cna odmieni\u0107 ten stan?<\/strong><\/p>\r\n

– Dop\u00f3ki dyrektorami instytucji muzycznych nie zostan\u0105 ludzie gruntownie wykszta\u0142ceni w kierunku muzycznym, a przy okazji obdarzeni zmys\u0142em mened\u017cerskim, nic si\u0119 nie zmieni. Sytuacja stale b\u0119dzie si\u0119 pogarsza\u0142a, gdy\u017c prezentuj\u0105c od rana do wieczora we wszystkich telewizjach parady amator\u00f3w, og\u0142upiamy nowe pokolenia Polak\u00f3w, nad kt\u00f3rych powa\u017cn\u0105 i przemy\u015blan\u0105 edukacj\u0105 powinni\u015bmy przecie\u017c pracowa\u0107.<\/p>\r\n

Amatorskie kwilenia<\/strong><\/em><\/h4>\r\n

Od przemy\u015blanej edukacji powinna by\u0107 szko\u0142a.<\/strong><\/p>\r\n

– Szko\u0142a, w kt\u00f3rej zreszt\u0105 te\u017c nie wida\u0107 wielkiego zainteresowania kultur\u0105 wy\u017csz\u0105, nie wystarczy. Trzeba zmieni\u0107 wszystko, co dotyczy kultury, a zw\u0142aszcza na powr\u00f3t wyzwoli\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie szacunek do tw\u00f3rcy, do jego dzie\u0142a, do legend przesz\u0142o\u015bci. Inaczej idolem kultury b\u0119dzie przez kilka dni lub tygodni 10-letnia dziewczynka, kt\u00f3ra wrzeszczy przed kamerami, a oceniaj\u0105cy jej wyst\u0119p nieszcz\u0119\u015bni jurorzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce ma \u015bwiatowy talent. Jako juror mi\u0119dzynarodowych konkurs\u00f3w operowych nie mog\u0119 tego s\u0142ucha\u0107. Ani tych opinii, ani tego kwilenia. Wy\u0142\u0105czam telewizor.<\/p>\r\n

Co pan proponuje w zamian? Co w pa\u0144skiej dzia\u0142alno\u015bci mia\u0142o i ma najwi\u0119ksze znaczenie dla naszej kultury?
<\/strong>
– Trudno wybra\u0107 jedn\u0105 p\u0142aszczyzn\u0119 mojej kilkudziesi\u0119cioletniej dzia\u0142alno\u015bci. Z pewno\u015bci\u0105 by\u0142y to moje festiwale. Festiwal Muzyki w \u0141a\u0144cucie, kt\u00f3ry by\u0142 nazywany festiwalem dla milion\u00f3w, gdy\u017c ka\u017cdy koncert transmitowa\u0142a telewizja, a pokazywany by\u0142 nie tylko w Polsce, lecz tak\u017ce w wielu krajach \u015bwiata. Inny charakter przybra\u0142 Festiwal im. Jana Kiepury w Krynicy. Mia\u0142 on po\u0142\u0105czy\u0107 kultur\u0119 wysok\u0105 z muzyk\u0105 popularn\u0105, ale profesjonaln\u0105. Formu\u0142a ta trafi\u0142a do przekonania publiczno\u015bci.<\/p>\r\n

M\u00f3wiono, \u017ce by\u0142 to najwi\u0119kszy letni festiwal muzyki powa\u017cnej w tej cz\u0119\u015bci Europy.
<\/strong>
– I to by\u0142a prawda. Go\u015bci\u0142em dziesi\u0105tki tysi\u0119cy widz\u00f3w z ca\u0142ej Polski i z Europy. Melomani przylatywali nawet z San Francisco i Sydney. Jeden koncert odbywaj\u0105cy si\u0119 w Krynicy na deptaku transmitowa\u0142a co roku Telewizja Polska. Na to wydarzenie przyje\u017cd\u017ca\u0142y wycieczki z wielu kraj\u00f3w. Bilety rezerwowano z du\u017cym wyprzedzeniem, bo o festiwalu by\u0142o na \u015bwiecie g\u0142o\u015bno.<\/p>\r\n

Ale od tego roku ju\u017c nie kieruje pan festiwalem Kiepury w Krynicy.
<\/strong>
– Zrezygnowa\u0142em, gdy\u017c nie mog\u0142em znale\u017a\u0107 porozumienia z nowo wybranymi w\u0142adzami. Ponadto robienie festiwalu w mie\u015bcie, kt\u00f3re nie ma sali teatralnej, kojarzy mi si\u0119 z prac\u0105 na pustyni. Krynica przez 28 lat mojej dyrekcji nie zrobi\u0142a nic. Mimo nieustannych pr\u00f3\u015bb, aby zbudowa\u0107 dla festiwalu jak\u0105\u015b, nawet skromn\u0105, hal\u0119 sportowo-artystyczn\u0105, \u017caden tego typu obiekt nie powsta\u0142.<\/p>\r\n

28 lat to szmat czasu. Nie by\u0142o panu szkoda odchodzi\u0107?
<\/strong>
– C\u00f3\u017c. Wymy\u015bli\u0142em ten festiwal, ale postanowi\u0142em i\u015b\u0107 do przodu w realizacji moich zamierze\u0144 popularyzatorskich i zorganizowa\u0107 imprez\u0119, kt\u00f3r\u0105 b\u0119d\u0105 ogl\u0105da\u0107 mieszka\u0144cy ca\u0142ej Polski. Otrzymali\u015bmy tak\u017ce zaproszenia do Nowego Jorku, Chicago i Toronto, jednak, cho\u0107 bardzo \u017ca\u0142uj\u0119, jeszcze przez pewien czas nie powinienem lata\u0107 samolotami ze wzgl\u0119du na przebyt\u0105 chorob\u0119. Musia\u0142em od\u0142o\u017cy\u0107 te pi\u0119kne plany na przysz\u0142o\u015b\u0107. W\u0119drujemy wi\u0119c po Polsce.<\/p>\r\n

Nazwa imprezy – Europejski Festiwal im. Jana Kiepury, Przystanek Mielec, Krak\u00f3w, Warszawa\u2026 Czy nie wzorowa\u0142 si\u0119 pan na Jerzym Owsiaku i jego Przystanku Woodstock?<\/strong><\/p>\r\n

– Na nikim si\u0119 nie wzorowa\u0142em, zreszt\u0105 Przystanek Woodstock jest jeden w roku, a u nas ju\u017c w pierwszym sezonie by\u0142y: Mielec – ogromna hala, potem Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Krakowie, wielka hala Areny w \u0141odzi i Sala Kongresowa w Warszawie. To pierwsza porcja Przystank\u00f3w. Teraz zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 ojcowie r\u00f3\u017cnych miast, wi\u0119kszych i mniejszych, ale trudno\u015b\u0107 polega na u\u0142o\u017ceniu trasy z jak\u0105\u015b logik\u0105, aby po koncercie w Szczecinie nie wypada\u0142 koncert w Przemy\u015blu. Przecie\u017c w tym w\u0119druj\u0105cym festiwalu bierze udzia\u0142 orkiestra symfoniczna, ch\u00f3r, o\u015bmiu-dziewi\u0119ciu solist\u00f3w, a ja niezmiennie prowadz\u0119 wszystkie Przystanki, kt\u00f3re ciesz\u0105 si\u0119 ogromnym powodzeniem. Przychodz\u0105 t\u0142umy. Np. w Mielcu, gdzie sala mia\u0142a kilka tysi\u0119cy miejsc, pojawi\u0142a si\u0119 publiczno\u015b\u0107 z Rzeszowa, Tarnowa, Krakowa i Warszawy, a dwie panie przyjecha\u0142y a\u017c z Gdyni. Rozmawiali\u015bmy po koncercie i czuli\u015bmy si\u0119 jak w wielkiej rodzinie.<\/p>\r\n

Kultura dla milion\u00f3w<\/strong><\/em><\/h4>\r\n

Pa\u0144skie dzia\u0142ania \u0142\u0105czy idea dotarcia do jak najwi\u0119kszej liczby ludzi, za po\u015brednictwem telewizji lub w spotkaniach na \u017cywo, tak jak Pavarotti, jak Ewa Michnik organizuj\u0105ca megawidowiska operowe we Wroc\u0142awiu.
<\/strong>
– Jak Jan Kiepura, kt\u00f3ry pierwszy zrozumia\u0142, \u017ce mo\u017cna z kultur\u0105 wysok\u0105, z muzyk\u0105 operow\u0105 i operetkow\u0105 wyj\u015b\u0107 do t\u0142um\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie na Kiepurze wzorowa\u0142 si\u0119 Luciano Pavarotti. Sam mi o tym powiedzia\u0142. Ci\u0105gle nie trac\u0119 wi\u0119c nadziei, \u017ce moja idea spotka si\u0119 z zainteresowaniem kt\u00f3regokolwiek z decydent\u00f3w w sprawach kultury. Sztuka nie mo\u017ce by\u0107 hermetyczna. Rozumiem, \u017ce ma swoj\u0105 warto\u015b\u0107 wykonywanie pi\u0119knej muzyki w filharmonii, ale opr\u00f3cz tego, co bardzo popieram i propaguj\u0119, istniej\u0105 jeszcze widowiska masowe, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 w naszych czasach szczeg\u00f3lnie popularne. Dlaczego zatem nie pokaza\u0107 pi\u0119knej, warto\u015bciowej kultury, nie opowiedzie\u0107 o \u015bwiecie opery wielu tysi\u0105com ludzi naraz?<\/p>\r\n

Lata temu uczestniczy\u0142em w Przystanku na Starym Rynku w Krakowie, gdzie zebra\u0142o si\u0119 100 tys. s\u0142uchaczy. To by\u0142o wspania\u0142e – i nadal jest mo\u017cliwe. Do\u015bwiadczenie mnie nauczy\u0142o, \u017ce aby zgromadzi\u0107 takie t\u0142umy, trzeba nad tym pracowa\u0107 wiele lat. Natomiast straci\u0107 t\u0119 publiczno\u015b\u0107 mo\u017cna w jednej chwili. A potem ju\u017c takiego zainteresowania nie b\u0119dzie. Napisano do mnie, \u017ce w kawiarniach w Krynicy od stolika do stolika bywalcy przekazywali sobie wiadomo\u015b\u0107, \u017ce obecny \u201efestiwal burmistrza\u201d tak si\u0119 mia\u0142 do poprzednich \u201efestiwali Kaczy\u0144skiego\u201d jak izba wytrze\u017awie\u0144 do Izby Lord\u00f3w. Kiedy\u015b o tym napisz\u0119 w ksi\u0105\u017cce.<\/p>\r\n

Jest pan zgorzknia\u0142y?<\/strong><\/p>\r\n

– Nie, wr\u0119cz przeciwnie. Wierz\u0119, \u017ce kultura wr\u00f3ci na nale\u017cne jej miejsce. Tak jak by\u0142o w minionych stuleciach. Prawdziwa sztuka musi zwyci\u0119\u017cy\u0107 wszelkie przejawy amatorszczyzny.<\/p>\r\n

Mimo wszystko pan w to wierzy?
<\/strong>
– Nie na darmo nazywaj\u0105 mnie chorobliwym optymist\u0105.<\/p>\r\n

Bogus\u0142aw Kaczy\u0144ski<\/strong> – (ur. w 1942 r.) dziennikarz, publicysta i krytyk muzyczny, popularyzator opery, operetki i muzyki powa\u017cnej. Jako g\u0142\u00f3wne medium wybra\u0142 telewizj\u0119, gdzie stworzy\u0142 wiele cyklicznych program\u00f3w muzycznych, m.in. \u201eOperowe qui pro quo\u201d, \u201eZaczarowany \u015bwiat operetki\u201d, \u201eRewelacja miesi\u0105ca\u201d. W plebiscycie tygodnika \u201ePolityka\u201d zaliczony zosta\u0142 do grona 10 najwi\u0119kszych osobowo\u015bci telewizyjnych XX w. By\u0142 te\u017c m.in. prorektorem Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie i dyrektorem Teatru Muzycznego Roma.<\/em><\/span><\/p>\r\n

http:\/\/www.przeglad-tygodnik.pl<\/em><\/a><\/p>\r\n

Kaczy\u0144ski pochwali\u0142 Putina, a wi\u0119c jest jego agentem, co ch\u0119tnie potwierdzi ka\u017cdy troll-g\u00f3wnojad. <\/em>
Admin <\/em>[Dz.g.M.]
<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z Bogus\u0142awem Kaczy\u0144skim rozmawia Bronis\u0142aw Tumi\u0142owicz. Jak ocenia pan sytuacj\u0119 w naszej kulturze muzycznej? – Bardzo \u017ale, wr\u0119cz fatalnie. Najwi\u0119ksz\u0105 tragedi\u0105 jest pomieszanie poj\u0119\u0107, co jest kultur\u0105, a co rozrywk\u0105. Do niedawna kultur\u0105 nazywano dzie\u0142a Bacha, Chopina, Beethovena, a tak\u017ce sztuk\u0119 wokaln\u0105 Enrica Carusa i Marii Callas, kreacje skrzypcowe Bronis\u0142awa Hubermana i kompozycje Krzysztofa Pendereckiego. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76863"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=76863"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76863\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=76863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=76863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=76863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}